Ο τολμών –και περιβαλλοντικά– νικά

Πέντε παραδείγματα σε διαφορετικές χώρες όπου οι πολίτες έκαναν πράξη την προστασία του περιβάλλοντος αλλάζοντας τη ζωή τους

Η προστασία του περιβάλλοντος κοστίζει, είναι δύσκολη, προσκρούει σε συμφέροντα, πρακτικά αποδεικνύεται από δύσκολη έως ανέφικτη. Ασφαλώς όλοι έχουμε ακούσει τις παραπάνω «αντιρρήσεις» ή ανάλογες αντιρρήσεις, που βρίσκουν ισχυρό έρεισμα στη νοοτροπία του «ωχαδελφισμού». Η παράθεση κάποιων παραδειγμάτων από κοινότητες που τόλμησαν, είναι ίσως η πειστικότερη απάντηση. Οι κάτοικοι στο νησί Samso στη Δανία αναμόρφωσαν τη ζωή τους και τώρα η καθημερινότητά τους δεν επιβαρύνει το περιβάλλον με εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Ενα χωριό στην Ισπανία, το La Muela, αναπτύχθηκε οικονομικά προσφέροντας στους κατοίκους του μια καλύτερη ζωή, γιατί επένδυσε στην αιολική ενέργεια. Οι ψαράδες του νοτίου Αιγαίου στην Ελλάδα αποφάσισαν να επιβάλουν περιορισμούς στην αλιεία προστατεύοντας τον πλούτο της θάλασσας αλλά και το δικό τους. Παρουσιάζοντας μερικά από τα επιτεύγματα που ωφελούν τους ανθρώπους και το περιβάλλον αποδεικνύουμε πως όποιος θέλει, μπορεί. Η περιβαλλοντική συνείδηση και η «επένδυση» στον οικολογικό τρόπο ζωής αποδεικνύονται ως ένας τρόπος δράσης που βασίζεται στον σεβασμό απέναντι στη φύση και στους άλλους. Είναι ελπιδοφόρο ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι απ’ όλες τις χώρες του κόσμου δηλώνουν ενεργό συμμετοχή σε αυτό το μεγάλο στοίχημα για έναν καλύτερο αυριανό κόσμο.

Μουέλα, το χωριό των ανέμων
Μόλις 23 χιλιόμετρα από την πολύβουη Σαραγόσα το τοπίο αλλάζει δραματικά, μοιάζει σαν να βρίσκεσαι σε μια έρημο χωρίς ίχνος ζωής. Περίπου... γιατί κάπου εκεί, σε ένα οροπέδιο 600 μέτρα πάνω από τη θάλασσα, βρίσκεται το χωριό La Muela που στα ισπανικά σημαίνει μυλόπετρα. Φτάνοντας εκεί, στη μέση του πουθενά, μπορεί κανείς να διακρίνει μια φαινομενικά αλλόκοτη εικόνα. Πολλές ανεμογεννήτριες να γυρίζουν με ταχύτητα δίπλα σε μεγάλους γερανούς που μαρτυρούν οικοδομική δραστηριότητα
Ηταν ένα φτωχό χωριουδάκι με βοσκούς και αγρότες που εύχονταν τα παιδιά τους να βρουν δουλειά στην πόλη και να φύγουν μακριά για να ξεφύγουν από τη μιζέρια. Εως ότου, πριν από δύο δεκαετίες, ο άνεμος της καινοτομίας αλλά και της φαντασίας φύσηξε –κυριολεκτικά– στην περιοχή. Ετσι σήμερα οι κάτοικοί της, που φτάνουν πια τους 3.500, όχι μόνο έχουν δουλειά και ζουν σε ένα μέρος που προσφέρει εξαιρετική ποιότητα ζωής αλλά και απολαμβάνουν διακοπές σε εξωτικά μέρη με έξοδα του Δήμου, που προσφέρει επίσης δωρεάν σπουδές.
Ηταν το 1987 όταν η 29χρονη τότε Maria Victoria Pinilla Bielsa αποφάσισε να μείνει στο χωριό και να διεκδικήσει την προεδρία της κοινότητας. Ηθελε να πείσει τους κατοίκους του χωριού ότι η μεγάλη «περιουσία» της περιοχής ήταν ακριβώς αυτοί οι δυνατοί άνεμοι, που σάρωναν το οροπέδιο και δημιουργούσαν τόσα προβλήματα. Παρά τις αντιστάσεις, –πολλοί από τους αγρότες που κατοικούσαν στο La Muela θεωρούσαν ότι οι ανεμογεννήτριες θα εξαφανίσουν τα ζώα από την περιοχή– κατάφερε να εγκατασταθούν στην περιοχή οι πρώτες 16 ανεμογεννήτριες.
Σήμερα στο οροπέδιο έχουν εγκατασταθεί 340 ανεμογεννήτριες που παράγουν περίπου 237 μεγαβάτ, περίπου το 1/4 της συνολικής παραγωγής αιολικής ενέργειας της Ελλάδας. Οι 148 ανεμογεννήτριες έχουν τοποθετηθεί σε ιδιωτικά οικόπεδα και έτσι οι ιδιοκτήτες τους εισπράττουν ενοίκιο. Πολλοί από τους κατοίκους του La Muela εργάζονται τώρα στην «αιολική βιομηχανία», που έφερε και οικοδομική ανάπτυξη καθώς ο πληθυσμός αυξάνεται συνεχώς μαζί με τις ανάγκες. Υπολογίζεται ότι έμμεσα ή άμεσα τα έσοδα του δήμου από την αιολική ενέργεια είναι περίπου 11 εκατ. ευρώ ετησίως. Βέβαια όλα τα χρήματα επενδύονται στην ίδια την πόλη και τους κατοίκους της, που απολαμβάνουν δωρεάν υποτροφίες σπουδών για το εξωτερικό και πληρωμένα ταξίδια από τον δήμο στην Καραϊβική. Μόλις τον περασμένο Οκτώβριο ένα τζάμπο με 410 κατοίκους του La Muela απογειώθηκε από το αεροδρόμιο της Σαραγόσα με προορισμό το Μεξικό.
Το νέο σχέδιο της Maria Victoria Pinilla Bielsa, που διανύει πλέον την 5η της θητεία ως δήμαρχος, είναι η εγκατάσταση δημοτικών ανεμογεννητριών ώστε ο δήμος να εισπράττει όλα τα έσοδα από την παραγωγή ενέργειας. «Είμαστε τώρα 3.500» λέει, «αλλά υπολογίζω ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία θα φτάσουμε τους 30.000 καθώς όλο και περισσότεροι έρχονται να μείνουν εδώ από τη Σαραγόσα. Αλλωστε, είμαστε σε καλό σημείο. Στη μέση του δρόμου που συνδέει τη Βαρκελώνη με τη Μαδρίτη».

Η Φλωρεντία (ξανα)εκπαιδεύεται
«Ξαναξεκινώ από μένα». Με αυτό το σύνθημα, ο δήμος της Φλωρεντίας οργανώνει πρόγραμμα οικολογικής διαπαιδαγώγησης των κατοίκων της πόλης. Ισως η συγκεκριμένη είδηση δεν είναι η πιο σημαντική. Περισσότερο σημαντικό είναι το γεγονός ότι σε αυτό το πρόγραμμα δήλωσαν συμμετοχή 1.000 οικογένειες της Φλωρεντίας. Οσοι αποφάσισαν να μάθουν πώς η καθημερινή τους ζωή θα γίνει φιλικότερη προς το περιβάλλον, θα πρέπει για οκτώ μήνες να συμμετέχουν σε δύο συναντήσεις το μήνα, οι οποίες πραγματοποιούνται σε διάφορα σημεία της πόλης (βιβλιοθήκες, ινστιτούτα, πολιτιστικά κέντρα). Σε αυτές τις συναντήσεις οι μαθητές της οικολογίας θα μάθουν πώς μπορούν να εξοικονομούν ενέργεια στο σπίτι, να μειώσουν την κατανάλωση νερού, να διαχωρίζουν σωστά τα σκουπίδια τους ώστε να λειτουργεί όσο το δυνατόν περισσότερο αποδοτικά η ανακύκλωση και να αποκωδικοποιούν τις ετικέτες των προϊόντων που διαβάζουν. Θα μάθουν επίσης πώς να επισκευάζουν ένα ποδήλατο και πώς να φτιάχνουν κομπόστ, με λίγα λόγια πως να αλλάξουν συνολικά τον τρόπο ζωής τους ώστε να σέβονται περισσότερο το περιβάλλον. Ο ίδιος δήμος επίσης, από πέρυσι αποφάσισε να επιδοτεί τα κυλικεία των σχολείων ώστε να διαθέτουν σε προσιτές τιμές βιολογικά προϊόντα στους μαθητές, ενώ όλα τα κυλικεία πωλούν μόνο βιολογικά προϊόντα.

Στη Φρανκφούρτη δεν πετάνε τίποτα
Χτισμένη κοντά στον ποταμό Μάιν, η Φρανκφούρτη είναι η πέμπτη μεγαλύτερη πόλη της Γερμανίας με πληθυσμό 650.000 κατoίκους, πληθυσμός που αγγίζει τα 5 εκατομμύρια αν προστεθούν όσοι κατοικούν στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή. Παρά τον τεράστιο όγκο σκουπιδιών που παράγει η πόλη, έχουν καταφέρει να οργανώσουν έτσι το σύστημα διαχείρισης ώστε κυριολεκτικά να μην πετάνε τίποτα. Μείωση απορριμμάτων - ανακύκλωση - κομποστοποίηση - καύση είναι το τετράπτυχο της επιτυχίας. Η Γερμανία έχει καταφέρει να μειώσει δραστικά τα απορρίμματά της, χρησιμοποιώντας διάφορες μεθόδους, όπως π.χ. αυτή της επαναχρησιμοποίησης των μπουκαλιών.
Οπως λέει στην «Κ» ο Μιχαέλ Βέρνερ, υπεύθυνος της δημοτικής εταιρείας ανακύκλωσης της πόλης, «η δημοτική εταιρεία αναλαμβάνει την ανακύκλωση από το πρώτο στάδιο, την τοποθέτηση δηλαδή των κατάλληλων κάδων, το τακτικό άδειασμά τους, έως τη μεταφορά και τη μετατροπή τους σε υλικά έτοιμα προς χρήση».
Μέσα στα σπίτια υπάρχουν διαφόρων χρωμάτων κάδοι ανάλογοι με αυτούς που βρίσκονται σε εξωτερικούς χώρους. Ο πράσινος κάδος προορίζεται για το χαρτί, ο καφετής για τα οργανικά απορρίμματα που στη συνέχεια μετατρέπονται σε κομπόστ (οργανικό λίπασμα), στον κίτρινο καταλήγουν οι ανακυκλώσιμες συσκευασίες και στον γκρίζο όλα τα υπόλοιπα σκουπίδια. Ο,τι δεν μπορεί να ανακυκλωθεί καίγεται στα εργοστάσια καύσης που λειτουργούν όχι μακριά από την πόλη και η ενέργεια που παράγεται είτε διοχετεύεται ως ηλεκτρικό ρεύμα στο σύστημα ηλεκτροδότησης είτε χρησιμοποιείται για τη θέρμανση των σπιτιών που βρίσκονται κοντά στο εργοστάσιο.

Στην Κάλυμνο τα ψάρια μεγαλώνουν
Ακούγεται λογικό ψαράδες να αποφασίζουν να αλιεύουν λιγότερα ψάρια; Ναι, αν έχουν πειστεί ότι με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζουν το μέλλον της ζωής στη θάλασσα άρα και το δικό τους, είναι η απάντηση. Οι παράκτιοι ψαράδες Νοτίου Αιγαίου αποφάσισαν να αυτοπεριοριστούν για να βοηθήσουν στην προστασία των ιχθυαποθεμάτων, που όπως φαίνεται μειώνονται δραματικά τα τελευταία χρόνια.
Ετσι, οι αλιείς της Καλύμνου και των γύρω νησιών δεν ψαρεύουν από τις 15 Απριλίου έως και τις 30 Μαΐου ενώ χρησιμοποιούν δίχτυα με μεγαλύτερο «μάτι» από αυτό που καθορίζει ο ευρωπαϊκός κανονισμός και μεγαλύτερο αγκίστρι έτσι ώστε να μην πιάνουν μικρά ψάρια. Στην περιοχή ανάμεσα στην Κάλυμνο και την Κω έχουν φτιάξει ένα τεχνητό ύφαλο έκτασης 15 τετραγωνικών χιλιομέτρων, μια «συνοικία ψαριών» όπως λένε οι ίδιοι, όπου απαγορεύεται πλήρως το ψάρεμα έτσι ώστε να διευκολυνθεί η αναπαραγωγή των ψαριών. Παράλληλα, με την οικονομική συνδρομή της νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Δωδεκανήσου και την επιστημονική βοήθεια της ΙΝΑΛΕ (Ινστιτούτο Αλιευτικής Ερευνας), οι αλιείς της Καλύμνου και των γύρω νησιών κάνουν μια προσπάθεια καταγραφής των θαλάσσιων οικοσυστημάτων της περιοχής.
Οπως τονίζει ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αλιευτικών Συλλόγων Νοτίου Αιγαίου, κ. Γιώργος Κατσοτούρχης, «το μεγαλύτερο επίτευγμά μας δεν είναι όλες αυτές οι απαγορεύσεις αλλά το γεγονός ότι καταφέραμε να συνειδητοποιήσουν οι ψαράδες ότι χρειάζεται να τηρηθούν. Διαφορετικά δεν θα είχε κανένα νόημα όσες συζητήσεις και να κάναμε». Στην περιοχή ψαρεύουν 658 αλιευτικά σκάφη, ενώ το 70% των ψαράδων είναι κάτω των 30 ετών. Ισως γι’ αυτό να ενδιαφέρονται περισσότερο για το αύριο, επισημαίνει ο κ. Κατσοτούρχης.
Ανάλογες πρωτοβουλίες έχουν ξεκινήσει και οι αλιείς των Κυκλάδων που φέτος το καλοκαίρι, με τη σύμπραξη της Greenpeace και την επιστημονική βοήθεια του του Δρος Π. Παναγιωτίδη, χαρτογράφησαν τις Ποσειδωνίες (φυτό από το οποίο δημιουργούνται υποθαλάσσια λιβάδια) σε δύο μεγάλους κόλπους στην Ανδρο, θέλοντας με αυτό τον τρόπο να δείξουν ότι είναι εφικτό να υπάρξει μια πλήρης καταγραφή του βυθού. Οι Ποσειδωνίες, όπου τα ψάρια κρύβονται και εναποθέτουν τα αυγά τους, λειτουργούν περίπου ως μαιευτήριο ψαριών αφού προσφέρουν καταφύγιο, τροφή και περισσότερο οξυγόνο. Θεωρείται ότι συμβάλλουν και στην καταπολέμηση του φαινομένου του θερμοκηπίου.
Επίσης, οι παράκτιοι ψαράδες των Κυκλάδων αποφάσισαν να μην ψαρεύουν γύρω από τη Γυάρο, αν και όπως λένε είναι πολύ καλός ψαρότοπος, ώστε να μειώσουν την «πίεση» στους πληθυσμούς των ψαριών. Οπως τονίζει ο πρόεδρος της ομοσπονδίας κ. Δημήτρης Ζάνες «καλούμε τους επιστήμονες να συνεργαστούν για τη χαρτογράφηση της θάλασσας έτσι ώστε να ξέρουμε τι πραγματικά έχουμε σε κάθε περιοχή και τι πρέπει να κάνουμε για να το προστατέψουμε».

Σάμσο, νησί ενεργειακά αυτόνομο
Το όνομά του είναι Σάμσο, είναι ένα μικρό νησί της Δανίας και η μοναδική κατοικημένη περιοχή στον κόσμο με μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. «Kάποτε, η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, ήταν θέμα ιδεολογίας. Σήμερα είναι η μόνη λύση», λέει η Cecilia Andersen, 43 χρόνων, που ζει στο νησί. Πριν από μια δεκαετία, το νησί στο οποίο κατοικούν συνολικά περίπου 4.500 άνθρωποι υιοθέτησε ένα πρόγραμμα ενεργειακής αυτονομίας από ανανεώσιμες πηγές. Σήμερα, το 100% των αναγκών του νησιού σε ηλεκτρισμό καλύπτεται από αιολικά πάρκα, και το 75% των αναγκών για θέρμανση καλύπτεται από φωτοβολταϊκά που συλλέγουν ηλιακή ενέργεια και καύσιμη ύλη βιομάζας. Οι μεταφορές γίνονται με ηλεκτρικά αυτοκίνητα ή με αυτοκίνητα που καίνε βιοντήζελ ή βιοαιθανόλη που προέρχεται από τα απόβλητα από τις φάρμες που υπάρχουν στο νησί. Οι κάτοικοι του νησιού εκτός από περιβαλλοντικά έχουν και οικονομικά οφέλη καθώς διαθέτουν μετοχές στα «πράσινα» συστήματα που λειτουργούν στο νησί. Μόλις τον προηγούμενο χρόνο ιδρύθηκε στο Σάμσο η ακαδημία ενέργειας που προσφέρει μαθήματα, τεχνογνωσία και πραγματοποιεί έρευνες όσον αφορά το ενεργειακό μέλλον του νησιού και όχι μόνον.

Τα πιο σημαντικά γεγονότα του 2008

Ιανουάριος

-Η Ευρωπαϊκή Ενωση ανακοινώνει πακέτο μέτρων για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής με στόχο τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 20% έως το 2020.

-H Γερμανία απαγορεύει την κυκλοφορία στα περισσότερο ρυπογόνα οχήματα.

-Για πρώτη φορά μετά 100 χρόνια χιονίζει στη Βαγδάτη.

-Η Ελλάδα παραπέμπεται στο Ευρωδικαστήριο για τη διαχείριση των 600.000 τόνων επικίνδυνων αποβλήτων που παράγει ετησίως.

Φεβρουάριος

-Η Ε.Ε. αντιμετωπίζει με σκεπτικισμό τον στόχο που έχει θέσει για τα βιοκαύσιμα, λόγω των τιμών στα τρόφιμα.

-Πάνω από το 40% των ωκεανών έχει επηρεαστεί από την υπεραλίευση, την κλιματική αλλαγή και τη μόλυνση.

Μάρτιος

-Η Αγκελα Μέρκελ ζητεί ειδική μεταχείριση για τις ενεργοβόρες γερμανικές βιομηχανίες.

-Η Ελλάδα καλείται σε απολογία από τον ΟΗΕ για τον

τρόπο που συλλέγει τα στοιχεία μέτρησης των εκπομπών

διοξειδίου του άνθρακα. Παρά την έντονη κριτική, ψηφίζεται το εθνικό χωροταξικό σχέδιο από τη Βουλή.

-35 χώρες, 370 δήμοι και κοινότητες, 50 εκατ. άνθρωποι απ’ όλο τον κόσμο συμμετείχαν στην Ωρα της Γης 2008, σβήνοντας τα φώτα τους για μία ώρα.

Απρίλιος

-Επιβάλλεται στην Ελλάδα ποινή αποκλεισμού από το σύστημα εμπορίας ρύπων στο πλαίσιο του Πρωτοκόλλου του Κιότο για τρεις μήνες.

-Η κρίση στα τρόφιμα θα προκαλέσει συγκρούσεις, λέει ο ΟΗΕ. Σκεπτικισμός για τα βιοκαύσιμα.

Μάιος

-Το 90% των καταστροφών στο περιβάλλον οφείλεται στην ανθρώπινη δραστηριότητα, σύμφωνα με παγκόσμια έρευνα.

Ιούλιος

-Ειδικοί προτείνουν Πράσινο New Deal ώστε να αντιμετωπιστεί ταυτόχρονα η οικονομική αλλά και η περιβαλλοντική κρίση.

-Ο Γκόρντον Μπράουν ανακοινώνει ότι η Βρετανία θα αποκτήσει 8 νέους πυρηνικούς σταθμούς στα επόμενα 15 χρόνια.

-Η συνάντηση των G8 χαρακτηρίζεται ανεπιτυχής όσον αφορά τα μέτρα για το κλίμα. Εκαναν λόγο για μειώσεις 50% έως το 2050 χωρίς να καθορίζουν πώς θα επιτευχθεί ο στόχος.

-Το κόστος της κλιματικής αλλαγής ίσως είναι διπλάσιο απ’ ό,τι είχε προβλεφθεί, ανακοινώνει ο λόρδος Νίκολας Στερν.

Αύγουστος

-Η Ιαπωνία καθιερώνει την αναγραφή του ενεργειακού αποτυπώματος στα προϊόντα της.

-Η κλιματική αλλαγή «ξεγελά» τα πουλιά που γεννούν νωρίτερα. Βάτραχοι και μικρά θηλαστικά κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

-Πρέπει να προετοιμαστούμε για αύξηση της θερμοκρασίας έως και 4 βαθμούς, σύμφωνα με κορυφαίους επιστήμονες.

-Η Κίνα αναδεικνύεται το κράτος με τις μεγαλύτερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Σεπτέμβριος

-Τη σοβαρή μείωση της κατανάλωσης κρέατος και κτηνοτροφικών προϊόντων συστήνει ο ΟΗΕ.

-Το εξαιρετικά βροχερό καλοκαίρι έφερε στους Βρετανούς αγρότες τη χειρότερη σοδειά των τελευταίων 40 χρόνων. Στην Ελλάδα καλλιέργειες καταστράφηκαν από τη λειψυδρία.

-Οι πάγοι στην Αρκτική μειώνονται πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι προέβλεπαν οι επιστήμονες. Το 2007, η έκτασή τους ήταν κατά 23% μικρότερη απ’ ό,τι το 2005.

Οκτώβριος

-Η Ε.Ε. πιέζει την Κίνα και την Ινδία να περιορίσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

-Ο Ed Miliband, υπεύθυνος για το πρόγραμμα Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Βρετανίας, δηλώνει ότι η χώρα θα μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά 80% έως το 2050.

-Οι Ευρωπαίοι ηγέτες διαφωνούν ποιος πρέπει να μειώσει περισσότερο τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος της μείωσης κατά 20% έως το 2020.

Νοέμβριος

-Ο Μπαράκ Ομπάμα υπόσχεται να επενδύσει 15 δισ. δολάρια στις ανανεώσιμες πηγές και ότι θα δημιουργηθούν πέντε εκατομμύρια θέσεις εργασίας λόγω των πράσινων επενδύσεων.

-Η ερημοποίηση θα μειώσει κατά 40% τις καλλιεργήσιμες εκτάσεις στη νοτιοδυτική Κίνα, σύμφωνα με τη μεγαλύτερη έρευνα των τελευταίων 60 ετών.

-Ο Mohamed Nasheed, πρόεδρος στις Μαλδίβες, δηλώνει ότι αναζητά μέρος για να μετοικήσουν 300.000 άνθρωποι που κινδυνεύουν από την άνοδο της θάλασσας.

-Οι επιστήμονες ανακοινώνουν ότι η τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική μεγάλωσε και πάλι, γεγονός που συνδέεται με την κλιματική αλλαγή.

-Η Σαουδική Αραβία σκοπεύει να επενδύσει στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Δεκέμβριος

-Ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λούλα ντα Σίλβα ανακοινώνει για πρώτη φορά σχέδιο για τη διάσωση των δασών του Αμαζονίου, μειώνοντας την υλοτόμηση στο μισό.

-Διάσκεψη του ΟΗΕ με τη συμμετοχή 190 χωρών στο Πόζναν της Πολωνίας προκειμένου να αποφασιστεί η συμφωνία για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής που θα ακολουθήσει τη μετά Κιότο εποχή. Το αποτέλεσμα ήταν χαμηλότερο των προσδοκιών λόγω οικονομικής κρίσης αλλά και απραξίας της αμερικανικής αντιπροσωπείας. Και από πλευράς Ε.Ε. υπήρξε υπαναχώρηση. Αποφάσεις θα ληφθούν τον Δεκέμβριο του 2009 στην Κοπεγχάγη.

(πηγή: www.kathimerini.gr, 28/12/2008)

Βερολίνο: Ξανακτίζουν το παλάτι του Κάιζερ

Καθώς τα μηχανήματα απομάκρυναν τα τελευταία ερείπια του «Παλάστ ντερ Ρεπουμπλίκ», του πάλαι ποτέ ανατολικογερμανικού κοινοβουλίου, την Παρασκευή, επιτροπή ειδικών ανέθεσε σε Ιταλό αρχιτέκτονα την ανοικοδόμηση, από το μηδέν, του παλιού παλατιού του Κάιζερ Γουλιέλμου Β΄, στον ίδιο χώρο.

Η πρόταση του άγνωστου στη Γερμανία Ιταλού αρχιτέκτονα Φραντσέσκο Στέλα έμεινε πιστή στις αυστηρές προδιαγραφές του διαγωνισμού, που δεν άφηνε πολλά περιθώρια δημιουργίας, αφού προσδιόριζε ότι το νέο κτίριο στις τρεις όψεις του θα είναι ίδιο, μέχρι το τελευταίο γλυπτό, με το μπαρόκ παλάτι του Κάιζερ. Στην τέταρτη όψη, ο Στέλα δεν πρότεινε κάτι εξόφθαλμα σύγχρονο που θα έρχεται σε αντίθεση με το μπαρόκ, αλλά κάτι που χαρακτηρίστηκε «ήσυχο».

«Δεν ήταν εύκολη απόφαση» δήλωσε ο υπουργός Ανοικοδόμησης Βόλφγκανγκ Τίφενζε, κρατώντας στα χέρια μια μακέτα του παλατιού, με τον τρούλο και τα περίτεχνα σκαλίσματά του. Η απόφαση να αντικατασταθεί το κτίριο–σύμβολο της πάλαι ποτέ ανατολικής Γερμανίας με ένα κτίριο–σύμβολο του πρωσικού μιλιταρισμού είχε προξενήσει αντιδράσεις, όταν ελήφθη από τη γερμανική Βουλή.

Με μεγάλη ιστορία

«Είναι ένα ευαίσθητο κτίριο και υπάρχει πολλή ιστορία από πίσω. Αλλά η απόφασή μας δεν είναι καθόλου κακός συμβιβασμός» προσέθεσε ο Τίφενζε.

Το Παλάστ ντερ Ρεπουμπλίκ, χτισμένο με τις αρχές του πλέον λιτού και άχαρου μοντερνισμού, ήταν μολυσμένο με αμίαντο. Επειτα από πολύχρονες προσπάθειες καθαρισμού του, η κατεδάφισή του άρχισε το 2006. Κάποιοι Ανατολικογερμανοί θεώρησαν ότι η κατεδάφιση ήταν πολιτικά υποκινούμενη απόπειρα απάλειψης του πρόσφατου παρελθόντος. Αλλοι πρότειναν να δημιουργηθεί στη θέση του Παλάστ ντερ Ρεπουμπλίκ κάτι λιγότερο συναισθηματικά φορτισμένο από το παλάτι του Κάιζερ, όπως π. χ. ένα πάρκο.

Ο επικεφαλής της κριτικής επιτροπής που αξιολόγησε τις προτάσεις του διαγωνισμού, ο Ιταλός αρχιτέκτονας Βιτόριο Λαμπουνιάνι, είχε κι εκείνος αμφιβολίες για τις προδιαγραφές με βάση τις οποίες κλήθηκε να αποφασίσει. «Διαφωνώ με τον ισχυρισμό πως ένα παλιό παλάτι είναι το καλύτερο που μπορούμε να βάλουμε στον χώρο αυτό» είπε ο Λαμπουνιάνι. Παρ’ όλ’ αυτά, η επιτροπή αποφάσισε ότι η πρόταση του Στέλα είναι «έξυπνη αρχιτεκτονική διασύνδεση του παλιού με το καινούργιο, σύγχρονων χρήσεων και ανοικοδόμησης ενός παλιού παλατιού».

Χώρος τέχνης

Οι υπεύθυνοι σχεδιασμού του γερμανικού κράτους και του δήμου του Βερολίνου αγνόησαν τις επικρίσεις, σύμφωνα με τις οποίες το νέο κτίριο είναι μια απόπειρα να «ξεπλυθούν» οι αμαρτίες της Ιστορίας. Το νέο κτίριο θα είναι χώρος τέχνης και πολιτισμού, θα φιλοξενεί πτέρυγες της βιβλιοθήκης του πανεπιστημίου Χούμπολντ και εκδηλώσεις του Φόρουμ Χούμπολντ. Το κόστος της ανέγερσης του παλατιού έχει υπολογιστεί στα 552 εκατ. ευρώ και η κατασκευή του αναμένεται να αρχίσει το 2010 και να ολοκληρωθεί το 2013.

Το παλάτι του Κάιζερ Γουλιέλμου του Β΄ είχε αρχίσει να χτίζεται το 1680. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είχε υποστεί σοβαρότατες ζημιές λόγω του εκτενούς αεροπορικού βομβαρδισμού του Βερολίνου. Οι ανατολικογερμανικές αρχές ανατίναξαν σε μια ειδική τελετή τους εναπομείναντες τοίχους, προσδίδοντας στην κίνηση αυτή χαρακτήρα ρήξης με το στρατοκρατικό πρωσικό παρελθόν.

Τόπος ψυχαγωγίας

Το «παλάτι της δημοκρατίας», που έχτισαν στα ερείπιά του, ήταν χώρος ψυχαγωγίας των Ανατολικογερμανών, καθώς περιελάμβανε αίθουσες συνεστιάσεων και υπόγειο χώρο για μπόουλιγκ. Η απομάκρυνση του τελευταίου κλιμακοστασίου, που είχε απομείνει από το κτίριο, έγινε υπό τα βλέμματα τουριστών και περαστικών, την Παρασκευή.

(πηγή: www.kathimerini.gr, 2/12/2008)

Ντίσελντορφ

Όσο λιγότερες προσδοκίες έχεις από έναν προορισμό, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να σε ενθουσιάσει. Νόμος. Από εκείνους που, για να τους ασπαστείς, πρέπει να σου τύχει έστω μια φορά να βρεθείς κάπου που δεν είχες σκοπό να πας, σε ένα μέρος που δεν περιλαμβανόταν στη λίστα των μελλοντικών ταξιδιωτικών προορισμών σου, και να το ερωτευτείς. Τέτοια είναι η περίπτωση του Ντίσελντορφ.
Πρωτεύουσα του μεγαλύτερου πληθυσμιακά ομόσπονδου κράτους της Γερμανίας, της Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας, το Ντίσελντορφ απολαμβάνει το… ατυχές προνόμιο να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πολιτισμικά, οικονομικά και εμπορικά κέντρα της χώρας. Προνόμιο για τους κατοίκους, που απολαμβάνουν την πέμπτη καλύτερη πόλη του κόσμου για να ζεις, σύμφωνα με έρευνα της Mercer HR Consulting, ατυχές για τον τουρισμό, που για να αναπτυχθεί εκτός των συνόρων της χώρας έχει να παλέψει τις γκρίζες εικόνες που φέρνει στο μυαλό πολλών Ευρωπαίων το όνομα της πόλης, που συνδέθηκε άρρηκτα και αμείλικτα με το μεταπολεμικό μεταναστευτικό ρεύμα.

Εικόνες οι οποίες χιλιόμετρα απέχουν από την πραγματικότητα. Στη θέση των γκρίζων πολυκατοικιών που φαντάζεσαι αντικρίζεις εντυπωσιακή αρχιτεκτονική των αρχών του αιώνα, που παντρεύει αριστοτεχνικά την art nouveau με τοπικά στοιχεία, και κάθετους κήπους στις προσόψεις των κτιρίων. Εκεί όπου είχες τοποθετήσει γυάλινα κτίρια που θα στέγαζαν γραφεία και επιχειρήσεις υπάρχει μια πανέμορφη παλιά πόλη, με πλακόστρωτα δρομάκια, μπαρόκ εκκλησίες και καταπράσινα πάρκα. Και στις όχθες του Ρήνου, εκεί που θα σου φαινόταν λογικό να διακρίνεται ένα skyline από ουρανοξύστες και καμινάδες εργοστασίων, βρίσκεις μια εντυπωσιακή περαντζάδα, γεμάτη πάρκα, ποδηλατόδρομους και ανοιχτές πλατείες.

Αν υπήρχε κάπου γραμμένος ο ορισμός της ιδανικής πόλης για city break, το Ντίσελντορφ θα ήταν το πρώτο παράδειγμά του. Πανέμορφο, καταπράσινο, «μαζεμένο» γύρω από ένα ιστορικό κέντρο που συγκεντρώνει τα σημαντικότερα αξιοθέατα, αλλά και τις δραστηριότητες της πόλης –που καλύπτουν όλα τα γούστα, από γκαλερί σύγχρονης και κλασικής τέχνης, μέχρι ultra hip clubs, παραδοσιακά γερμανικά εστιατόρια με φρέσκια μπύρα να ξεχειλίζει στα ποτήρια και πολύ μα πολύ shopping– το «Χωριό του (ποταμού) Ντίσελ» είναι αυτό που λέμε πόλη φιλική προς το χρήστη.

Ο προσανατολισμός είναι πανεύκολος, το κέντρο περπατιέται άνετα –αν και οι κάτοικοί του προτιμούν να το γυρνούν με ποδήλατα, πράγμα που δίνει στην πόλη μια cozy, νεανική αίσθηση που θα σας θυμίσει Άμστερνταμ χωρίς τις τυμπανοκρουσίες–, στην απίθανη περίπτωση που κουραστείτε κάθε είδους συγκοινωνία δουλεύει ρολόι, για να σας πάει από την πλησιέστερη γειτονιά μέχρι το Παρίσι, και ο δημόσιος χώρος είναι όντως «χώρος» κι όχι αφηρημένη έννοια: ανοιχτές πλατείες, πεζόδρομοι και πάρκα εξοπλίζονται με έναν ασύλληπτο αριθμό παγκακιών και φιλοξενούν κάθε ώρα της ημέρας παρέες κάθε ηλικίας σε αυθόρμητα πικνίκ, χαλαρές βόλτες και διαλείμματα από τη δουλειά.

Η βόλτα ξεκινά από το Altstadt, ακριβώς στο σημείο όπου χτυπά η καρδιά της παλιάς πόλης –χαϊδευτικά, οι Γερμανοί αναφέρονται στην περιοχή ως «το μεγαλύτερο σε μήκος μπαρ του κόσμου». Πέρα από αμέτρητα μπαρ –σημειώστε εδώ ότι με το που ίσχυσε, προ διμήνου, η απαγόρευση του καπνίσματος στους εσωτερικούς χώρους, στο Altstadt άρχισαν να ξεφυτρώνουν μικρά μπαράκια με ειδική άδεια και το μπλε σήμα του τσιγάρου στην πόρτα, κάπως σαν λέσχες καπνιστών με καφέ και αλκοόλ: για τόσο φιλική προς το χρήστη πόλη μιλάμε– μπυραρίες και εστιατόρια, η περιοχή προσφέρεται και για sightseeing. Η Marktplatz με το πανέμορφο δημαρχείο και το μπαρόκ άγαλμα του Jan Wellem, η επίσης μπαρόκ εκκλησία του Αγίου Ανδρέα και το σπίτι όπου γεννήθηκε ο ποιητής Heinrich Heine είναι τα σημαντικότερα αξιοθέατά της.

Ελάχιστα μέτρα από εδώ, η Burgplatz είναι το προοίμιο, η πλατεία από όπου ξεκινά η περίφημη Rheinuferpromenade, ή ελληνιστί η περαντζάδα στις όχθες του Ρήνου. Ακριβώς εδώ, ο μικρός Ντίσελ που έδωσε στην πόλη το όνομά της συναντά το δεύτερο ποταμό της –αυτόν που, όπως λένε χαριτολογώντας οι κάτοικοί της, της έδωσε τη σημασία της. Ο Schlossturm, ο επιβλητικός πύργος που κοσμεί την πλατεία, είναι ό,τι απέμεινε από το παλάτι που κτίσθηκε εδώ το 13ο αιώνα, αλλά καταστράφηκε από πυρκαγιά το 1872. Από εδώ, ένας πεζόδρομος – ποδηλατόδρομος, διακοσμημένος με πλάκες σε σχήμα κυμάτων, ακολουθεί παράλληλα την πορεία του Ρήνου προς το Media Harbor. Όταν ο καιρός είναι καλός –πράγμα που εδώ σημαίνει όταν δε βρέχει– θα δείτε τα παγκάκια του πεζόδρομου πλημμυρισμένα από κόσμο που διαβάζει βιβλία, συζητάει ή απλά απολαμβάνει, σιωπηλός, την απεραντοσύνη του ποταμού.

Περίπου στα μισά της διαδρομής, δύο μουσεία αξίζουν μία στάση: το Μουσείο Κινηματογράφου και το Μουσείο Κεραμικής, που βρίσκονται δίπλα δίπλα, ατενίζουν μέσα από τις τζαμαρίες τους τα νερά του ποταμού. Πολύ κοντά τους, ο εντυπωσιακός εκθεσιακός χώρος KIT, Kunst im Tunnel, φιλοξενεί εξαιρετικά ενδιαφέρουσες εκθέσεις μοντέρνας, κατά κύριο λόγο, τέχνης. Το Media Harbor, η μαρίνα πάνω από την οποία υψώνεται επιβλητικός ο Rheinturn, ή πύργος του Ρήνου, περιστοιχίζεται από μερικά εξαιρετικά δείγματα σύγχρονης αρχιτεκτονικής, όπως τα κτίρια του Frank Gehry και τη Βουλή του ομόσπονδου γερμανικού κράτους της Βόρειας Ρηνανίας – Βεστφαλίας.

Ο εντυπωσιακός πύργος, γνωστός και ως Πύργος των Τηλεπικοινωνιών, που κατασκευάστηκε το 1981 και υψώνεται στα 240,5 μέτρα πάνω από τα νερά του Ρήνου, κέρδισε μια θέση στο Βιβλίο Γκίνες για το μεγαλύτερο στον κόσμο ψηφιακό ρολόι, που σχηματίζουν τα λαμπάκια στη μία πλευρά του –μην προσπαθήσετε να το αποκωδικοποιήσετε αν δεν έχετε κάποιον να σας το εξηγήσει, δε θα τα καταφέρετε. Στην κορυφή του, ένα exclusive εστιατόριο περιστρέφεται κατά 360 μοίρες κάθε ώρα, προσφέροντας πανοραμική θέα στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα της πόλης –ακόμη κι αν δεν έχετε σκοπό να φάτε εδώ, μπορείτε απλά να ανεβείτε για να θαυμάσετε τη θέα.

Το Carlstadt είναι η αρτίστικ γειτονιά της πόλης, γεμάτη γκαλερί και καταστήματα αντικών. Το δυνατό σημείο της, όμως, κατά την ταπεινή μας γνώμη, είναι η Citadellstrabe, ο πανέμορφος δρόμος με τα εντυπωσιακά κτίρια του 18ου και 19ου αιώνα, και την ατμόσφαιρα που λίγο έχει αλλάξει από εκείνη την εποχή. Περιπλανώμενοι στα στενά δρομάκια γύρω της, θα καταλήξετε με μαθηματική ακρίβεια στην Carlsplatz, που φιλοξενεί την υπαίθρια αγορά τροφίμων –πώς λέμε λαϊκή; Ε, καμία σχέση. Πολύ κοντά βρίσκεται και το Stadtmuseum, το Μουσείο της Πόλης, που αξίζει να επισκεφθείτε.

Και μετά το sightseeing, ώρα για shopping. Η Konigsallee είναι ο απόλυτος προορισμός της πόλης για τους fashionistas: μία πανέμορφη λεωφόρος μήκους ενός χιλιομέτρου, με ένα καταγάλανο κανάλι να διατρέχει το κέντρο της, που φιλοξενεί boutique σχεδιαστών όπως οι Armani, Kenzo, Hermes, Joop, Burberry και Donna Karan, αλλά και εμπορικά κέντρα όπως το επιβλητικό Ko-Galerie, με τα 130 exclusive καταστήματά του να απλώνονται στα 15.000 τετραγωνικά μέτρα του.

Ακόμη κι αν το budget σας δεν επιτρέπει αγορές με υπογραφή, η βόλτα στην Konigsallee επιβάλλεται: η αρχιτεκτονική πολλών εμπορικών κέντρων αποτελεί αξιοθέατο από μόνη της, ενώ στο κέντρο της λεωφόρου, η περαντζάδα – ποδηλατόδρομος πλάι στο κανάλι είναι από τις ομορφότερες διαδρομές της πόλης. Στο τέλος του –ή στην αρχή του, αναλόγως από πού έρχεστε– το περίτεχνο σιντριβάνι του Τρίτωνα σχεδόν παρακαλά να το φωτογραφίσετε, ενώ προσφέρει και εξαιρετική θέα ολόκληρου του καναλιού, που ειδικά αυτήν την εποχή, με τα πορτοκαλοκίτρινα φύλλα των δέντρων που το πλαισιώνουν, προσφέρει ένα θέαμα μαγευτικό.

Η διαδρομή καταλήγει στο Hofgarten, το επικών διαστάσεων, καταπράσινο πάρκο της πόλης. Για τους αμύητους στα δεδομένα της Δυτικής Ευρώπης, το Hofgarten μοιάζει με πόλη μέσα στην πόλη. Μια πόλη στους δρόμους της οποίας κυκλοφορούν αποκλειστικά ποδήλατα και πεζοί, στα «σπίτια», βλέπε δέντρα και θάμνους, της οποίας κατοικούν σκιουράκια και κουνέλια και που αντί για πλατείες έχει καταγάλανες λίμνες, γεμάτες κύκνους και πάπιες. Για τους επισκέπτες της πράσινης πολιτείας έχουν προβλεφθεί –εννοείται– ξύλινα παγκάκια και άφθονο, περιποιημένο γρασίδι.

Οι εκπλήξεις για τον επισκέπτη του Ντίσελντορφ γίνονται, μετά την πρώτη μέρα, καθημερινότητα. Από το σκιουράκι που θα φτάσει χοροπηδώντας μέχρι το παγκάκι σου για να κάνει μετά μεταβολή και να φύγει, μέχρι τη νυχτερινή ζωή που θα σε κρατήσει ξύπνιο μέχρι το πρωί και τους αυθεντικά φιλικούς κατοίκους που θα γκρεμίσουν όλα τα στερεότυπα που είχες στο μυαλό σου, αυτή η πόλη μοιάζει να έχει στοιχηματίσει πως θα σε κάνει να ξεχάσεις ό,τι (νόμιζες πως) ήξερες μέχρι να έρθεις εδώ. Και το κερδίζει. Εύκολα.

Πώς θα πάτε
Απευθείας με την Aegean, από Αθήνα και Θεσσαλονίκη, σε τιμές που ξεκινούν από 222 ευρώ μετ’ επιστροφής και φόρων. Απευθείας και από τα δύο αεροδρόμια πετά και η Ολυμπιακή, σε τιμές που ξεκινούν από 260 ευρώ μετ’ επιστροφής, φόρων περιλαμβανομένων.

Πού θα μείνετε
Από τις κορυφαίες επιλογές διαμονής, το 4 αστέρων Radisson SAS Media Harbor, προσφέρει πολυτελέστατα δωμάτια σε τιμές που ξεκινούν από 178 ευρώ το δίκλινο με πρωινό. Εξίσου εντυπωσιακά, τα boutique Sir & Lady Astor Hotels προσφέρουν arty δωμάτια με όλες τις απαραίτητες παροχές και ανέσεις, σε τιμές που ξεκινούν από 130 ευρώ για το δίκλινο δωμάτιο με πρωινό.
Αν προτιμάτε κάτι οικονομικότερο, οι επιλογές είναι κάθε άλλο παρά λίγες. Από τις καλύτερες, το κεντρικότατο Hotel Haus Hillesheim προσφέρει προσεγμένα δωμάτια, διακοσμημένα με στυλ, σε τιμές που ξεκινούν από 80 ευρώ το δίκλινο με πρωινό. Το Hotel AltDusseldorf, στην καρδιά του Altstadt, προσφέρει απλά αλλά καθαρά και προσεγμένα δωμάτια σε τιμές που ξεκινούν από 69 ευρώ το δίκλινο με πρωινό.

Πού θα φάτε
Παραδοσιακή γερμανική κουζίνα και ολόφρεσκια, τοπική μπίρα Alt θα δοκιμάσετε στο ατμοσφαιρικό Brauerei Fuchschen (Ratinger Strasse 28) και το Zum Schiffchen (Hafenstrasse 5) το παλαιότερο εστιατόριο της πόλης –από το 1628. Εννοείται πως και τα δύο βρίσκονται στο Altstadt. Για εξίσου παραδοσιακά, νοστιμότατα λουκάνικα, με εκατομμύρια διαφορετικές σως, κατευθυνθείτε στο Curry (Hammerstrasse 2) –και δοκιμάστε την ομώνυμη συνταγή, είναι πολύ καλύτερη απ’ ότι ακούγεται.

(πηγή: www.in2life.gr, 25/11/2008)

Τα Χριστούγεννα στην Ευρώπη I

Λουξεμβούργο
Χριστούγεννα στο Λουξεμβούργο, με «ουρανοκατέβατα» δώρα.
Kleeschen ονομάζεται ο Αγιος Βασίλης στο Λουξεμβούργο κι αρχίζει να εμφανίζεται προς το τέλος του Νοεμβρίου σε διάφορες τοποθεσίες στις πόλεις, όπως σε μαγαζιά, σε πλατείες και σε δρόμους. Σύμφωνα με την παράδοση της χώρας, ο Αγιος κατεβαίνει από τον ουρανό για να ανταμείψει τα καλά παιδιά με δώρα. Στις 6 Δεκεμβρίου γιορτάζεται ο Αγιος Βασίλης, ενώ την παραμονή της γιορτής του τα παιδιά περιμένουν να τους φέρει δώρα κι αφήνουν στην κουζίνα ένα πιάτο για να το γεμίσει με γλυκά ο Αγιος. Στις αγορές όλης της χώρας προσφέρεται ζεστό κρασί με μπαχαρικά σε ειδικές κούπες. Την παραμονή των Χριστουγέννων τα δώρα δεν τα φέρνει ο Αγιος Βασίλης, αλλά όπως σε άλλες χώρες, το Θείο Βρέφος. Παραδοσιακά φαγητά είναι το Stollen, ένα κέικ με φρούτα και ρούμι, αλλά και το Buche de Noel, ένα γλυκό μεταξύ κέικ και παγωτού καλυμμένο με μαύρη σοκολάτα, ώστε να μοιάζει με κορμό. Την ημέρα των Χριστουγέννων, συχνά οι κάτοικοι της χώρας τρώνε την παραδοσιακή «μαύρη πουτίγκα», λαγό, ελάφι, ή γαλοπούλα

Γερμανία
Το άνοιγμα της Χριστουγεννιάτικης αγοράς είναι και το πρώτο σημάδι πως πλησιάζουν τα Χριστούγεννα. Στις γερμανικές μεγαλουπόλεις, η αγορά είναι ανοιχτή όλη την εβδομάδα μέχρι τα Χριστούγεννα, ενώ στις πιο μικρές πόλεις, η Χριστουγεννιάτικη αγορά ανοίγει τα Σαββατοκύριακα. Στην αγορά αυτή μπορεί κανείς να βρει μολυβένια στολίδια, χριστουγεννιάτικες μπάλες από φυσητό γυαλί, κεριά, φιγούρες για την φάτνη, γκι και ου, λουκάνικα και ζεστό αρωματικό κρασί.
Οι εορτασμοί ξεκινούν στις 6 Δεκεμβρίου, μέρα του Αγίου Νικολάου. Εκείνη τη νύχτα ο Αι Βασίλης γυρνά από σπίτι σε σπίτι με το βιβλίο των αμαρτιών όπου έχει καταγράψει όλες τις κακές πράξεις των παιδιών. Αν τα παιδιά ήταν καλά αφήνει στα παπούτσια τους υπέροχα γλυκά, ενώ αν δεν ήταν φρόνιμα βάζει κλαράκια στα παπούτσια τους. Το Weihnachtskrippe, η χριστουγεννιάτικη φάτνη, είναι πολύ δημοφιλής στις νοτιότερες περιοχές της Γερμανίας και τις εβδομάδες πριν τα Χριστούγεννα, πολλή σκέψη αφιερώνεται στο πώς θα φτιαχτεί η μεγαλύτερη και ωραιότερη φάτνη.
Όλα αυτά όμως είναι μόνο τα προεόρτια. Πριν το δείπνο της παραμονής των Χριστουγέννων, έρχεται η παρουσίαση του Χριστουγεννιάτικου δέντρου, το οποίο έτσι κι αλλιώς είναι γερμανική εφεύρεση. Το εθιμοτυπικό προσδιορίζει πως τα παιδιά δεν επιτρέπεται να δουν το δέντρο πριν την παραμονή. Έτσι, περιμένουν σε ένα άλλο δωμάτιο, ενώ η μητέρα διακοσμεί το δέντρο με μήλα, με καραμέλες, παιχνίδια, αγγελάκια, κεριά και φωτάκια. Το καμπανάκι χτυπά και τα παιδιά μπορούν πια να δουν το δέντρο. Τραγουδούν χριστουγεννιάτικα τραγούδια, διαβάζουν χριστουγεννιάτικες ιστορίες κι ανοίγουν δώρα. Το δείπνο είναι χοιρινό, λευκό λουκάνικο, μακαρονοσαλάτα, αλλά και διάφορα τοπικά πιάτα, ανάλογα με την περιοχή. Την ημέρα των Χριστουγέννων οι Γερμανοί τρώνε ψητή χήνα, το παραδοσιακό Christstollen(γλυκό ψωμί με ξηρούς καρπούς και φρούτα), το Lebkuchen (γλυκό με πιπερόριζα), μάρτζιπαν και το γνωστό Dresden Stollen (ένα βαρύ και ζουμερό κέικ με φρούτα).

Σουηδία
Κάθε Κυριακή της τεσσαρακοστής των Χριστουγέννων, οι Σουηδοί ανάβουν ένα κερί με διαρκώς αυξανόμενη ανυπομονησία.
Οι εορτασμοί ξεκινούν στις 13 Δεκεμβρίου, ημέρα της Αγίας Λουκίας, που ο θρύλος λεει πως είναι η μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου, γι αυτό οι άνθρωποι και τα ζώα χρειάζονται περισσότερη τροφή. Σε κάθε σπίτι, την Αγία Λουκία προσωποποιεί η μεγάλη αδελφή, φορώντας ένα λευκό φόρεμα. Ξυπνά το πρωί τους γονείς της τραγουδώντας το τραγούδι της Αγίας Λουκίας και τους φέρνει καφέ, ψωμάκια, μπισκότα και glogg, ένα αρωματικό κρασί.
Στη Στοκχόλμη γίνεται η παρέλαση της Αγίας Λουκίας, για την οποία επιλέγεται μια κοπέλα. Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο στολίζεται στην Σουηδία από το 1700 και κάθε οικογένεια στολίζει το δικό της. Η παραμονή των Χριστουγέννων είναι και η αποκορύφωση των εορτασμών. Είναι μια μέρα που απαγορεύεται από την παράδοση να γίνει οποιαδήποτε δουλειά εκτός από τη φροντίδα των ζώων. Στο τραπέζι υπάρχει χοιρινό σε ζελέ, lutfisk (λιαστός σολομός με κρεμώδη λευκή σάλτσα) και ρύζι. `Αλλη μια σουηδική παράδοση είναι το doppa i grytan, κατά την οποία η οικογένεια και οι καλεσμένοι βουτούν κομμάτια μαύρου ψωμιού σε μια κατσαρόλα όπου υπάρχει μαγειρεμένο λίπος από χοιρινό, λουκάνικο και μοσχαρίσιο κρέας.
Τα δώρα φέρνει ο Jultomten, ένας νάνος ο οποίος ζει στον στάβλο - αν υπάρχει βέβαια. Ο Jultomten είναι αυτός που φροντίζει την οικογένεια και τα ζωντανά της. Σε πολλά σπίτια, κάποιος μεταμφιέζεται ως `Αγιος Βασίλης και κουβαλά έναν μεγάλο σάκο με δώρα.
Τον παλιό καιρό, προκειμένου να πάνε στην Χριστουγεννιάτικη λειτουργία, οι Σουηδοί έκαναν ελκηθροδρομίες κι ο νικητής ήταν αυτός που θα είχε την καλύτερη σοδειά την επόμενη χρονιά. Η Χριστουγεννιάτικη περίοδος για τους Σουηδούς τελειώνει αργότερα από ό,τι για τους υπόλοιπους Ευρωπαίους: Στις 13 Ιανουαρίου, αφού πριν μια χιλιετία αυτό το όριο θέσπισε ο βασιλιάς Canute.

Σκοτία
Σε ορισμένα μέρη της Σκοτίας, η παραμονή των Χριστουγέννων λέγεται Sowans Nicht, όπου «sowans» είναι ένα πιάτο που φτιάχνεται από βρώμη. Οι φίλοι κι οι συγγενείς έκαιγαν κλαδιά σουρβιάς την Παραμονή των Χριστουγέννων για να δείξουν πως δεν υπάρχει κανένα αρνητικό συναίσθημα μεταξύ τους.
Σύμφωνα με τον σκοτσέζικο μύθο, είναι κακό σημάδι να αφήσει κανείς τη φωτιά να σβήσει την Παραμονή των Χριστουγέννων, αφού αυτή η φωτιά θα κρατήσει τα ξωτικά μακριά. Τη μέρα των Χριστουγέννων είναι συνηθισμένο για τους Σκοτσέζους να ανάβουν μια μεγάλη φωτιά και να χορεύουν με τον ήχο της γκάιντας, πριν φάνε το δείπνο τους.
Στο Burghead, ένα βαρέλι με πίσσα παραδίνεται στις φλόγες και κάποιοι προσφέρονται να το μεταφέρουν με το κεφάλι τους, πριν καταστραφεί τελείως. Στα νησιά Shetland ένα μεγάλο ομοίωμα πλοίου των Βίκινγκς μεταφέρεται σε παρέλαση πριν το κάψουν, ενώ στην περιοχή Comrie, άνθρωποι με μεγάλες δάδες, κάνουν τον γύρο της περιοχής πριν τελικά τις ρίξουν στο νερό.
Εκτός από τα έθιμα που περιλαμβάνουν τη φωτιά, οι Σκοτσέζοι γιορτάζουν τα Χριστούγεννα με κατάνυξη και κρατούν τους πολλούς εορτασμούς για την Πρωτοχρονιά, που ονομάζεται Hogmanay.
Οι Σκοτσέζοι προτιμούν ιδιαίτερα το Black Bunή αλλιώς κέικ της Δωδέκατης Νύχτας, ένα βαρύ κέικ γεμάτο φρούτα, αμύγδαλα, μπαχαρικά, που συνοδεύονται με ουίσκι.
Όπως σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, υπάρχει και στη Σκοτία η βραδιά των κεριών, όπου όλες οι οικογένειες τοποθετούν αναμμένα κεριά στα παράθυρα για να φωτίζουν τον δρόμο των ξένων περαστικών. Πάντως, στη Σκοτία υπάρχει η γνωστή δεισιδαιμονία του ποδαρικού της πρώτης ημέρας του χρόνου. Παλιά, μάλιστα, ανάλογα με την περιοχή, πίστευαν πως ποδαρικό θα έπρεπε να κάνει είτε κάποιος ξανθός ή κάποιος μελαχρινός για να φέρει γούρι.

Πορτογαλία
Κατάνυξη και θρησκευτική ευλάβεια, χαρακτηρίζουν τις γιορτές στην Πορτογαλία
Το παραδοσιακό Χριστουγεννιάτικο φαγητό είναι ο βραστός μπακαλιάρος με πατάτες το βράδυ της 24ης Δεκεμβρίου (μετά την επιστροφή από την εκκλησία) και η κλασική γαλοπούλα το μεσημέρι της 25ης Δεκεμβρίου, στα πιο εύπορα σπιτικά. Οι υπόλοιποι τρώνε κοτόπουλο. Το κλασικό Χριστουγεννιάτικο γλυκό είναι ένα κέικ με κρασί πορτό, το οποίο έχει μέσα ένα φασόλι. Αν σε κάποιον τύχει το φασόλι πρέπει να πληρώσει το αντίτιμο του γλυκού ή αν αγοράσει ένα άλλο που θα φαγωθεί την παραμονή της Πρωτοχρονιάς. Αλλα παραδοσιακά γλυκά είναι οι filhozes estendidas που γίνονται με ζύμη η οποία περιέχει αλκοόλ και οι filhozes de abobora, τηγανίτες από γλυκιά κολοκύθα. Οι Πορτογάλοι δε συνηθίζουν να διακοσμούν τα σπίτια τους, οι κεντρικοί δρόμοι όμως της Λισαβόνας είναι στολισμένοι. Γενικά, η γιορτή των Χριστουγέννων έχει περισσότερο θρησκευτικό χαρακτήρα από ό,τι στην υπόλοιπη Ευρώπη. Στην επαρχία, οι οικογένειες συγκεντρώνουν το καλύτερο κομμάτι της σοδειάς τους στην εκκλησία του χωριού και τη μοιράζονται μεταξύ τους. Τα ξημερώματα της ημέρας των Χριστουγέννων, οι Πορτογάλοι γιορτάζουν την consoada, βάζοντας έξτρα πιάτα στο τραπέζι για τις ψυχές των νεκρών. Σε ορισμένες περιοχές αφήνονται ψίχουλα στο τζάκι για τις ψυχές, για να βοηθήσουν τους ζωντανούς την επόμενη χρονιά.

Ουαλία
Η Ουαλία έχει τους δικούς της ξεχωριστούς τρόπους εορτασμού της γέννησης του Σωτήρα, με ένα πραγματικά ιδιαίτερο έθιμο.
Τα κάλαντα έχουν ιδιαίτερη σημασία στην Ουαλία, όπου ονομάζονται eisteddfodde και συνοδεύονται συχνά από άρπα. Σε επαρχιακές περιοχές, κάποιος ντόπιος επιλέγεται για να ενσαρκώσει τον Mari llwyd. Γυρίζει όλη την πόλη ντυμένος στα άσπρα και κρατά το κρανίο ενός αλόγου πάνω σε ένα ξύλο. Όποιον «δαγκώσει» το άλογο θα πρέπει να πληρώσει ένα πρόστιμο!

Ολλανδία
Εκεί που ο Άγιος Βασίλης έρχεται από την θάλασσα, και τιμάται με ξεχωριστό τρόπο.
Περίπου τρεις εβδομάδες πριν τα Χριστούγεννα, ο Αγιος Βασίλης (Sinterklaas) φτάνει στην Ολλανδία από την Ισπανία με ατμόπλοιο! Όταν φτάνει στο λιμάνι του Αμστερνταμ όλη η κυκλοφορία σταματά, τα μαγαζιά κλείνουν και οι άνθρωποι βγαίνουν για να τον χαιρετήσουν. Ο Αγιος Βασίλης κατεβαίνει από το πλοίο με τον βοηθό του τον Μαύρο Πίτερ, πάνω στο λευκό του άλογο. Φορά κατακόκκινα άμφια, ενώ ο βοηθός του είναι ντυμένος με παραδοσιακά σπανιόλικα ρούχα. Ο δήμαρχος καλωσορίζει τον Αγιο Βασίλη, ο οποίος μετά κατευθύνεται προς το βασιλικό παλάτι, ενώ τον ακολουθεί μεγάλη παρέλαση. Τα παιδιά της βασιλικής οικογένειας τον περιμένουν και του δίνουν αναφορά για τη συμπεριφορά τους, τη χρονιά που πέρασε. Το ίδιο πρέπει να κάνουν και όλα τα παιδιά. Στη συνέχεια, ο Αγιος Βασίλης πηγαίνει σε ένα μεγάλο ξενοδοχείο όπου θα παραμείνει όλη τη γιορτινή περίοδο.
Την παραμονή του Αγίου Νικολάου (στην πραγματικότητα πρόκειται για τον Αγιο Νικόλαο και όχι για τον Αι Βασίλη), στις 5 Δεκεμβρίου, ανταλλάσσονται τα δώρα που λέγονται «εκπλήξεις» γιατί είναι κρυμμένα σε χαρτιά, όσο καλύτερα γίνεται, για να γίνει πιο αγωνιώδης η διαδικασία. Όλα τα δώρα συνοδεύονται από μερικούς στίχους. Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο δεσπόζει στα σπίτια, ενώ και η δεύτερη μέρα των Χριστουγέννων είναι γιορτή. Τη μέρα αυτή συνηθίζεται να ξεκουράζονται όλοι και να βγαίνουν για φαγητό έξω. Στην πόλη Twente της ανατολικής Ολλανδίας, υπάρχει μια μοναδική παράδοση, κατά την οποία οι άνθρωποι φυσούν ένα ειδικό κόρνο για να διώξουν τα κακά πνεύματα, αλλά και για να ανακοινώσουν τη γέννηση του Χριστού.

Ιταλία
Οι εορτασμοί για τα Χριστούγεννα στην Ιταλία έχουν δύο ρίζες: τις παγανιστικές γιορτές της ρωμαϊκής εποχής και τις χριστιανικές παραδόσεις. Στην εποχή της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, η μεγαλύτερη γιορτή ήταν τα Saturnalia, μια γιορτή του χειμερινού ηλιοστασίου.
Μια ωραία παράδοση που αναβιώνει στην Ιταλία είναι και ο εορτασμός των Χριστουγέννων, με τους zampognari, αυτούς δηλαδή που παίζουν πίπιζα κατεβαίνοντας από τις περιοχές Abruzzo και Calabria και μεταδίδοντας την ευφορία των γιορτών με γνωστά παραδοσιακά ιταλικά τραγούδια. Στη Ρώμη, παίζουν σε πολλές περιοχές, όπως στη μεγάλη Χριστουγεννιάτικη αγορά στην Piazza Navonaκαι στην είσοδο της πλατείας του Αγίου Πέτρου.
Οι Ιταλοί δίνουν μεγάλη σημασία στη φάτνη και περίτεχνες φάτνες στήνονται παντού με όλους τους πρωταγωνιστές της γέννησης, φτιαγμένους με φροντίδα από τεχνίτες που ειδικεύονται σε αυτό. Συχνά, δεν είναι μόνο η φάτνη, αλλά και όλο το σκηνικό της Αγιας Νύχτας, όπως λίμνες, ποτάμια, δέντρα, τα φώτα της Βηθλεέμ στο βάθος, άγγελοι που κρέμονται από ψηλά, και, πότε - πότε, ακόμη και ντόπιες ηρωικές φιγούρες που έτσι «συμμετέχουν» στη στιγμή της γέννησης. Οι ωραιότερες φάτνες στήνονται στη Νάπολη, μέσα στις εκκλησίες και ορισμένες φορές γίνονται διαγωνισμοί για την ωραιότερη φάτνη.
Σε ορισμένες περιοχές την παραμονή των Χριστουγέννων το δείπνο αποτελείται κυρίως από ψάρι. Όπως και σε άλλες χώρες, οι πιστοί περιμένουν το βράδυ των Χριστουγέννων για να μεταλάβουν και δεν τρώνε κρέας. Για να εορταστεί όμως η παραμονή κατάλληλα, σε ορισμένα σπίτια, ίσως δείτε και δέκα διαφορετικά ψάρια στο τραπέζι. Συχνά το ψάρι συνοδεύεται από σαλάτα με φακές. Στη Ρώμη, το παραδοσιακό πιάτο της παραμονής είναι το Capitone, ένα μεγάλο χέλι, ψητό ή τηγανητό.
Κοινά σε όλη την Ιταλία είναι τα Χριστουγεννιάτικα γλυκά, όπως το panettone (κέικ με ζαχαρωμένα φρούτα), το torrone, (μαντολάτο), και το panforte(με πιπερόριζα). Όλα τα Χριστουγεννιάτικα γλυκά περιέχουν αμύγδαλα και καρύδια.
Για πολλές γενιές ο Αγιος Βασίλης της Ιταλίας στις περισσότερες περιοχές ήταν ένα πρόσωπο του ιταλικού φολκλόρ, η Befana, που μοίραζε δώρα στα παιδιά στις 6 Ιανουαρίου, την ημέρα των Φώτων. Σε άλλες περιοχές, όπως η Βενετία κι η Μάντοβα, τα δώρα μοιράζει η Αγία Λουκία, ενώ σε άλλες περιοχές τη δουλειά του Αγιου Βασίλη είχε αναλάβει ο μικρός Ιησούς. Τώρα, πια, βέβαια, και οι Ιταλοί πιστεύουν στον `Αγιο Βασίλη τον οποίο αποκαλούν Babbo Natale.

Αγγλία
Τραγούδια και ιστορίες από τα παλιά, συνθετούν την εικόνα των Χριστουγέννων στην Γηραιά Αλβιόνα.
Οι `Αγγλοι γιορτάζουν τα Χριστούγεννα με μεγαλοπρέπεια, περισσότερο από μια χιλιετία τώρα. Σύμφωνα με τον μύθο, ο βασιλιάς Αρθούρος, γιόρτασε τα Χριστούγεννα το 521, στο Υork, παρέα με αρπιστές, κιθαρωδούς, ηθοποιούς, χορευτές, τραγουδιστές και ταχυδακτυλουργούς. Για τον πολύ κόσμο όμως τα Χριστούγεννα όπως τα ξέρουμε σήμερα είναι μια Βικτοριανή «εφεύρεση», του 19ου αιώνα.
Σήμερα, στο κέντρο των χριστουγεννιάτικων εκδηλώσεων στην Αγγλία είναι τα κάλαντα, που τραγουδιούνται στους δρόμους από μεγάλες ομάδες ανθρώπων. Το Χριστουγεννιάτικο δέντρο πρωτοστατεί φυσικά στους εορτασμούς, ιδίως από την εποχή που ο σύζυγος της βασίλισσας Βικτορίας, ο πρίγκιπας Αλμπερτ, έφερε την παράδοση από την πατρίδα του Γερμανία.
Ένα από τα δημοφιλέστερα δέντρα στολίζεται στην καρδιά του Λονδίνου, κοντά στην Trafalgar Square. To γιγάντιο αυτό έλατο είναι δώρο από την Νορβηγία, για να ευχαριστήσει τον αγγλικό λαό για τη φιλοξενία που προσέφεραν στον βασιλιά Haakon κατά τη διάρκεια της εξορίας του από τους Ναζί, στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

(πηγή: www.eone.gr)

Metro στον κόσμο

Η υπόγεια «καρδιά» της πόλης
Φώτα, χρώματα, άνθρωποι όλων των φυλών, ένας ολόκληρος κόσμος ζει κάτω από τα πόδια μας, στα μετρό του κόσμου

Για όσους ζουν και εργάζονται στις μεγάλες πόλεις, το μετρό είναι απλώς ένα μέσο συγκοινωνίας, συχνά ανιαρό. Για τον Μάρκο Πεζαρέζι όμως είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να γνωρίσει κανείς τον κόσμο.

«Θέλετε να γνωρίσετε τον κόσμο; Πάρτε ένα μετρό. Με λίγες πένες, λιρέτες, πέσος ή σεντς μπορείτε να κάνετε ένα ταξίδι ανά τη γη, να συναντήσετε ανθρώπους από κάθε κουλτούρα. Κάτω από τα πόδια μας, στο Λονδίνο ή στο Μιλάνο, στην Καλκούτα ή στο Τόκιο, ζει ο κόσμος του μετρό, ένας υπόγειος καθρέπτης της υπέργειας ζωής» λέει. Ο φωτορεπόρτερ Πεζαρέζι γεννήθηκε στο Ρίμινι της Ιταλίας το 1964. Οταν πήγε στο Λονδίνο, πριν από οκτώ χρόνια, μεγαλύτερη εντύπωση από οτιδήποτε άλλο του έκανε ο υπόγειος κόσμος: «Με συνεπήραν τα φώτα, ο χώρος, τα χρώματα, ένας κόσμος που μου αποκαλύφθηκε πρώτη φορά» λέει. Του δημιουργήθηκε λοιπόν η επιθυμία να καταγράψει «τα διάφορα έθιμα και τις αισθητικές των κατοίκων του κόσμου φωτογραφίζοντας τους υπόγειους σιδηροδρόμους των μεγαλύτερων πόλεων». Το αποτέλεσμα ­ 110 φωτογραφίες ­ δημοσιεύτηκε στο βιβλίο «Underground: Travels on the global metro» («Υπόγειος: Ταξίδια στο παγκόσμιο μετρό»), μια διαδρομή κάτω από την επιφάνεια της γης σε 10 πόλεις.

Βερολίνο, 1994
«Περνούσα τις ημέρες μου μετακινούμενος συνεχώς από σταθμό σε σταθμό. Με γοήτευαν οι σκληρές γραμμές στα πρόσωπα των ανθρώπων, η νέα τροπή που είχε πάρει η ιστορία. Το αστικό τοπίο είχε αλλάξει ριζικά από το τελευταίο ταξίδι μου. Ηταν μια μοναδική ευκαιρία για να παρατηρήσω και να καταγράψω την ένωση δύο πολιτισμών, της Ανατολής και της Δύσης».

Μιλάνο
«Στο τέλος της περιήγησής μου στα μετρό του κόσμου υπέφερα από κλειστοφοβία, δεν μπορούσα να παραμείνω κάτω από τη γη πολλή ώρα. Ονειρευόμουν τη θάλασσα, γαλάζια και διάφανη, και λιβάδια που έλαμπαν στον ήλιο. Ημουν εξαντλημένος αλλά ικανοποιημένος. Στις λεωφόρους που τρέχουν κάτω από τις πόλεις μας όλες οι γραμμές οδηγούν σε μια έκπληξη».

Τόκιο, Μάρτιος 1996
«Διέσχισα αυτή την ατελείωτη πόλη από τη μια άκρη ως την άλλη και έφθασα στον σταθμό Σιν-Τακασιμαντάιρα, μακριά από το ζωντανό και παλλόμενο κέντρο. Μου άρεσε να ακολουθώ παρέες νεαρών γυναικών, ντυμένων με παραδοσιακά κοστούμια. Από τις 8 ως τις 9.30 το πρωί, στους κυριότερους σταθμούς, άνδρες με μπλε στολές και άσπρα γάντια σπρώχνουν τους επιβάτες απαλά για να τους στριμώξουν στα βαγόνια προτού κλείσουν οι πόρτες».

Νέα Υόρκη, Νοέμβριος 1995
«Το δίκτυο του μετρό της Νέας Υόρκης είναι τεράστιο (1.160 χιλιόμετρα). Τότε μόλις είχαν καθαριστεί τα γκράφιτι και οι σταθμοί ήταν πιο καθαροί και ευχάριστοι, αλλά μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι άνθρωποι. Αν πάρετε το 7-Train από το Κουίνς, γνωστό ως "Οριάν Εξπρές", θα συνταξιδεύσετε με μετανάστες από την Κίνα και την Κορέα· αν πάρετε το F-Train από το Μπρούκλιν, συνεπιβάτες σας θα είναι κοσμηματοπώλες ρωσικής καταγωγής και ορθόδοξοι Εβραίοι καθ' οδόν προς τη Γειτονιά των Διαμαντιών».

Καλκούτα, Απρίλιος 1995
«Το δίκτυο αποτελείται από μία μόνο γραμμή με 17 σταθμούς, εκ των οποίων ο ένας, ο Μαχάτμα Γκάντι, ήταν ακόμη υπό κατασκευή. Αφού διήνυσα τους πρώτους 11 σταθμούς της διαδρομής, αναγκάστηκα να βγω στη γη, να περπατήσω για 300 μέτρα και να ξαναπάρω το μετρό στον σταθμό Μπίρις Παρκ. Εκανε αφόρητη ζέστη, περίπου 45 βαθμούς, αλλά η υγρή ατμόσφαιρα γινόταν πιο υποφερτή χάρη στην ινδική μουσική που διαχεόταν παντού».

Λονδίνο, Ιανουάριος 1995
«Το Λονδίνο έχει το αρχαιότερο μετρό του κόσμου (εγκαινιάστηκε το 1863). Μια νύχτα στον σταθμό του Μπρίξτον φωτογράφισα έναν πανκ και συζήτησα μαζί του για την πόλη και τους κατοίκους της, την ελευθερία και τα βίτσια, τη μοναξιά και την ποίηση. Επειτα από αυτό τα κίνητρα της δουλειάς μου έγιναν πιο σαφή από ποτέ».

Μόσχα, Μάρτιος 1995
«Φωτογράφισα ένα μετρό που όμοιό του δεν είχα ξαναδεί. Σχεδιάστηκε τη δεκαετία του '30 και επιθυμία των κατασκευαστών του ήταν κάθε εργάτης που το χρησιμοποιεί να αισθάνεται σαν τον τσάρο. Υπάρχουν σταθμοί φτιαγμένοι ολόκληροι από μάρμαρο με μεγαλοπρεπείς πολυελαίους που φωτίζουν μπρούτζινα γλυπτά. Οι Ρώσοι είναι μανιώδεις αναγνώστες και στα βαγόνια διαβάζουν βιβλία με φροντισμένα καλύμματα, απόδειξη του πόσο τα σέβονται».

Παρίσι, 1996
«Από τους 375 σταθμούς του μετρό, οι 370 έχουν τα ονόματα σημαντικών ή λιγότερο σημαντικών προσώπων ή γεγονότων της γαλλικής ιστορίας και μόνο πέντε βαπτίστηκαν προς τιμήν ξένων (Κένεντι, Ρούζβελτ, Βασιλιάς Γεώργιος, Γκαριμπάλντι και Μπολιβάρ). Ενας από τους πιο ενδιαφέροντες είναι ο Μπαρμπές Ροσεσουάρ, που χρησιμοποιείται κυρίως από Αραβες, χαρακτηριστικούς τύπους της πόλης, έναν τυφλό που υμνεί τον Αλλάχ...».

Πόλη του Μεξικού, Σεπτέμβριος 1995
«Το μετρό της Πόλης του Μεξικού έχει πολύ αισθησιακά και φωτεινά χρώματα. Ομάδες τυφλών ζητούν ελεημοσύνη παίζοντας μουσική και ταξιδεύοντας διαρκώς από γραμμή σε γραμμή. Σταθμοί όπως ο Κοπίλκο και ο Τακουμπάγια είναι διακοσμημένοι με πανέμορφες "murales" (τοιχογραφίες) και έχουν μια ατμόσφαιρα ονειρική. Αποτελούν σημείο συνάντησης όπου μερικοί φιλιούνται, άλλοι διαβάζουν και άλλοι χαμογελούν».

(πηγή: www.tovima.gr)

Είμαστε όλοι Βερολινέζοι

Δεν είναι παράλογη η εμμονή των Ελλήνων με το Βερολίνο. Ο G:Sus εξηγεί όλους τους λόγους για τους οποίους θα έπρεπε να υπάρχει μια γραμμή μετρό που να μας οδηγεί κατευθείαν εκεί.

Πολλές φορές συζητάς για το Βερολίνο και είσαι σίγουρος ότι δεν υπάρχει Έλληνας που να μην έχει πάει, ότι είναι εδώ δίπλα και ότι υπάρχει μια γραμμή του μετρό στην Αθήνα που σε κατεβάζει κατευθείαν εκεί. Επίσης το πιθανότερο είναι ότι δεν υπάρχει Έλληνας από εκείνους που πήραν αυτήν τη γραμμή του μετρό που να μην έχει σκεφτεί είτε κατά τη διάρκεια της παραμονής του εκεί είτε μετά την επιστροφή του, την ώρα που χαζεύει φωτογραφίες με φόντο τις πρασινάδες και τα κτίρια, ότι «ναι, θα μπορούσα να μείνω εκεί μόνιμα» και να το εννοεί. Στην αρχή αυτό που σε ελκύει είναι ο καιρός που είναι μουντός και βροχερός, σαν μόνιμο φθινόπωρο, γιατί βαρέθηκες στην Ελλάδα που έχουμε εννιά μήνες ντάλα καλοκαίρι και βάζεις κοντομάνικα από το Μάρτη και σκας και ξεφυσάς και ιδρώνεις παρακαλώντας για λίγη βροχή, μετά βλέπεις τι ωραία και τακτοποιημένα με δωρική αυστηρότητα που είναι όλα στο Βερολίνο, τους κόκκινους ποδηλατόδρομους στα πεζοδρόμια, τα λεωφορεία που φτάνουν παράλογα πάντα στην ώρα τους, το αχανές δίκτυο των τρένων, όπου στην αρχή χάνεσαι αλλά μετά συνηθίζεις, τις καθαρές πινακίδες, τις ακριβείς οδηγίες παντού, τα αυτοκίνητα που σταματάνε να περάσεις, τα δέντρα και το ποτάμι, την απουσία ίχνους αφύτευτου σημείου μέσα στην πόλη, τα κτίρια χωρίς παντζούρια και την ενστικτώδη κίνηση να τα φωτογραφίσεις, τους κάδους ανακύκλωσης που βρίσκονται παντού.

Μετά νιώθεις τον αέρα της ευρωπαϊκής μητρόπολης με τη βεβαιότητα ότι κάτι γίνεται πάντα σε αυτήν την πόλη, κάτι ζωντανό υπάρχει παντού που δεν μυρίζει την εμμηνόπαυση της Αθήνας, χάρη στα τακτοποιημένα σπιτάκια και τις δεκάδες μαμάδες με παιδικά καροτσάκια της Prenslauer Berg και τα «τρεντομάγαζα» της Kastanienallee (και τη σχεδόν επίσημη μετονομασία της σε Casting-allee), το τουριστικό ντελίριο του κέντρου με την αποπνικτική μυρωδιά από το κάρι και το λουκάνικο, τους gay και τους Τούρκους του Shoeneberg με τις απλωμένες σημαίες τους από τα παράθυρα και την αστική βρόμα του Kreuzberg με τις καταλήψεις και τα παιδιά να παίζουν στο δρόμο ανάμεσα στα graffiti και στις γκαλερί.

Και μετά έρχεσαι και τα βλέπεις όλα με το μάτι του συνταξιούχου τουρίστα όταν συγκρίνεις τιμές στα σούπερ μάρκετ που πήγες να πάρεις ένα σαμπουάν και σου «έπεσαν τα μαλλιά» όταν έδωσες 6 ευρώ για ζαμπόν, τυρί, ρύζι και χαρτιά υγείας ή όταν έφαγες μέχρι που έσκασες και μετά πλήρωσες μόνο 3 ευρώ, για την μπίρα που κουβάλανε όλοι πάνω τους και που χρησιμοποιείται αντί για οξυγόνο και μόνο που δεν τρέχει από τη βρύση του νεροχύτη. Ταυτόχρονα φωτογραφίζεις μνημεία και αγάλματα και κομμάτια του τείχους και μπαίνεις στον πειρασμό να ανέβεις σε τουριστικό λεωφορείο, αλλά συγκρατείσαι γιατί είναι προτιμότερο να την περπατήσεις αυτή την πόλη που δεν έχει ούτε μία λακκούβα. Όσο είσαι εκεί δυσκολεύεσαι να βρεις κάτι που να μη σου αρέσει. Και όταν επιστρέφεις το ίδιο σκέφτεσαι βέβαια και ψάχνεις τη στάση του μετρό για να ξαναφύγεις.
TIPS
Βόλτες, γεύσεις, ψώνια, απαγορευμένα

• Το καλύτερο ντονέρ θα το φας στον Mουσταφά (U Mehringdamm), ψωμί φρεσκοψημένο, ντομάτα, φέτα, πατάτες, γύρο, μελιτζάνες, πιπεριές, κρεμμύδι και μια επιλογή από 3 σάλτσες. Και από πάνω φρεσκοστιμμένο λεμόνι. Να πας νωρίς γιατί μετά τις 3 του τελειώνει ο γύρος.

• Να τρως currywurst στα μαγαζιά που βλέπεις ουρές άνω των 6 ατόμων, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή νύχτας. Το Curry 36 έχει ουρά 10 ατόμων πάντα, ακόμα και όταν είναι κλειστό.

• Στο κυριακάτικο παζάρι στο Mauerpark να πας νωρίς για να μπορέσεις να το ψάξεις όλο και απαραιτήτως πάρε ομπρέλα. Είναι γεμάτο νεαρόκοσμο που έρχεται και πουλάει αυτά που φτιάχνει. Ρούχα, κοσμήματα, είδη για το σπίτι, πίνακες. Επίσης θα βρεις απίστευτα έπιπλα.

• Στο κυριακάτικο παζάρι του Tiergarten να πας μόνο αν σε ενδιαφέρουν τα ασημένια μαχαιροπήρουνα και σου έλειψε πολύ το Μοναστηράκι.

• Νοίκιασε ποδήλατο και μην αφήσεις την ευκολία του μετρό να σου στερήσει την απόλαυση να τραγουδάς στο δρόμο, προσέχοντας μη βγεις έξω από τα όρια του κόκκινου ποδηλατόδρομου.

• Όταν οδηγείς ποδήλατο έχεις πάντα προτεραιότητα.

• Οι ώρες κοινής ησυχίας τα Σάββατα διαρκούν έως τις 5 το απόγευμα της Κυριακής. Οι Βερολινέζοι φρόντισαν να έχεις πολύ χρόνο για κυριακάτικο ύπνο.

• Γύμνασε καλά τα πόδια σου, οι κυλιόμενες σκάλες είναι σπάνιες όπως και τα ασανσέρ στις παλιές πολυκατοικίες. Αν υπολογίσεις ότι τα περισσότερα είναι ψηλοτάβανα, ότι θα χρησιμοποιείς συχνά το μετρό και το ποδήλατο, ετοιμάσου για γάμπες από πέτρα.

• Αν δεν γνωρίζεις γερμανικά, μην επισκεφτείς το Markisches Museum, δεν υπάρχει ίχνος αγγλικών, ακόμα και οι υπάλληλοι σου μιλάνε γερμανικά.

• Πάρε τσιγάρα από Ελλάδα, εκεί κάνουν 4 ευρώ και το πακέτο έχει 17 τσιγάρα.

• Αν μπορείς πάρε και νερό από την Ελλάδα. Εκεί θα το αντικαταστήσεις αναγκαστικά με μπίρα.

• Την καλύτερη κοτόσουπα θα τη βρεις σε ένα από τα πολλά Amrit. Βάλσαμο!

• Ένας από τους καλύτερους τρόπους να δεις την πόλη είναι να χρησιμοποιήσεις τα λεωφορεία. Βρες μια κεντρική πλατεία, μπες μέσα σε ένα οποιοδήποτε λεωφορείο, φτάσε ως το τέρμα της διαδρομής και μετά με το ίδιο εισιτήριο γύρισε πίσω.

• Στο Luzia (Oranienstrasse 34) υπάρχουν συγκεντρωμένες οι ομορφότερες σερβιτόρες που έχεις δει. Χαζεύεις το μαγαζί, αλλά πιο πολύ χαζεύεις αυτές.

• H Rosa-Luxembrurg strasse είναι ο δρόμος που ξέρεις ότι δεν θα σε απογοητεύσει: vintage ρούχα, καινούργια καπέλα, στριπ σόου, hostels, ρώσικες μάρκες, πορνό, οργανικό φαγητό, όλα σε ένα δρόμο.

• Όλα τα Η&Μ της πόλης είναι διαφορετικά μεταξύ τους. Καταναλωτικός οργασμός. Συγκρατήσου!

• Το κάπνισμα απαγορεύεται σε όλους τους κλειστούς χώρους. Η αυστηρότητά τους φτάνει στην παράνοια στα εστιατόρια, που σου κάνουν παρατήρηση ακόμα και αν βγάλεις να στρίψεις χωρίς να το ανάψεις. Στα μπαρ αν κάνεις την αρχή, μετά θα το ανάψουν όλοι. Και μετά όλοι θα κατηγορούν τους Έλληνες για το ντουμάνι. Χα!

• Δύο ποτήρια strawberry daquiri στο The Green Door (Winterfeldstrasse 50) είναι αρκετά να σε βγάλουν νοκ-άουτ. Αλλά θα έχεις δοκιμάσει το καλύτερο daquiri της ζωής σου.

• Αν θέλεις να συνεχίσεις να δοκιμάσεις και τα υπόλοιπα cocktail, βγες έξω, περπάτησε 20 μέτρα ως το Habibi, χτύπα 2 φαλάφελ με καυτερή σάλτσα και μια ολόκληρη πιπεριά, θαύμασε τα αεροπλανικά κόλπα του τύπου την ώρα που στο φτιάχνει και συνέχισε να πίνεις.

• Τα πάντα είναι self-service. Παντού.

• Ίσως στην αρχή κολλήσεις λίγο, αλλά μπορείς να αγοράσεις δερμάτινα εσώρουχα και αξεσουάρ, δαχτυλίδια, στολές εργασίας, κούνιες και πολλά αξεσουάρ στο Shoeneberg. Μπορείς να τα δοκιμάσεις πριν τα αγοράσεις. Δεν συνιστάται ωστόσο.

• Παρόλο που το φαγητό έξω είναι φτηνό, αν σε πιάσει καμιά λιγούρα για τοστάκι, προτίμησε να αγοράσεις αλλαντικά από παντοπωλεία-φούρνους-ζαχαροπλαστεία και όχι από το σούπερ μάρκετ.

• Τα ταξί είναι πανάκριβα, προτίμησε νυχτερινά λεωφορεία.

• Οι οδηγοί της πόλης υποστηρίζουν ότι στο Bar 25 τα καλοκαίρια (Holzmarkt str. 25) βρίσκεις το καλύτερο χόρτο.

• Μάζευε τα άδεια γυάλινα και πλαστικά μπουκάλια και πήγαινέ τα στα σούπερ μάρκετ για ανακύκλωση. Σε πληρώνουν γι' αυτό.

(πηγή: www.lifo.gr, 9/10/2008)

Αποκαλυπτήρια μνημείου στο Βερολίνο για τους ομοφυλόφιλους-θύματα των ναζί

Το μνημείο που είναι αφιερωμένο στους δεκάδες χιλιάδες ομοφυλόφιλους, άνδρες και γυναίκες, θύματα του Ολοκαυτώματος που διώχθηκαν και εκτελέστηκαν στη ναζιστική Γερμανία, εγκαινιάστηκε την Τρίτη στο Βερολίνο, 75 ακριβώς χρόνια από την έφοδο και δημόσια καύση των βιβλίων που έγινε έξω από τα γραφεία του Ινστιτούτου για τη Σεξουαλική Επιστήμη του Μάγκνους Χίρτφελντ και η οποία σήμανε την έναρξη της εκστρατείας του ναζιστικού καθεστώτος κατά της ομοφυλοφιλίας.

Οι γερμανικές Αρχές όμως προσπαθούν να κρατήσουν χαμηλά τους τόνους έτσι ώστε να αποφευχθεί η νεοναζιστική βία και στις τελετές που θα γίνουν στον κήπους τους Τιεργκάρντεν, λίγα μέτρα από την πύλη του Βρανδεμβούργου, θα παραστούν μόνο ένας μικρός αριθμός αξιωματούχων, με επικεφαλής τον δήμαρχο του Βερολίνου Κλάους Βοβεράιτ, ο οποίος έχει ανοιχτά δηλώσει ότι είναι ομοφυλόφιλος.

Το μνημείο βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το Μνημείο του Εβραϊκού Ολοκαυτώματος. Πρόκειται για δύο μνημεία, η κατασκευή των οποίων είχε καθυστερήσει διότι αποτέλεσαν μέρος μιας συζήτησης για το κατά πόσο οι κρατούμενοι των στρατοπέδων συγκέντρωσης των ομοφυλοφίλων πρέπει να συμπεριληφθούν στο μνημείο του Ολοκαυτώματος ή όχι.

Η συζήτηση πρόκρινε τη δεύτερη άποψη και έτσι αποφασίστηκε να δοθεί στους ομοφυλόφιλους το δικό τους μνημείο, το οποίο σχεδιάστηκε από τους Δανο-Νορβηγούς καλλιτέχνες Μίκελ Ελμγκρέεν και Ίνγκαρ Ντρανγσετ και είναι μία απλή ορθογώνια γκρι πέτρα ύψους περίπου 4 μέτρων χωρίς κανένα στολίδι.

Ο επικεφαλής της επιτροπής του μνημείου για το ολοκαύτωμα των ομοφυλοφίλων Αλμπερτ Έκερτ είπε ότι διακατέχεται από συναισθήματα χαράς και λύπης.

«Χαίρομαι γιατί το μνημείο είναι έτοιμο για την 75η επέτειο των εφόδων κατά του ιδρύματος αλλά λυπάμαι γιατί έκανε τόσο καιρό να γίνει» είπε ο Έκερτ ο οποίος σημείωσε ότι οι ομοφυλόφιλοι που είχαν συλληφθεί από τους ναζί, εξακολουθούσαν να είναι στη φυλακή και τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 διότι οι νόμοι εναντίον της ομοφυλοφιλίας εξακολουθούσαν να ισχύουν μέχρι το 1969.

Σε ό,τι αφορά στο ενδεχόμενο νεοναζιστικής βίας, ο Έκερτ είπε ότι πρόκειται για μία πραγματική απειλή ενώ προσέθεσε ότι «δεν είναι γνωστό πόσοι ομοφυλόφιλοι πέθαναν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης γιατί πολλοί ήταν είτε Εβραίοι, είτε κομμουνιστές» και τόνισε ότι «αυτό το μνημείο είναι για όλους».

Ο Μάγκνους Χίρτσφελντ, πρωτοπόρος της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων, ήταν ένας Εβραίος γιατρός, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη της ομοφυλοφιλίας και στην πίεση στη γερμανική κυβέρνηση να ακυρώσει τους νόμους που καθιστούσαν παράνομη την ομοφυλόφιλη συμπεριφορά ακόμη και μεταξύ συναινούντων ενηλίκων.

Για αυτή του τη δουλειά, έγινε στόχος των ναζί, οι οποίοι τον χαρακτήρισαν ως παράδειγμα της εκφυλιστικής επιρροής των Εβραίων και των μπολσεβίκων που μεταδόθηκε στην αγνότητα του γερμανικού λαού, δελεάζοντας την Άρια φυλή σε νόθα και καταστρεπτική διαστροφή.

Το ίδρυμά του λεηλατήθηκε στις 10 Μαΐου του 1933 και ο ίδιος πέθανε εξόριστος στη Γαλλία δύο χρόνια αργότερα, στις 14 Μαΐου 1935, την ημέρα των 67ων γενεθλίων του.

(πηγή: www.in.gr, 28/5/2008)

Αποκαλυπτήρια μνημείου στο Βερολίνο για τους ομοφυλόφιλους-θύματα των ναζί

Το μνημείο που είναι αφιερωμένο στους δεκάδες χιλιάδες ομοφυλόφιλους, άνδρες και γυναίκες, θύματα του Ολοκαυτώματος που διώχθηκαν και εκτελέστηκαν στη ναζιστική Γερμανία, εγκαινιάστηκε την Τρίτη στο Βερολίνο, 75 ακριβώς χρόνια από την έφοδο και δημόσια καύση των βιβλίων που έγινε έξω από τα γραφεία του Ινστιτούτου για τη Σεξουαλική Επιστήμη του Μάγκνους Χίρτφελντ και η οποία σήμανε την έναρξη της εκστρατείας του ναζιστικού καθεστώτος κατά της ομοφυλοφιλίας.

Οι γερμανικές Αρχές όμως προσπαθούν να κρατήσουν χαμηλά τους τόνους έτσι ώστε να αποφευχθεί η νεοναζιστική βία και στις τελετές που θα γίνουν στον κήπους τους Τιεργκάρντεν, λίγα μέτρα από την πύλη του Βρανδεμβούργου, θα παραστούν μόνο ένας μικρός αριθμός αξιωματούχων, με επικεφαλής τον δήμαρχο του Βερολίνου Κλάους Βοβεράιτ, ο οποίος έχει ανοιχτά δηλώσει ότι είναι ομοφυλόφιλος.

Το μνημείο βρίσκεται ακριβώς απέναντι από το Μνημείο του Εβραϊκού Ολοκαυτώματος. Πρόκειται για δύο μνημεία, η κατασκευή των οποίων είχε καθυστερήσει διότι αποτέλεσαν μέρος μιας συζήτησης για το κατά πόσο οι κρατούμενοι των στρατοπέδων συγκέντρωσης των ομοφυλοφίλων πρέπει να συμπεριληφθούν στο μνημείο του Ολοκαυτώματος ή όχι.

Η συζήτηση πρόκρινε τη δεύτερη άποψη και έτσι αποφασίστηκε να δοθεί στους ομοφυλόφιλους το δικό τους μνημείο, το οποίο σχεδιάστηκε από τους Δανο-Νορβηγούς καλλιτέχνες Μίκελ Ελμγκρέεν και Ίνγκαρ Ντρανγσετ και είναι μία απλή ορθογώνια γκρι πέτρα ύψους περίπου 4 μέτρων χωρίς κανένα στολίδι.

Ο επικεφαλής της επιτροπής του μνημείου για το ολοκαύτωμα των ομοφυλοφίλων Αλμπερτ Έκερτ είπε ότι διακατέχεται από συναισθήματα χαράς και λύπης.

«Χαίρομαι γιατί το μνημείο είναι έτοιμο για την 75η επέτειο των εφόδων κατά του ιδρύματος αλλά λυπάμαι γιατί έκανε τόσο καιρό να γίνει» είπε ο Έκερτ ο οποίος σημείωσε ότι οι ομοφυλόφιλοι που είχαν συλληφθεί από τους ναζί, εξακολουθούσαν να είναι στη φυλακή και τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 διότι οι νόμοι εναντίον της ομοφυλοφιλίας εξακολουθούσαν να ισχύουν μέχρι το 1969.

Σε ό,τι αφορά στο ενδεχόμενο νεοναζιστικής βίας, ο Έκερτ είπε ότι πρόκειται για μία πραγματική απειλή ενώ προσέθεσε ότι «δεν είναι γνωστό πόσοι ομοφυλόφιλοι πέθαναν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης γιατί πολλοί ήταν είτε Εβραίοι, είτε κομμουνιστές» και τόνισε ότι «αυτό το μνημείο είναι για όλους».

Ο Μάγκνους Χίρτσφελντ, πρωτοπόρος της υπεράσπισης των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων, ήταν ένας Εβραίος γιατρός, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη της ομοφυλοφιλίας και στην πίεση στη γερμανική κυβέρνηση να ακυρώσει τους νόμους που καθιστούσαν παράνομη την ομοφυλόφιλη συμπεριφορά ακόμη και μεταξύ συναινούντων ενηλίκων.

Για αυτή του τη δουλειά, έγινε στόχος των ναζί, οι οποίοι τον χαρακτήρισαν ως παράδειγμα της εκφυλιστικής επιρροής των Εβραίων και των μπολσεβίκων που μεταδόθηκε στην αγνότητα του γερμανικού λαού, δελεάζοντας την Άρια φυλή σε νόθα και καταστρεπτική διαστροφή.

Το ίδρυμά του λεηλατήθηκε στις 10 Μαΐου του 1933 και ο ίδιος πέθανε εξόριστος στη Γαλλία δύο χρόνια αργότερα, στις 14 Μαΐου 1935, την ημέρα των 67ων γενεθλίων του.

(πηγή: www.in.gr, 28/5/2008)

Γυμνές διακοπές, τώρα και σε δημοφιλή θέρετρα

Οταν ο Λάρι Μάσα λέει ότι θέλει να ταξιδεύει ελαφρύς, το εννοεί. Δεν χρειάζεται σακάκι και γραβάτα για το δείπνο, λευκό συνολάκι για το τένις, όταν πηγαίνει στο γήπεδο, ούτε μπουρνούζι, όταν κατεβαίνει από το δωμάτιο του ξενοδοχείου του, στην πισίνα.

Κι αυτό, επειδή όταν ο 74χρονος Μάσα, πλοίαρχος εν αποστρατεία, πηγαίνει διακοπές με τη σύζυγο του Νταρλίν, το κάνουν γυμνοί. «Αν δεν έχεις δοκιμάσει, δεν υπάρχει τρόπος να εξηγήσω πόσο διασκεδαστικό είναι, πόσο διαφορετικές μπορεί να κάνει τις διακοπές σου», λέει ο Λάρι Μάσα, ο οποίος πέρασε τις τελευταίες διακοπές του, σ’ ένα θέρετρο γυμνιστών, στο Μεξικό.

Για πολλούς, και μόνο η αναφορά σε θέρετρο γυμνιστών ισοδυναμεί με εικόνες από απομονωμένες παραλίες, με γήπεδα βόλεϊ, χίπικες συγκεντρώσεις ή πάρκα χωμένα στα δάση, όπου κάποιοι επιμένουν να συζητούν για τον έρωτα του καλοκαιριού.

Και παρότι τέτοιου είδους προσφορές εξακολουθούν να υφίστανται για τον Μάσα και τους ομοϊδεάτες του, φυσιολάτρες, όπως προτιμούν να τους αποκαλούν, η πραγματική έξαρση του γυμνού τουρισμού βρίσκεται προ των πυλών, καθώς μεγάλα ξενοδοχεία και θέρετρα, ακόμη και κρουαζιερόπλοια πολυτελείας έχουν αρχίσει να βλέπουν σ’ αυτόν μια νέα προσοδοφόρα δυναμική - ειδικά όσον αφορά εκείνους οι οποίοι θέλουν να απαλλαγούν από τα ρούχα τους, όχι όμως και από την καλοπέρασή τους.

Το Hidden Beach Hotel, ένα ξενοδοχείο πολυτελείας αποκλειστικά για γυμνιστές, που άνοιξε κατά μήκος της δημοφιλούς Mayan Riviera στο Μεξικό και χρεώνει 300 δολάρια το άτομο, με όλα πληρωμένα, υποδέχεται τους πελάτες του με σαμπάνια. Τα κρεβάτια είναι σπαρμένα με ροδοπέταλα και το προσωπικό στην παραλία προσφέρει πετσέτες και Τύπο στους πελάτες, οι οποίοι χαλαρώνουν γυμνοί, ενώ οι ίδιοι περιφέρονται ντυμένοι με πουκάμισο και χακί παντελόνι.

Το Sea Mountain Inn, ένα θέρετρο και spa γυμνιστών στο Desert Hot Springs της Καλιφόρνια, με τιμές που κυμαίνονται από $269 μέχρι $900 τη βραδιά, διαθέτει δωμάτια με ασιατική διακόσμηση, επίπεδη τηλεόραση και ντους με μεταλλικό νερό. Το υψηλών προδιαγραφών Occidental Grand Fuerteventura, στα Κανάρια Νησιά έχει παραχωρήσει ολόκληρο σύμπλεγμα δωματίων αποκλειστικά για γυμνιστές πελάτες. Και πολλά ξενοδοχεία της σειράς, όπως το Caesar’s Palace και το Mirage στο Λας Βέγκας έχουν καθιερώσει πισίνες γυμνιστών, τα τελευταία λίγα χρόνια.

Το 2007, η γυμνή αναψυχή εκπροσωπούσε μια βιομηχανία $440 εκατομμυρίων -πάνω από τα $400 εκατ. το 2001 και τα $200 εκατ. το 1992- κι εξακολουθεί να αυξάνεται, αναφέρει η Αμερικανική Ενωση για τη Γυμνή Ψυχαγωγία, το 20% των μελών της οποίας έχει ένα μέσο ετήσιο εισόδημα της τάξεως των $106.000, οδηγεί πολυτελή αυτοκίνητα και δαπανά $3.000 ή και παραπάνω, για ταξίδια.

Πλήθος επιλογών

Τα είδη των γυμνών διακοπών έχουν διευρυνθεί επίσης. Οι εκδρομείς μπορούν τώρα ν’ αρχίσουν μαθήματα γιόγκα, σε θέρετρα-γιόγκα αποκλειστικά για γυμνιστές, να συμμετέχουν σε ορεινή ποδηλασία γυμνοί στο High Desert της Καλιφόρνια, αλλά και να περιφέρονται γυμνοί στο κατάστρωμα κρουαζιερόπλοιων, ειδικά ναυλωμένων για όσους δεν αντέχουν τα ρούχα τους. Στη Γερμανία, ταξιδιωτικός πράκτορας οργάνωσε γι’ αυτό το καλοκαίρι πτήσεις γυμνιστών, με προορισμό τη Βαλτική. Οι φυσιολάτρες θα επιβιβαστούν και θα αποβιβαστούν με τα ρούχα τους, αλλά θα απαλλαγούν απ’ αυτά μόλις ανέβουν στο αεροπλάνο.

Το SpaFinder.com, μια μηχανή αναζήτησης στο Διαδίκτυο για spa δημιούργησε προσφάτως μια ειδική κατηγορία για «γυμνές διακοπές σε spa», καθώς διαπίστωσε μια αύξηση της ζήτησης προς αυτή την κατεύθυνση.

«Δεν πρόκειται πια για επιστροφή στις ρίζες και τα παρόμοια», ισχυρίζεται η Νάνσι Τίεμαν, πρόεδρος του Bare Necesseties που ειδικεύεται στον γυμνό τουρισμό και προσφέρει επταήμερη κρουαζιέρα στην Ελλάδα τον Σεπτέμβριο, μαζί με τέσσερις άλλους το 2008 και 2009.

Οι περισσότεροι γυμνιστές ισχυρίζονται ότι αυτό που κυρίως απολαμβάνουν είναι μια αίσθηση απελευθέρωσης από την τυπική κοινωνική υποκρισία. «Οταν δεν φοράς τίποτα, δεν ξέρεις αν ο άλλος είναι δικαστής ή δικηγόρος, γιατρός ή μηχανικός», λέει ο Λάρι Μάσα. «Είσαι αυτό που είσαι».

(πηγή: www.kathimerini.gr, 3/5/2008)

Ξεφάντωμα στου κόσμου τα καρναβάλια

Ιταλία Ο λατίνος Καρνάβαλος
Ενας εντυπωσιακός πρίγκιπας περνά μαζί με τους αυλικούς του. Στη στροφή η παρέα χάνεται στα δαιδαλώδη στενάκια της παλιάς πόλης και ο επισκέπτης στρέφει το βλέμμα του στους επόμενους μασκοφόρους. Δέκα ημέρες πριν από την Καθαρή Τετάρτη (Ash Wednesday) το εντυπωσιακό Καρναβάλι της Βενετίας ζωντανεύει.

Ξέφρενα πάρτι, θεατρικά και μουσικά δρώμενα, αισθησιακοί χοροί διοργανώνονται στα περίφημα παλάτια της Πόλης των Δόγηδων. Την Καθαρή Τρίτη των Καθολικών (Shrove Tuesday) τα πυροτεχνήματα φωτίζουν τον σκοτεινό ουρανό χαρίζοντας στο Καρναβάλι έναν λαμπερό επίλογο.

Το πιο σκανδαλώδες πάρτι της Ευρώπης όμως έχει ήδη ξεκινήσει από χθες στην Ιβρέα, 40 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Τουρίνου. Χιλιάδες είναι οι καρναβαλιστές οι οποίοι συμμετέχουν στα δρώμενα και ιδιαίτερα στον πόλεμο των πορτοκαλιών ­ 50 τόνοι σικελικά σαγκουίνια εκτοξεύονται προς κάθε κατεύθυνση.

Οι επισκέπτες για να δηλώσουν την ουδετερότητά τους φορούν κόκκινα καπέλα, παρ' ότι δύσκολα κανείς αποφεύγει τα πορτοκάλια (σαγκουίνια) τα οποία αφήνουν σε κάθε γωνιά της πόλης το κόκκινο στίγμα τους. Οι Ιταλοί πάντως προτιμούν το Βιαρέτζο (all times classic), το πιο όμορφο, για πολλούς, Καρναβάλι της Ιταλίας. Το πρόγραμμα είναι και εκεί πλούσιο και πολύ πιο αυθεντικό από τα υπόλοιπα της χώρας.

Βέλγιο
Το πάρτι των μεταμφιεσμένων
Το μεγαλύτερο πάρτι μεταμφιεσμένων της Ευρώπης πραγματοποιείται κάθε χρόνο στο Καζίνο της Οστάνδης. Το εφετεινό γκαλά θα δοθεί την πρώτη ημέρα του Μαρτίου. Ωστόσο το πιο διάσημο Καρναβάλι του Βελγίου πραγματοποιείται στην πόλη Μπενς (περίπου μία ώρα νότια των Βρυξελλών).

Χιλιάδες τουρίστες επισκέπτονται κάθε χρόνο την περιοχή, ιδιαίτερα την Καθαρή Τρίτη (Shrove Tuesday), όταν ο κάθε Gille (ο Καρνάβαλος της περιοχής δηλαδή) πραγματοποιεί την καθιερωμένη πορεία του στην κεντρική πλατεία της πόλης χορεύοντας. Ο Gille είναι μια εκκεντρική φιγούρα. Φοράει κοστούμι στο χρώμα του άχυρου ­ πάνω στο οποίο διακρίνει κανείς λιοντάρια, αστέρια, κορόνες σε έντονα χρώματα, όπως κόκκινο, κίτρινο και μαύρο ­, ένα λευκό καπέλο με φτερά, ενώ είναι ζωσμένος με βαριά φασαριόζικα κουδούνια. Το καπέλο ζυγίζει τριάμισι κιλά και φτάνει το ενάμισι μέτρο. Περίπου 800 άντρες και αγόρια συγκεντρώνονται στην κεντρική πλατεία και πετούν πορτοκάλια στους θεατές.

Γερμανία
Ο Πρίγκιπας και ο Χωριάτης
Στην Κολονία όλα ξεκινούν παρουσία του Πρίγκιπα, του Χωριάτη και της Παρθένου, των τριών συμβολικών προσώπων του Καρναβαλιού. Στο Μόναχο, στο Ντύσελντορφ και στο Μάιντς τα αχαλίνωτα πάρτι, οι παρελάσεις, οι χοροί και η πολλή μα πολλή μπίρα κάνουν τους μεταμφιεσμένους ιδιαιτέρως κοινωνικούς.

Ελβετία
Τα τύμπανα της... Αποκριάς
Στις 4 τα ξημερώματα, όλα τα φώτα ανάβουν για να υποδεχθούν τους μουσικούς με τα τύμπανα. Εκείνοι ανοίγουν το Καρναβάλι της Βασιλείας. Μόλις ο ήλιος φωτίσει την πόλη όλοι τρέχουν στα μικρά εστιατόρια που έχουν ανοίξει ειδικά για αυτή την περίοδο. Εκεί γεύονται τη mehlsuppe (σούπα από αλεύρι) και ένα παραδοσιακό γλυκό από κρεμμύδι, το οποίο συνοδεύεται από καφέ και άλλους μεζέδες.

Γαλλία
Ο βασιλιάς της Οδύσσειας
Αρχικά το Καρναβάλι της Νίκαιας ήταν μια παγανιστική γιορτή, η οποία έγινε ευρύτερα γνωστή όταν το 1294 ο κόμης της επαρχίας Κάρολος Β', δούκας του Ανζού, επισκέφθηκε την περιοχή για να διασκεδάσει. Από τότε το Καρναβάλι της Νίκαιας είχε βασιλική εύνοια. Καθώς η πόλη μεγάλωνε οι εορτασμοί έγιναν γνωστοί ανά την υφήλιο, ιδιαίτερα την περίοδο της Μπελ Επόκ. Εφέτος τη μεγάλη παρέλαση θα οδηγήσει ο «βασιλιάς της Οδύσσειας». Από τον Χριστόφορο Κολόμβο στις μάχες του Διαστήματος και των θαλασσών, ο βασιλιάς της Οδύσσειας θα εξερευνήσει την «Αγρια, άγρια ιστορία του κόσμου». Βεβαίως δεν θα λείψει ούτε εφέτος ο καθιερωμένος λουλουδοπόλεμος.

Ισπανία
Τα ανδρείκελα και η μουσική
Τεράστια ανδρείκελα από συμπιεσμένο χαρτί καίγονται και κάνουν τη νύχτα μέρα στη Σολσόνα της Ισπανίας. Ακολουθούν καθημερινές παρελάσεις και χοροί στους δρόμους της πόλης. Πάντως, τον τίτλο του καλύτερου Καρναβαλιού της χώρας και ενός από τα εντυπωσιακότερα του κόσμου διεκδικεί η Τενερίφη (το μεγαλύτερο νησί των Καναρίων Νήσων). Στη Σάντα Κρους τα πάρτι κινούνται σε ιλιγγιώδεις ρυθμούς, με δυνατή μουσική και πλούσιους μπουφέδες.

Καραϊβική
Ο αέναος χορός
Κάθε χρόνο το Καρναβάλι του Τρινιντάντ υπερχειλίζει από ενέργεια και δημιουργικότητα. Δεν υπάρχουν παρατηρητές. Ολοι συμμετέχουν. Ο επισκέπτης δεν βλέπει απλώς το Καρναβάλι, αλλά το μυρίζεται, το γεύεται, το αναπνέει. Εν τούτοις για τους ντόπιους μεγαλύτερη σημασία έχει η προετοιμασία. Μήνες πριν από την έναρξη του Καρναβαλιού οι δρόμοι της πόλης γεμίζουν με χρώματα και φωνές. Κάθε μέρα οργανώνονται παρελάσεις αρμάτων, μουσικοί διαγωνισμοί και πάρτι, για να φτάσουν τελικά σε ένα δυνατό κρεσέντο με την παρέλαση των μουσικών συγκροτημάτων. Μουσικοί και χορευτές ντυμένοι με πολύχρωμες στολές τραγουδούν και χορεύουν ασταμάτητα για δύο ημέρες στην πλατεία Adam Smith στο Port of Spain και στους γύρω δρόμους.

Στο Κουρασάο το Καρναβάλι αποτελεί το μεγαλύτερο γεγονός της χρονιάς. Ολοι φορούν εντυπωσιακά κοστούμια, συγκεντρώνονται στη συνοικία Otrobanda και αρχίζουν να λικνίζονται στους ξέφρενους μουσικούς ρυθμούς των 100 και πλέον μουσικών συγκροτημάτων. Στη διαδρομή σταματούν τυχαία όπου βρουν για φαγητό και ποτό.

Την ίδια περίοδο στη Μαρτινίκα ο κόσμος ζει στους δρόμους. Τα άρματα και οι μπάντες συνοδεύουν τους χορευτές που κατακλύζουν κάθε γωνιά του νησιού. Την πρώτη Δευτέρα του Μαρτίου οι άντρες ντύνονται γυναίκες, την επομένη ντύνονται στα κόκκινα, αφού είναι η Τρίτη των Κόκκινων Διαβόλων, ενώ την Τετάρτη φορούν ασπρόμαυρα για να κάψουν τον βασιλιά Καρνάβαλο.

Βραζιλία
Η μπάντα της Ιπανέμα
Η επίσημη πρώτη του Καρναβαλιού του Ρίο Ιανέιρο θα δοθεί όταν θα βγεί η μπάντα της Ιπανέμα στους δρόμους της πόλης. Λίγες ώρες αργότερα, περίπου στις 6 το απόγευμα, θα δοθεί η εκκίνηση του περίφημου διαγωνισμού κοστουμιού στο Hotel Gloria. Για αίγλη και κουλτούρα όμως προτιμήστε το Galla Ball στο Copacabana Palace Hotel. Απαιτείται επίσημο ένδυμα. Ανάμεσα στους καλεσμένους θα αναγνωρίσετε πολλές διεθνείς προσωπικότητες, ενώ θα γνωρίσετε και τους βραζιλιάνους σταρ.

Ο επισκέπτης τις έξι ημέρες του Καρναβαλιού έχει τόσα πολλά να δει και να κάνει που δύσκολα θα βρει λεπτό για ξεκούραση. Πρέπει ωστόσο να φροντίσει να περάσει μια βραδιά στο Samba Drome ­ τον δρόμο που έχει κατασκευαστεί ειδικά για τις παρελάσεις των σχολών σάμπα. Σε περίπτωση που επισκεφθείτε το Ρίο πριν από την έναρξη των εκδηλώσεων μπορείτε να πάρετε μια ιδέα για το τι σημαίνει προετοιμασία των σχολών σάμπα. Αν πάτε ένα οποιοδήποτε Σαββατοκύριακο στα περίχωρα της πόλης, θα παρακολουθήσετε μια πρόβα ίσως καλύτερη και πιο αυθεντική από τις επίσημες παρελάσεις. Βεβαίως τις διάσημες μουλάτες (τις ημίγυμνες βραζιλιάνες καλλονές) μπορεί κανείς να τις θαυμάσει και στα νάιτ κλαμπ της πόλης ολόκληρο τον χρόνο.

Η πρώτη παρέλαση των σχολών σάμπα θα πραγματοποιηθεί στο Samba Drome. Οι καλές θέσεις βρίσκονται στους τομείς 5, 7, 9 και 11. Τα καλύτερα εισιτήρια περιλαμβάνουν και μέσο για την επιστροφή στο ξενοδοχείο. Επειδή όμως οι θέσεις είναι δυσεύρετες, κάντε μια βόλτα έξω από το Samba Drome όπου θα παρακολουθήσετε τις ετοιμασίες των σχολών και ακολουθήστε ένα άλλο πρόγραμμα για το υπόλοιπο της βραδιάς. Τα σόου στο Ρίο αυτές τις ημέρες είναι εκατοντάδες και διαρκούν περισσότερες από 10 ώρες, οπότε, αν αποφασίσετε να το παρακολουθήσετε, πρέπει οπωσδήποτε να προηγηθεί ένας καλός ύπνος. Το Καρναβάλι κλείνει για τους τουρίστες με την μπάντα της Ιπανέμα. Για τους ντόπιους όμως μόλις αρχίζει η ετοιμασία για το επόμενο Καρναβάλι. Στο Ρίο υπάρχουν κάποιοι κανόνες που πρέπει κανείς να τηρεί, ιδιαιτέρως την περίοδο του Καρναβαλιού: κανένας δεν κυκλοφορεί στο κέντρο της πόλης αφού βραδιάσει· δεν φοράτε κοσμήματα, δεν έχετε πάνω σας πολλά μετρητά· κυκλοφορείτε σε γκρουπ των τριών ή περισσοτέρων ατόμων.

ΕΠΙΣΗΣ

ΝΙΚΑΙΑ
Πρωταγωνίστρια των εκδηλώσεων της μεσογειακής Νίκαιας είναι η περίφημη Promenade des Anglais. Εκεί πραγματοποιούνται παρελάσεις νυχτερινές, χορευτικές, παρελάσεις αρμάτων και άλλα δρώμενα. Ο χορός των μεταμφιεσμένων δίνει έναν πρόσθετο κοσμικό αέρα σε μια ούτως ή άλλως κοσμική πόλη. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το κάψιμο του Καρνάβαλου με τις χιλιάδες πυροτεχνήματα να φωτίζουν τον ουρανό της πόλης.

ΒΙΑΡΕΤΖΟ
Μπορεί η Βενετία να έκλεψε όλη τη δόξα, ωστόσο το Βιαρέτζο (βόρεια της Πίζας) είναι η πόλη που διατηρεί αναλλοίωτη την αποκριάτικη παράδοση. Και έχει την υποστήριξη εκείνων (κυρίως Ιταλών) που την γνωρίζουν. Παρελάσεις, σόου, χοροί, μουσικές εκδηλώσεις και δεκάδες διαγωνισμοί προγραμματίζονται κάθε χρόνο από τον δήμο της πόλης.

ΝΕΑ ΟΡΛΕΑΝΗ
Αρχοντικά, επαύλεις αποικιακού ρυθμού, ποταμόπλοια και πολλή τζαζ. Και ανάμεσα σε αυτά οι εκδηλώσεις για την υποδοχή της άνοιξης ­ οι μέρες του Καρναβαλιού. Ολες οι κοινωνικές ομάδες και εθνικότητες αντιπροσωπεύονται στη μεγάλη παρέλαση που ξεκινά από τη λεωφόρο Claibome και την οδό Calliope. Τα άρματα και τα πληρώματά τους, αφού διασχίσουν ένα μεγάλο τμήμα της πόλης, καταλήγουν στο Δημοτικό Στάδιο όπου αρχίζει το μεγάλο γλέντι. Δεκτοί γίνονται μόνο εκείνοι που έχουν πρόσκληση.

ΒΑΣΙΛΕΙΑ
Οι καρναβαλικές εκδηλώσεις στη Βασιλεία (περισσότερα στις επόμενες σελίδες) ξεκινούν από τον Ιανουάριο και εστιάζονται σε τρεις μυθολογικές φιγούρες, οι οποίες εμφανίζονται για να διώξουν τον χειμώνα. Πρόκειται για τις «Vogel Gryff», «Wilde Mann» και «Leu». Η ιδιαιτερότητα αυτού του Καρναβαλιού είναι πως ουσιαστικά ξεκινά όταν τα υπόλοιπα έχουν τελειώσει. Ετσι την επομένη της Mardi Gras η πρωινή παρέλαση ορμά στους δρόμους με τύμπανα και μουσική και η ήρεμη Βασιλεία αποκτά για λίγο τους ξέφρενους ρυθμούς του Καρναβαλιού.

ΚΟΛΟΝΙΑ, ΜΟΝΑΧΟ ΚΑΙ ΜΑΪΝΤΣ
Το Καρναβάλι ή Fasching, όπως το λένε στην Κολονία και στο Μόναχο, αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες θρησκευτικές γιορτές στη Γερμανία. Η φεστιβαλική εποχή (ιδιαίτερα στην περιοχή του Ρήνου και στη Νότια Γερμανία) επίσημα ξεκινά 11 λεπτά μετά τις 11 το πρωί, την 11η μέρα, του 11ου μήνα ­ του Νοεμβρίου ­ στη διάρκεια του οποίου ουσιαστικά τίποτε δεν συμβαίνει. Συνεχίζεται τον Ιανουάριο για να φθάσει σε ένα μοναδικό κρεσέντο τον μήνα Φεβρουάριο με χορούς μεταμφιεσμένων, πάρτι και παρελάσεις. Ο ανυποψίαστος ταξιδιώτης που θα επισκεφθεί αυτές τις ημέρες τη χώρα, και ιδιαίτερα την Κολονία, το Μόναχο και το Μάιντς, θα βρεθεί προ εκπλήξεως αφού όλοι οι κάτοικοι βρίσκονται στους δρόμους. Περίεργα ντυμένοι, χορεύουν και κρατιούνται χέρι χέρι, ενώ αστειεύονται διαρκώς με τους διπλανούς τους. Η μπίρα ρέει άφθονη, ενώ το τραγανό κοτόπουλο, το τηγανητό ψάρι και άλλες λιχουδιές αποτελούν τις γαστριμαργικές προτάσεις των ημερών.

(πηγή: www.tovima.gr)

Ολυμπιακά Στάδια (Ελλάδα και αλλού...)

Τα ιστορικά Ολυμπιακά Στάδια διαφημίζουν τις πόλεις τους

Ειδική κατηγορία στην αρχιτεκτονική ιστορία αλλά και στον πολιτιστικό τουρισμό αποτελούν τα Ολυμπιακά Στάδια. Πόλεις με μεγάλα έσοδα από τον τουρισμό, ούτως ή άλλως, όπως το Βερολίνο ή το Λος Αντζελες, έχουν επενδύσει τεράστια κονδύλια όχι μόνο για την ανακαίνιση των σταδίων αλλά και για την προβολή τους.

Η πόλη του Βερολίνου ολοκλήρωσε την ανακαίνιση του ιστορικού Ολυμπιακού Σταδίου το 2006 έναντι 242 εκατ. ευρώ. Είναι το στάδιο όπου έγιναν οι Ολυμπιακοί του 1936, σχεδιασμένο τότε σε μοντέρνο στυλ εποχής από τον αρχιτέκτονα Βέρνερ Μαρχ. Αλλά και στο Μόναχο, όπου για τους Ολυμπιακούς του 1972, δημιουργήθηκε το αντίπαλον δέος στο Βερολίνο, το Στάδιο έχει ενταχθεί στη λίστα των σύγχρονων παγκόσμιων θαυμάτων. Είναι ένας τουριστικός πόλος έλξης. Αλλωστε, όταν χτίστηκε πριν από 36 χρόνια από τον αρχιτέκτονα Γκίντερ Μπένις, ήταν η επιτομή της αισιοδοξίας που η τότε Δυτική Γερμανία ήθελε να προβάλει στον κόσμο, άσχετα αν οι Αγώνες έμειναν στην ιστορία όχι για την πρώτη εφαρμογή των τεράστιων αστάλινων καλωδίων (που μιμούνταν τις πλαγιές των Αλπεων) αλλά για την τρομοκρατική επίθεση παλαιστινιακής οργάνωσης.

Στο Ελσίνκι, ο ύψους 72 μέτρων πύργος στο Ολυμπιακό Στάδιο χαρίζει πανοραμική θέα στην πόλη. Το Στάδιο ανακαινίστηκε το 2005 και στην είσοδό του το άγαλμα του εθνικού ήρωα των Φινλανδών, του δρομέα Παάβο Νούρμι (1897-1973) - που ταυτίστηκε με την εθνική περηφάνια της χώρας μετά την ανεξαρτησία της το 1917- είναι από τα πιο πολυφωτογραφημένα νεότερα μνημεία. Το Στάδιο είχε χτιστεί το 1938 για τους Ολυμπιακούς του 1940, που τελικά δεν έγιναν λόγω πολέμου. Χρησιμοποιήθηκε για τους Ολυμπιακούς του 1952.

Στο Αμστερνταμ, το Ολυμπιακό Στάδιο του 1928 είναι μνημείο αρχιτεκτονικής σχεδιασμένο από τον Γιαν Βιλς σε ρυθμό της Σχολής του Αμστερνταμ. Από το 2005 φιλοξενεί Μουσείο Αθλητισμού και προβάλλεται η σχέση της πόλης με το Ολυμπιακό κίνημα και τους Αγώνες.

Στο Λος Αντζελες, πόλη που οργάνωσε δύο φορές Ολυμπιακούς Αγώνες, το 1932 και το 1984, το Ολυμπιακό Στάδιο είναι Εθνικό Ιστορικό Μνημείο (National Historic Landmark) εδώ και 24 χρόνια. Είναι χτισμένο από τη δεκαετία του 1920 με διακοσμητικά στοιχεία που παραπέμπουν στο εξωτικό αρ ντεκό στυλ που ευδοκιμούσε στην Καλιφόρνια τα χρόνια του βωβού κινηματογράφου.

Υπάρχουν, φυσικά, πολλά ακόμη παραδείγματα, αλλά εκείνο που έχει σημασία είναι ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι ολυμπιακές πόλεις δείχνουν να έχουν συναίσθηση τόσο της ιστορικής όσο και της οικονομικής παραμέτρου. Τα Ολυμπιακά Στάδια, ως μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς, με εύληπτο συμβολισμό από ένα διεθνές κοινό, γίνονται μαγνήτες και ενισχύουν την περηφάνια των πόλεων. Μήπως είναι καιρός να κηρυχθεί διατηρητέο μνημείο το συγκρότημα Καλατράβα στην Αθήνα και να το ανοίξουμε στους κατοίκους και τους επισκέπτες της πόλης; Τι περιμένει άραγε η Αθήνα;

(πηγή: www.kathimerini.gr, 23/2/2008)


Η Βαρκελώνη ωφελείται ακόμη από τους Αγώνες

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες της Βαρκελώνης το 1992 ήταν μόνο η αφορμή. Μέσα σε 15 χρόνια η πρωτεύουσα της Καταλωνίας αναγεννήθηκε με 68 δημοτικά πάρκα, αρχιτεκτονική αιχμής, υψηλό κόστος διαβίωσης αλλά και ποιότητα ζωής. Εκμεταλλεύτηκε ιδανικά την ολυμπιακή της κληρονομιά. Οι Αγώνες όχι μόνο την έβαλαν ξανά στον ταξιδιωτικό χάρτη. Της έδωσαν την ευκαιρία να αποκτήσει το δικό της στίγμα, ενισχύοντας την καταλανική αλλά και κοσμοπολίτική της ταυτότητα.

Σε αντίθεση με την Αθήνα, οι Ισπανοί είχαν την πρόνοια να ιδρύσουν από το 1989 την εταιρεία που θα διαχειριζόταν τις ολυμπιακές εγκαταστάσεις μετά το πέρας των Αγώνων. Δεν άφησαν ούτε μια ημέρα να πάει χαμένη. Τα οφέλη αυτής της κίνησης είναι προφανή, αν διαβάσει κανείς τους παρακάτω αριθμούς. Σήμερα η πόλη έχει 1,6 εκατ. κατοίκους. Κάθε χρόνο δέχεται 7,2 εκατ. τουρίστες. Περίπου 1,5 εκατ. εξ αυτών (όσο δηλαδή και οι κάτοικοι) επισκέπτονται τις ολυμπιακές εγκαταστάσεις, για να πάρουν μια γεύση από το αθλητικό γεγονός που έγινε πριν από μια 15ετία αλλά η θετική του επίδραση είναι ακόμα ορατή.

H Oλυμπιακή κληρονομιά της Βαρκελώνης χωρίζεται σε τρία μέρη: Το τέως Ολυμπιακό Χωριό που είναι σήμερα μια σύγχρονη ζώνη κατοικιών με κτίρια και παρεμβάσεις που έχει σχεδιάσει ο Φράνκ Γκέρι και άλλοι αρχιτέκτονες. Το Ολυμπιακό Λιμάνι που έχει μπαρ, εστιατόρια και άλλες εμπορικές χρήσεις και ο Ολυμπιακός Δακτύλιος που βρίσκεται στο ύψωμα Montjuic και περιλαμβάνει τις πιο εμβληματικές εγκαταστάσεις των Αγώνων: Το ολυμπιακό στάδιο όπου έγιναν οι τελετές έναρξης και λήξης, το Παλάου Σαν Τζορντί, οι πισίνες Πικορνέλ, η Σχολή Φυσικής Αγωγής κ.ά.

Δωρεάν είσοδος
«Η Sociedad Barcelona Servicios Municipales που είναι νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου αλλά τη διαχειρίζονται ιδιώτες, φροντίζει για την εκμετάλλευση των χώρων που είναι μέσα στον Δακτύλιο και βρίσκονται 10 λεπτά από το κέντρο της πόλης με λεωφορείο. Οι μεμονωμένοι επισκέπτες μπορούν να μπουν δωρεάν σε πολλούς από τους χώρους και το μουσείο Ολυμπιακών Αγώνων. Σε ομάδες 15 ατόμων και άνω κάνουμε ξεναγήσεις που κοστίζουν 70 ευρώ το γκρουπ. Στους υπόλοιπους χώρους έχουμε κάθε μέρα πολιτιστικά και αθλητικά γεγονότα. Ολες οι πληροφορίες είναι στην ιστοσελίδα μας» λέει στην «Κ» η υπεύθυνη Τύπου της BSM, Maira Nieto.

(πηγή: www.kathimerini.gr, 23/2/2008)


Ο Καλατράβα άλλαξε και τη Βαλένθια

Ετριβα τα μάτια μου από έκπληξη. Αυτή ήταν η πρώτη μου αντίδραση όταν μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας, είδα το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης στο μακρινό Μιλγουόκι των ΗΠΑ αλλά και την Πόλη Επιστημών και Τεχνών που έχει σχεδιάσει ο Σαντιάγο Καλατράβα στην πατρίδα του την Βαλένθια. Τα εντυπωσιακά αρχιτεκτονήματα, επιβάλλονταν με τους όγκους και τις αεροδυναμικές τους γραμμές. Την ίδια αντίδραση (σάστισμα και θαυμασμός) έβλεπα και στο πρόσωπο των επισκεπτών που ήταν δίπλα μου.

Οι κάτοικοι της ισπανικής πόλης ξεχείλιζαν από καμάρι για τον συμπατριώτη τους. O Καλατράβα μαζί με τον διευθυντή της Τέιτ Μόντερν, Βιθέντε Τοντολί, είναι οι καλύτεροι πρεσβευτές της Βαλένθια στη διεθνή πολιτιστική σκηνή. Και οι κάτοικοι του Μιλγουόκι όμως, αισθάνονταν υπερήφανοι για τον «Ευρωπαίο» αρχιτέκτονα στον οποίον ανέθεσαν να φτιάξει το πιο εμβληματικό κτίριο της πόλης τους: μια σιλουέτα διαστημικού πτηνού που έχει ανοικτά τα «φτερά - σκέπαστρο» την ημέρα και το βράδυ με ειδικό μηχανισμό μαζεύονται γύρω από το κέλυφος. Ενα χαρισματικό οικοδόμημα στις όχθες της Λίμνης Μίσιγκαν. Τον ίδιο εμπνευσμένο διάλογο με το υγρό στοιχείο είχαν και οι δημιουργίες του στην ιδιαίτερη πατρίδα του. Ενα εξαιρετικό σύμπλεγμα κτιρίων που κοιτάει κατάματα τη Μεσόγειο. Βρίσκεται πέντε λεπτά από το κέντρο της πόλης, στην εκβολή του ποταμού Τούρια, που χωρίζει τη Βαλένθια στα δύο. Η απόληξή του έχει αποξηραθεί εδώ και 20 χρόνια και έχει μετατραπεί σε έναν ιδανικό τεράστιο κήπο. Το Palau de les Arts για εκδηλώσεις μουσικής και χορού ήταν το πρώτο που ολοκληρώθηκε. Το Ωκεανογραφικό μουσείο έχει εκπληκτικό κέλυφος και επισκέψιμους χώρους κάτω από το νερό, το Μουσείο Επιστημών «Πρενθίπε Φελίπε» σφύζει από επισκέπτες. Το Hemisferic είναι ένας θόλος που αναδύεται από το νερό και στο κοίλο εσωτερικό του προβάλλονται ταινίες επιστημονικού περιεχομένου.

Σε μια έκθεση του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης με μακέτες των μεγαλύτερων του έργων αλλά και γλυπτά του, λύθηκαν όλες μου οι απορίες. Ηταν σαφές ότι στην Αθήνα στην αρχή τον υποτιμήσαμε βάναυσα και μετά καταλάβαμε εν μέρει την αξία του. Ηταν επίσης όμως σαφές ότι η γέφυρα στην Κατεχάκη πρέπει να είναι το χειρότερό του έργο, όχι διότι είναι κακοσχεδιασμένη αλλά τα διόροφα στο φόντο θα κατέστρεφαν οτιδήποτε χτιζόταν μπροστά τους. Πιο κακή χωροθέτηση δεν θα μπορούσε να γίνει...

(πηγή: www.kathimerini.gr, 23/2/2008)

Εκτός κοινωνίας το έργο του Καλατράβα

Πριν ακριβώς από τέσσερα χρόνια εκατομμύρια Ελληνες αγωνιούσαμε για την αγχώδη μεταμόρφωση του Ολυμπιακού Σταδίου από ένα επιβλητικό αλλά γερασμένο γήπεδο σε μια μνημειακή αθλητική εγκατάσταση υψηλού επιπέδου. Ο Ισπανός αρχιτέκτονας Σαντιάγο Καλατράβα είχε αναλάβει τον σχεδιασμό του νέου στεγάστρου, όπως και την αισθητική και λειτουργική αναμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου του ΟΑΚΑ με μια σειρά παρεμβάσεων (η Αγορά, το Τείχος των Εθνών, ο Πύργος της Ολυμπιακής Φλόγας) που όταν, τελικά, ολοκληρώθηκαν, μετέδωσαν σε όλον τον κόσμο μια ονειρική εικόνα. Εκείνες τις ωραίες ημέρες της μεγάλης γιορτής ούτε ο πιο απαισιόδοξος Ελληνας δεν θα μπορούσε να φανταστεί τη σημερινή πραγματικότητα. Το ΟΑΚΑ, αυτονόητος πόλος έλξης για χιλιάδες επισκέπτες της Αθήνας, Ελληνες και ξένους, παραμένει κλειστός και αναξιοποίητος. Οταν ο δημοφιλής ταξιδιωτικός οδηγός «Time Out» κυκλοφορεί στην έκδοσή του για την Αθήνα με εξώφυλλο την αέρινη, τοξωτή ραχοκοκαλιά της Αγοράς, διαλαλώντας το μεταολυμπιακό λίφτινγκ της ελληνικής πρωτεύουσας, εμείς αντιμετωπίζουμε το ΟΑΚΑ σαν να μην έγιναν ποτέ οι παρεμβάσεις του Σαντιάγο Καλατράβα, σαν να μην έγιναν ποτέ εκεί Ολυμπιακοί Αγώνες. Είναι δυνατόν;

Μόνο στα λόγια
Ολα είναι δυνατά από τη στιγμή που το ΟΑΚΑ είναι ένας ακόμα δυσκίνητος δημoσοσιοϋπαλληλικός οργανισμός και οι δύο τελευταίες ελληνικές κυβερνήσεις αποδεικνύονται καλές μόνο στα λόγια. Δήλωνε στις 25 Ιανουαρίου του 2005 η τότε υφυπουργός Πολιτισμού Φάνη Πάλλη - Πετραλιά: «Στο OAKA χωροθετούνται εμπορικές χρήσεις και ο ολυμπιακός περίπατος. Ηδη προχωρούν τα σχέδια για τη λειτουργία του Μουσείου Ελληνικών Ολυμπιακών Αγώνων στο τμήμα του Διεθνούς Κέντρου Ραδιοτηλεόρασης (IBC) που «βλέπει» προς το OAKA».

Ας δούμε λοιπόν τι έγινε από εκείνον τον Ιανουάριο μέχρι σήμερα, τρία χρόνια μετά. Ας δούμε τι συναντάει ένας ξένος επισκέπτης φτάνοντας στις περιφραγμένες εγκαταστάσεις του ΟΑΚΑ. Κατ' αρχήν καμία ενημερωτική σήμανση που να τον κατευθύνει κάπου συγκεκριμένα. Υποχρεωτικά θα «πέσει» πάνω στους ανθρώπους της ασφάλειας του ΟΑΚΑ.

Εκεί θα τους εξηγήσει τι θέλει (να δει από κοντά το Στάδιο, να περπατήσει στον περιβάλλοντα χώρο, που ευτυχώς διατηρείται σε καλή κατάσταση) και θα του επιτρέψουν την είσοδο. Θεωρητικά υπάρχει η δυνατότητα για οργανωμένη ξενάγηση, αλλά για κάτι τέτοιο θα πρέπει να υπάρξει προσυνεννόηση μέσω φαξ (!) κι εφόσον η ομάδα των επισκεπτών υπερβαίνει τα 15 άτομα. Το κόστος κατ' άτομο είναι ανησυχητικά χαμηλό (μόλις τρία ευρώ), ενώ οι οργανωμένες επισκέψεις ελληνικών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων δεν χρεώνονται καθόλου. Συνήθως αυτό που συμβαίνει είναι ελληνικά τουριστικά γραφεία να οργανώνουν επισκέψεις ξένων πελατών τους στο ΟΑΚΑ, κυρίως τους καλοκαιρνούς μήνες. Η δυνατότητα επίσκεψης ή οργανωμένης ξενάγησης αποτελεί πρόοδο αν θυμηθούμε τις ντροπιαστικές εικόνες τουριστών να βγάζουν φωτογραφίες έξω από το κλειδαμπαρωμένο ΟΑΚΑ λίγους μήνες μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Φυσικά, όμως, δεν μπορεί να είναι το ζητούμενο.

Το αναγνωρίζει και ο γενικός διευθυντής του ΟΑΚΑ Κυριάκος Γιαννόπουλος ο οποίος βλέπει στην αξιοποίηση των εγκαταστάσεων έναν τρόπο για να περιοριστούν τα ελλείμματα που κληρονομεί κάθε χρόνο στους Ελληνες φορολογουμένους η λειτουργία και η συντήρησή τους. Και θα πρέπει να ζηλεύει πολύ τους συναδέλφους του στο Σίδνεϊ που εισπράττουν πολλά εκατομμύρια δολάρια ετησίως από την οροθολογική χρήση του Ολυμπιακού Πάρκου. Σήμερα το Ολυμπιακό Πάρκο του Σίδνεϊ χρησιμοποιείται ως ένας μεικτός χώρος αθλητικών δραστηριοτήτων, ψυχαγωγίας και εμπορικών χρήσεων. Μόνο το 2003, τρία, μόλις, χρόνια μετά τους δικούς τους Ολυμπιακούς Αγώνες, το Ολυμπιακό Πάρκο προσέλκυσε 5,5 εκατομμύρια επισκέπτες! Και φιλοξένησε μέσα σ' ένα χρόνο 1.800 διαφορετικές εκδηλώσεις πολιτιστικού και άλλου χαρακτήρα.

Απέχουμε πολύ από αυτό το σημείο και ο κ. Γιαννόπουλος μας ζητάει να κάνουμε υπομονή μέχρι το καλοκαίρι του 2009, όταν ελπίζει πως θα έχει εφαρμοστεί η μελέτη του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Στα βασικά της σημεία προβλέπει τη λειτουργία παιδότοπων, κινηματογράφων και θεάτρων, χώρων εστίασης, εκθεσιακού χώρου και καταστημάτων αναμνηστικών. Οσο για τα δύο Μουσεία δεν πρόκειται να λειτουργήσουν νωρίτερα από το 2010, σύμφωνα με το ευνοϊκότερο σενάριο. Aλλά ακόμα και σήμερα, υπάρχουν περιθώρια με απλές κινήσεις από το υπουργείο Τουριστικής Ανάπτυξης και τον ΕΟΤ, να υποστηριχθεί η αρχιτεκτονική και τουριστική υπεραξία του ΟΑΚΑ. Πόση φαντασία χρειάζεται για να διαφημιστεί σε περιοδικά, οδηγούς ή απλά στο αεροδρόμιο των Σπάτων η ολυμπιακή κληρονομιά της Αθήνας; Αρκεί, φυσικά, να υποστηρίζεται από μια υποδομή που σήμερα υφίσταται στοιχειωδώς.

(πηγή: www.kathimerini.gr, 23/2/2008)