Αιθιοπία

Nearly eight centuries ago, 11 churches were carved into the Ethiopian earth. You don't have to be a believer to be intrigued by their mystery or awed by their majesty.

The pageant overfills the dusty road. Under the hot African sun, a knot of clergy in maroon, peach, and royal blue robes raises parasols and brass crosses. When the parade pauses, a cleric wipes the foreheads of two high priests, wrapped in velvet and balancing replicas of the tablets of Moses on their heads. A loudspeaker pulses a tenor's chant, and 20 men form two lines for a swaying dance to the jangle of handheld brass rattles.

It's the last day of Timkat, the three-day festival of the Epiphany and one of the holiest holidays in the Ethiopian calendar. The town of Lalibela seems given over to marching and chanting.

While living in various parts of Africa for the better part of a decade, I repeatedly heard of Ethiopia's treasured history--its rock-cut churches, ancient obelisks, and the castles built by emperors who traced their lineage to the biblical union of King Solomon and the Queen of Sheba.

In a high valley, with striated mountains stretching upward around it, Lalibela is Ethiopia's main attraction. As the legend goes, King Lalibela's mother discovered her infant son covered by a swarm of bees that wouldn't sting. She took it as a sign he would one day rule and gave him the name Lalibela, meaning "the bees recognize his sovereignty."

Lalibela reputedly visited medieval Jerusalem soon after it fell to Saladin, the Muslim general who broke the spine of the Crusader kingdom. Lalibela pledged to rebuild the holy city in all its glory in Ethiopia. After a poisoning attempt by his older brother, the ruling king, sent Lalibela into a three-day coma, an angel is said to have carried his soul to heaven. It was there that God disclosed the designs for special churches that would be dug rather than built. When Lalibela's brother abdicated, the new monarch set to work. The 11 churches were built in 24 years. At night, while the masons slept, angels did the digging.

The churches are the ultimate destination of the Timkat parade. To outflank the procession and get there first, I scurry and slip among the spectators watching from the steep, rocky roadside. At the church compound gate, I pay the $22 entrance fee--good for the three days of my stay--and walk into a narrow trench not unlike those in northern Arizona. It's dark and cool. Rainwater gathers in small puddles, and there's a moist, subtle breeze. The calls of the Timkat procession are garbled in the distance as I ease into a rift in the rock and discover a network of canyons with steps, bridges, windows, and doors.

Lalibela's churches are, in essence, statues carved from the soft, red volcanic tuff of the town's central hills. Each church is a single piece of stone and still attached to bedrock. I remove my shoes and step inside Bet Golgotha. Light streams in through cross-shaped windows, revealing cruciform columns coated in a light, waxy skin--residue from years of incense. The floors feel like river stone, smoothed out by centuries of unshod feet.

Christianity came to Ethiopia in the 4th century, and the Ethiopian Orthodox Church has its own traditions. Christmas is a minor holiday, somewhere below Easter, Timkat, and the fall feast of Meskel. Whereas Catholicism elevated the crucifix as its most important symbol, the Ethiopian church put an emphasis on the Ark of the Covenant. Ethiopian Christians believe the Ark was brought to their country from King Solomon's court by the son he had with the Queen of Sheba. In the back of every church, behind a thick curtain through which only priests and deacons may pass, lies a replica of the Ark. Once a year, during Timkat, the Tablets of the Law are paraded before the laity.

I make my way through Bet Golgotha and stare at the curtain. Outside, the chanting rises in a crescendo; the priests will soon be returning. Behind the curtain lies the church's ark. And beyond that is said to be the tomb of King Lalibela, considered a saint by the Ethiopian church. A priest in the corner noisily rearranges his robes. I slip out through the door.

Each church has its own superlative: oldest, biggest, best preserved. Bet Gebriel-Rafael boasts a plunging façade; a long, pitch-black tunnel connects the intricately carved Bet Amanuel with the crumbling Bet Merkorios. My favorite church, Bet Giyorgis, was the last to be built. It's some distance from the others, carved in a cruciform shape. The plane of the roof lines up neatly with the surrounding rock, making it easy to imagine the flat bedrock that was there before Lalibela's craftsmen went to work.

Lalibela's rock-cut churches haven't suffered the abandonment of the temples of ancient Rome or Greece. Nor have they, like Notre-Dame in Paris, surrendered their religious space to tour groups. Visitors are encouraged, but the churches serve first of all as places of worship. Priests far outnumber tourists.

TRAVELING IN ETHIOPIA IS LIKE FALLING INTO A TIME WARP. The country has its own calendar, similar to ours but seven years and eight months behind. During my visit, the new millennium was still months away (it began on September 12, 2007)

Even the clocks keep time differently. They start at 0:00 just before dawn and count up to sundown at 12:00, when another 12-hour cycle begins. (Since Ethiopia is close to the equator, there's little seasonal shift in daylight hours.) In Ethiopia, you eat breakfast around 2:00--that is, two hours after dawn--and have lunch around 7:00. Most companies dealing with tourists, such as airlines and major hotels, give time in the conventional style, but confusion is inevitable. When a hotel clerk says an attraction closes at 8:00, does he mean after lunch or dinner?

So it's around 2:00 on the Ethiopian clock (two hours after dark) when I join a group of Spanish tourists at Unique Restaurant, a converted house on the north side of town. In terms of texture and spice, Ethiopian food is similar to Indian food. Stews are ladled onto a thin, slightly bitter pancake called injera. You tear off a piece with your fingers and scoop the stews into your mouth. The potent kick is great when washed down with one of Ethiopia's light, flavorful beers or a surprisingly good juice made of mild avocado, lime, and sugar.

The Italian occupation of Ethiopia lasted only five years, from 1936 to 1941, but left its mark in the menus, where you'll often find something resembling pizza and pidgin spellings of overcooked pastas: spegeti, tlateli, and so on. But when it comes to coffee, Ethiopia's culture is stronger than its erstwhile colonizer's. The country is a major coffee producer and exports only about half its crop. Ethiopians drink it black with salt or a lot of sugar. The coffee ceremony plays an important role in the culture, like teatime in England. Tradition calls for at least three espresso-strength cups: By the third, I'm sure I won't sleep for days.

We take the edge off at a bar everyone calls Torpedo, sipping tej, a honey liquor, out of long-necked bulbs. It's like mango juice with a bite. A man plays a single-stringed instrument, while a woman in white cotton dances, jerking her shoulders to the rhythm.

In most towns, the top hotel is the government-run Ghion chain, competently managed but decorated in the style of a 1960s cigar lounge. Lalibela also has a new, non-Ghion option, Tukul Village Hotel. Designed and built by an Ethiopian man and his Dutch wife, Tukul Village consists of six circular bungalows made of the same stone from which the churches were carved. Beds are draped in handwoven cotton, and bathrooms are clean and modern (no small blessing). A picture window opens onto a thin balcony. Across the dry, winding gorge that King Lalibela named the River Jordan, I can see the site of Bet Giyorgis. A priest calls out the morning prayers, but the church is deep in its hole, completely out of sight.

Near the end of my visit to the churches, I overhear a young man guiding some tourists and ask him to show me the churches outside of town. Terekbe Mersha studied tourism in Addis Ababa and returned to Lalibela a few years ago to work as a guide. As we hike up to Asheton Maryam, a mountaintop monastery, we make frequent stops, taking lots of pictures, not so much for the memories as for me to catch my breath.

The following day, Terry (as he prefers to be called) rents us a 4x4. The road drops off the Lalibela plateau and across rolling hills, where oxen work wooden plows and shepherd boys swing crooked staves. Our destination is Yemrehanna Kristos, a freestanding church nestled under a mountainside overhang. With alternating strips of wood and gypsum, it's built in the conventional style rather than carved. Inside, the only lighting is the spears of sunlight through the cruciform windows; my flashlight's beam can pick out geometric designs on the arches and lintels.

Behind the church lie the bones of what the priest says are thousands of pilgrims who traveled over the past centuries from as far away as Jerusalem to die here. It's dark, and as I step forward, my flashlight catches what looks like a bowl, half buried in the hard dirt. It's a human skull. There's another skull by my foot--a half-step to the right, and I would've kicked it. As I move quickly back toward the church, Terry points out other bones jutting out from the dirt. I was walking over a mass grave.

Aksum
Aksum was the capital of ancient Ethiopia when the country was a major world power, ranked with Rome, Persia, and China as one of the greatest kingdoms in the world. Sadly for the tourist, however, while the area's history stretches back as far as 3000 B.C., most of its antiquities remain belowground, unexcavated and unknown.

What Aksum lacks in blockbusters it makes up in historical relevance, from pre-Christian ruins to towering stones from around A.D. 300-500. The peak of Aksum's power lasted from 1000 B.C. until nearly the 8th century A.D., and at one point its borders stretched up to Egypt and across the Red Sea into Arabia.

The city's main attraction is Obelisk Field, a collection of more than 120 obelisks erected in the middle of town by Ethiopia's earliest kings, King Lalibela's predecessors. From the center of the field, the tallest standing stone rises more than 75 feet, like a spear set among swords. I explored the site in about an hour, and it was worth getting up close to the central pillar to make out the detailed carvings of a door and nine floors of windows.

Earlier that day, I rented bicycles for myself and a young student who asked to be my guide. At the tourist office downtown, $6 bought me a ticket granting access to all of the city's ancient sites, and we pedaled out of town. A dusty road led to a ruin the locals call the Queen of Sheba Palace, a maze of rock walls and granite steps that some say dates back to the pre-Christian era.

Ten minutes of hiking and we reached a life-size relief of a lioness. Carved into a granite boulder in the middle of nowhere, it could hold its own in the British Museum. We walked among the boulders that stud the hills to a long stretch of granite with a deep excavated trench, the physical shadow of an obelisk. We were standing in the quarry from which kings carved their monuments, looking at the rock from which Ethiopian history was first cut.

That night, at the restaurant in the government-run Yeha Hotel, I choose a table overlooking Obelisk Field (011-251/34-775-2377, $38; it's easier to book through the Ghion Hotel in Addis Ababa, 011-251/11-551-3222, ghionhotel.com.et). The restaurant is busy, but the terrace is empty, perhaps because the air has a slight desert chill. From a hill across the valley, marked only by three house lights, come the sounds of drums and laughter. The food is hot, the beer is cold, and the obelisks are fading into the dusk. I feel like I'm dining alone with ancient African history.

(πηγή: www.budgettravel.com)

Αιθιοπία

Το ταξίδι στην Αιθιοπία ισοδυναμεί με ένα οδοιπορικό στην ιστορία μιας πανάρχαιας αυτοκρατορίας, που επιβίωσε στο πέρασμα του χρόνου, άλλοτε με τιμές και δόξες και άλλοτε με πείνα, εξαθλίωση και πολέμους. Τα βήματά μας ακολούθησαν τη λεγόμενη ιστορική διαδρομή στον βορρά της χώρας, μια περιήγηση που περνά από πόλεις ιστορικές με αρχαία ερείπια, τοπία εξωτικά, λίμνες, καταρράκτες και χωριουδάκια με αχυρένιες καλύβες.

Η πρωτεύουσα Αντίς Αμπέμπα είναι μια πόλη τεράστια, χτισμένη πάνω σε οροπέδια και φιλοξενεί περίπου πέντε εκατομμύρια κατοίκους. Εχει την τιμή όμως να φιλοξενεί στο Μουσείο της την πρώτη γυναίκα του πλανήτη μας ή μάλλον ό,τι απέμεινε από την περίφημη Λούσι, τον πρώτο σκελετό ανθρωποειδούς που βρέθηκε σε ορθή στάση, με ένα μικροσκοπικό εγκέφαλο και ηλικία που ξεπερνά τα τριάμισι εκατομμύρια χρόνια. Η πόλη έχει ένα μικρό σύγχρονο κέντρο, η συγκοινωνία με τα πολύχρωμα λεωφορεία είναι συχνή, υπάρχουν πολλά ταξί και πολύ συχνά ο οδηγός γίνεται και ξεναγός, ενώ η πολύβουη αγορά της, το Μερκάτο, όπως ονομάζεται λόγω ιταλικής επιρροής (που είναι έντονη σε ολόκληρη τη χώρα), προσφέρει στον επισκέπτη εικόνες καθημερινές ενός βουερού, πολύχρωμου πλήθους. Οι γυναίκες κυκλοφορούν με τις ομπρέλες τους για να προστατευθούν από τον ήλιο, αλλά δεν διστάζουν να τις χρησιμοποιήσουν και σαν ασπίδα μπροστά από τους ενοχλητικούς φωτογράφους, οι άνδρες περπατούν πιασμένοι χέρι χέρι και ένα από τα πλέον δημοφιλή επαγγέλματα που ασκούν είναι αυτό του ράφτη, που δουλεύει με μαεστρία το πετάλι της ραπτομηχανής, ιαπωνικής ή γερμανικής προέλευσης. Τα υφαντά τους είναι από λεπτό βαμβάκι, τα υποδηματοποιεία άφθονα, με παπούτσια εισαγόμενα από την Ιταλία, τα μπαχάρια πλημμυρίζουν την ατμόσφαιρα με τη βαριά τους μυρωδιά και τα κοσμηματοπωλεία έχουν λεπτοδουλεμένα λαμπερά χρυσαφικά και απαστράπτοντα ασημικά.

Το βράδυ η παρέα μας πηγαίνει για φαγητό σε εστιατόριο μετά μουσικής και χορών, φολκλόρ μεν αλλά εκτός από τους ξένους υπάρχουν και πολλοί ντόπιοι, σε οικογενειακή σύνθεση. Η γνωριμία με τους απέναντι ξένους είναι άμεση και εντυπωσιαζόμαστε από την ιστορία τους: είναι Ιταλοί ή μάλλον Ιταλίδες, γιαγιά, οι δύο κόρες της και τα δύο παιδιά - εγγόνια, που αναζητούν τα ερείπια του σπιτιού της οικογένειας από την ιταλική κατοχή του Μουσολίνι. Ο παππούς ήταν ο πρώτος Ιταλός που άνοιξε γραφείο τουρισμού μεταξύ των δύο χωρών, που ακόμη διατηρούν στενότατες σχέσεις. Γευόμαστε την ξινούτσικη πίτα «εντζίρα», που είναι τυλιγμένη σαν πετσετάκι και τρώγεται με τα χέρια σε μικρές μπουκίτσες που περικλείουν καυτερή σάλτσα ή κιμά και ξεδιψάμε με το «τεζ», ένα ποτό φτιαγμένο από μέλι και αλκοόλ.

Στις όχθες της λίμνης Τάνα
Ο επόμενος σταθμός μας, το παραλίμνιο θέρετρο του Μπάχιρ Νταρ, μας φέρνει σε επαφή με την αφρικανική φύση αλλά και την ιστορία της χώρας, που είναι πανταχού παρούσα και συμφιλιώνει τον επισκέπτη με έναν κόσμο διαφορετικό αλλά όχι ξένο και απόμακρο. Η πόλη είναι χτισμένη στις όχθες της λίμνης Τάνα, έχει φαρδείς δρόμους με δενδροστοιχίες και οι κάτοικοί της κυκλοφορούν σαν λευκά φαντάσματα, τυλιγμένοι στους χιονάτους μανδύες τους, υπερήφανοι οδηγοί ποδηλάτων, μάρκας Τιγκράι, made in Ethiopia τα περισσότερα. Σχεδόν ξημερώματα ξεκινάμε με το τζιπ, περνάμε από χωριά με αχυροκαλύβες και καλλιεργημένα χωραφάκια και μετά από διαδρομή τριών τετάρτων περίπου φτάνουμε στους πρόποδες ενός λόφου από όπου συνεχίζουμε πεζοί. Στην κορυφή το θέαμα του καταρράκτη του Γαλάζιου Νείλου μας αποζημιώνει για τα λασπωμένα παπούτσια και τα γρατσουνισμένα χέρια από το σκαρφάλωμα. Το βουητό από τα νερά που αχνίζουν στον πρωινό ήλιο καθιστά περιττή την ομιλία. Απολαμβάνουμε σιωπηλά τη μεγαλοπρέπεια του καταρράκτη αλλά και το φιλικό ουράνιο τόξο που σχηματίζεται στο φαράγγι. Η απόλαυση όμως έχει συνέχεια, καθώς το απόγευμα παίρνουμε το καραβάκι στη λίμνη για να επισκεφθούμε το μοναστήρι Ούρα Κιντάνε Μεχρέτ, στην απέναντι χερσόνησο.

Φτάνοντας μας περιμένουν οι πιρόγες των ψαράδων και ένα τσούρμο Αιθιοπάκια για να πουλήσουν την πραμάτεια τους, πλεχτά πολύχρωμα καλάθια, δερμάτινα κουτιά «παλιούς» σταυρούς και ζωγραφιές. Ακολουθούμε το φιδωτό μονοπάτι μέσα από τις ψηλές καλαμιές και φτάνουμε στο μοναστήρι που φυλάει ο σιωπηλός ιερέας με τα εκτυφλωτικά κίτρινα άμφια. Οι αγιογραφίες, αναπαλαιωμένες με μοντέρνο μπλε χρώμα, αναπαριστούν τα κυριότερα θρησκευτικά γεγονότα, η Παναγία και οι άγιοι είναι σκούρου χρώματος, με μάτια πελώρια και κατάμαυρα, ζωγραφισμένοι πάνω σε καμβά, κολλημένο πάνω στους τοίχους. Η επιστροφή με το καραβάκι συμπίπτει με το ηλιοβασίλεμα και τότε ο ταξιδιώτης παραδίδεται στη μαγεία της φύσης, λησμονώντας τα ανθρώπινα δημιουργήματα. Υπάρχουν μόνο οι πιρόγες των ψαράδων που γλιστρούν απαλά στο νερό, τα πουλιά που βουτάνε στα κυματάκια, τα νερόφιδα που τυλίγονται στα κλαριά που γέρνουν στη λίμνη και τα ματωμένα σύννεφα της Δύσης, οδηγώντας τον νου και την ψυχή σε μιαν απέραντη γαλήνη και απόλαυση του ωραίου.
Στο ορεινό χωριό με το τραγουδιστό όνομα Λαλιμπέλα φτάνουμε με ένα από τα ασφαλέστατα 17θέσια αεροπλανάκια της Εθιόπιαν Αιρλάινς και είναι ίσως ό,τι πιο αγνό και χαρακτηριστικό της ιστορικής μας διαδρομής. Δεν ξέρω πώς, αλλά ακόμη και στα νησιά, τα ορεινά χωριά είναι αυτά που είναι πάντοτε πιο υποβλητικά και προσφέρουν στον ταξιδιώτη μια τραχιά πλην αληθινή εικόνα του τόπου. Η άφιξη του αεροπλάνου, όπως και η αναχώρηση αναγγέλλονται με μια δυνατή... σφυρίχτρα και η αίθουσα του αεροδρομίου είναι μικρή, με στέγη από λαμαρίνα και επεισοδιακό μπαρ, κατάχαμα, ήγουν έναν κουβά με αναψυκτικά, γεμάτο παγάκια. Η Λαλιμπέλα χρωστάει το όνομά της στον μικρό της βασιλιά, που χαιρέτησε πυκνό σμάρι από μέλισσες όταν γεννήθηκε, αλάνθαστο σημάδι ότι θα μείνει στην Ιστορία. Δηλητηριάστηκε όμως από τον φύλαρχο αδελφό του, έμεινε νεκρός τρεις μέρες και τρεις νύχτες και ξύπνησε μετά από θείο όνειρο, που του έδινε οδηγίες για να κτίσει με τη βοήθεια των αγγέλων τους Οίκους του Θεού, λαξεμένους στον βράχο, εκκλησίες μονολιθικές του 12ου αι., που η ΟΥΝΕΣΚΟ έχει θέσει υπό την προστασία της ως πολιτιστική κληρονομιά του κόσμου. Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου είναι η πλέον εντυπωσιακή, χτισμένη κάτω από την επιφάνεια της γης, λαξεμένη με καλέμι και σφυρί, σε σχήμα σταυρού και αποσπά αβίαστα βαθύτατο αίσθημα δέους και σεβασμού ακόμη και από τον πλέον ανίδεο επισκέπτη.

Το βραδάκι της Παρασκευής, αφού ολοκληρώσουμε την επίσκεψή μας στις εκκλησίες, κάνουμε μια μικρή βόλτα στο χωριό και χαζεύουμε μαζί με τα παιδιά στη μεγάλη αλάνα, όπου διεξάγεται με φανατισμό ποδοσφαιρικό ματς με τα όλα του... Αύριο είναι Σάββατο, δεν έχει σχολείο και το γουικέντ, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, γιορτάζεται με τη δέουσα χαρά και ξεγνοιασιά. Επιστροφή στο ξενοδοχείο, που θυμίζει καιρούς αλλοτινούς, με ολίγη από ατμόσφαιρα Αγκάθα Κρίστι και εποχή αποικιοκρατίας: όλοι παρευρίσκονται στο δείπνο με ρούχα καθαρά, φρεσκοχτενισμένοι, και διηγούνται τις εμπειρίες της ημέρας, εμείς από τη βόλτα μας στα μνημεία και το διπλανό γκρουπ των δανών μεσηλίκων από τις θαυμαστές εικόνες που αντίκρισαν τα μάτια τους στο κοντινό λιβάδι παρατηρώντας σπάνια πουλιά και ζώα στην περιοχή. Εμείς δεν έχουμε καιρό για τέτοια και την επομένη ξεκινάμε για την κατάκτηση του τρίτου και τελευταίου σταθμού του σύντομου ταξιδιού μας: Αξούμ, η πόλη με τα ερείπια (σύμφωνα με τον θρύλο, μάλλον, παρά με την ιστορία) του παλατιού της βασίλισσας του Σαβά, η πόλη με τις τεράστιες επιτύμβιες στήλες, μνημεία της μονολιθικής τέχνης, το Εθνικό Μουσείο και τις χριστιανικές εκκλησίες, που βρίσκεται κοντά στα σύνορα με την Ερυθραία και υπήρξε η πρώτη πρωτεύουσα του χριστιανικού βασιλείου από τον τέταρτο αιώνα, με γραπτά μνημεία στη γλώσσα Γκιζ αλλά και στην ελληνική.

Στο υπαίθριο παζάρι της Αξούμ
Είναι Σάββατο, η ημέρα που όλοι αφιερώνουν για τις αγοραπωλησίες τους στο υπαίθριο παζάρι, όπου έχουν καταφτάσει από νωρίς με καμήλες και γαϊδούρια «παρκαρισμένα» σε μιαν άκρη. Η επιλογή της αγοράς είναι δύσκολη, γι' αυτό προτιμάμε να περιπλανηθούμε θαυμάζοντας την ποικιλία των αγαθών που έχουν απλωθεί κατάχαμα, κυρίως όμως προσπαθώντας να αποτυπώσουμε με τον φωτογραφικό φακό τα εντυπωσιακά πρόσωπα ανδρών και γυναικών με τα παιδιά κρεμασμένα στην πλάτη μέσα σε έναν αυτοσχέδιο υφασμάτινο σάκο. Οι Αιθίοπες είναι ψηλοί και λεπτοί κατά κανόνα, μελαψοί, με λεπτά χαρακτηριστικά, αρκετά απόμακροι αν και όχι εχθρικοί, αξιοπρεπείς στις συνομιλίες και στις συναλλαγές τους, γελαστοί και ιδιαίτερα φιλόξενοι, άπαξ και ξεπεραστεί η δύσκολη και αμήχανη στιγμή της πρώτης επαφής με τους ξένους. Είναι λαός βαθύτατα θρησκευόμενος, που διατηρεί ολοζώντανη την ορθόδοξη παράδοση, με τον δικό του τρόπο φυσικά: οι περισσότεροι κάτοικοι στον Βορρά και στα οροπέδια του Νότου είναι χριστιανοί (ευρισκόμενοι ακόμη στο σωτήριον έτος 1989), ενώ στο ανατολικό και νότιο τμήμα υπάρχουν πολλοί μουσουλμάνοι αλλά και φυλές ανιμιστών.
Η Αιθιοπία είναι μια χώρα απρόσμενων συνδυασμών και εκπλήξεων. Οι ιστορικές πόλεις βορείως της Αντίς Αμπέμπα είναι το ταξίδι στο μακρινό παρελθόν μιας ξακουστής αυτοκρατορίας, στον Νότο, τα εθνικά πάρκα προσκαλούν κυνηγούς και εξερευνητές σε άγριες περιπέτειες και συγκινήσεις κοντά στη φύση, ενώ νοτιοανατολικά, στο μουσουλμανικό κομμάτι της χώρας, ο ταξιδιώτης θα περιπλανηθεί στη Χαράρ, την πόλη με τα περίφημα τζαμιά και τα στενά σοκάκια, όπου ζει ακόμη το φάντασμα του δαιμονισμένου ποιητή Αρθούρου Ρεμπό, που τελείωσε τη ζωή του κάνοντας εμπόριο όπλων στην Υεμένη και στην Αβησσυνία. Η Αιθιοπία είναι μια χώρα για παράτολμους και έμπειρους ταξιδευτές, ανθρώπους που αγαπούν την αφρικανική φύση και τα εξωτικά τοπία της, αλλά παράλληλα αγαπούν να ταξιδεύουν στην ιστορία. Ξέρει να κρατάει τα μυστικά της και δεν αποκαλύπτεται εύκολα, διαθέτει όμως τη σπάνια εκείνη γενναιοδωρία και την αρχοντιά των ανθρώπων που έχουν υποφέρει και τώρα γνωρίζουν να προσφέρονται χωρίς να παραδίδονται.

* Προτού φύγετε θα πρέπει να προμηθευθείτε χάπια για την ελονοσία και να κλείσετε ραντεβού για να εμβολιασθείτε κατά του κίτρινου πυρετού στο Υγειονομικό Κέντρο στη λεωφόρο Αλεξάνδρας (αν είστε κάτοικος Αθηνών). Επίσης, θα πρέπει να βγάλετε βίζα (δωρεάν) εφοδιασμένοι με μία φωτογραφία και το διαβατήριό σας, στο προξενείο της Αιθιοπίας.
* Ο ρουχισμός πρέπει να είναι ελαφρύς το πρωί, ζεστός για το βράδυ, προνοήστε για αδιάβροχο και κάλτσες, καθώς η επίσκεψη στις εκκλησίες απαιτεί να βγάλετε τα παπούτσια σας, προμηθευθείτε αντικουνουπικά και πολλά φιλμ, παρ' όλο που η φωτογράφηση ΔΕΝ επιτρέπεται παντού, ενημερωθείτε στα ξενοδοχεία για τις ώρες λειτουργίας ηλεκτρικού και ζεστού νερού και ΜΗΝ ενδώσετε σε όλα τα προτεταμένα χεράκια που ζητούν ζαχαρωτά ή χρήματα: και εσείς θα βρείτε τον μπελά σας και αυτά θα γευθούν για λίγο την ευτυχία και μετά πάλι τα κεφαλάκια μέσα...
* Η καλύτερη εποχή για το ταξίδι είναι φθινόπωρο και άνοιξη αλλά και γιορτές, όπως τα Θεοφάνια που γιορτάζονται με ιδιαίτερη λαμπρότητα. Η εποχή των βροχών αντιστοιχεί με το δικό μας καλοκαίρι.
* Το συνάλλαγμά σας μπορείτε να το αλλάξετε στο αεροδρόμιο, στα μεγάλα ξενοδοχεία ή στις τράπεζες, δεν υπάρχει μαύρη αγορά και η ισοτιμία είναι παντού η ίδια. Προσοχή, όμως, κρατήστε όλες τις αποδείξεις από την αλλαγή συναλλάγματος, θα σας τις ζητήσουν προτού φύγετε, και καθώς οι έλεγχοι είναι πράγματι εξονυχιστικοί, καλύτερα να μην μπλέξετε με τις Αρχές.

(πηγή: ΒΗΜΑ)