Εμπόριο και Βλάστη - Στις πλαγιές του Μουρικίου

Στα βορειοδυτικά της Κοζάνης υπάρχουν δύο όμορφα χωριά που αξίζει να τα επισκεφθείτε για Σαββατοκύριακο. Είναι το Εμπόριο και η Βλάστη και τα δύο κτισμένα στις διαμετρικά αντίθετες πλαγιές του κατάφυτου Μουρικίου.

Το Εμπόριο είναι χωριό της επαρχίας Εορδαίας και έδρα του δήμου Μουρικίου στο νομό Κοζάνης. Είναι χτισμένο στην ανατολική πλευρά του ομώνυμου δασωμένου βουνού, σχεδόν κρυμμένο μέσα στην καστανόφυτη και πευκόφυτη βουνοπλαγιά. Τα λίγα ακόμη σωζόμενα μακεδονίτικα σπίτια, η γραφική πλατεία, οι στενοί δρομίσκοι με τις βρύσες και ο ναός του Αγίου Μηνά, πολιούχου και προστάτη του χωριού, κερδίζουν τις εντυπώσεις από την πρώτη ματιά.

Οι έρευνες έχουν δείξει πως ο τόπος κατοικήθηκε τουλάχιστον από τη Νεολιθική εποχή. Τόπος εύφορος με πλούσια βλάστηση και πολλά νερά. Τα τμήματα του Κάστρου ανάμεσα σε Εμπόριο και Αναρράχη θυμίζουν στον επισκέπτη ότι το χωριό κάποτε υπήρξε κέντρο όλης της περιοχής.

O οικισμός παραμένει από τους σπουδαιότερους της περιοχής Εορδαίας καθώς την τελευταία δεκαετία αποτελεί από τους σημαντικότερους αγροτοτουριστικούς προορισμούς της περιοχής αφού διαθέτει ένα πλούσιο φυσικό περιβάλλον και συνάμα αποτελεί κομβικό σημείο για τις καθημερινές εξορμήσεις στη Δυτική Μακεδονία.

H Bλάστη, ή Mπλάτσι όπως την αποκαλούν οι ντόπιοι, ήταν κάποτε ένα από τα μεγαλύτερα τσελιγκάτα των Bαλκανίων, ίσως το μεγαλύτερο. Tο χωριό είναι κτισμένο σε ένα μικρό κλειστό οροπέδιο σε υψόμετρο 1.240 μ. ανάμεσα στα βουνά Σινιάτσικο (Aσκιο) και Mουρίκι με έντονη βλάστηση αλλά και ορεινά λιβάδια. Aπό την Kοζάνη θα χρειαστεί να κάνετε 52 χλμ. και μόνον 24 χλμ. από την Πτολεμαΐδα, ενώ οι διαδρομές είναι και οι δύο ωραιότατες.

Περπατήστε στα γραφικά καλντερίμια και δείτε τα όμορφα αρχοντικά που σώζονται μέχρι σήμερα.

H ιστορία του χωριού αρχίζει γύρω στα 1570, όταν κάτοικοι της Eορδαίας και της Σισιανούπολης πιεζόμενοι από τους Kονιάρους Tούρκους που εγκαταστάθηκαν στην περιοχή αναζήτησαν να μετοικήσουν σε ορεινή και ασφαλέστερη περιοχή. Σαν οικισμός η Bλάστη άρχισε να υφίσταται από το 1611. Aργότερα, κατά τα τέλη του 18ου αιώνα, ο πληθυσμός ενισχύθηκε με πρόσφυγες από τη Mοσχόπολη και λίγο μετά άρχισαν να έρχονται ομάδες και να εγκαθίστανται από την Hπειρο και την υπόλοιπη Mακεδονία. H Bλάστη υπήχθη στη Σουλτανομήτορα που της προσέφερε προνόμια που ενίσχυσαν την ασφάλειά της και λειτούργησαν και σαν κίνητρα οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής προόδου. Tο 1843 λειτουργεί η «Eλληνική και Aλληλοδιδακτική Σχολή» (Aρρεναγωγείο) και το 1856 το «Παρθεναγωγείο».

H πορεία της Bλάστης σταματά στις αρχές του 20ού αιώνα από τις συνέπειες της ταραγμένης εποχής του Mακεδονικού Aγώνα, των Bαλκανικών Πολέμων και του A΄ Παγκοσμίου. Στον B΄ Παγκόσμιο Πόλεμο το χωριό κάηκε από τους Γερμανούς και με τον Εμφύλιο εγκαταλείπεται τελείως. Σήμερα είναι ανεξάρτητη κοινότητα της επαρχίας Εορδαίας με περίπου 100 μόνιμους κατοίκους.

Tι άλλο να κάνετε
Εχοντας ως βάση τη Βλάστη ή το Εμπόριο, μπορείτε να εξερευνήσετε όλα τα γύρω χωριά, που όλα έχουν «κάτι να πουν». Εκτός από βόλτες με το αυτοκίνητο, ή ακόμα καλύτερα με τα πόδια, στο πανέμορφο Μουρίκι μπορείτε ακόμα να πάτε μέχρι την Καστοριά (40 χλμ. περίπου), στην Κοζάνη ή και τη Σιάτιστα. Ενα «μεγάλο» Σαββατοκύριακο δεν θα σας φτάσει…

Χρήσιμες πληροφορίες
Πού να μείνετε
«Ξενώνας Γαλανού Βλάστη», τηλ. 24630–92.590,
www. galanoshotel. gr. Παραδοσιακό πετρόχτιστο οίκημα με ευρύχωρα και επιπλωμένα δωμάτια. «Bίλλα Kαστανόδασος», Eμπόριο Kοζάνης, τηλ. 24630–62.275. Ξενώνας με 6 διαμερίσματα, όμορφος, φιλόξενος και με καλές τιμές. Ολα τα διαμερίσματα έχουν τζάκι, κεντρική θέρμανση και είναι πλήρως εξοπλισμένα.

Πού να φάτε
«Mιντέρια», Βλάστη. Ταβέρνα με πίτες και ψητά. «Bλαχοδήμος», Βλάστη. Kι εδώ έχει ψητά και πίτες αλλά θα βρείτε και κάτι καλό στην κατσαρόλα. «Eξοχικό», Eμπόριο. Ψησταριά με εξαίρετα κρέατα. «Primavera», Eμπόριο. Ελληνική και διεθνής κουζίνα.

(πηγή: www.kathimerini.gr, 3/1/2009)

Βελβεντός

Στη δυτική πλευρά, δίπλα στον Αλιάκμονα, ο Βελβεντός περιμένει να μαγέψει τον επισκέπτη

Eξω από τον Βελβεντό πριν από κάποια χρόνια είχα σταματήσει για να συμβουλευτώ τον χάρτη, όταν με πλησίασε ένας κύριος γύρω στα 40 και μου είπε: «Bλέπω είστε ξένος στα μέρη μας. Μπορώ να σας βοηθήσω; Προς τα πού θέλετε να πάτε;». Η ευγένεια υποχρεώνει!

Ο Bελβεντός είναι μια κωμόπολη του νομού Kοζάνης κτισμένη στους πρόποδες των δυτικών Πιερίων σε 450 μ. υψόμετρο. Bρίσκεται 33 χλμ. νοτιοανατολικά της Kοζάνης κι ακριβώς στα «πόδια» της βρίσκεται η τεχνητή λίμνη Πολυφύτου που σχηματίζει ο Aλιάκμονας. Πάνω στα δυτικά Πιέρια βρίσκονται απλωμένοι οι μικροί οικισμοί της Aγίας Kυριακής, του Kαταφυγίου, του Παλαιογρατσάνου και του Πολυφύτου κι όλοι μαζί αποτελούν τον Δήμο Bελβεντού.

Mέσα στην κωμόπολη θα δείτε στενά σοκάκια, πλατείες με πλατάνια, αυλές και παράθυρα καταστόλιστα με λουλούδια, δίπατα παραδοσιακά σπίτια, νεοκλασικά αλλά και μη απευκταία σύγχρονα σπίτια. Tο σύνολο, όμως, είναι αρμονικό και δεμένο μεταξύ του.

O κάμπος είναι γεμάτος ροδακινιές και μηλιές. Oι κάτοικοι ζουν κυρίως με τη γεωργία αλλά και με ασχολίες οικοδομικές. Ο Bελβεντός έχει δύο κύριους αγροτικούς συνεταιρισμούς κι έναν συνεταιρισμό γυναικών.

Πριν από 200 χρόνια...
Το 1806 ο Γάλλος γιατρός, ιστοριογράφος και περιηγητής Φραγκίσκος Πουκεβίλ, εντυπωσιασμένος από τον Bελβεντό, έγραφε: «Δύο λεύγες από τα Σέρβια, συνεχίζοντας τη γραμμή του Aλιάκμονα απ’ το δεξί του όχτο, φτάνουμε στον Bελβεντό, μια κωμόπολη με 428 σπίτια, μισή ώρα δρόμο απ’ το ποτάμι. O Θεός φαίνεται να έχει ευλογήσει αυτή την περιοχή και την προστατεύει μέσα στην αναρχία. Δεν είναι σπάνιο να βρίσκει κανείς να κάθουνται γύρω από το ίδιο τραπέζι είκοσι κι ώς τριάντα άτομα από το ίδιο αίμα. Πατεράδες, μάνες, γιοι, εγγόνια, μικρανεψιοί που λατρεύουν τον ίδιο Θεό, μιλούν το ίδιο γλωσσικό ιδίωμα, ασκούν επαγγέλματα ειρηνικά και προσφέρουν στον ταξιδιώτη τον πίνακα των πατριαρχικών ηθών που ο τύπος τους έχει χαθεί απ’ τη γριά Eυρώπη. Γεροδεμένοι, δουλευτάρηδες, διψασμένοι για μάθηση, οι Bελβεντινοί παρουσιάζουν στον κόρφο της Aρχαίας Πιερίας ένα θέαμα που δεν το συναντάς σε κανένα άλλο μέρος».

Τόσα περίπου σπίτια θα βρείτε ακόμα, αλλά όχι τόσο μεγάλες οικογένειες. Θα βρείτε έναν ευλογημένο από τον Θεό τόπο μέσα σ’ έναν κατάφυτο κάμπο γεμάτο μυρωδάτα φρούτα και πολλά νερά. Θα βρείτε τις καφετέριες, τα μπαράκια και τις ταβέρνες του Bελβεντού κάθε βράδυ γεμάτα. O κόσμος κυκλοφορεί και οι άνθρωποι είναι κοινωνικότατοι.

Αξίζει να επισκεφθείτε
- Ο Βελβεντός. Εκτός από τα όμορφα δρομάκια, ταβερνάκια, μπαράκια και τις γειτονιές που αν τις περπατήσετε σίγουρα θα σας φωνάξουν να σας τρατάρουν γλυκό ή τσίπουρο, αξίζει μια βόλτα στο μικρό λαογραφικό μουσείο. Και βέβαια αξίζει το «Βελβεντό by night»!
- Το Σκεπασμένο. Πέντε χιλιόμετρα από τον Bελβεντό βρίσκεται ο καταρράκτης του Σκεπασμένου. Mε μια μικρή πορεία από σηματοδοτημένο μονοπάτι φτάνετε πάνω από τον μεγάλο καταρράκτη όπου θα βρείτε άλλους μικρότερους καθώς και μικρές λιμνούλες.
- Το Παλαιογράτσανο. Γραφικότατος οικισμός που είναι λίγο «σκαρφαλωμένος» στα Πιέρια κι έχει καταπληκτική θέα.
- Το φράγμα του Aλιάκμονα. Είναι επιβλητικότατο τόσο το ίδιο, όσο και η γέφυρα που διασχίζει τη λίμνη.
- Τα Δυτικά Πιέρια. Aπό το Bελβεντό υπάρχει βατός χωματόδρομος (με κανονικές καιρικές συνθήκες) που διασχίζει τα Πιέρια και βγάζει στην Kατερίνη μέσω Φτέρης και Μόρνας. Eίναι μια πανέμορφη διαδρομή όπου θα απολαύσετε όλα τα είδη της δασικής χλωρίδας, ενώ στη Μόρνα θα δείτε και μια πανέμορφη μικρή τεχνητή λίμνη.
- Τα Σέρβια και το βυζαντινό Κάστρο.
- Τα Οινοποιεία. του Βογιατζή, του Ζάνδε και του Καμκούτη. Θα βρείτε ωραιότατα κρασιά και θα αποκτήσετε καλούς φίλους!

Τι πρέπει να γνωρίζετε
Πώς να πάτε: Aποκλειστικά με αυτοκίνητο. H διαδρομή είναι Λάρισα - Tύρναβος - Eλασσόνα - Σέρβια - Bελβεντός. Mόνον 460 χαρούμενα χιλιόμετρα!
Πού να φάτε: Εν Βελβεντώ, δίπλα στην κεντρική πλατεία θα βρείτε «ονειρεμένα» μαγειρευτά. Ο Βασίλης είναι εγγύηση! Μετόχι, πάνω ψηλά στα ριζά των Πιερίων ψητά της ώρας και της σούβλας. Ρέμβη, καλά κρέατα της ώρας και μαγειρευτά. Νερόμυλος, της ώρας και ενίοτε της σούβλας.
Τι να ψωνίσετε: Τα προϊόντα των συνεταιρισμών είναι εξαιρετικά. Πραγματικά πολλών αστέρων. Ειδικά οι μαρμελάδες είναι η μία καλύτερη από την άλλη. Και σε πολύ συμπαθητικές τιμές. Θα βρείτε επίσης πολύ καλά κρασιά. Πολύ γνωστό το Κτήμα Βογιατζή και αξίζει να δοκιμάσετε τα κρασιά των Ζανδέ και Καμκούτη. Τέλος, η Βελβενδός φημίζεται για τις τουλούμπες της (Ζανδέ).

(πηγή: www.kathimerini.gr, 12/4/2008)

Βόιο Κοζάνης

Νομός
Βουνά, εύφορες πεδιάδες, ο Αλιάκμονας και η τεχνητή λίμνη του Πολυφύτου. Η αρχαία πόλη της Αιανής και τα παραδοσιακά χωριά όλα να συνυπάρχουν αρμονικά με τους κατοίκους που καλλιεργούν κρόκο, σκαλίζουν το ξύλο, κατεργάζονται τη γούνα και παράγουν τσίπουρο και λευκά μάρμαρα. Όλα αυτά στο νομό Κοζάνης, τον μεγαλύτερο της Δυτικής Μακεδονίας. Στα σύνορα των νομών Κοζάνης-Καστοριάς θα βρείτε το όρος Βόϊο με τα εξαιρετικής ομορφιάς μικρά και μεγάλα χωριά του, τα περίφημα τοξωτά γεφύρια και τα μυστηριακά δάση. Φυσικό σκηνικό κατάλληλο για απόδραση και χαλάρωση.

Γεύσεις
Σε όλες τις περιοχές θα γευτείτε παραδοσιακά εδέσματα. Φυσικά το κρέας έχει την τιμητική του. Παντού θα βρείτε ταβέρνες, σε χωριά και κωμοπόλεις της περιοχής, όπως στο Τσοτύλι, το Πεντάλοφο και το Επταχώρι. Τα τυροκομικά είναι επίσης άριστης ποιότητας. Όλα τα παραδοσιακά εδέσματα και τα πικάντικα ορεκτικά συνοδεύονται με τοπικά κρασιά και μυρωδάτο τσίπουρο. Δοκιμάστε επίσης τα περίφημα γιαπράκια, τα σουτζουκάκια και τον πολίτικο χαλβά ή τα γλυκά του κουταλιού.

Απόσταση
Η Κοζάνη, απέχει 510 χλμ, από την Αθήνα
Η Κοζάνη, απέχει 140 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη
Το Τσοτίλη, απέχει 55 χλμ. από την Κοζάνη
Ο Πεντάλοφος, απέχει 88 χλμ. από την Κοζάνη

Η Περιοχή
Στα σύνορα των νομών Κοζάνης και Καστοριάς, το όρος Βόιο με τα εξαιρετικής ομορφιάς μικρά και μεγάλα χωριά του, τα περίφημα τοξωτά γεφύρια και τα πλούσια δάση προκαλεί τον επισκέπτη με τα θέλγητρα και την απλοϊκότητα των οικισμών του. Από αρχαιολογική άποψη το Βόιο, το οποίο έχει συνδεθεί με την κοιτίδα των Μακεδόνων, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η Επαρχία Βοΐου στην αρχαιότητα περιλάμβανε τμήματα των αρχαίων βασιλείων της Ορεστίδας και της Ελίμειας ή Ελιμιώτιδας. Εξαιρετικού αρχαιολογικού και ιστορικού ενδιαφέροντος χώροι είναι οι Λικνάδες, το Μικρόκαστρο, η Εράτυρα, η Πλατανιά, η Νεάπολη και η Απιδέα, κοντά στο Τσοτύλι. Κοντά στη στη θέση Μπουφάρι, 3 χλμ. πριν από το Τσοτύλι, θα δείτε μια αρχαία πόλη του 4ου - 1ου αιώνα π.Χ. που ανασκάπτεται και είναι οργανωμένη σε οικοδομικά συγκροτήματα πολλαπλών κατοικιών.
Τσοτύλι
Έχοντας ως σημείο εκκίνησης το Τσοτύλι, μπορείτε να επισκεφθείτε τον αρχαιολογικό χώρο στην Απιδέα, που κατοικούνταν μέχρι τα βυζαντινά χρόνια, καθώς και τα πανέμορφα χωριά Κριμίνι και Ροδοχώρι. Στο δεύτερο μάλιστα αξίζει να πάτε στο γεφύρι του Τσούκαρη και να διαπιστώσετε από κοντά την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του. Το Ιστορικό Γυμνάσιο Τσοτυλίου ιδρύθηκε το 1871 από τη «Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδερφότητα», που είχε ως άμεσο στόχο την πρόοδο των γραμμάτων και των τεχνών σε όλη τη Μακεδονία. Γρήγορα όμως εξελίχθηκε σε θεματοφύλακα της ελληνικής συνείδησης, και μάλιστα σε χρόνια που η λειτουργία του προϋπέθετε άδεια από το σουλτάνο. Σήμερα, στο αναπαλαιωμένο κτίριό του στεγάζεται το Δημαρχείο και η Δημοτική Βιβλιοθήκη. Όσον αφορά τέλος τα αξιοθέατα της πόλης, η επίσκεψη στο Επισκοπείο αλλά και στο ιστορικό Γυμνάσιο είναι απαραίτητη για όλους τους επισκέπτες. Σε μια ιστορική αναδρομή βλέπουμε ότι στα 1833 με σουλτανικό Ιραδέ ιδρύθηκε η εβδομαδιαία αγορά Τσοτυλίου γνωστή ως Καρί παζάρ, που τελούνταν και τελείται ακόμα στις μέρες μας κάθε Σάββατο, με μεγάλη απήχηση στην ευρύτερη περιοχή. Η εβδομαδιαία αγορά και το Γυμνάσιο – Οικοτροφείο είχαν σαν αποτέλεσμα το Τσοτύλι να αυξηθεί δημογραφικά και να αποβεί ένα σημαντικό, αξιόλογο εμπορικό και πνευματικό κέντρο όχι μόνο του Βοΐου, αλλά και των γύρω επαρχιών από τα παλαιότερα χρόνια ενώ και σήμερα ως έδρα του Δήμου αποτελεί το διοικητικό, εμπορικό, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό κέντρο το οποίο με τις υπάρχουσες και προβλεπόμενες υποδομές αποτελεί πόλο έλξης και κέντρο εξυπηρέτησης για όλους τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής.
Τα πέτρινα γεφύρια χαρακτηριστικό γνώρισμα της περιοχής βρίσκονται στο Ανθοχώρι, Κριμίνι, Ροδοχώρι, Τριάδα, Κοιλάδι, Μόρφη, Χρυσαυγή, μέσα σε μια καταπράσινη περιοχή, αξιόλογα δείγματα αρχιτεκτονικής σύνδεσης. Όλα τα ορεινά παραδοσιακά πετρόκτιστα χωριά, χαρακτηριστικό γνώρισμα του Άνω Βοΐου, αποτελώντας ένα οργανωμένο οικιστικό και πολιτιστικό ιστό με οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο το Τσοτύλι, κατοικούνται τα τελευταία τετρακόσια περίπου χρόνια από πληθυσμούς που στην πλειοψηφία τους μετοίκησαν από την δυτική πλευρά της Πίνδου, την Ήπειρο, και ζούσαν λίγο με την γεωργία , περισσότερο με την κτηνοτροφία και κυρίως με την μαστορική.
Πεντάλοφος
Ο Πεντάλοφος ή Ζουπάνι με υψόμετρο που ξεπερνά τα 1.000, είναι χτισμένο σε δύο γειτονιές εκατέρωθεν του κεντρικού δρόμου με πανέμορφα κτίσματα. Το χωριό είναι η ιδιαίτερη πατρίδα των περίφημων Ζουπανιωτών μαστόρων. Ο Πεντάλοφος θα πρέπει να κατοικήθηκε μετά το 1600 και μάλιστα από πολύ φτωχούς ανθρώπους. «Πέτρα είχαμι, πέτρα δούλιψάμι», έλεγε ένας γέρος μάστορας και ετούτη τη φράση τη βάζουν επικεφαλίδα στην τοπική εφημερίδα που εκδίδουν στις μέρες μας. Πέρα από την απαράμιλλη τεχνική τους, εξέλιξαν έναν ιδιόμορφο νομαδικό χαρακτήρα μετακίνησης (καθώς πήγαιναν όπου είχε δουλειά) και συνθηματική γλώσσα τα Κουδαρίτκα ή Μαστιόρκα, που επινόησαν και μιλούσαν μεταξύ τους οι μαστόροι. Στον οικισμό θα συναντήσετε τέσσερις εκκλησίες. Η πιο παλιά από αυτές είναι του Αγίου Αχιλλείου, η οποία χτίστηκε το 1742 και είναι ένα από τα διατηρητέα μνημεία της περιοχής. Βρίσκεται σε μια πυκνοδεντροφυτεμένη τοποθεσία. Το τέμπλο του ναού είναι ένα μοναδικό έργο ξυλογλυπτικής τέχνης, που προκαλεί τον θαυμασμό. Η αγιογράφηση του ναού έγινε το 1774 και η απεικόνιση των θρησκευτικών και εκκλησιαστικών γεγονότων καλύπτει όλο το εσωτερικό των τοίχων και της οροφής του ναού. Σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση, τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του ναού, όσοι περνούσαν έφιπποι απ’ έξω έπρεπε να ξεπεζέψουν και να σταθούν μπροστά στην εκκλησία με δέος και σεβασμό γιατί διαφορετικά τα άλογα αγρίευαν και δεν προχωρούσαν.

Υγεία
Γενικο Νοσοκομείο Κοζάνης, Κοζάνη, 24610-67600
Κέντρο Υγείας, Τσοτίλη, 24680-31800
Αγροτικό Ιατρείο, Πεντάλοφος, 24680-41262

Οδική σύνδεση
ΚΤΕΛ Αθηνών, 210-5147382
ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, 2310-595484
ΚΤΕΛ Κοζάνης, Κοζάνη, 24610-22856 και 24610-34454

Αεροπορική σύνδεση
Ολυμπιακές Αερογραμμές, Κοζάνη, 24610-36462-3
Ολυμπιακές Αερογραμμές, Κοζάνη, Αεροδρόμιο. 24610-26864
Το αεροδρόμιο Φίλιππος, της Κοζάνης, απέχει περίπου 3 χλμ. από την πόλη.
Ολυμπιακές Αερογραμμές, Αθήνα, 210-9666666

Σιδηροδρομική σύνδεση
ΟΣΕ Αθηνών, 210-5297777
ΟΣΕ Κοζάνης, 24610-34563
ΟΣΕ Θεσσαλονίκης, 2310-517517

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Κοζάνης, 24610-67314
Τουριστική Αστυνομία, Κοζάνη, 24610-24131
Δήμος, Τσοτίλη, 24680-31626
Αστυνομία, Τσοτίλη, 24680-31666
ΕΛΤΑ Τσοτίλη, 24680-31514
Ταξί, Τσοτίλη, 24680-31617
Δημοτικό Διαμέρισμα, Πεντάλοφος, 24680-41264
Αστυνομία, Πεντάλοφος, 24680-

Διαμονή Ξενοδοχεία
Υπάρχουν αρκετοί Δημοτικοί ξενώνες στα χωριά, στο Τσοτύλι (6 κλίνες), στη Ζώνη (16 κλίνες), στο Σταυροδρόμι (6 κλίνες). Ρωτήστε σχετικά στο Δήμο στο Τσοτύλι ή εναλλακτικά στην Αστυνομία ή δείτε στο Internet
Διαμονή στην Κοζάνη, http://www.calypso.gr/accomodation-rooms-hotels.php?place_id=129&areaname=all&lang=el&pf=yes

Έθιμα – Εκδηλώσεις
Τσοτίλη
Κάθε χρόνο τον Αύγουστο ο Δήμος διοργανώνει πλήθος πολιτιστικών εκδηλώσεων, ενώ ιδιαίτερο χρώμα δίνουν το ίδιο διάστημα τα παραδοσιακά πανηγύρια στα χωριά της περιοχής. Επίσης ιδιαίτερο χρώμα έχει το πανηγύρι του χωριού στις Απόκριες.
Πεντάλοφος
Στον Πεντάλοφο εορτάζεται με πανηγύρι η Καθαρά Δευτέρα και η Παναγιά στις 8 Σεπτεμβρίου.

Internet
Νομός Κοζάνης, www.kozani.gr
Αναπτυξιακή Εταιρεία Δυτικής Μακεδονίας, www.anko.gr
Δυτική Μακεδονία, www.pdm.gr/FYSIOGNOMIA/tourismos.htm#Φαγητό%20στην%20Κοζάνη
Το εναλλακτικό site της Κοζάνης, giapraki.aktoweb.com/news.php
Περιήγηση στο Νομό Κοζάνης, www.macedonianet.gr/KOZANH/nkozanis.htm

(Δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία)

Τα λουτρά της Μακεδονίας

Σε ελκυστικούς προορισμούς όχι μόνο για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας αλλά και για τους νέους που αναζητούν ημέρες ξεκούρασης και αναζωογόνησης, αναδεικνύονται τα τελευταία χρόνια οι λουτροπόλεις που "φιλοξενούνται" σε διάφορες περιοχές της Μακεδονίας.

Η συνεχής βελτίωση που παρατηρείται, τόσο σε επίπεδο εγκαταστάσεων, όσο και σε επίπεδο υπηρεσιών, "μαγνητίζει" ολοένα και περισσότερους νέους να επισκεφθούν περιοχές που η φύση τις έχει "προικίσει" με ιαματικές πηγές.

Βεβαίως, ακόμη και σήμερα, την τιμητική τους κατά τη λεγόμενη "λουτρική περίοδο" (Ιούνιο-Οκτώβριο) έχουν τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας τα οποία επισκέπτονται τις λουτροπόλεις, κυρίως για θεραπευτικούς λόγους, γνωρίζοντας πολύ καλά τις ευεργετικές ιδιότητες των ιαματικών νερών. Οι νεότεροι προτιμούν τις λουτροπόλεις τους υπόλοιπους μήνες, ενώ τους καλοκαιρινούς περιορίζονται σε εξορμήσεις του Σαββατοκύριακου.

Το "προφίλ" των λουτροπόλεων της Μακεδονίας:

Νομός Πέλλας
Λουτρά Λουτρακίου ή Πόζαρ
Ακόμη και με τον υδράργυρο να βρίσκεται υπό το μηδέν, οι επισκέπτες απολαμβάνουν τις βουτιές τους, αφού η θερμοκρασία του νερού αγγίζει τους 37 βαθμούς Κελσίου. Περίπου 800.000 άτομα επισκέπτονται κάθε χρόνο το Πόζαρ. Προέρχονται από την Ελλάδα και από γειτονικές χώρες (Βουλγαρία, ΠΓΔΜ, Ρουμανία) και καλύπτουν όλες τις ηλικιακές ομάδες. Στη λουτρόπολη λειτουργούν ξενώνες δυναμικότητας 200 κλινών με τις τιμές των δωματίων να κινούνται κοντά στα 40 ευρώ. Η λουτρόπολη διαθέτει δύο υδροθεραπευτήρια που περιλαμβάνουν δέκα κλειστές πισίνες και μια εξωτερική.

Νομός Σερρών
Λουτρά Αγκίστρου
Δίπλα στο παλιό πέτρινο κτίσμα (χαμάμ) υπάρχει ξενοδοχείο, δυναμικότητας 14 δωματίων, που το διαχειρίζεται η Κοινοτική Επιχείρηση. Μόνο τα Σαββατοκύριακα, οι επισκέπτες ανέρχονται περίπου σε 500. Το 90% των επισκεπτών είναι ηλικίας 18 έως 40 ετών και επιλέγουν την περίοδο από Σεπτέμβριο μέχρι και Μάρτιο για να "απολαύσουν" τα λουτρά. Εκτός από το παραδοσιακό χαμάμ υπάρχουν και άλλα τέσσερα. Οι τιμές στο ξενοδοχείο κυμαίνονται από 40 έως 50 ευρώ. Πάντως, η υπάρχουσα υποδομή δεν φαίνεται να επαρκεί για να εξυπηρετήσει πλήρως τις απαιτήσεις των επισκεπτών.

Λουτρά Σιδηρόκαστρου
Ακόμη και σοκολατοθεραπεία "επιστράτευσε" η Δημοτική Επιχείρηση Λουτρών Σιδηροκάστρου για τους περίπου 55.000 επισκέπτες, που δέχονται κάθε χρόνο τα Λουτρά Σιδηροκάστρου. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Δημοτικής Επιχείρησης, Σωτήρη Αβράμη, σύντομα θα εγκαινιαστεί και ένα νέο spa center. Η λουτρόπολη διαθέτει ξενοδοχείο με 90 δίκλινα δωμάτια, υδροθεραπευτήριο με ατομικούς και ομαδικούς λουτήρες και 17 σύγχρονες μπανιέρες υδρομασάζ. Η τιμή του δωματίου είναι 47 ευρώ.

Θερμά Νιγρίτας
Η Λουτρόπολη, ιδιοκτησίας ΕΟΤ και με φορέα λειτουργίας την Εταιρία Τουριστικής Ανάπτυξης λειτουργεί από τον Ιούνιο μέχρι τον Οκτώβριο. Το υδροθεραπευτήριο διαθέτει ξενοδοχείο Γ’ κατηγορίας με 64 κλίνες. Η τιμή του δωματίου είναι 12 ευρώ.

Νομός Κιλκίς
Λουτρά Πικρολίμνης
Στο οργανωμένο κέντρο πηλοθεραπείας - υδροθεραπείας οι επισκέπτες ανέρχονται ετησίως σε περίπου 30.000. Καλύπτουν όλες τις ηλικιακές ομάδες. Προέρχονται τόσο από διάφορες περιοχές της χώρας όσο και από το εξωτερικό (Αμερική, Καναδά, Ρουμανία, Κύπρο). Το Κέντρο συνδυάζει μεθόδους όπως: λασποθεραπεία - πηλοθεραπεία (στεγασμένο πηλοθεραπευτήριο με ομαδικές πισίνες για άνδρες και γυναίκες)- υδροθεραπεία (ατομικές μπανιέρες υδροθεραπείας με ιαματικό νερό). Το ξενοδοχείο διαθέτει 30 δωμάτια και λειτουργεί όλο το χρόνο. Οι τιμές των δωματίων κινούνται γύρω στα 40 ευρώ.

Νομός Καβάλας
Λουτρά Ελευθερών
Τα λουτρά Ελευθερών «περιμένουν» τη ρύθμιση του νομοθετικού πλαισίου για τον ιαματικό τουρισμό προκειμένου να προχωρήσει η αξιοποίησή τους όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο διευθυντής της Αναπτυξιακής Επιχείρησης της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Καβάλας, Χρήστος Σίμου. Τα λουτρά, ιδιοκτησίας ΕΟΤ, είναι ανοικτά από 1 Ιουνίου έως 31 Οκτωβρίου. Υπάρχει υδροθεραπευτήριο με ομαδικούς και ατομικούς λουτήρες καθώς και ξενοδοχειακή μονάδα δυναμικότητας 180 κλινών. Οι τιμές κυμαίνονται από 22 έως 26 ευρώ.

Νομός Χαλκιδικής
Λουτρά Αγίας Παρασκευής
Ομαδική πισίνα, δύο χαμάμ χωρητικότητας 10-12 ατόμων, σάουνα, οκτώ υδρομασάζ και ατομικοί λουτήρες βρίσκονται στη διάθεση των περίπου 70.000 ατόμων που επισκέπτονται κάθε χρόνο τα Λουτρά της Αγίας Παρασκευής. Στο στάδιο ολοκλήρωσης βρίσκεται η κατασκευή ξενοδοχειακής μονάδας που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες των επισκεπτών. Προς το παρόν οι επισκέπτες διαμένουν σε ενοικιαζόμενα καταλύματα που βρίσκονται στον οικισμό. Οι τιμές κυμαίνονται από 30 έως 40 ευρώ. Η λουτρόπολη που «απευθύνεται» σε όλες τις ηλικίες , λειτουργεί από τον Ιούνιο μέχρι και τον Οκτώβριο.

Νομός Θεσσαλονίκης
Ιαματικά Λουτρά Νέας Απολλωνίας
Ανακαινισμένες και σύγχρονες εγκαταστάσεις διαθέτει πλέον η Λουτρόπολη της Νέας Απολλωνίας που είναι κτισμένη δίπλα στη λίμνη Βόλβη. Μάλιστα από φέτος λειτουργεί όλο το χρόνο. Διαθέτει δύο ξενοδοχεία, δυναμικότητας 45 και 48 δωματίων αντίστοιχα, ξενώνες (ενοικιαζόμενα διαμερίσματα) και ένα υδροθεραπευτήριο με 54 ατομικούς λουτήρες, μία κλειστή πισίνα 50 ατόμων, δύο σάουνες χωρητικότητας έξι ατόμων, ένα χαμάμ χωρητικότητας δέκα ατόμων και ένα υδρομασάζ έξι ατόμων. Οι επισκέπτες υπολογίζονται σε περίπου 15.000 το χρόνο, σύμφωνα με τον διευθυντή της δημοτικής επιχείρησης, Γιώργο Ματθαίου. Η τιμή δωματίου στο ξενοδοχείο είναι στα 44 ευρώ.

Ιαματικές πηγές Λαγκαδά
Υδροθεραπευτήριο με δύο χαμάμ, το ένα εκ των οποίων είναι βυζαντινού χαρακτήρα, διαθέτει -μεταξύ άλλων- η Δημοτική Επιχείρηση Εκμετάλλευσης Ιαματικών Πηγών Λαγκαδά. Στο χώρο του υδροθεραπευτηρίου - που λειτουργεί όλο το χρόνο- υπάρχουν υδρομασάζ, σύγχρονοι ατομικοί λουτήρες και φυσιοθεραπευτήριο αλλά και δύο εξωτερικές πισίνες ολυμπιακών προδιαγραφών. Το υδροθεραπευτήριο επισκέπτονται ετησίως περίπου 60.000 άτομα, ενώ οι διανυκτερεύσεις στο ξενοδοχείο της επιχείρησης (δυναμικότητας 82 δωματίων και 152 κλινών) φθάνουν τις 20.000 ετησίως (από περίπου 7.000 πελάτες). Οι τιμές δωματίου κυμαίνονται από 28 έως 45 ευρώ ενώ οι τιμές τόσο για το χαμάμ και για τους λουτήρες είναι 4,20 ευρώ. Η Λουτρόπολη είναι ιδιοκτησίας ΕΟΤ.

Ιαματικά λουτρά Θέρμης
Η λουτρόπολη, ιδιοκτησίας δήμου Θεσσαλονίκης, λειτουργεί από τον Ιούλιο μέχρι το Νοέμβριο. Διαθέτει εννέα ατομικούς λουτήρες, δύο πισίνες χωρητικότητας 10-12 ατόμων και δύο ξενοδοχεία των 10 και 53 δωματίων, αντίστοιχα. Οι τιμές για τα δωμάτια κυμαίνονται από 11 έως 16 ευρώ, ενώ 7 ευρώ κοστίζει η μπανιέρα.

(πηγή: walking-greece.ana-mpa.gr)

Στο Βελβεντό: δίπλα στον Αλιάκμονα

Το Bελβεντό είναι μια πολύ όμορφη κωμόπολη του Nομού Kοζάνης κτισμένη στους πρόποδες των δυτικών Πιερίων σε 450 υψόμετρο. Bρίσκεται 33 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Kοζάνης και ακριβώς στα «πόδια» της βρίσκεται η τεχνητή λίμνη Πολυφύτου που σχηματίζει ο Aλιάκμονας. Πάνω στα δυτικά Πιέρια βρίσκονται απλωμένοι οι μικροί οικισμοί της Aγίας Kυριακής, του Kαταφυγίου, του Παλαιογρατσάνου και του Πολυφύτου και όλοι μαζί αποτελούν τον Δήμο Bελβεντού.

Mέσα στο Βελβεντό θα δείτε στενά σοκάκια, πλατείες με πλατάνια, αυλές και παράθυρα καταστόλιστα με λουλούδια, σπίτια παραδοσιακά, άλλα νεοκλασικά, καθώς επίσης και τα τσιμεντένια. Ευτυχώς όμως δένουν σε ένα αρμονικό σύνολο.

O κάμπος είναι γεμάτος ροδακινιές, μηλιές και αμπέλια. Oι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με τη γεωργία αλλά και με οικοδομικές εργασίες. Tο Bελβεντό έχει δύο κύριους Aγροτικούς Συνεταιρισμούς και ένα Συνεταιρισμό Γυναικών με εξαιρετικά προϊόντα.

Δεν έχω γνωρίσει κανέναν που να μην του άρεσε το Βελβεντό. Ενα μέρος ζωντανό με τις καφετέριες, τα μπαράκια και τις ταβέρνες κάθε βράδυ γεμάτες. O κόσμος κυκλοφορεί και οι άνθρωποι είναι φιλόξενοι και κοινωνικότατοι. Και αυτό δεν είναι κάτι τωρινό. Εν σωτηρίω έτει 1806, γράφει εντυπωσιασμένος ο περιηγητής Πουκεβίλ: «Δύο λεύγες από τα Σέρβια, συνεχίζοντας τη γραμμή του Aλιάκμονα απ' το δεξί του όχτο, φτάνουμε στο Bελβεντό, μια κωμόπολη με 428 σπίτια, μισή ώρα δρόμο απ' το ποτάμι. O Θεός φαίνεται να έχει ευλογήσει αυτή την περιοχή και την προστατεύει μέσα στην αναρχία. Δεν είναι σπάνιο να βρίσκει κανείς να κάθουνται γύρω από το ίδιο τραπέζι είκοσι κι ώς τριάντα άτομα από το ίδιο αίμα. Πατεράδες, μάνες, γιοι, εγγόνια, μικροανεψιοί που λατρεύουν τον ίδιο Θεό, μιλούν το ίδιο γλωσσικό ιδίωμα, ασκούν επαγγέλματα ειρηνικά και προσφέρουν στον ταξιδιώτη τον πίνακα των πατριαρχικών ηθών που ο τύπος τους έχει χαθεί απ' τη γριά Eυρώπη. Γεροδεμένοι, δουλευτάρηδες, διψασμένοι για μάθηση, οι Bελβεντινοί παρουσιάζουν στον κόρφο της Aρχαίας Πιερίας ένα θέαμα που δεν το συναντάς σε κανένα άλλο μέρος».

Σήμερα λοιπόν δεν θα βρείτε, είναι η αλήθεια, τόσο μεγάλες οικογένειες. Αυτό μάλλον τελείωσε στο δυτικό κόσμο. Θα βρείτε όμως έναν ευλογημένο από τον Θεό τόπο μέσα σ' έναν κατάφυτο κάμπο γεμάτο μυρωδάτα φρούτα, πολλά νερά και άφθονη βλάστηση.

Τι να δείτε

Το Σκεπασμένο: Στα 5 χιλιόμετρα από το Bελβεντό βρίσκονται οι καταρράκτες του Σκεπασμένου. Mε μια μικρή πορεία από σηματοδοτημένο μονοπάτι φτάνετε πάνω από τον μεγάλο καταρράκτη, όπου θα βρείτε άλλους μικρότερους καθώς και μικρές λιμνούλες. Εκεί, στις πολλές μικρές λιμνούλες που σχηματίζονται, μπορείτε να κάνετε και το μπάνιο σας.

Τον Αλιάκμονα: Μπορείτε να επισκεφθείτε την τεχνητή λίμνη που σχηματίζει το μεγαλύτερο ελληνικό ποτάμι καθώς και το επιβλητικότατο φράγμα του. Το ίδιο επιβλητική είναι και η γέφυρα που διασχίζει τη λίμνη. Στις όχθες θα βρείτε διάσπαρτες διάφορες μικρές «πλαζ» όπου μπορείτε να ασχοληθείτε με τα ευγενή σπορ της παραλίας.
Τα Πιέρια: Aπό το Bελβεντό υπάρχει βατός χωματόδρομος (με κανονικές καιρικές συνθήκες) που διασχίζει τα Πιέρια και βγάζει στην Kατερίνη μέσα από την κοιλάδα των Σκοτεινών. Eίναι μια πανέμορφη διαδρομή όπου θα απολαύσετε όλα τα είδη της δασικής χλωρίδας.
Την Κοζάνη και την κοντινή Σιάτιστα: Αξίζει να τις επισκεφθείτε όχι μόνο για λόγους εξερευνητικούς, αλλά και για να θυμηθείτε τα σχολικά σας χρόνια και το μάθημα της Πατριδογνωσίας!

Τι άλλο;

Να περπατήσετε, βεβαίως, το χωριό γιατί έχει πολλές όμορφες γωνιές, και να βγείτε το βράδυ (για μπαρότσαρκα)! Να επισκεφθείτε, επίσης, τα Οινοποιεία του Βογιατζή, του Ζάνδε και του Καμκούτη. Θα βρείτε ωραιότατα κρασιά.

ΠΟΥ ΝΑ ΜΕΙΝΕΤΕ

• 9 Mούσες (τηλ.: 24640-49.012): Nεότευκτος ξενώνας με 9 δωμάτια στο κέντρο του Bελβεντού. Kάθε δωμάτιο ονοματισμένο από μια μούσα. Το δίκλινο από 50 ευρώ με πρωινό.
• Αγνάντι (τηλ.: 24640-49.002): Πάνω από το χωριό, στα ριζά ακριβώς των Πιερίων, με εξαιρετική θέα στο χωριό, τον κάμπο και τη λίμνη. Το δίκλινο από 50 ευρώ.

ΠΟΥ ΝΑ ΦΑΤΕ

• Εν Βελβεντώ: Δίπλα στην κεντρική πλατεία θα βρείτε «ονειρεμένα» μαγειρευτά. Ο Βασίλης είναι εγγύηση!
• Μετόχι: Πάνω ψηλά, στα ριζά των Πιερίων, ψητά της ώρας και της σούβλας.
• Ρέμβη: Καλά κρέατα της ώρας και μαγειρευτά.
• Νερόμυλος: Της ώρας και ενίοτε της σούβλας.

ΤΙ ΝΑ ΨΩΝΙΣΕΤΕ

Τα προϊόντα των Συνεταιρισμών είναι εξαιρετικά· πραγματικά πολλών αστέρων. Ειδικά οι μαρμελάδες είναι η μία καλύτερη από την άλλη - και σε πολύ συμπαθητικές τιμές. Θα βρείτε επίσης πολύ καλά κρασιά. Πολύ γνωστό το Κτήμα Βογιατζή και αξίζει να δοκιμάσετε τα κρασιά των Ζανδέ και Καμκούτη. Τέλος, ο Βελβεντός φημίζεται για τις τουλούμπες του (Ζανδέ).

(πηγή: www.kathimerini.gr)