Καστοριά

Βορειοδυτικά της Μακεδονίας, ανάμεσα στον Γράμμο και το Βίτσι, η Καστοριά αναδύεται μέσα από τη λίμνη, σαν άλλη Αφροδίτη, ταράζοντας τα νερά των τουριστικών επιλογών σας και επαναπροσδιορίζοντας τον χάρτη των πιο δημοφιλών προορισμών. Μια χούφτα χιόνι από την Πίνδο, λίγη από την αχλή ενός πρωινού και η άχνη για το δικό σας παραμύθι είναι έτοιμη. Η Καστοριά μοιάζει με όνειρο... χειμερινής νυκτός. Ετοιμαστείτε να βιώσετε τη μαγεία και να ζήσετε τον μύθο της.
Η πόλη της Καστοριάς απλώνεται νωχελικά σε υψόμετρο 627 από την επιφάνεια της θάλασσας. Ιστορικά και γεωγραφικά ταυτίζεται με την αρχαία Κήλητρον (Κέλετρον). Από τότε φαίνεται ότι υπήρξε πόλη- θέλγητρο, με το όνομά της (κηλώ=θέλγω) να υποδηλώνει τη διαχρονικότητα της ομορφιάς της. Αργότερα, μετονομάστηκε σε Διοκλητιανούπολη, Ιουστινιανούπολη και τελικά επικράτησε η Καστοριά. Οι δημοφιλέστερες εκδοχές για την ονομασία της είναι δύο: η μία σχετίζεται με τους κάστορες που παλαιότερα ζούσαν στην περιοχή και η άλλη με τον Κάστορα, τον μυθικό Διόσκουρο, γιο του Δία.

Το ιστορικό κέντρο της πόλης οριοθετείται νότια από τη συνοικία Ντολτσό (απολαυστικός ο περίπατος στην καρδιά του), περνά από την πλατεία Ομονοίας, για να καταλήξει στη βόρεια όχθη της λίμνης, στη συνοικία Απόζαρι.

Ολόκληρη η πόλη της Καστοριάς μπορεί να θεωρηθεί ένα υπαίθριο μουσείο βυζαντινού πολιτισμού, καθώς οι εκκλησίες της ξεπερνούν τις 75. Η μοναδική εκκλησία της πόλης με τρούλο είναι η Παναγιά η Κουμπελίδικη (10ος αιώνας) και ακριβώς σε αυτόν τον χαρακτηριστικό ψηλό, κυλινδρικό τρούλο, τον επονομαζόμενο κουμπέ, οφείλει το όνομά της. Μία άλλη εκκλησία που αξίζει να επισκεφτείτε είναι του Ταξιάρχη. Στον νάρθηκά της βρίσκεται ο τάφος του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά.

Για να γνωρίσετε καλύτερα την πόλη αξίζει να περιπλανηθείτε γύρω από τα τείχη, εποχής Ιουστινιανού, με τα πόδια ή με ποδήλατο. Αν το επιτρέπει η φυσική σας κατάσταση (διαφορετικά με αυτοκίνητο) ανεβείτε μέχρι τον Προφήτη Ηλία για να θαυμάσετε τη θέα στη λίμνη ή την κορυφή Ψαλίδα για να ατενίσετε το βουνό απέναντι, το οποίο λέγεται ότι είναι λαξευμένο ώστε να απεικονίζεται το προφίλ του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Μαγευτική όμως είναι η διαδρομή στην περιφερειακή παραλίμνια οδό η οποία είναι ασφαλτοστρωμένη (μονόδρομης διέλευσης αυτοκινήτων) και πλαισιώνεται από πλατάνια, αμυγδαλιές και αγριοτριανταφυλλιές. Στο ανατολικό άκρο της χερσονήσου επισκεφτείτε το μοναστήρι της Μαυριώτισσας, του 12ου αιώνα (τηλ. 24670 22714). Με εντυπωσιακές τοιχογραφίες και στην εξωτερική του όψη, ορθώνει το παράστημά του προκαλώντας το ενδιαφέρον των περιηγητών.

Ξεχωριστής ομορφιάς ξωκκλήσι είναι αυτό του Αϊ -Νικόλα στους Αμπελοκήπους Καστοριάς, σφηνωμένο μέσα σε μια σπηλιά που δημιουργούν οι σχηματισμοί των βράχων με μόνη πρόσβαση μια σκάλα με 150 σκαλοπάτια.

Αν έχετε χρόνο για εκδρομές εκτός πόλεως, αξίζει να επισκεφτείτε τα περίφημα Κορέστεια, παραδοσιακούς οικισμούς βορειοδυτικά της πόλης στους οποίους θα δείτε τα φημισμένα αρχοντικά, εξαίρετα δείγματα παραδοσιακής μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής.

Η Ορεστιάδα της Καστοριάς
Την ιδιαίτερη γεωφυσική της μορφολογία η Καστοριά την οφείλει στην πανέμορφη λίμνη της.

Η λίμνη Ορεστιάδα αποτελεί κατάλοιπο μιας παλαιότερης βάθους 50 μέτρων, η οποία σχηματίστηκε πριν από 10.000.000 χρόνια. Η σημερινή της μορφή αντιστοιχεί σε έκταση 28 τετρ. χλμ. και μέγιστο βάθος 8,50 μέτρων.

Η ευρύτερη περιοχή και τα παρόχθια δάση της έχουν ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο ΝΑΤURΑ 2000 και βρίσκονται στις χαρακτηρισμένες περιοχές ως τόποι ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Η λίμνη Ορεστιάδα αποτελεί έναν από τους πλέον σπάνιους υδροβιότοπους της Ευρώπης, καθώς είναι η μοναδική φυσική λίμνη της Ελλάδας η οποία διαθέτει δάση σημαντικής έκτασης με υδρόφιλα δένδρα που φιλοξενούν πάνω από 200 είδη πουλιών, όπως κύκνους και αργυροπελεκάνους, πολλά είδη από τα οποία είναι σπάνια και απειλούμενα με εξαφάνιση. Έχει συμπεριληφθεί στον κατάλογο (SRΑ) που αφορά τις περιοχές υψηλής σπουδαιότητας για την ορνιθοπανίδα, γι΄ αυτό και το κυνήγι έχει απαγορευτεί.

Ο πλέον απολαυστικός τρόπος για να την ανακαλύψετε είναι κάνοντας τον περίπλου της χερσονήσου με το δημοτικό τουριστικό σκάφος («Ορεστειάς»- έχει καθημερινά τακτικά δρομολόγια). Αυτή η περιήγηση μοιάζει με ταξίδι σε περασμένες εποχές, καθώς η αμφιθεατρική διάταξη των παλαιών διατηρητέων σπιτιών γύρω από την Ορεστιάδα δημιουργεί μια ατμόσφαιρα παραμυθιού, ενώ οι βυζαντινές εκκλησίες και τα μικρά ξωκκλήσια που ξεπροβάλλουν απροσδόκητα από τις συνοικίες προσφέρουν στον επισκέπτη ένα θέαμα μοναδικού αρχιτεκτονικού κάλλους.

info
Στο άμεσο μέλλον πρόκειται να λειτουργήσει στην πόλη της Καστοριάς ένα πρότυπο ενυδρείο για τα ενδημικά ψάρια της λίμνης. Στον ίδιο χώρο θα στεγαστεί το Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας και ένα Πάρκο Περιβαλλοντικής Αγωγής. Έχει ήδη δημιουργηθεί σταθμός περίθαλψης άγριων ζώων σε συνεργασία με το ΕΚΠΑΖ (Ελληνικό Κέντρο Περίθαλψης Άγριων Ζώων).

Οι Απόκριες της Καστοριάς
Μία φορά τον χρόνο η πόλη της Καστοριάς γεμίζει κόσμο από όλη την Ελλάδα. Αφορμή, ένα τριήμερο απίστευτου ξεφαντώματος, τα περίφημα Ραγκουτσάρια, από τις 6 Ιανουαρίου, ανήμερα των Θεοφανείων, μέχρι τις 8 (ημέρα της Αγίας Δομινίκης) με τη παρέλαση των καρναβαλιστών στη συνοικία Ντολτσό.
Oι ρίζες του εθίμου ανάγονται στην κλασική αρχαιότητα, με τη διονυσιακή λατρεία, στα ρωμαϊκά χρόνια με τα Saturnalia, δηλαδή γιορτές προς τιμήν του Κρόνου, ενώ το έθιμο διατηρήθηκε στη βυζαντινή περίοδο, για να εξελιχθεί στη σημερινή του μορφή.

Όσοι συμμετέχουν είναι μεταμφιεσμένοι, φορώντας μάσκες με τρομακτική όψη, για το ξόρκισμα των κακών πνευμάτων, μακριά από την πόλη. Οι μασκαρεμένοι εξαγοράζουν αυτή την προσφορά τους αναζητώντας δώρα και ζητιανεύοντας από τον κόσμο, δικαιολογώντας την πιθανή λατινική προέλευση της ονομασίας του εθίμου από το rogatores που σημαίνει ζητιάνοι.

Έτσι, το απόγευμα της πρώτης ημέρας (6 Ιανουαρίου) τα λεγόμενα μπουλούκια- το καθένα είθισται να έχει τη δική του παραδοσιακή ορχήστρα χάλκινων οργάνων- ξεχύνονται στους δρόμους της πόλης σε ξέφρενο ρυθμό μέχρι αργά το βράδυ. Τη δεύτερη μέρα (του Αϊ-Γιαννιού), επισκέπτονται τα σπίτια απρόσκλητοι, όπου πειράζουν και τελικά παρασέρνουν μαζί τους στον χορό τους οικοδεσπότες.

Την τελευταία ημέρα (την επονομαζόμενη Πατερίτσα) οι εκδηλώσεις των Ραγκουτσάριων κορυφώνονται με τη μεγάλη παρέλαση των καρναβαλιστών στην οδό Μητροπόλεως, η οποία καταλήγει στη μεσαιωνική πλατεία Ντολτσό για ξεφάντωμα μέχρι τελικής πτώσεως.

info
Καθ΄όλη τη διάρκεια των τριήμερων εκδηλώσεων στα κεντρικά σημεία της πόλης (πλατεία Δημαρχείου, Ομονοίας, οδός Μητροπόλεως) προσφέρεται από τον Δήμο και τον Σύλλογο Καστοριανού Καρναβαλιού κρασί σε όλους τους επισκέπτες.

Η πρωτεύουσα της γούνας
Η τέχνη της καστοριανής γουνοποιίας αποτελεί, μαζί με τον τουρισμό, την πλέον σημαντική οικονομική δραστηριότητα της περιοχής. Η επεξεργασία και παραγωγή αρχίζει από τον 16ο αιώνα. Η Καστοριά εξελίχθηκε σε ένα από τα παγκοσμίου φήμης κέντρα παραγωγής και διάθεσης γούνας, παρουσιάζοντας εξαιρετικά δείγματα σε διεθνείς εκθέσεις και τροφοδοτώντας τις μεγαλύτερες και πιο απαιτητικές αγορές του κόσμου, όπως της Νέας Υόρκης, του Παρισιού και του Μονάχου. Στην πόλη, πλήθος καταστημάτων διαθέτουν γούνες για όλα τα γούστα και τα βαλάντια, ενώ την άνοιξη ο Σύνδεσμος Γουνοποιών Καστοριάς (τηλ. 24670 22353) διοργανώνει την Ετήσια Διεθνή Έκθεση Γούνας στο Εκθετήριο- Δημοπρατήριο Γούνας Καστοριάς (τηλ. 24670 27771).

Τα καστοριανά καράβια
Από τα αξιοθέατα της λίμνης είναι οι βάρκες της. Πλώρη και πρύμνη δεν ξεχωρίζουν! Έχουν το ίδιο σχήμα και είναι ανασηκωμένες πάνω από την κουπαστή. Οι πλευρές τους ονομάζονται περβάζια. Θεωρούνται η εξέλιξη της πιρόγας του νεολιθικού λιμναίου οικισμού.

Τα καστοριανά καράβια κατασκευάζονται από ξύλο φτελιάς ή καραγάτσι. Αποτελούν χαρακτηριστικό τύπο βάρκας για τις λειτουργικές ανάγκες των αλιέων της λίμνης.

ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ
Ο λιμναίος προϊστορικός οικισμός
Στη θέση Νησί της νότιας όχθης της λίμνης Ορεστιάδας, μόλις 7 χλμ. από το κέντρο της Καστοριάς, έχει ανακαλυφθεί ένας από τους παλαιότερους λιμναίους προϊστορικούς οικισμούς της Ευρώπης και ο μοναδικός ανασκαμμένος της Ελλάδας. Αυτή η υδάτινη πολιτεία, η οποία τοποθετείται χρονολογικά στη Νεολιθική περίοδο, αποτελείται από υπερυψωμένα σπίτια σε ξύλινες πλατφόρμες και βρίσκεται στο χωριό Δισπηλιό. Τα ευρήματα των ανασκαφών αποκαλύπτουν την προηγμένη τεχνογνωσία των κατοίκων της στην αλιεία και στην καλλιέργεια της γης. Έχουν βρεθεί βάζα αποθήκευσης αργίλου, σκεύη μαγειρικής σε μορφή βάρκας, καθώς και κοσμήματα από κόκαλο. Από τα πλέον σημαντικά ευρήματα θεωρείται το φλάουτο από κόκαλο πουλιού, το οποίο αποτελεί το παλαιότερο μουσικό όργανο της Ευρώπης και η ενεπίγραφη πινακίδα με την κωδικοποιημένη γραφή, η οποία εικάζεται ότι είναι προπομπός της Γραμμικής Α΄.

Σήμερα, στο χωριό Δισπηλιό σε μια έκταση 20 στρεμμάτων έχει δημιουργηθεί το πρώτο οικομουσείο με σκοπό την αναπαράσταση του οικοσυστήματος του νεολιθικού λιμναίου οικισμού. Μοναδική είναι η αναπαράσταση με τις προϊστορικές κατοικίες και τα εργαλεία της καθημερινότητας των κατοίκων της 6ης χιλιετίας, οι οποίοι υπολογίζονται ότι έφταναν τους 3.000. Αξιοσημείωτη είναι η χωμάτινη κάλυψη που τοποθετούσαν στις καλύβες για την προστασία από πυρκαγιά, καθώς και η χρήση ενός είδους πιρόγας που δενόταν στην όχθη της λίμνης.

Απολιθωμένο δάσος Νόστιμου - Ασπροκκλησιάς
Πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια, όταν η θάλασσα έφτανε μέχρι την Καστοριά, η έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα της περιοχής συνετέλεσε στην απολίθωση της φυτικής ύλης του παραθαλάσσιου δάσους, δημιουργώντας ένα διεθνούς φήμης γεωλογικό μνημείο. Ανακαλύφθηκε τυχαία το 1935 από έναν κάτοικο του χωριού Νόστιμο, ο οποίος εξορύσσοντας λιγνίτη διαπίστωσε την ύπαρξη απολιθωμένων κορμών. Το γεωπάρκο βρίσκεται στη θέση Βλάχος, 2 χλμ. από την Ασπροκκλησιά , και διαθέτει για τον επισκέπτη δύο περιπατητικούς διαδρόμους, μήκους 2,5 χιλιομέτρων. Στο Νόστιμο, που είναι από τα παλαιότερα χωριά του νομού, βρίσκεται το μουσείο του απολιθωμένου δάσους. Ανάμεσα στα εκθέματά του περιλαμβάνονται: απολιθωμένοι κορμοί δέντρων, (μερικοί φτάνουν σε ύψος 10 μέτρων), φοίνικες, σεκόγιες, κανέλες και θαλάσσια απολιθώματα όπως αστερίες, δόντια καρχαρία και χερσαία σπονδυλωτά. (Ώρες λειτουργίας: 11.00 - 17.00. Είσοδος: 2 ευρώ, τηλ. 24670 84588, 6932695955, υπεύθυνος μουσείου: Πέτρος Παπακωνσταντίνου).

Λαογραφικό Μουσείο
Στεγάζεται στο αρχοντικό του Νεράντζη Αϊβάζη στον οικισμό Ντολτσό. Τα εκθέματά του περιλαμβάνουν αντικείμενα οικιακής χρήσης, κοινωνικών δραστηριοτήτων των Καστοριανών, ενδυμασίες παλαιότερων εποχών, καθώς και εργαλεία για την επεξεργασία της γούνας. Στον χώρο του μουσείου υπάρχουν αναπαραστάσεις οικιακών χώρων, όπως το δωμάτιο με το τζάκι, το μέρος που ζύμωναν το ψωμί, αποθηκευτικοί χώροι για τα τρόφιμα και το κρασί (τηλ. 24670- 28603).

Μουσείο Ενδυματολογίας Καστοριάς
Στο αρχοντικό των Αδελφών Εμμανουήλ παρουσιάζεται μια σημαντική συλλογή από παραδοσιακές στολές (ανδρικές, γυναικείες, παιδικές) όχι μόνο από την πόλη της Καστοριάς, αλλά και την ευρύτερη περιοχή. Στα εκθέματα περιλαμβάνεται και μια πλούσια συλλογή νομισμάτων.

Σπηλιά Δράκου - Πόλη Καστοριάς
Δίπλα στο παρεκκλήσι του Αγίου Νικολάου της Μονής Παναγίας της Λαυριώτισσας, δηλαδή στη βόρεια πλευρά της χερσονήσου, 4 χιλιόμετρα από την πόλη βρίσκεται η σπηλιά του Δράκου. Η είσοδος του σπηλαίου απέχει 15 μέτρα από τον παραλίμνιο δρόμο, ενώ μετά τη χαρτογράφησή του αποκαλύφθηκαν στο εσωτερικό του 7 υπόγειες λίμνες, 10 αίθουσες και 5 διάδρομοισήραγγες. Το μεγαλύτερο βάθος φτάνει τα 18 μέτρα, η μέση θερμοκρασία 16 C-18 C και το ωφέλιμο μήκος των διαδρομών τα 500 μέτρα. Ανάμεσα στα εντυπωσιακότερα ευρήματα του σπηλαίου βρίσκονται οστά αρκούδας των σπηλαίων ηλικίας 10.000 χρόνων.

Βυζαντινό Μουσείο
Στα εκθέματα του Βυζαντινού Μουσείου περιλαμβάνονται ψηφιδωτά, γλυπτά, εκκλησιαστικά σκεύη, καθώς και συλλογές εικόνων από τα μέσα του 12ου έως και τον 17ο αιώνα (πλατεία Δεξαμενής, τηλ. 24670-26649).

Διοκλητιανούπολη
Ανασκαφές έχουν δείξει πως στη θέση της αρχαίας πόλης του Άργους Ορεστικού ήταν χτισμένη η Διοκλητιανούπολη. Ορισμένα οικήματα καθώς και τμήμα των τειχών έχουν έρθει στο φως. Η συνολική περίμετρος των τειχών ξεπερνά τα 2.700 μέτρα, από τα οποία έχουν αποκαλυφθεί μόνο τα 750. Συνήθως τα τείχη των φρουρίων έχουν κυκλικό σχήμα, όμως της Διοκλητιανούπολης είχαν τη μορφή τραπεζίου, ακολουθώντας το φυσικό ανάγλυφο του εδάφους.

ΦΑΓΗΤΟ
«Casablanca» (Νίκης 80, τηλ. 24670 29600). Για τους φανατικούς της παραδοσιακής, ελληνικής και μεσογειακής κουζίνας το εστιατόριο προσφέρει καθημερινά (εκτός Τρίτης) υπέροχες γευστικές δημιουργίες.
«Λίθος» (Ορεστιάδας 51, τηλ. 24670 26760). Αποτελεί έναν μοναδικό συνδυασμό cafe- bar- restaurant που ενδείκνυται για όλες τις ώρες της ημέρας και κάθε εποχή του χρόνου.
«Ντολτσό» (Τσακαλή 2, τηλ. 24670 23377). Παραδοσιακά πιάτα που ικανοποιούν και τον πλέον απαιτητικό γευσιγνώστη σε ένα ζεστό και φιλικό περιβάλλον. Ανοιχτό καθημερινά, όλο τον χρόνο, εκτός από τις Δευτέρες.
«Το Στέκι της Παρέας» (Υπ. Διάκου 10, τηλ. 24670
82397). Η φιλόξενη ταβέρνα σάς καλωσορίζει στον ευχάριστο χώρο που έχει δημιουργήσει και σας προτείνει να δοκιμάσετε τα μαγειρευτά πιάτα, ενώ σπεσιαλιτέ της θεωρούνται τα ψάρια. Λειτουργεί καθημερινά, εκτός Δευτέρας.
«Η Πανδαισία» (Αθ. Διάκου 58, τηλ. 24670 83044).
Ένα οινομαγειρείο για όσους ξέρουν να τρώνε και να απολαμβάνουν το φαγητό. Μια πραγματική πανδαισία γεύσεων από ντόπια υλικά της Καστοριάς.

info
Όποια ταβέρνα ή εστιατόριο και αν επιλέξετε, δοκιμάστε τα ψάρια της λίμνης, όπως κέφαλους, γριβάδια (είδος κυπρίνου), πλατίκες, γουλιανούς, τσιρόνια αλλά και τους περίφημους σαρμάδες, ντολμαδάκια με κομμάτια κρέας, ρύζι, λάχανο τουρσί και μπαχαρικά.

ΔΙΑΜΟΝΗ
«Limneon Resort Ηotel» (4ο χιλιόμετρο Εθνικής Οδού Καστοριάς- Αθηνών, τηλ. 24670 85111, www. limneon.gr). Ένα ιδιαίτερα προσεγμένης αισθητικής ξενοδοχείο που παρέχει υψηλή ποιότητα υπηρεσιών. Δωμάτια πλήρως εξοπλισμένα, με μοναδική θέα στη λίμνη της Ορεστιάδας. Εξαιρετικές συνθήκες άνεσης και διαμονής ειδικά για τους λάτρεις της πολυτέλειας.
«Ηotel Βatselas» (τηλ. 24670 43770, Μεγάλου Αλεξάνδρου 79, Άργος Ορεστικό, www. hotelbatselas.gr). Μόλις 5 λεπτά από το κέντρο της Καστοριάς, το καινούργιο νεοκλασικό κτίριο διαθέτει άνετα, μεγάλα δωμάτια, μοντέρνας αισθητικής. Στο εστιατόριο μπορείτε να δοκιμάσετε τοπικά πιάτα παραδοσιακής κουζίνας από κυνήγι, με τη συνοδεία τοπικού κρασιού ή τσίπουρου.
«Chloe» (Ανθέων και Γιασεμιών, Χλόη, τηλ. 24670-21300, www. hotelchloe.gr). Στην καρδιά κατάφυτης περιοχής βρίσκεται το νεόδμητο πολυτελές ξενοδοχείο «Chloe» που κερδίζει τις εντυπώσεις χάρη στον κοσμοπολίτικο περιβάλλοντα χώρο που έχει δημιουργήσει. Στο ισόγειο λειτουργεί cafι bar, όπου ένα πλούσιο γευστικό πρωινό προσφέρεται στο ξεκίνημα της ημέρας σας.
«Αρχοντικό Βέργουλα» (συνοικία Ντόλτσο, τηλ.: 24670-23415, www. vergoulas.gr). Το παραδοσιακό τριώροφο αρχοντικό προσφέρει στον επισκέπτη ένα ζεστό, φιλόξενο και ευχάριστο περιβάλλον για στιγμές ηρεμίας και χαλάρωσης. Το βράδυ η τραπεζαρία του αρχοντικού μεταμορφώνεται σε wine bar με τη συνοδεία απαλής μουσικής.
«Ξενώνας Φιλοξένια» ( Γεωργίου Παλαιολόγου 23, τηλ. 24670 22162, www. filoxeniakastoria.gr). Ιδανικό ορμητήριο για τις καθημερινές περιηγήσεις σας στους παραδοσιακούς οικισμούς και στα βυζαντινά μνημεία της πόλης, καθώς συνδυάζει την άμεση πρόσβαση στο κέντρο με την απόλυτη ησυχία του φυσικού τοπίου.

(πηγή: www.tanea.gr, 2/1/2009)

Χριστουγεννιάτικο "καρναβάλι" στη Καστορία

Τα Θεοφάνια στην Καστοριά θυμίζουν... Πάτρα και καρναβάλι. Μία φορά το χρόνο, το τριήμερο 6-8 Ιανουαρίου, οι δρόμοι της πόλης κυριολεκτικά πλημμυρίζουν από κόσμο αφού γίνονται τα Ραγκουτσάρια, το πιο γνήσιο ελληνικό καρναβάλι με ρίζες στα ελληνορωμαϊκά χρόνια. Το αρχικό όνομα του εθίμου ήταν τσαρανιασμένοι ραγκουτσάρηδες που σημαίνει οι βαμμένοι με μαύρο χρώμα στο πρόσωπο και το σώμα. Το όνομά των ραγκουτσάρηδων προέρχεται από τη λέξη Rogatores=Ζητιάνοι, αφού βάζουν παλιά ρούχα και βγαίνουν στις γειτονιές για να ζητήσουν διάφορα δώρα από τα σπίτια που επισκέπτονται, σαν αντίτιμο για τα ξόρκια και την απομάκρυνση του κακού πνεύματος από τη γειτονιά. Και φέτος το αποκορύφωμα των εκδηλώσεων θα γίνει την Κυριακή(7 Ιανουαρίου). Από νωρίς το απόγευμα, τα μπουλούκια(παρέες) των μεταμφιεσμένων θα ξεχυθούν σε μια ατελείωτη παρέλαση, χορεύοντας και σατιρίζοντας πρόσωπα και πράγματα. Το καλύτερο μπουλούκι βραβεύεται από τον Δήμο Καστοριάς και στο τέλος, όλα μαζί καταλήγουν στο Ντολτσό και ξεχύνονται στα καλντερίμια προσπαθώντας με τις μουσικές και τις φασαρίες τους να επιβληθούν το ένα στο άλλο.

Αξίζει να δείτε
Την Ορεστιάδα όπως ονομάζεται η πανέμορφη λίμνη της πόλης. Το 1974 χαρακτηρίστηκε Μνημείο Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, αφού πρόκειται για μία από τις ομορφότερες των Βαλκανίων. Εκτός από τα πουλιά που φιλοξενεί, δείτε και τα... καράβια όπως λέγονται οι ξεχωριστές βάρκες των Καστοριανών.
Το Λαογραφικό Μουσείο, στην παλιά συνοικία του Ντολτσό. Στεγάζεται στο αρχοντικό του Νεράντζη Αϊβαζή. Εδώ θα μάθετε πώς ζούσαν οι Καστοριανοί το 1600(τηλ. 24670
28603).
Το Δισπηλιό, τον πρώτο λιμναίο οικισμό της Ευρώπης. Εδώ έχει διαμορφωθεί ένα πάρκο με φυσική αναπαράσταση μέρους του προϊστορικού οικισμού και πληροφορίες για τη ζωή των κατοίκων της περιοχής πριν από περίπου 7.000 χρόνια.

(πηγή: www..tanea.gr, 14/1/2006)

Καστοριά

Καστορίας οχυρωτάτης ούσης δια το πανταχόθεν περικλύζεσθαι τη λίμνη…
Αυτοκράτορας Ιωάννης Κατακουζηνός

Νομός
Ο νομός Καστοριάς είναι από τους πλέον πλούσιους σε φυσικά τοπία και αρχιτεκτονικά μνημεία. Η οικονομική ευρωστία που η κατεργασία και το εμπόριο της γούνας προσέφεραν παλαιότερα και η συνεχώς αναπτυσσόμενη ροή επισκεπτών σήμερα, είναι εμφανής στις υποδομές και τα αρχοντικά των πόλεων και των χωριών. Εκτός από την ομώνυμη λίμνη θα ανακαλύψετε το υπέροχο αλπικό τοπίο του νομού, τα απέραντα δάση και τα βουνά.

Αγορές
Εκτός από υφαντά, φλοκάτες και κιλίμια θα βρείτε, τι άλλο; από γούνες και δερμάτινα που αποτελούν παράδοση αιώνων για τη πόλη της Καστοριάς. Θα βρείτε μεγάλες ποικιλίες και από ότι είδαμε υπάρχουν και ευκαιρίες. Δεν θα σας πούμε για την ιστορία της γουνοποιίας η οποία είναι μεγάλη και ενδιαφέρουσα, αν όμως σας ενδιαφέρει η αγορά ή το εμπόριο επισκεφτείτε την Ετήσια Διεθνή έκθεση Γούνας που διοργανώνεται κάθε Απρίλιο.

Προϊόντα
Δοκιμάστε τα μήλα και τα καστοριανά φασόλια.

Γεύσεις
Οι σαρμάδες, ντολμαδάκια με λάχανο τουρσί, αποτελούν ένα από τα πιο παραδοσιακά εδέσματα της τοπικής κουζίνας. Δοκιμάστε επίσης κόκορα με γαρνίρισμα αρμιάς και τηγανιά.
Αν είστε λάτρης των ψαρικών δοκιμάστε τα ψάρια της λίμνης: Γουλιανούς (σούπα, ψητούς ή τηγανιτούς), Πρικιά ( τηγανιτά μικρά ψαράκια ) και Γριβάδι (ζυγίζει περίπου 2,5-5 κιλά) και θα το φάτε ψητό - αν το βρείτε. Αν έχετε φίλους στην πόλη ζητήστε να σας ετοιμάσουν Γκαρούφα που είναι Γριβάδι με σκορδαλιά και καρύδι. Φυσικά μην παραλείψετε το τσίπουρο.

Απόσταση
Απόσταση από Αθήνα, 575 χλμ. (μέσω Κοζάνης)
Απόσταση από Θεσσαλονίκη 219 χλμ. (μέσω Κοζάνη) και 214 χλμ. (μέσω Έδεσσας).
Απόσταση από Δισπηλιό, 7 χλμ.
Απόσταση από Κλεισούρα, 32 χλμ.
Απόσταση από Νεστόριο, 26 χλμ.
Απόσταση από Χιον/κό Κέντρο Βιτσίου, 22 χλμ.
Απόσταση από Αγρίνιο, 368 χλμ.
Απόσταση από Τρίπολη, 599 χλμ.
Απόσταση από Αλεξανδρούπολη, 535 χλμ.
Απόσταση από Ιωάννινα, 204 χλμ.

Υψόμετρο
629,50 μ.

Η Πόλη
Σε μια φύση γοητευτική, πάνω σε μια ειδυλλιακή λίμνη, τη γνωστή και ως λίμνη της Ορεστιάδος, είναι χτισμένη μια από τις ωραιότερες Ελληνικές πόλεις, η Καστοριά, μια πόλη - μουσείο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και Αρχοντικών με περίπου 15000 κατοίκους. Έτσι ενώ ο επισκέπτης κινείται ανάμεσα σε κτίρια νεώτερων χρόνων βρίσκεται ξαφνικά αντιμέτωπος με μια εκκλησία του 11ου αιώνα και ακόμη μπορεί να σταθεί γοητευμένος μπροστά σε κάποιο αρχοντικό του 17ου και 18ου αιώνα.
Λίγες είναι οι πόλεις που διαθέτουν όχι μόνο την ιδιαιτερότητα, αλλά και τη γοητεία της Καστοριάς. Με όποιο μέσο κι αν φθάσει κανείς, θα βρεθεί μπροστά στη γραφική λίμνη ανάμεσα στο Βίτσι, στο Τρικάλι και το Βόιο. Στο λαιμό της μικρής χερσονήσου που μπαίνει μέσα στη λίμνη χτίστηκε η πόλη, με τα σπίτια σκαρφαλωμένα στις πλαγιές, να αγναντεύουν τα νερά. Οι πολυκατοικίες είναι πολλές, αλλά και πάλι ανάμεσα τους ξεπροβάλλουν δεκάδες εντυπωσιακά παραδοσιακά αρχοντικά. Χαρακτηριστικές είναι οι συνοικίες Αποζάρι και Ντόλτσο, δίπλα στη λίμνη. Δείτε τα Κορέστεια, παραδοσιακούς οικισμούς με λαϊκή αρχιτεκτονική στα βορειδυτικά της πόλης.
Τα Αρχοντικά της Καστοριάς
Τα αρχοντικά της Καστοριάς με τη χαρακτηριστική παραδοσιακή αρχιτεκτονική έχουν συμβάλλει σημαντικά στην παραδοσιακή ομορφιά και το χρώμα της πόλης. Κτίστηκαν την εποχή που η πόλη γνώριζε μεγάλη οικονομική άνθηση από το εμπόριο της γούνας. Τα περισσότερα είναι κτίσματα του 17ου και 18ου αιώνα και ξεχωρίζουν για την επιβλητικότητα, τις τοιχοδομίες, την αρχιτεκτονική αλλά και τη ζωγραφική τους. Ακόμα και σήμερα οι Καστοριανοί όχι μόνο σέβονται την παραδοσιακή αρχιτεκτονική αλλά προσπαθούν να τη διατηρήσουν και στα καινούρια κτίρια. Μερικά από τα κυριότερα αρχοντικά:
Το Αρχοντικό Νατζή (1753) που βρίσκεται στο παραδοσιακό οικισμό Ντολτσό
Το Αρχοντικό Μπασάρα (1750) που βρίσκεται στο παραδοσιακό οικισμό Ντολτσό.
Το Χαρακτηριστικές είναι οι συνοικίες Αποζάρι και Ντόλτσο, δίπλα στη λίμνη.
Αρχοντικό Εμμανουήλ (1750) που βρίσκεται στο παραδοσιακό οικισμό Ντολτσό.
Το Αρχοντικό Σκούταρη (1750) που βρίσκεται πάνω στο παραλιακό δρόμο προς το Ντολτσό
Το Αρχοντικό Σαπουντζή που βρίσκεται πίσω από το παραλιακό δρόμο στη περιοχή του Ναυτικού Ομίλου.
Το Αρχοντικό Παπατέρπου (1880) που βρίσκεται πάνω στο παραλιακό δρόμο και είναι φωταγωγημένο και το βράδυ.
Βυζαντινές και Μεταβυζαντινές εκκλησίες.
Στην πόλη της Καστοριάς σώζονται αμέτρητες Βυζαντινές, Μεταβυζαντινές και νεώτερες εκκλησίες με μοναδική ιστορία και αρχιτεκτονική. Μετρήσαμε πάνω από 45 και σας προτείνουμε επιλεκτικά μερικές:
Την Ιερά Μονή της Παναγίας της Μαυριώτισσας (12ου)
Τον Ιερό Ναό Αγ. Νικολάου Καρύδη (18ου)
Τον Ιερό Ναό Αγίων Τριών (14ου)
Τον Ιερό Ναό Παναγίας Τσόντου Βάρδα (19ου)
Τον Ιερό Ναό Ταξιάρχη Μητροπόλεως (13ου)
Τον Ιερό Ναό Αγ. Νικολάου Μαγαλειού (16ου)
Μουσεία στην Καστοριά
Το Βυζαντινό Μουσείο με εκθέματα από τον 12ο έως και τον 17ο αιώνα, σ' ένα σημείο με υπέροχη θέα. Το μουσείο φιλοξενεί μία από τις πιο ολοκληρωμένες συλλογές Βυζαντινών αγιογραφιών, γλυπτών και εκκλησιαστικής τέχνης. Πλατεία Δεξαμενής, 24670-26649 και 24670-22325.
Το Λαογραφικό Μουσείο που στεγάζεται στο αρχοντικό του Νεράντζη Αιβαζή. Τα εκθέματά του αφορούν αντικείμενα που χρησιμοποιούσαν παλαιότερα οι Καστοριανοί στις καθημερινές τους δραστηριότητες, καθώς και εκθέματα που αφορούν την επεξεργασία της γούνας. Επίσης στο χώρο αναπαριστάνονται χώροι όπως το ζυμωτάρι, οι αποθήκες τροφίμων και κρασιού και ο οντάς με το τζάκι. 24670-28603.
Το Μουσείο Ενδυματολογίας που στεγάζεται στο αρχοντικό Εμμανουήλ και διαθέτει παραδοσιακές τοπικές ενδυμασίες καθώς επίσης και μία πλούσια συλλογή νομισμάτων.
Απόσκεπος και Σιδηροχώρι
Περίπου 4 και 7 χλμ. αντίστοιχα από την Καστοριά. Και τα δύο χωριά βρίσκονται στους πρόποδες του βουνού δίπλα στην πόλη της Καστοριάς. Θα πάτε για να απολαύσετε την πιο μαγευτική πανοραμική θέα της λίμνης και της πόλης ενώ θα βρείτε και 2 από τους καλύτερους ξενώνες της Καστοριάς: το ξενώνα «Αείδροσος Χλόη» στον Απόσκεπο και το «Λογγάς» στο Σιδηροχώρι.
Δισπηλιό
Περίπου 7χλμ. από Καστοριά (στη νότια είσοδο της πόλης). Στο Δισπηλιό ανακαλύφθηκε τυχαία το 1932 ο πρώτος λιμναίος οικισμός του 5.000 π.Χ. περίπου, που δείχνει ότι η Καστοριά είχε κατοικηθεί από τους Νεολιθικούς χρόνους. Στον χώρο των ανασκαφών που άρχισαν το 1992 δημιουργήθηκε το πρώτο Ελληνικό Οικομουσείο και διαμορφώθηκε μία αναπαράσταση του προϊστορικού Λιμναίου Οικισμού, με καλύβες, πάνω σε ξύλινες πλατφόρμες μέσα στη λίμνη, οι οποίες διαθέτουν σκεύη οικιακής χρήσης και εργαλεία της εποχής. Βρίσκεται πάνω στη λίμνη της Καστοριάς περίπου 500μ. από το χωριό. Μπορείτε να το επισκεφτείτε όλες τις ημέρες από τις 09.00 έως τις 16.00, 24670-21910.
Νόστιμο - Απολιθωμένο δάσος
Περίπου 24 χλμ. από Καστοριά. Στο Νόστιμο βρίσκεται το Απολιθωμένο Δάσος ηλικίας 20 εκατομμυρίων χρόνων με τροπικά και υποτροπικά φυτά, απολιθωμένους κορμούς από φοίνικες, θαλάσσια απολιθώματα όπως αστερίες, κοχύλια, μύδια, δόντια καρχαρία και απολιθώματα ζωικής προέλευσης. Μην παραλείψετε να επισκεφτείτε τον εκθεσιακό χώρο που φιλοξενεί πολλά ευρήματα από το Απολιθωμένο Δάσος. Λειτουργεί από 10.00 έως 17.00 (Νοέμβριο έως Μάρτιο) από 10.00-14.00 & 17.00-20.00 ( Απρίλιο έως Οκτώβριο). 24670-84588.
Νεστόριο
Περίπου 28 χλμ. από Καστοριά. Το Νεστόριο είναι χτισμένο σε μια πλαγιά στους πρόποδες του Γράμμου, με πανέμορφα τοπία, φαράγγια και τον ποταμό Αλιάκμονα. Το Νεστόριο όμως είναι επίσης γνωστό για τη μεγάλη πολιτιστική - μουσική εκδήλωση «River Party» που διοργανώνεται το πρώτο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου και συμμετέχουν επώνυμοι καλλιτέχνες και χιλιάδες κόσμος από όλη την Ελλάδα. Βρίσκεται σε μια εκπληκτική τοποθεσία στις όχθες του ποταμού Αλιάκμονα η οποία αξίζει να την επισκεφτείτε και την περπατήσετε.
Κλεισούρα
Περίπου 32χλμ. από Καστοριά. Παραδοσιακός ιστορικός οικισμός που απλώνεται αμφιθεατρικά στην απότομη πλαγιά του βουνού. Προσφέρεται για περιηγήσεις και πεζοπορίες σε δασικούς δρόμους και μονοπάτια μέσα σε καταπράσινα δάση οξιάς και βελανιδιάς. Επισκεφτείτε τον Ιερό Ναό του Αγ. Δημητρίου και δείτε το ξυλόγλυπτο τέμπλο, το περίφημο μοναστήρι της Παναγίας.
Μελάς, Γάβρος, Καστανόφυτο, Ομορφοκλλησιά
Επισκεφτείτε το χωριό «Μελάς» όπου σκοτώθηκε ο Παύλος Μελάς. Βρίσκεται στη βορινή πλευρά στο δρόμο προς τις Πρέσπες. Δείτε επίσης και το εγκαταλελειμμένο χωριό Γάβρος που βρίσκεται από την άλλη μεριά του δρόμου. Άλλους παραδοσιακούς οικισμούς θα βρείτε στο Καστανόφυτο και στην Ομορφοκκλησιά με την Βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.
Βίτσι
Περίπου 22 χλμ. από Καστοριά. Αξίζει να επισκεφτείτε το ορεινό σύμπλεγμα του Βιτσίου με πυκνά δάση οξυάς και σπάνια χλωρίδα και πανίδα, έναν βιότοπο ιδανικό για την απειλούμενη υπό εξαφάνιση αρκούδα. Η άγρια φύση και οι διάσπαρτοι γραφικοί οικισμοί της περιοχής αποτελούν μια από τις καλύτερες προτάσεις για πεζοπορία. Στην κορυφή του όρους, λειτουργεί και το οργανωμένο χιονοδρομικό κέντρο, με καταπληκτική θέα και υψόμετρο βάσης 1.610μ.
Γράμμος
Ένας άλλος εκπληκτικός προορισμός είναι το ορεινό σύμπλεγμα του Γράμμου με τις πηγές του ποταμού Αλιάκμονα, του μεγαλύτερου σε μήκος ποταμού της Ελλάδας 297χλμ. Η περιοχή προσφέρεται για περιηγήσεις και πεζοπορίες στα Εθνικά μονοπάτια. Από τις πηγές και κατά μήκος της όχθης του ποταμού υπάρχει ένας σπάνιος υδροβιότοπος και πυκνά δάση μοναδικής χλωρίδας και πανίδας που διαφοροποιείται σύμφωνα με το υψόμετρο. Τα δάση αυτά αποτελούν το κρησφύγετο πολλών άγριων ζώων και πτηνών που απειλούνται υπό εξαφάνιση. Στον Γράμμο υπάρχουν δύο λίμνες, μία είναι η Δρακολίμνη, ρηχή και μικρή λίμνη, όπου ζει ένα είδος Αλπικού τρίτωνα και άλλη μία σε μεγαλύτερο υψόμετρο, όπου μπορεί να φτάσει κανείς από το χωριό
Άργος Ορεστικό
Δέκα χιλόμετρα από την Καστοριά βρίσκεται το Άργος Ορεστικό, κωμώπολη με μεγάλη ανάπτυξη , χάρη στη δημιουργία εργαστηρίων για την επεξεργασία της γούνας και τη παραγωγή υφαντών.

Προϊστορικός Οικισμός Δισπηλιού
Το 1932 ήταν χρονιά ξηρασίας. Η στάθμη της λίμνης της Καστοριάς είχε κατεβεί πολύ, σχεδόν ένα μέτρο. Αυτό το τυχαίο γεγονός αποκάλυψε στον καθηγητή της Προϊστορικής Αρχαιολογίας, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αντώνη Κεραμόπουλο, την ύπαρξη πασάλων στην όχθη της λίμνης κοντά στην κοινότητα Δισπηλιού. Αναγνώρισε αμέσως τα ίχνη ενός πασσαλόπηκτου λιμναίου οικισμού, που παρέμεινε για αιώνες θαμμένος κάτω από τη λάσπη και τα νερά, ξεχασμένος ακόμα και από την προφορική παράδοση, τους θρύλους που επιμένουν να κρατούν, σε πείσμα του χρόνου, ζωντανά τα γεγονότα από γενιά σε γενιά.
Τα ευρήματα που συγκεντρώθηκαν -κυρίως λίθινα εργαλεία-, έπειτα από σύντομη επιφανειακή έρευνα και μια ανασκαφή μικρής έκτασης, επιβεβαίωσαν την άποψη του Κεραμόπουλου για τη σπουδαιότητα της ανακάλυψης και βοήθησαν στη χρονολόγηση. Αρκετά χρόνια, το 1964, το φαινόμενο της ξηρασίας επαναλήφθηκε: οι πάσσαλοι εμφανίστηκαν ξανά. Ήταν πρώτης τάξης ευκαιρία για την τοπογράφηση της περιοχής. Την πραγματοποίησε ο Νικόλαος Μουτσόπουλος, καθηγητής της Αρχιτεκτονικής στο Α.Π.Θ. που εκείνη την εποχή μελετούσε στην περιοχή της Καστοριάς Ρωμαϊκά και Βυζαντινά μνημεία. Από το 1992, 60 χρόνια μετά τον πρώτο εντοπισμό του οικισμού από τον Κεραμόπουλο, έχει ξεκινήσει συστηματική ανασκαφή με επικεφαλής τον Γιώργο Χουρμουζιάδη, καθηγητή της Προϊστορικής Αρχαιολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Ο χώρος των ανασκαφών, το νησάκι, όπως το αποκαλούν οι ντόπιοι, βρίσκεται απέναντι από την πόλη της Καστοριάς, στις όχθες της ομώνυμης λίμνης, σε μικρή απόσταση από το χωριό Δισπηλιό. Οροθετείται από την εκκλησία της Ανάληψης, το φυσικό όριο της λίμνης που ενισχύεται από πυκνή δεντροστοιχία και από ίχνη αρχαίου τείχους που αποδίδεται στον Αρχέλαο.

Η γούνα στην Καστοριά
Η γουνοποιία αποτελεί για την περιοχή της Καστοριάς τη σημαντικότερη οικονομική δραστηριότητα. Η τέχνη της επεξεργασίας της γούνας και η εμπορία των ειδών παραγωγής της αναπτύχθηκε κατά τη βυζαντινή περίοδο και από τότε μέχρι και σήμερα η περιοχή της Καστοριάς εξελίχθηκε και έγινε το επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος στο χώρο του εμπορίου γούνας και μοναδικό κέντρο επεξεργασίας της στον ευρωπαϊκό χώρο.
Η επεξεργασία και το εμπόριο της γούνας αποτελεί τη βασικότερη πηγή εσόδων για τους κατοίκους της περιοχής.
Η ανάπτυξη της γουνοποιίας και η άνθηση του εμπορίου των ειδών παραγωγής της, είχε σαν αποτέλεσμα από τον 19ο αιώνα ένας αριθμός κατοίκων της περιοχής να ταξιδέψουν σ' όλο τον κόσμο και να δημιουργήσουν ένα πλήθος από οικονομικά ακμάζουσες παροικίες.
Σήμερα σ' όλες σχεδόν τις μεγαλουπόλεις του κόσμου όπως η Νέα Υόρκη, το Παρίσι, το Μόναχο, τη Λειψία και αλλού, υπάρχουν Καστοριανοί που τροφοδοτούν την παγκόσμια αγορά με πανέμορφα δείγματα της Καστοριανής τέχνης και τεχνικής.
Η περιοχή της Καστοριάς ως ένα από τα σημαντικότερα παγκοσμίως κέντρα παραγωγής επεξεργασίας και διάθεσης της γούνας, αποτελεί έναν από τους σπουδαιότερους τομείς του Ελληνικού Εξωτερικού Εμπορίου και της Εθνικής Οικονομίας.
Η τέχνη της Καστοριανής γουνοποιίας και τα υψηλών προδιαγραφών δείγματα της, παρουσιάζονται σε διεθνείς εκθέσεις.
Οι διεθνείς διασυνδέσεις που έχουν αναπτυχθεί δίνουν στην Καστοριά ένα σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση των παγκόσμιων συνθηκών που επικρατούν στην παγκόσμια αγορά της γούνας.
Ο επισκέπτης της Καστοριάς μπορεί να θαυμάσει τα πανέμορφα δείγματα της καστοριανής τέχνης σε πλήθος από καταστήματα της πόλης και έχει τη δυνατότητα να τα αγοράσει σε τιμές προσιτές, σίγουρος για την μοναδικότητα της ποιότητας τους.
Ο Σύνδεσμος Γουνοποιιών Καστοριάς διοργανώνει κάθε χρόνο, την άνοιξη από το 1976, την Ετήσια Διεθνή Έκθεση Γούνας στο Εκθετήριο Δημοπρατήριο Γούνας Καστοριάς, η οποία αποτελεί μια από τις σημαντικότερες εκθέσεις γούνας με διεθνή ακτινοβολία και θεωρείται το μεγαλύτερο εμπορικό γεγονός στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας.

Ραγκουτσάρια
Πρόκειται για ένα τριήμερο εκδηλώσεων καρναβαλιού, που αρχίζουν την 6η Ιανουαρίου ημέρα των Θεοφανείων, συνεχίζονται του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και ολοκληρώνονται στις 8 Ιανουαρίου, ημέρα της Αγίας Δομινίκης. Το όνομα και η καταγωγή αυτού του εθίμου εντοπίζονται στην αρχαιότητα, από την οποία μέσω Ρώμης και Βυζαντίου μεταφέρθηκε στις μέρες μας.
Είναι πολύ πιθανό το όνομα να προέρχεται από το λατινικό Rogatores= Ζητιάνοι, που πολύ εύστοχα ορίζει την ιδιότητα αυτού που συμμετέχει στην ομάδα των μεταμφιεσμένων. Υπάρχει η συνήθεια οι μεταμφιεσμένοι να ζητούν διάφορα δώρα από τα σπιτικά που επισκέπτονται σε ανταπόδοση της συνεισφοράς τους στην απομάκρυνση του κακού πνεύματος. Έτσι ακόμη και το όνομα, μας οδηγεί στην έρευνα και τον εντοπισμό του εθίμου στην αρχαιότητα.
Τα Ραγκουτσάρια είναι εορταστικές εκδηλώσεις καρναβαλιού από τις τελευταίες του Δωδεκαημέρου. Το σημερινό Δωδεκαήμερο συμπίπτει χρονικά με τις αρχαίες εθνικές πανηγύρεις, που τελούνταν στα πλαίσια της Διονυσιακής λατρείας. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της λατρείας αυτής ήταν οι μεταμφιέσεις, οι οποίες μεταφέρθηκαν και στις γιορτές του καρναβαλιού. Οι συμμετέχοντες στις εκδηλώσεις μεταμφιέζονταν σε ζώα ή άλλαζαν φύλο. Κύριος σκοπός των εκδηλώσεων αυτών ήταν ο αποχαιρετισμός του χειμώνα και το καλωσόρισμα της άνοιξης, η οποία ερχόταν και ουσιαστικά το καλωσόρισμα στη ζωή την οποία συμβολίζει η αναγέννηση της φύσης.
Κατά τη βυζαντινή περίοδο υπήρχε η ρητή απαγόρευση των μεταμφιέσεων σε ζώα. Έτσι διατηρήθηκαν περισσότερο πιο ήπιες μορφές μεταμφιεσμένων. Στα χειμερινά Διονύσια υπήρχε Θίασος μεταμφιεσμένων οι οποίοι εγύριζαν στους συνοικισμούς και περιέπαιζαν με κωμικό τρόπου τους πάντες, όπως ακριβώς γίνεται και σήμερα κατά τη διάρκεια των Καστοριανών Ραγκουτσαριών.
Στο έθιμο λοιπόν αυτό ο Πολιτιστικός Σύλλογος Καστοριάς Αθανάσιος Χριστόπουλος συμμετέχει κάθε χρόνο. Όντας σύλλογος που έχει σαν άμεση προτεραιότητα τη διατήρηση της παράδοσης φυσικά δεν θα μπορούσε να λείπει από ένα τέτοιο παραδοσιακό δρώμενο. Κατά τη διάρκεια του τριημέρου ομάδες μεταμφιεσμένων κινούνται σε όλους τους δρόμους της πόλης συνοδευόμενοι από ορχήστρες χάλκινων οργάνων με ντόπιους μουσικούς. Ειδικότερα δε, τις δύο πρώτες ημέρες οι «ραγκουτσαραίοι» συνοδευόμενοι όπως προαναφέραμε από μουσικούς χορεύουν στους δρόμους της πόλης καταναλώνοντας τεράστιες ποσότητες ντόπιου κρασιού. Στο διήμερο αυτό, στόχος του συλλόγου είναι η ανάδειξη και διατήρηση του παραδοσιακού χαρακτήρα του καρναβαλιού και έτσι συμμετέχει με τη δική του ομάδα «ραγκουτσαραίων» και τους δικούς του μουσικούς συμβάλλοντας στη μέθεξη και στη Διονυσιακή έκσταση στις οποίες παραδίδεται η πόλη.
Την τελευταία μέρα του τριημέρου, κατά την οποία διεξάγεται η μεγάλη παρέλαση των «ραγκουτσαραίων» ο σύλλογος συμμετέχει και σε αυτήν στην κατηγορία της παράδοσης. Τα συνεχή πρώτα βραβεία στο τμήμα αυτό αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα της προσπάθειας του συλλόγου στη διατήρηση αυτής της τόσο ξεχωριστής και μοναδικής έκφρασης των Καστοριανών. Αντίστοιχες παρουσιάσεις των Ραγκουτσαριών, με τη μορφή πολιτιστικών δρώμενων πραγματοποιήθηκαν από το σύλλογο και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας όπως στους δήμους Πολίχνης και Νεάπολης στη Θεσσαλονίκη, τη Μακρακώμη, στην Κομοτηνή, την Πάτρα και το Μοσχάτο εκπροσωπώντας είτε μόνος είτε με άλλους φορείς την πόλη της Καστοριάς.

Λίμνη Καστοριάς
Η λίμνη διαθέτει γλυκό νερό και απλώνεται ανάμεσα σε μερικώς δασωμένους λόφους, με υγρά λιβάδια, καλαμιώνες και έλη, παραλίμνιο δάσος και φυτοφράκτες από θάμνους. Γίνεται εντατική καλλιέργεια της γης και υπάρχουν συστάδες από λεύκες (Populus sp.) στη άκρη της λίμνης. Η λεκάνη επηρεάζεται αρνητικά λόγω ρύπανσης από την πόλη της Καστοριάς που βρίσκεται στην όχθη. Αναπαραγόμενα είδη είναι ο Μικροτσικνιάς Ixobrychus minutus (40+ ζεύγη), ο Νυχτοκόρακας Nycticorax nycticorax (περίπου 60 ζεύγη), ο Πορφυροτσικνιάς Ardea purpurea, ο Σταχτοτσικνιάς Ardea cinerea, ο Πελαργός Ciconia ciconia, η Βαλτόπαπια Aythya nyroca (10-30 ζεύγη, μια από τις σημαντικότερες για το είδος περιοχές στην Ελλάδα), ο Φιδαετός Circaetus gallicus, ο Χρυσαετός Aquila chrysaetos, το Ποταμογλάρονο Sterna hirundo, η Αλκυόνη Alcedo atthis και πιθανόν η Λιοστριτσίδα Hippolais olivetorum. Τακτικά εμφανίζονται ο Ροδοπελεκάνος Pelecanus onocrotalus και ο Αργυροπελεκάνος Pelecanus crispus ενώ μεταξύ των ειδών που ξεχειμωνιάζουν είναι ο Κορμοράνος Phalacrocorax carbo sinensis και ο Θαλασσαετός Haliaeetus albicilla.

Υγεία
Γενικό Νοσοκομείο Καστοριάς, 24670-28341

Οδική σύνδεση
Αστικά Λεωφορεία Καστοριάς, 24670-83455
ΚΤΕΛ Αθηνών, 210-5126833
ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, 2310-517065
ΚΤΕΛ Καστοριάς, 24670-83455

Αεροπορική Σύνδεση
Το ταξίδι διαρκεί περίπου 60 λεπτά.
Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, Αθήνα, 210-3530000
Ολυμπιακές Αερογραμμές, Αθήνα, 210-9666666
Ολυμπιακές Αερογραμμές, Καστοριάς, 24670-22275
Αεροδρόμιο Αριστοτέλης, Καστοριά, απόσταση 10 χλμ. περίπου, 24670-42515

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Νομαρχία Καστοριάς, 24670-22267
Δήμος Καστοριάς, 24670-22312
Γραφείου Τουρισμού Δήμου Καστοριάς, 24670-24484
Καραβάκια για ξενάγηση της λίμνης - Τουριστική επιχείρηση Δήμου Καστοριάς, 24670-26777
Καραβάκια για ξενάγηση της λίμνης - Τουριστική επιχείρηση Δήμου Μακεδνών, 24670-74285
Γραφείο Τουρισμού Ορεστών – Πεύκο, 24670-62082
Γραφείο Οικοτουρισμού Βέρνου – Πολυκέρασος, 24670-84854
Ιππασία βουνού – Νεστόριο, 24670-31010
Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Καστοριάς, 24670-23069
Λιμναίος Οικισμός Δισπηλιού, 24670-21910
Βυζαντινό Μουσείο Καστοριάς, 24670-26781
Λαογραφικό Μουσείο Καστοριάς, 24670-28603, 22908
Δεληνάνειο Λαογραφικό Μουσείο Καστοριάς (Μουσείο Καστοριανής Γυναίκας) , 24670-28156
Εκθεσιακός χώρος Απολιθωμένου Δάσους στο Νόστιμο, 24670-84588
Αστυνομία - Άμεση Επέμβαση, 24670-22100
Αστυνομία – Τροχαία, 24670-83500
Ραδιοταξί, 24670-82100
ΟΤΕ, 24670-86499
ΕΛΤΑ, 24670-22991

Φαγητό
Γύρω από τη λίμνη υπάρχουν εστιατόρια, ταβέρνες, ψησταριές, καφετερίες. Προτείνουμε:
Μεζεδοπωλείο Κράτεργο, Ορεστείων 19, βρίσκεται στη βόρεια πλευρά της Καστοριάς. Πρόκειται για ένα διώροφο παραδοσιακό κτίριο που μετατράπηκε από κτίριο φυλακών σε πολύ όμορφο μεζεδοπωλείο με πέτρινους τοίχους και θέα τη λίμνη της Καστοριάς. Δοκιμάστε οπωσδήποτε την «τελευταία επιθυμία» (σαγανάκι με μελιτζάνα και τυριά) και την τηγανιά χοιρινού. Όλα πάντα με συνοδεία τσίπουρου αφού το Κράτεργο φημίζεται ότι διαθέτει το καλύτερο στην περιοχή.
Μεζεδοπωλείο Λίθος, Ορεστειάδος 51 (πάνω στο παραλιακό δρόμο).
Μεζεδοπωλείο Κροντήρι, Ορεστειάδος 13 (πάνω στο παραλιακό δρόμο).
Μεζεδοπωλείο Ντολτσό, Τσακάλη 2 (στον ομώνυμο παραδοσιακό οικισμό).
Εστιατόριο στο Αρχοντικό Αλεξίου Βεργούλα, Αιδίτρας 14.
Στους Αμπελόκηπους, χωριό που βρίσκεται περίπου 8 χλμ. από τη πόλη της Καστοριάς στη νότια πλευρά. Το χωριό δεν έχει τίποτα το ιδιαίτερο αλλά φημίζεται για το καλό φαγητό. Αν βρεθείτε προς τα εκεί προτιμήστε το Χαγιάτι.
Στο παραλιακό δρόμο (δεξιά στην είσοδο τη πόλης) θα βρείτε πολλά café και bar για όλα τα γούστα. Προτείνουμε το Nautical Hall, στη βόρεια παραλία της Καστοριάς. Η τοποθεσία του είναι μοναδική ενώ η διακόσμηση περιλαμβάνει ξύλινη επένδυση με άνετους δερμάτινους καναπέδες. Θα απολαύσετε το καφέ σας κυριολεκτικά πάνω στη λίμνη.
Λογγάς. Μην παραλείψετε να πάτε για καφέ. Θα χρειαστείτε μόλις 8 χλμ. για να πάτε στο Σιδηροχώρι και θα απολαύσετε το καφέ σας δίπλα στο τζάκι με τη μαγευτική και πανοραμική θέα στη λίμνη και τη πόλη της Καστοριάς.
Αρχοντικό Βεργούλα. Aν είστε λάτρης του κρασιού, επισκεφτείτε το wine bar του ξενώνα που έχει πολύ καλή λίστα κρασιών.

Διαμονή Ξενοδοχεία
Ξενώνας Λογγάς
Ο πέτρινος ξενώνας πρωτολειτούργησε το 2002 και συγκαταλέγεται σε ένα από τους καλύτερους ξενώνες στην Ελλάδα. Βρίσκεται στα περίχωρα του χωριού Σιδηροχώρι μόλις 7 χλμ. από την πόλη της Καστοριάς, σε υψόμετρο 1.100 μ. και σε μια από τις καλύτερες τοποθεσίες της Καστοριάς με πανοραμική θέα της πόλης και ολόκληρης της λίμνης. Διαθέτει εστιατόριο με Καστοριανή κουζίνα, Μπαρ και μικρό καφέ δίπλα στο τζάκι - όλα σε διαφορετικά πέτρινα κτίρια. Η διεύθυνση του ξενοδοχείου θα σας ενημερώσει και θα σας οργανώσει πολλές δραστηριότητες στη γύρω περιοχή (4Χ4, πεζοπορία, χιονοδρομικά κέντρα κτλ). Διαθέτει 29 πολυτελή και μοναδικά δωμάτια, όλα με μαγευτική πανοραμική θέα. Τα δωμάτια διαθέτουν επίσης minibar, δορυφορική τηλεόραση, αυτόνομο κλιματισμό. 24670-72424.
Ξενώνας Αείδροσος Χλόη
Bρίσκεται στον Απόσκεπο, μόλις 4 χλμ. από την πόλη της Καστοριάς σε μια τοποθεσία με μαγευτική πανοραμική θέα προς τη λίμνη και τη πόλη της Καστοριάς. Διαθέτει καθιστικό με τζάκι και τηλεόραση. Στο πρωινό σας δοκιμάστε οπωσδήποτε τις καστοριανές πίτες του ξενώνα με θέα τη λίμνη και τη ζεστή φιλοξενία της διεύθυνσης. Διαθέτει 10 δωμάτια με όλες τις ανέσεις - κεντρική θέρμανση, κλιματισμό, τηλέφωνο και τηλεόραση. Τα δωμάτια μετατρέπονται επίσης και σε τρίκλινα ή τετράκλινα. Όλα τα δωμάτια είναι εκπληκτικά, αν όμως έχετε επιλογή ζητήστε το γωνιακό Β2. 24670-29721
Αρχοντικό Αλεξίου Βεργούλα
Παραδοσιακός ξενώνας που βρίσκεται στη παλιά πόλη της Καστοριάς. Το ξενοδοχείο διαθέτει εστιατόριο που το βράδυ μετατρέπεται και σε wine bar. Όσο για το πρωινό, πέρα από το κλασσικό continental, θα απολαύσετε ζυμωτό ψωμί καθώς και αλμυρές ή γλυκές πίτες. Διαθέτει 12 δωμάτια με όλες τις ανέσεις με ξύλινα δάπεδα και παραδοσιακή διακόσμηση. Υπάρχουν δωμάτια με θέα στη λίμνη ενώ τα δωμάτια στο πρώτο όροφο διαθέτουν και τζάκι. Αν έχετε όμως την ευχέρεια να επιλέξετε προτιμήστε τα δύο μπροστινά γωνιακά στο δεύτερο όροφο. Αιδίτρας 14, Καστοριά.24670-23415
Επίσης:
Λιμναίον, 24670-85111
Αιολίς, 24670-21070
Καστοριά, 24670-29453
Castor, 24670-82160

Αθλητισμός
Κωπηλασία, ιστιοπλοϊα, θαλάσσιο σκι
Θεωρείται σαν ένα από τα πιο σημαντικά αθλήματα στην πόλη, με πανελλήνια απήχηση. Ο Ναυτικός Όμιλος Καστοριάς αναδείχθηκε πολλές φορές πρωταθλητής στην Ελλάδα. Στην λίμνη της Καστοριάς πραγματοποιούνται Πανελλήνιοι και Διεθνείς αγώνες κωπηλασίας. Εκτός όμως από το οργανωμένο στίβο κωπηλασίας λειτουργεί και οργανωμένο τμήμα ιστιοπλοίας. Ακόμη, αν διαθέτετε μικρό ιστιοφόρο, μπορείτε να κάνετε ιστιοπλοία στα νερά της λίμνης και να ανακαλύψετε την Καστοριά μέσα από την λίμνη της. Μπορείτε ακόμα να κάνετε θαλάσσιο σκι στα ήρεμα νερά της λίμνης. Ναυτικός Όμιλος Καστοριάς, 24670-29400
Ποδήλατο ή περπάτημα
Κάντε το γύρω της λίμνης με τα πόδια, με ποδήλατο ή με τα πόδια. Μια από τις καλύτερες διαδρομές στην Ελλάδα. Απόσταση 6 χλμ.
Κοντινές διαδρομές για πεζοπορία
Απόσκεπο - Σιδηροχώρι: Διάρκεια περίπου 90 λεπτά - Μαγευτική πανοραμική θέα προς τη λίμνη σε όλη σχεδόν τη διαδρομή.
Κορομηλιά - Γεφύρι Μπερίκη: Ξεκινάει από το χωρίο Κορομηλιά και περνάει μέσα από φαράγγι με πυκνό δάσος (μονοπάτι αρχαίας Εγνατίας) - Διάρκεια περίπου 90 λεπτά.
Άλλες διαδρομές για πεζοπορία θα βρείτε στο Νεστόριο (προτιμήστε τις όχθες του Αλιάκμονα) και στη Κλεισούρα. Αν ανήκετε στους προχωρημένους εξερευνήστε τις διαδρομές στις ορεινές περιοχές στο Γράμμο και στο Βίτσι με απίστευτα τοπία και φυσικές ομορφιές.
4Χ4, Τοξοβολία και Rafting
Θα τα βρείτε και θα τα απολαύσετε μόνο με οργανωμένα γκρουπ. Το rafting γίνεται στο ποταμό Αλιάκμονα στο Νεστόριο.
Κωπηλασία και Water ski
Αν είστε από τους φανατικούς θεατές της κωπηλασίας ή του θαλάσσιου ski τότε σίγουρα θα απολαύσετε μοναδικές στιγμές. Η Καστοριά έχει επίσης να επιδείξει και μεγάλους αθλητές στο θαλάσσιο ski ενώ παλαιότερα οργάνωσε το Πανευρωπαϊκό Αγώνα στο Wakeboard.
Ιππασία
Στο Νεστόριο, περίπου 26 χλμ. από Καστοριά, 24670-31010
Ψάρεμα
Η λίμνη θα σας ανταμείψει πλήρως. Θα βρείτε Γριβάδια, Τσιρόνια, Τούρνες, Πρικιά κλπ. Αν είστε πιο ρομαντικοί χρησιμοποιήστε τα παραδοσιακά βαρκάκια. Απαγορεύεται το ψάρεμα σε περίοδο αναπαραγωγής. Τα είδη ψαρικής θα τα βρείτε στα καταστήματα της πόλης.
Φωτογράφηση
Τα λόγια είναι περιττά. Όσο για την εποχή, όλες έχουν τι δική τους στιγμή. Η χιονισμένη Καστοριά είναι παραμυθένια ενώ η άνοιξη είναι ακόμη καλύτερη.
Κυνήγι
Στα ορεινά συγκροτήματα του Νομού (Βίτσι, Γράμμο και Μαλιμάδι) υπάρχει πλούσιο κυνήγι. Συνήθη θηράματα αποτελούν οι λαγοί, οι πέρδικες και οι αγριόχοιροι.
Σκι
Αν κάνετε σκι, σας δίνετε η ευκαιρία από τον Νοέμβριο ως τον Μάρτιο να γνωρίσετε το νέο Χιονοδρομικό Κέντρο του Συλλόγου Χιονοδρομίας Καστοριάς στο Βίτσι, σε μικρή απόσταση από την πόλη και σε υψόμετρο βάσης 1.610μ., 24670-83598.
Ορειβασία
Στους γύρο ορεινούς όγκους. ΕΟΣ Καστοριάς, 24670-24884.

Τράπεζες
Αγροτική, Alpha Bank, Εθνική, Εμπορική, Πειραιώς, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο

Έθιμα - Εκδηλώσεις
6-8 Ιανουαρίου. Τα Ραγκουτσάρια, τριήμερες καρναβαλικές εκδηλώσεις με συμμετοχή όλων των κατοίκων σε ομάδες – τα μπουλούκια. Οι εκδηλώσεις κορυφώνονται την τρίτη μέρα, την ονομαζόμενη Πατερίτσα, με την μεγάλη παρέλαση των μεταμφιεσμένων μπουλουκιών.
Τελευταία Κυριακής της Αποκριάς. Μπουμπούνες, δηλαδή φωτιές, που ανάβουν οι κάτοικοι σε όλες τις γειτονιές με γλέντια και παραδοσιακούς χορούς.
Απρίλιος. Ετήσια Έκθεση Γούνας.
Ιούλιος. Πανηγύρι στην εορτή του Προφήτη Ηλία, προστάτη των γουνοποιιών.
Πρώτο Σαββατοκύριακο του Αυγούστου. River Party. Καλλιτεχνική-μουσική εκδήλωση στις όχθες του ποταμού Αλιάκμονα στο Νεστόριο.
15 Αυγούστου. Πανηγύρι της Παναγιάς.
Δεκέμβριος. Γορτή τσίπουρου στη Λιθιά.
Δεκέμβριος. Γιορτή φασολιού στα Λακκώματα.
Δεκέμβριος. Γιορτή κάστανου στο Καστανόφυτο.

Internet
Δήμος Καστοριάς, www.kastoriacity.gr
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Καστοριάς, www.kastoria.gr
Στάδιο Καστοριάς, www.stadia.gr/kastoria-gr.html
Όμιλος Scrabble Καστοριάς, web.otenet.gr/scrabble_kastoria
Πολιτιστικός Σύλλογος Καστοριάς, christopoulos.freeservers.com
Ο καιρός στην πόλη, weather.pathfinder.gr/greece/macedonia/kastoria.html
Φώτο της πόλης www.westchannel.gr/otoposmas-kastoria.htm
Τουριστικές πληροφοριές, www.greektourism.com/travel_guide/regions/macedonia/kastoria/index.stm
Ποδοσφαιρικός Σύλλογος Καστοριάς, www.kastoria-fc.com
Ελληνικό Κέντρο Γούνας, www.furs.gr

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία, τ. 13 2004-2005

Καστοριά για «Ραγκουτσάρια»

Ονειρεμένα τοπία, υπέροχα χρώματα, παραδοσιακά έθιμα. Αυτή την εποχή η Καστοριά φοράει τα καλά της και σας υποδέχεται με μια ατμόσφαιρα εορταστικής παραζάλης.

Η πρωτεύουσα του ομώνυμου νομού φημίζεται τόσο για τη φυσική της ομορφιά -που υπαγορεύεται από τη γαλήνια λίμνη της, τα βυζαντινά της μνημεία, τις ζωντανές παραδόσεις της- όσο και για τα διάσημα γουναρικά της. Κτισμένη σε μια εντυπωσιακή γεωγραφική θέση, στη χερσόνησο που εισχωρεί στη λίμνη της Ορεστιάδας, σε υψόμετρο 623 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας, ανάμεσα στους μεγάλους ορεινούς όγκους Βίτσι και Γράμμο, η Καστοριά καμαρώνει για τα προνόμια με τα οποία την προίκισε η φύση.

Γνωριμία με την πόλη
Κάντε τη βόλτα σας μέσα στη λίμνη με το τουριστικό σκάφος του Δήμου Ορέστιας και απολαύστε τα μαγευτικά χρώματα που σκορπίζει το παραλίμνιο σκηνικό στον ορίζοντα. Εάν είστε αθλητικοί τύποι, δοκιμάστε να κάνετε κωπηλασία και ιστιοπλοΐα. Στον εσωτερικό παραλίμνιο δρόμο μπορείτε να κάνετε ποδηλασία.
Στη συνέχεια περιπλανηθείτε μέσα στην πόλη. Θα γνωρίσετε τους παραδοσιακούς οικισμούς Ντόλτσο και Αποζάρι με τα εντυπωσιακά κτίρια παραδοσιακής λαϊκής αρχιτεκτονικής, θα περάσετε από τα ψαράδικα της αγοράς και θα ανεβείτε στο Θέατρο του Βουνού για να απολαύσετε την πανοραμική θέα. Παραδοσιακά αρχοντικά που χρονολογούνται από τον 18ο και τον 19ο αιώνα και παραπέμπουν πραγματικά σε άλλες εποχές θα τραβήξουν πολλές φορές την προσοχή σας: όπως το αρχοντικό του Νεράντζη Αϊβαζή, που στεγάζει το Λαογραφικό Μουσείο, αλλά και των Νατζή, Σαπουντζή, Τσιατσαπά, Μπρουμίδη, Γάκη και Ματζούρα. Αξίζει να δείτε το εσωτερικό τους για να θαυμάσετε τον πλούσιο διάκοσμο, τα ξυλόγλυπτα στολίδια και τις τοιχογραφίες επηρεασμένες από το μπαρόκ και το ροκοκό. Περάστε και από το Μουσείο Ενδυματολογίας, το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα και το Μουσείο Γούνας, ενώ στην πλατεία της Δεξαμενής θα βρείτε και το πολύ ενδιαφέρον Βυζαντινό Μουσείο με εκθέματα του 12ου έως και του 17ου αιώνα.
Στην Καστοριά θα συναντήσετε απίθανες βυζαντινές εκκλησίες, πολλές από τις οποίες χρονολογούνται από τα τέλη του 9ου αιώνα. Η Παναγία η Κουμπελίδικη, που αποτελεί και το έμβλημα του Δήμου, οι Aγιοι Ανάργυροι, ο Aγιος Στέφανος, ενώ λίγο πιο έξω από την πόλη, στις όχθες της λίμνης, θα συναντήσετε το γραφικό Μοναστήρι της Παναγίας της Μαυριώτισσας.
Δύο ακόμα εντυπωσιακά αξιοθέατα είναι το Ενυδρείο στην είσοδο της πόλης καθώς και το απολιθωμένο δάσος στην τοποθεσία Νόστιμο. Εκεί θα δείτε εκτός από τα απολιθωμένα δένδρα και ένα δόντι καρχαρία ηλικίας 20.000.000 ετών! Τα ιστορικά και πανέμορφα βουνά Βίτσι και Γράμμος αποτελούν πρόκληση για τους λάτρεις της φύσης και της ορειβασίας, ενώ οι σκιέρ θα απολαύσουν το αγαπημένο τους άθλημα στο χιονοδρομικό κέντρο (στο Βίτσι).

«Ραγκουτσάρια»
Αυτή την εποχή μια μοναδική πολιτιστική εκδήλωση με ρίζες στα πανάρχαια χρόνια μονοπωλεί το ενδιαφέρον των ντόπιων κατοίκων αλλά και των επισκεπτών. Πρόκειται για τα «Ραγκουτσάρια», το καστοριανό καρναβάλι που ξεκινά την Πρωτοχρονιά και κορυφώνεται το τριήμερο 6-8 Ιανουαρίου. Θα έχετε τη δυνατότητα να παρακολουθήσετε παραδοσιακούς χορούς και γλέντια, την παρέλαση των Μπουλουκιών και τις Μπουμπούνες, τις φωτιές που ανάβουν οι κάτοικοι στις γειτονιές.

Μετάβαση: Η Καστοριά απέχει 555 χλμ. από την Αθήνα μέσω Κοζάνης και μόνο 200 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη. Αν δεν πάτε με το αυτοκίνητό σας, μπορείτε να πάρετε το λεωφορείο (ΚΤΕΛ Αθήνα: 210-5129308 και Θεσ/νίκη: 2310-522162) ή το αεροπλάνο (ΟΑ τηλ.:: 210-9666666). Διαμονή: Θα μείνετε στα ξενοδοχεία Ξένια (τηλ.: 22565), Αγγελής (τηλ.: 86691-5), Ακρόπολις (τηλ.: 83737), Καστοριά (τηλ.: 29453) και στο ανακαινισμένο αρχοντικό Αλεξίου Βεργούλα (τηλ.: 23415).Χρήσιμα τηλέφωνα: Αυτόματο: 24670 Δήμος: 22312 Αστυνομία: 83214/83500 Δημοτική Τουριστική Επιχείρηση: 23068 ΚΤΕΛ: 83455

Φαγητό-Διασκέδαση-Αγορές
Νοστιμότατοι μεζέδες και φρέσκο ψάρι είναι σίγουρα τα πιάτα που πρέπει να αναζητήσετε στην Καστοριά. Καθίστε για φαγητό στην πιο παραδοσιακή γωνιά της πόλης, δίπλα στη λίμνη, στην παλιά και καλή ψαροταβέρνα Τα Κύματα για λιμνίσιο ψάρι. Αν η λίμνη είναι παγωμένη, θα καθίσετε σε τραπεζάκια πάνω στον πάγο! Πολύ καλό φαγητό θα βρείτε επίσης στις παραδοσιακές ταβέρνες Τσοπάνος, Ζαχαρίας, Κροντήρι και Κρασόσταμο.
Για να διασκεδάσετε υπάρχουν τα μεγάλα κλαμπ Ταμάγκο, Τρεις Μαρίες και Nautical Club, αλλά και μικρά συμπαθητικά μπαράκια, όπως και καφετέριες.
Μια και οι γούνες -παλτό και αξεσουάρ- είναι φέτος ξανά στη μόδα, θα περιπλανηθείτε στα καταστήματα γουναρικών. Ακόμη και αν δεν ψωνίσετε, αξίζει να ρίξετε μια ματιά. Η πόλη φημίζεται επίσης για τα όμορφα υφαντά της και τις φλοκάτες, ενώ στο παζάρι, που γίνεται κάθε εβδομάδα στο δρόμο πάνω στη λίμνη, θα βρείτε και άλλα τοπικά προϊόντα όπως μήλα, τσάι και φασόλια. Προμηθευτείτε επίσης ντόπιο κρασί, τσίπουρο και τυροκομικά.

(πηγή: www.7merestv.gr, 17/12/2004)