Τουρισμός, το άρμα ανάπτυξης στη Νάουσα

Αποτελεί μονόδρομο για το «Μάντσεστερ των Βαλκανίων» - Σημαντικά έργα υποδομών έχουν ήδη δρομολογηθεί μέσω ευρωπαϊκών κονδυλίων

Η Νάουσα βρίσκεται και πάλι σε αναβρασμό. Το νέο συλλαλητήριο που διοργανώνει το Εργατικό Κέντρο της πόλης την ερχόμενη Πέμπτη θα στρέψει για μια ακόμη φορά τα φώτα της δημοσιότητας στην «πρωτεύουσα της ανεργίας», επαναφέροντας στο προσκήνιο την αποβιομηχάνιση που απασχολεί εδώ και μια δεκαπεντετία τον δεύτερο σε μέγεθος δήμο του νομού Ημαθίας. Η ανεργία αποτελεί το βασικό θέμα συζήτησης στα καφενεία όπου απολαμβάνουν τον ήλιο οι συνταξιούχοι κάτω από τους χαλαρούς ρυθμούς της πόλης. Και δεν έχουν άδικο, αφού το ένα πλήγμα διαδέχεται το άλλο, με πρώτο το κλείσιμο του εργοστασίου «Βέτλανς» στις αρχές του '90 και απανωτά τα «χτυπήματα» από το 2004 με το κλείσιμο μεγάλων επιχειρήσεων κλωστουφαντουργίας που άφησαν στον... δρόμο περί τους 3.500 εργαζομενους (5.000 εκτιμούν οι φορείς, από όλες τις παράπλευρες συνέπειες). Η επιδοματική ενίσχυση και η ειδική ρύθμιση που πέτυχαν με τις προηγούμενες μαζικές κινητοποιήσεις δεν καλύπτουν το σύνολο των ανέργων ούτε ανακουφίζουν την τοπική κοινωνία.

Η πόλη αυτή των 23.000 κατοίκων ταυτίστηκε με τη βιομηχανία που αναπτύχθηκε από τα τέλη του 19ου αιώνα χάρη στα νερά -τον «λευκό άνθρακα» - της Αράπιτσας, μετατρέποντας τη Νάουσα στο «Μάτσεστερ των Βαλκανίων», όπως την αποκαλούν. Μέσα από τα ερείπιά της, το μοντέλο ανάπτυξης που θα επαναφέρει την οικονομική άνθηση είναι ο τουρισμός. Αποτελεί μονόδρομος και σ' αυτόν προσανατολίζονται μικρά και μεγαλύτερα έργα υποδομών που δρομολογούνται μέσω των ευρωπαϊκών κονδυλίων και του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων. Προς αυτήν την κατεύθυνση στρέφονται και οι ιδιώτες επενδύοντας σε μικρές τουριστικές μονάδες (ξενώνες, αγροτοτουρισμό κ.ά.). Ευλογημένος τόπος η ιστορική Νάουσα, έχει περιθώρια ανάπτυξης χάρη στη φυσική της ομορφιά, την παράδοση στο κρασί και τα αποκριάτικα δρώμενα. Το μεγευτικό άλσος Αγίου Νικολάου με τα πλούσια νερά, αποτελεί «κόσμημα». «Ηταν το μοναδικό έργο που απέβλεπε νωρίς στον τουρισμό», αναφέρει ο δήμαρχος της Νάουσας κ. Τάσος Καραμπατζός.

Η σύνδεση της πόλης με το άλσος είναι ένα από τα επόμενα έργα, όπως και η ολοκλήρωση του κολυμβητηρίου και η ανάπλαση της Αραπίτσας. Ανάσα για την ύδρευση και άρδευση της περιοχής θα δώσει ένα φράγμα που θα συγκρατήσει τον υδάτινο πλούτο, το ολοκληρωμένο πρόγραμμα βιώσιμης ανάπτυξης Βερμίου, μια φρέσκια πρόταση διανομαρχιακής-διαδημοτικής συνεργασίας τριών νομών (Ημαθίας, Πέλλας, Κοζάνης), ενώ ο ΧΥΤΥ (Χώρος Υγειονομικής Ταφής Υπολοιμάτων 12 δήμων του νομού Ημαθίας) στην περιοχή Βαρβάρες Ημαθίας, καθώς και μικρότερα ή μεγαλύτερα έργα θα αναβαθμίσουν και θα διευκολύνουν την καθημερινή ζωή των κατοίκων. Μεταξύ αυτών, το ευρυζωνικό δίκτυο που θα συνδέσει ηλεκτρονικά εντός του 2009 σε πρώτη φάση 29 δημόσιες υπηρεσίες.

Παρεμβάσεις

Επένδυση καθοριστική για την τουριστική ανάπτυξη θα αποτελέσει η αξιοποίηση του δημοτικού δάσους 72.000 στρεμμάτων, καθαρής ιδιοκτησίας του δήμου, όπου θα κατασκευαστούν γήπεδα και θα γίνουν ήπιες παρεμβάσεις για εναλλακτικές μορφές τουρισμού (ποδηλασία, ιππασία, μονοπάτια για περιπάτους στις κατάφυτες και ομαλές πλαγιές του). Αύξηση επισκεψιμότητας (14.000 επισκέπτες φέτος) γνωρίζει και ο αρχαιολογικός χώρος του «Νυμφαίου της αρχαίας Μίεζας» όπου ο φιλόσοφος της Αριστοτέλης δίδαξε επί τέσσερα χρόνια τον Μέγα Αλέξανδρο. Στο συμβολικό αυτό χώρο λειτουργεί εδώ και ένα χρόνο ένα σύγχρονο κέντρο πολιτισμού «Σχολής Αριστοτέλους». «Οι βιομηχανίες έρχονται και παρέρχονται. Αυτό που θα μείνει είναι ένα πολιτιστικό κέντρο», είχε πει στον δήμαρχο ο ευεργέτης της Νάουσας Χρήστος Λαναράς.

«Ειναι δύσκολο να ορθοποδήσει οικονομικά μια πόλη από τα ερείπια της βιομηχανίας. Αποτελεί όμως και ένα στοίχημα», υποστηρίζει ο δήμαρχος. «Επενδύσεις μικρομεσαίου τουρισμού δεν θα επαναφέρουν σε καμία περίπτωση την ευμάρεια», αντιτείνει με απαισιοδοξία ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου της Νάουσας Θ. Τσίτσης. «Το εισόδημα των οικογενειών έχει συρρικνωθει, οι νέοι εγκαταλείπουν την πόλη, μια σειρά επαγγελμάτων πτυχιούχων και μη έχει μειωθεί. Στη βιομηχανία στήριζε τις ελπίδες του ο γονιός για τα παιδιά του».


Απέραντοι αμπελώνες, φημισμένο κρασί

Βασικός οικονομικός πνεύμονας αποτελεί η ανάπτυξη της οινοποιίας. Δεν είναι τυχαίο ότι το 1987, με πρωτοβουλία του OIV (Διεθνές Γραφείο Αμπέλου και Οίνου), η Νάουσα ανακηρύχθηκε διεθνής Πόλη Αμπέλου και Οίνου. Το κρασί της Νάουσας έχει παράδοση με μακρά ιστορία που χάνεται στον 18ο αιώνα και βαριά ονόματα που ξεχωρίζουν στην ελληνική οινοπαραγωγή. «Κρασί ωσάν της Νάουσας το φέρνουν στο μαντήλι», ήταν τα σχόλια στις ταξιδιωτικές εντυπώσεις περιηγητών από τον 19ο αιώνα.

Οφείλει τη φήμη του στα εκλεκτά σταφύλια της ευγενούς ποικιλίας Ξινόμαυρου, που καλλιεργείται σε καθορισμένη Αμπελουργική Ζώνη Ονομασίας Προέλευσης, με ορισμένο τρόπο και απόδοση με ποσόστωση 1.000 κιλά/στρέμμα.

Οι απέραντοι αμπελώνες που απλώνονται στις πλαγιές του Βερμίου σε υψόμετρο από 80-350 μ. σε έκταση 7.000 στρεμμάτων αποδίδουν περί τα 4.500 τόνους σταφύλι, δίνοντας μια συνολική παραγωγή κρασιού με Ονομασία Προέλευσης «Νάουσα» περί τα 4.500.000 λίτρα. Από το ’90 η ποικιλία των κρασιών της Νάουσας έχει επεκταθεί πέραν του ΟΠΑΠ Νάουσα και παράγεται τοπικός Ημαθίας με ποικιλίες «μερλό», «καμπερνέ» και «σιράχ», εκτός του ξινόμαυρου, αλλά και του λευκού από ξινόμαυρο, διευκρινίζει ο οινοπαραγωγός κ. Γιάννης Μπουτάρης.

Δεκαοκτώ συνολικά οινοποιεία δραστηριοποιούνται στη Ζώνη Ονομασίας Προέλευσης, με δεκαπέντε μικρούς επενδυτές που αναπτύχθηκαν την τελευταία δεκαπενταετία στα οινοποιεία, ανοιχτά και επισκέψιμα στους φανατικούς που περιδιαβαίνουν τους «δρόμους του Κρασιού της Μακεδονίας».

Πρωτοπόρος, η οικογένεια Μπουτάρη, που έχει συνδέσει το όνομα της με την παραγωγή ναουσαίικου κρασιού από το 1879 –το παλιό οινοποιείο-σπίτι της οικογένειας αποτελεί κέντρο προβολής της ιστορίας του κρασιού, συνεχίζοντας την παράδοση της αμπελοκαλλιέργειας και της οινοπαραγωγής στο Γιαννακοχώρι, όπου βρίσκεται η εταιρεία Κυρ-Γιάννη Α.Ε. και στη Στενήμαχο, όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της εταιρείας Οινοποιητικής Μπουτάρη. Σπουδαία είναι και τα κρασιά μικρότερων οινοπαραγωγών (Φουντής, Χρυσοχόου, Δαλαμάρας, Μελιτζανής, Καρυδάς) και ο μεγάλος Αμπελουργικός Οινοποιητικός Συνεταιρισμός ΒΑΕΝΙ (παλιό βαρέλι όπου πατούσαν τα σταφύλια με τα πόδια) που ιδρύθηκε το 1983 και αποτελεί οικονομικό στήριγμα για τους αμπελουργούς της περιοχής. Αριθμεί περί τα 230 μέλη (2.200 στρέμ.).

Τα κρασιά της Νάουσας εξάγονται σε όλο τον κόσμο με μεγαλύτερη αγορά την Ευρώπη (Γερμανία, Βέλγιο Ολλανδία, Αγγλία, Σκανδιναβικές χώρες) και τη Βόρεια Αμερική, αλλά «σε αντίθεση με τα αγροτικά προϊόντα (φρούτα) η εξαγωγή του κρασιού στη Ρωσία βρίσκεται σε νηπιακή κατάσταση», παρατηρεί ο πρόεδρος του Δ.Σ. του ΑΟΣ ΒΑΕΝΙ κ. Γιώργος Φουντούλης. «Η αγορά της Ρωσίας που εμφανίζεται πλέον ως η πιο δυναμική αποτελεί στόχο με σημαντικούς ανταγωνιστές τις Ισπανία, Ιταλία, Αυστραλία, Χιλή».

(πηγή: www.kathimerini.gr, 17/5/2008)

Γλέντι με τους Γενίτσαρους στη Νάουσα

Η Νάουσα με το αυθεντικό μακεδονίτικο χρώμα σάς προσκαλεί σε ένα καρναβάλι που κρατάει από την εποχή του Διόνυσου. Το αρχαίο έθιμο έφτασε έως την εποχή της Τουρκοκρατίας. Τότε προστέθηκαν νέα στοιχεία και με αυτήν τη μορφή διατηρείται αναλλοίωτο μέχρι τις μέρες μας.

Το αποκριάτικο έθιμο
Κυριαρχούν οι γραφικές φιγούρες του Γενίτσαρου και της Μπούλας, καθώς και η ομάδα των ένοπλων χορευτών. Το τελετουργικό κομμάτι του έχει πολύ ενδιαφέρον και βέβαια θα σας διασκεδάσει πολύ το όλο σκηνικό!
Αν πάτε στη Νάουσα από την παραμονή της τελευταίας Αποκριάς θα παρακολουθήσετε το ντύσιμο, που κρατάει όλη τη νύχτα. Το εθιμοτυπικό έχει τις ρίζες του στην Τουρκοκρατία, όταν οι άντρες μεταμφιέζονταν σε γυναίκες και περνούσαν από τα σπίτια των πλουσίων για να μαζέψουν λεφτά προκειμένου να ενισχύσουν τον αγώνα κατά των Τούρκων. Μάλιστα, είναι αφιερωμένο στον Καπετάν Ζήση Καραδήμο και τα παιδιά του, που αντιστάθηκαν στο παιδομάζωμα.
Την επόμενη μέρα, Κυριακή της Αποκριάς, γίνεται το «μάσιμο» (μάζεμα), που συνοδεύεται από το βαρύ χτύπο του νταουλιού και το λυπητερό ήχο του ζουρνά. Ο γενίτσαρος είναι έτοιμος να φύγει και αποχαιρετά την οικογένειά του. Έπειτα, ξεκινά να συγκεντρώσει τους υπόλοιπους γενίτσαρους. Οι Μπούλες είναι άντρες ντυμένοι γυναίκες, όπως στις αρχαίες τραγωδίες. Φορούν φουστάνια, ενώ το κεφάλι τους είναι στολισμένο με τούλια, κορδέλες και λουλούδια. Αυτές περνούν από κάθε σπιτικό και κάνουν έρανο, αφού πρώτα φιλήσουν το χέρι του σπιτονοικοκύρη, για να μαζέψουν λεφτά για τα όπλα των κλεφταρματολών.
Σιγά σιγά σχηματίζεται ένα μεγάλο μπουλούκι που συγκεντρώνεται μπροστά στο κονάκι του Μουντίρη, στο Δημαρχείο. Εκεί γίνεται το προσκύνημα και ξεκινά ο τελετουργικός χορός των Γενίτσαρων. Θα τους δείτε να προσκυνούν και μετά να τινάζονται ψηλά, ενώ οι Μπούλες ακολουθούν κάνοντας τεμενάδες. Ο σκοπός του ζουρνά αλλάζει και παίζει πατριωτικά τραγούδια της εποχής. Τότε βγαίνουν οι πάλες (σπαθιά) από τα θηκάρια και σπαθίζουν στον αέρα.
Το βράδυ σε κάθε σπίτι λαμβάνει χώρα το έθιμο της «χάσκας». Ο αρχηγός της οικογένειας περνά μια κλωστή από ένα βρασμένο αυγό και το γυρίζει σαν εκκρεμές σε όλα τα στόματα. Όποιος το πιάσει το κερδίζει!
Την Καθαρή Δευτέρα θα ξαναμαζευτεί το μπουλούκι και το βράδυ θα παιχτεί ο χωρισμός. Ο ζουρνάς θα μπει στο ντουλάπι και θα αρχίσουν να παίζουν τα άλλα όργανα, με χορούς, πανηγύρια και αποκριάτικα τραγούδια.
Ακολουθήστε τα μπουλούκια των μεταμφιεσμένων και απολαύστε μια βόλτα στην πόλη πηγαίνοντας στις γραφικές συνοικίες Αλώνια και Μεταμόρφωση, με τα αρχοντικά μακεδονίτικα σπίτια. Έπειτα ξεχυθείτε στην εξοχή για να κάνετε πικνίκ με τα καθιερωμένα νηστίσιμα μεζεδάκια και να πετάξετε τον αετό. Μπείτε και εσείς στους χορούς που γίνονται και γλεντήστε το απολαμβάνοντας μπόλικο τοπικό κρασί.

Γνωριμία με την πόλη
Η Νάουσα αποκαλείται «ηρωική πόλη» λόγω του ένδοξου παρελθόντος της. Στην είσοδο θα συναντήσετε το πάρκο της για μια πρώτη χαλάρωση. Το ποτάμι Αραπίτσα, που τη διασχίζει, της δίνει μια ξεχωριστή γοητεία. Όπως εξάλλου ο καταρράκτης, τα λιθόστρωτα σοκάκια, τα παλιά εργοστάσια και οι παλιές γειτονιές. Επισκεφτείτε τις παραδοσιακές συνοικίες Αλώνια και Μεταμόρφωση με τα όμορφα αρχοντικά. Συνεχίστε με μια επίσκεψη στο αξιόλογο Μουσείο Λαϊκής Τέχνης και περάστε από την ιστορική πλατεία Εθνομαρτύρων.
Στο κέντρο θα δείτε και τους περίφημους μακεδονικούς τάφους των Λευκαδίων. Εντυπωσιακό είναι το σπήλαιο Σαράντα Ουτάδες με σταλακτίτες και σταλαγμίτες σε διάφορους σχηματισμούς. Λόγω της παραγωγής κρασιού η περιοχή διαθέτει πολλά οινοποιεία, τα οποία αξίζει να γνωρίσετε. Επιβάλλεται τουλάχιστον μια επίσκεψη στα Οινοποιεία Μπουτάρη που ιδρύθηκαν το 1879, όπου θα δοκιμάσετε μερικά από τα καλύτερα ελληνικά κρασιά! Αλλο ένα θαυμάσιο άλσος αναψυχής είναι εκείνο του Αγίου Νικολάου απ' όπου πηγάζει ο ποταμός. Ένας θαυμάσιος περίπατος με δυνατότητες για άθληση, φαγητό και διασκέδαση.

Εκδρομές
Φεύγοντας από τη Νάουσα κατευθυνθείτε στην Καστανιά για να προσκυνήσετε στο περίφημο μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά με τη θαυματουργή εικόνα. Συνεχίστε με μία επίσκεψη στην ιστορική Βεργίνα. Βολτάρετε στον αρχαιολογικό χώρο και θαυμάστε τα βασιλικά ανάκτορα, την ακρόπολη, το θέατρο και τα πανέμορφα ψηφιδωτά. Στο νεκροταφείο βρίσκεται το λαμπρότερο εύρημα των ανασκαφών: ο χρυσοστόλιστος τάφος του Φιλίππου.

Σπορ
Μια θαυμάσια εμπειρία είναι να ακολουθήσει κανείς τα ορεινά μονοπάτια του Βερμίου, που έχει φροντίσει να διανοίξει ο Δήμος σε συνεργασία με τον ΕΟΤ. Θα περάσετε μέσα από πυκνή βλάστηση και πηγές με κρυστάλλινα νερά απολαμβάνοντας την ομορφιά του βουνού. Στη θέση Τρία - Πέντε Πηγάδια (1.465 - 2.000 μ.), μόλις 17 χλμ. από τη Νάουσα και σε μαγευτική τοποθεσία, βρίσκεται ένα από τα ομορφότερα και καλά οργανωμένα χιονοδρομικά κέντρα της χώρας. Πολύ κοντά είναι και το Σέλι, το χιονοδρομικό κέντρο της Βέροιας (έτσι, για να 'χετε εναλλακτικές λύσεις και επιλογές).

Πληροφορίες
- Μετάβαση: Η Νάουσα απέχει 528 χλμ. από την Αθήνα. Καλύτερα είναι να πάτε με το ΙΧ σας, για να γυρίσετε ευκολότερα και την περιοχή γύρω από την πόλη. Μπορείτε, ωστόσο, να φτάσετε και με το λεωφορείο του ΚΤΕΛ (τηλ.: 210-5152548). Από τη Θεσσαλονίκη η απόσταση είναι περίπου 100 χλμ. (ΚΤΕΛ, τηλ.: 2310-522160). Υπάρχει, βέβαια, και η λύση του τρένου (ΟΣΕ Αθήνας, τηλ.: 210-5297777, ΟΣΕ Θεσ/νίκης, τηλ.: 2310-517517). Απ' όπου και να πάτε, η διαδρομή είναι... απλώς υπέροχη.
- Διαμονή: Μέσα στη Νάουσα θα βρείτε καλά ξενοδοχεία. Μπορείτε να μείνετε στα: Βίλα Ανθέμια (τηλ.: 43480), Ελλάς (τηλ.: 22006) και Εσπερίδες (τηλ.: 20250). Στα προάστια θα βρείτε το πολύ καλό Βέρ-μιον (τηλ.: 29311) στον Αγιο Νικόλαο, μέσα στο πράσινο και πλάι στο ποτάμι. Είναι ό,τι καλύτερο. Αν προτιμάτε το βουνό, κοντά στο χιονοδρομικό κέντρο υπάρχει ο παραδοσιακός ξενώνας 3 - 5 Πηγάδια (τηλ.: 44446).
- Χρήσιμα: Αυτόματο: 23320, Δήμος: 22208, τουριστικές πληροφορίες: 29311, Αστυνομία: 22220, ταξί: 28555, χιονοδρομικό κέντρο: 44464

Φαγητό - Διασκέδαση - Αγορές
- Γευτείτε τα τοπικά εδέσματα: σαρμάδες και λαχανοσαρμάδες, φασολάδα και φασόλια γίγαντες, πίτες και καλό κρέας στα κάρβουνα, κομπόστες και φρούτα για επιδόρπιο. Τιμήστε δεόντως το εστιατόριο του ξενοδοχείου Βέρμιον για νόστιμη πέστροφα και για γλυκό σομλόι (παντεσπάνι με σιρόπι). Καθίστε στην ταβέρνα Αραπίτσα, στο Ναουσαίικο, στα Οινομαγειρέματα, στο Σπήλαιο και στο ουζερί Θεοδώρα. Λίγο έξω από την πόλη θα βρείτε την ταβέρνα του Σωτήρη. Στον Αγιο Νικόλαο να φάτε νόστιμα μαγειρευτά στο Κιόσκι.
- Τώρα τις Απόκριες (όπως γράφουμε παραπάνω) θα παρακολουθήσετε το χορό της Μπούλας και του Γενίτσαρου που κρατάει από το 18ο αιώνα. Γενικότερα, το καρναβάλι στην πόλη υπόσχεται ξεφάντωμα μέχρι τελικής πτώσεως! Πολλά μπαράκια και ξενυχτάδικα θα βρείτε στον πεζόδρομο Μπιγκάνου.
- Η περιοχή φημίζεται για τα χαλιά, τα υφαντά και τις κουβέρτες, που είναι εξαιρετικής ποιότητας. Επίσης, είναι διάσημη για τα νόστιμα και σε μεγάλη ποικιλία φρούτα, αλλά και τις αντίστοιχες μαρμελάδες και κομπόστες. Μην ξεχάσετε να προμηθευτείτε καλό ναουσαίικο κρασί.

(πηγή: www.7merestv.gr)

Νάουσα

Αφθονη βλάστηση, καταρράκτες και πολλά νερά, παραδοσιακά οικήματα, χιονοδρομικά κέντρα και, βέβαια, πολύ και καλό κρασί. Μπορείτε να περάσετε ένα μεθυστικό Σαββατοκύριακο στη Νάουσα!

Χτισμένη στα 330 υψόμετρο, στη πλαγιά του Βερμίου, σας «κερδίζει» με την πρώτη ματιά. Εχει γίνει μεγάλη προσπάθεια να διατηρηθεί η παραδοσιακή αρχιτεκτονική γραμμή με κάποια σχετική επιτυχία. Εκτός όμως από ομορφιές και κρασιά, η πόλη έχει και ιστορία. Iδρύθηκε στα τέλη του 14ου αιώνα στη θέση μιας σημαντικής πόλης της αρχαιότητας, της Mίεζας. Στα χρόνια της Tουρκοκρατίας, οι Oθωμανοί παραχώρησαν πολλά προνόμια κι αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αναπτυχθούν πολύ η υφαντική, η οπλουργία, η χρυσοχοΐα, η οικονομία εν γένει, και να γίνει ένα σημαντικό οικονομικό κέντρο της Kεντρικής Mακεδονίας. Tη μεγαλύτερη ανάπτυξη τη γνώρισε στα τέλη του 19ου αιώνα, οπότε τα βιομηχανικά συγκροτήματα της κλωστοϋφαντουργίας ήταν τα μεγαλύτερα των Bαλκανίων.

Σήμερα, είναι μια πολιτεία με περίπου 23.000 κατοίκους που ζει κυρίως από τον τουρισμό και τη γεωργία. Aπό τα πολύ παλιά χρόνια ακόμα, η Nάουσα ήταν γνωστή για τα κρασιά της από την περίφημη τοπική ποικιλία Ξινόμαυρο. Tο 1987, όμως, ανακηρύχθηκε και επισήμως Διεθνής Πόλη του Oίνου και της Aμπέλου. Δεν γνωρίζω αν αυτό «ευθύνεται» για τη «ζέστη» και τη φιλοξενία των Ναουσαίων, οι οποίοι είναι «έξω καρδιά»!

Τα αξιοθέατα
Yπάρχουν λιθόστρωτα δρομάκια, πεζόδρομοι, παραδοσιακές γειτονιές που αξίζει να τις περπατήσετε. Ομορφη και η βόλτα στο κατάφυτο Δημοτικό Πάρκο με τις λιμνούλες και τα γεφυράκια του με κύκνους και πάπιες στα νερά και σκίουρους στα δέντρα. Aν έχετε παιδιά μαζί, θα ευχαριστηθούν πολύ. Ακολουθήστε τον πεζόδρομο κατά μήκος του ποταμού Aραπίτσα για να φτάσετε στη θέση «Στουμπάνοι» όπου υπάρχει ο μικρός καταρράκτης των Στουμπάνων και ο Xώρος της Θυσίας. Aπό εκεί πήδηξαν και αυτοκτόνησαν οι Nαουσαίες το 1822, για να μην πιαστούν αιχμάλωτες από τους Tούρκους. Στο Λαογραφικό Mουσείο του Λυκείου Eλληνίδων (οδός Mεγ. Aλεξάνδρου, Δημ. Πάρκο) και στο Λαογραφικό Mουσείο Bλάχων (Σωφρονίου 23) θα βρείτε πλούσια εκθέματα όπως αυθεντικές στολές, κοσμήματα και παλαιά αντικείμενα καθημερινής χρήσης. Στα 3 χλμ. από το κέντρο βρίσκεται το Αλσος του Aγίου Nικολάου, που έχει χαρακτηρισθεί ιδιαίτερου φυσικού κάλλους. Eκεί βρίσκονται οι πηγές του ποταμού Aραπίτσα μέσα σε ένα υπεραιωνόβιο πλατανόδασος, καθώς επίσης λίμνη ψαρέματος, αθλητικό κέντρο, παιδική χαρά, το ξωκλήσι του Aγ. Nικολάου και αρκετές ταβέρνες. Τέλος, μπορείτε να επισκεφθείτε τα δύο χιονοδρομικά κέντρα.

Tα οινοποιεία
Ολα τα παραπάνω ήταν για την τέρψη των οφθαλμών και του πνεύματος. Για την τέρψη της γεύσης, σας συνιστώ να επισκεφθείτε τα οινοποιεία της περιοχής για να δοκιμάσετε τα κρασιά και ενδεχομένως να αγοράσετε και για το σπίτι σας (οι τιμές είναι καλές!). Eίναι μια βόλτα που σας προτείνω ανεπιφύλακτα, αλλά προσοχή γιατί είναι εν δυνάμει μεθυστική.

Nα έχετε υπ’ όψιν σας πως το κύριο κρασί του τόπου είναι το κόκκινο από ξινόμαυρο σταφύλι. Eίναι ένα κρασί OΠAΠ με χαρακτηριστικό το άρωμα της λιαστής ντομάτας και καμιά φορά κι ελιάς. Λόγω της πληθώρας των τανινών είναι ένα κρασί ιδιαίτερα αψύ όταν είναι φρέσκο. H παλαίωσή του σε βαρέλι και σε μπουκάλι το «ημερεύει» και γίνεται πιο ευκολόπιοτο. Hλικιωμένα αμπέλια Ξινόμαυρου παράγουν πιο «ήμερο» και πιο «στρογγυλό» κρασί. Ομως, είτε παλαιωμένο είτε φρέσκο, από καινούργιο αμπέλι ή από παλιό, είναι ένα κρασί που συνοδεύει πάντα φαγητό. Παλαιότερα, οι Nαουσαίοι συνήθιζαν να συνοινοποιούν την ποικιλία Cinsaut μαζί με το Ξινόμαυρο ακριβώς για να μπορούν να έχουν ένα κρασί στο σπίτι τους που θα πινόταν και φρέσκο. Eίναι μια πρακτική που συνεχίζεται και σήμερα.

H άλλη τοπική ποικιλία σταφυλιού είναι το Πρεκνιάρικο ή Πρικνάδι. Eίναι λευκό σταφύλι από το οποίο παρασκευάζεται ένα πολύ καλό και ιδιαίτερο λευκό κρασί. Tο σταφύλι πήρε το όνομά του από τα σημάδια που έχει η ρώγα στην επιδερμίδα της. Πρεκνιάρης στην ντοπιολαλιά είναι ο βλογιοκομμένος. Mόνον δύο από τα οινοποιεία της Nάουσας οινοποιούν Πρεκνιάρικο. Να έχετε υπ’ όψιν σας πως καλλιεργούνται και οι περισσότερες από τις γνωστές οινικές ποικιλίες στην περιοχή (Cabernet Sauvignon, Pοδίτης, Syrah, Merlot).

Θα βρείτε ακόμα παλαιωμένα κρασιά καθώς και κάποιους πειραματικούς οίνους που δεν έχουν κυκλοφορήσει στο εμπόριο. Σχεδόν όλα τα οινοποιεία είναι οικογενειακές επιχειρήσεις κι έτσι μπορείτε να προσδοκάτε σε μία πολύ άμεση και φιλική ξενάγηση. Παρακάτω είναι τα επισκέψιμα οινοποιεία της περιοχής:

Aμπελουργία - Oινοποιία Δαλαμάρα, Γρ. Kύρτση 31, τηλ.: 23320-28.321 κιν. 6974307673, e-mail: dalamaras@alfanet.gr, Κτήμα Xρυσοχόου, Στράντζα Nάουσας, τηλ.: 23320-45.080, Κτήμα Φουντή, Στράντζα, τηλ.: 23320-22.256, κτήμα Kυρ Γιάννη, Γιαννακοχώρι, τηλ.: 23320-51.140, Κτήμα Διαμαντάκου, Mαντέμι, τηλ.: 23320-28.623 κιν. 6977412349, Mπουτάρη Οινοποιητική, Στενήμαχος, τηλ.: 23320-41.666, Κτήμα Mαρκοβίτη, Πολλά Nερά, τηλ.: 6976705976 (Δημ. Mαρκοβίτης).

Χρήσιμες πληροφορίες
Πού θα φάτε: Στη Φλαμουριά (Πλ. Kαρατάσου) για τσίπουρα και παραδοσιακά πιάτα.
Στα Oινομαγειρέματα (Στ. Δραγούμη & Bενιζέλου) για πολύ καλές παραδοσιακές σπεσιαλιτέ.
Σπονδή (Πλ. Kαρατάσου) για πολύ καλή ελληνική κουζίνα.
Πώς θα πάτε: H Nάουσα απέχει από την Aθήνα 530 χλμ. και περίπου 100 από τη Θεσσαλονίκη. Ο δρόμος είναι πολύ καλός. Εθνική οδός μέχρι την Κατερίνη απ’ όπου παίρνετε την Εγνατία μέχρι τη Βέροια. Από εκεί είναι 23 χλμ. επαρχιακή οδός για Νάουσα.
Πού θα μείνετε: Ξενοδοχείο Bέρμιον - Aλσος Aγ. Nικολάου, τηλ.: 23320-29.311.
Εσπερίδες - 2ο χλμ. Bέροιας - Nάουσας, τηλ.: 23320-20.250.
Χαγιάτι - Εθν. Αντιστάσεως & Αριστοτέλους, τηλ.: 23320-52.120.

(πηγή: www.kathimerini.gr, 1/12/07)

Ημαθία

Η Ημαθία είναι συνδεδεμένη με την ορειβασία στο Βέρμιο, το σκι στο Σέλι και το μοναστήρι της Παναγιάς Σουμελά, όλοι προορισμοί με πανελλήνια εμβέλεια. Η Ημαθία βέβαια είναι και η Βεργίνα με μνημεία που αφήνουν άφωνο τον επισκέπτη αλλά και ένα ερωτηματικό πόσα ακόμα θαυμαστά να κρύβει η ελληνική γη από τα μάτια μας.

Για τον επισκέπτη του Σαββατοκύριακου η Νάουσα, η μεγαλύτερη πόλη του νομού στις υπώρειες του Βερμίου, είναι στολισμένη με άφθονο πράσινο και πηγαία νερά. Ο ποταμός Αραπίτσα δημιουργεί καταρράκτες που μαγνητίζουν το βλέμμα. Την επίσκεψή μας αξίζουν το οινοποιείο Μπουτάρη στη Στενήμαχο με θέα στις υπόγειες κάβες παλαίωσης όπως και τα ερείπια του επιβλητικού ρωμαϊκού Νυμφαίου δίπλα στο ποτάμι με τρία φυσικά σπήλαια.

Όμορφες εκδρομές μπορείτε να οργανώσετε σε σημεία του ποταμού ή στα γειτονικά χωριά ενώ ακόμη και καλοκαίρι η ανάβαση στο Σέλι και τα Τρία Πέντε Πηγάδια θα σας δώσουν μια άλλη εικόνα του Βερμίου. Η Αλεξάνδρεια είναι μια αγροτική πόλη στη θέση ενός παλαιού μικρού χωριού, του Γιδά. Κέντρο της φρουτοπαραγωγής της Ημαθίας είναι πλούσιος τόπος χωρίς αξιοθέατα. Όμως προσφέρει μια διαφορετική ματιά για τον επισκέπτη της πόλης στον αγροτικό τρόπο ζωής και δυνατότητα περιήγησης στον κάμπο με τις καλλιέργειες. Ένα είδος επιστροφής στην οικονομία της φύσης, στις ομορφιές του καλλιεργημένου εδάφους και του μόχθου της εργασίας στη γη.

Η Βέροια με τις 51 βυζαντινές εκκλησίες της, την εβραϊκή συνοικία του Μπαρμπούτα και το μοναδικό χρώμα της θα σας εντυπωσιάσει. Από τη Βέροια εύκολα θα προσεγγίσετε την Καστανιά με τη μονή Σουμελά και το ναό της μητέρας των Θεών στη Λευκόπετρα ή το Ροδοχώρι με πολλά νερά και περιβόλια αχλαδιές, μηλιές, κερασιές και ροδακινιές. Κοντά στο χωριό νεολιθικό σπήλαιο και η όμορφη μονή του Άγιου Γεώργιου του Περιστερεώτα. Πάνω από όλα όμως θα πρέπει να επισκεφτείτε το Κάτω Βέρμιο θέρετρο μοναδικό ακόμα και το καλοκαίρι. Το φαράγγι του Σελίου με μήκος 5 χιλιόμετρα θα σας προσφέρει μοναδικές συγκινήσεις σε μια φύση μυστικιστικής ομορφιάς.

(Δημοσίευσή μου στο www.e-go.gr 21/06/2001)

Καθαρά Δευτέρα στην Ελλάδα

Ξέφρενα γλέντια, πολύχρωμες παρελάσεις, πάρτι στους δρόμους της πόλης, clubbing εντός… τειχών, παραδοσιακά κούλουμα, χαρταετοί σε γαλάζιο φόντο, βόλτες στην εξοχή, οικογενειακές συναθροίσεις, βλάχικοι γάμοι, ευφάνταστα κοστούμια, μίνι και μάξι αποδράσεις…

Ό,τι κι αν σας φέρνει στο μυαλό το τελευταίο Σαββατοκύριακο της Αποκριάς, όσο κι αν λατρεύετε –ή βαριέστε– τα παραδοσιακά έθιμα, το βέβαιο είναι πως το πρώτο τριήμερο του χρόνου είναι, επισήμως, γεγονός –πράγμα που δε φαίνεται να περνά απαρατήρητο από κανέναν.

Είτε, λοιπόν, σκέφτεστε να τιμήσετε τις παραδόσεις, συμμετέχοντας σε κάποιο από τα δημοφιλή καρναβάλια της χώρας, είτε αναζητάτε εναλλακτικές ιδέες προορισμών απαλλαγμένων από μαζικούς εορτασμούς, αυτό το τριήμερο έχει κάτι για όλους. Εμείς βάζουμε τις ιδέες. Εσείς, απλά, ετοιμάστε βαλίτσες.

Ξανθιώτικο Καρναβάλι: Παράδοση σε ρυθμούς... latin
Η Θράκη φέτος μας έβαλε τα γυαλιά με τις εξαιρετικές λαογραφικές εκδηλώσεις της. Το δε καρναβάλι της Ξάνθης, ένα από τα πιο παλιά και παραδοσιακά της Ελλάδας, οργανώθηκε όσο ποτέ, με συναυλίες, latin party, και θεατρικές παραστάσεις, με αποτέλεσμα όλη η πόλη, από τις αρχές του χρόνου, να ζει μία ατέλειωτη γιορτή της παράδοσης και του πολιτισμού.

Το Σάββατο το απόγευμα και την Κυριακή το πρωί θα πραγματοποιηθούν δύο μεγάλες παρελάσεις, με άρματα και μουσικές που θα ξεπροβοδίσουν και φέτος τις απόκριες με κάψιμο του ”Τζάρου”, την Κυριακή το απόγευμα στη γέφυρα του ποταμού Κοσύνθου, μέσα σε φαντασμαγορική ατμόσφαιρα από πυροτεχνήματα. Τέλος, τη Δευτέρα, θα ξεκινήσει η Σαρακοστή με κούλουμα, παραδοσιακούς χορούς και άλλα τοπικά έθιμα.

Πατρινό Καρναβάλι: Κλασικό και αγαπημένο
Στην Πάτρα, από την άλλη, πραγματοποιείται κάθε χρόνο το πλέον πολυπληθές καρναβάλι. Λίγο ο πολύς φοιτητόκοσμος, λίγο η κοντινή απόσταση από την Αθήνα, το Πατρινό καρναβάλι συγκεντρώνει χιλιάδες κόσμου που πλημμυρίζουν τους δρόμους και τις πλατείες.

Από την Παρασκευή το πρωί θα ξεκινήσουν εκδηλώσεις, όπως το ζωντανό σκάκι, πάρτυ και συναυλίες, που θα πραγματοποιηθούν στις δύο μεγάλες πλατείες, των Τριών Συμμάχων και του Γεωργίου Α’. Κατά τις 22:00 όλοι θα κατευθυνθούν στη δημοτικό θέατρο Απόλλων, όπου θα πραγματοποιηθεί ο χορός του δημάρχου Πατρών με θέμα ”Μια βραδιά στην όπερα” (Un ballo in maschera).

Το Σάββατο γύρω στις 18:00 θα ξεκινήσει από την Παπαφλέσσα η Νυχτερινή Ποδαράτη Παρέλαση, που θα καταλήξει στο Δημοτικό Θέατρο για το 3ο φετινό Μπουρμπούλι. Μεγάλη μέρα όμως είναι η Κυριακή, αφού από το πρωί οι καρναβαλιστές θα σπεύσουν για τον Διαδικτυακό Κρυμμένο Θησαυρό, μετά για την παραδοσιακή Μεγάλη Παρέλαση, μετά στο μόλο Αγ. Νικολάου για το κάψιμο του Καρνάβαλου και τέλος για το 4ο Μπουρμπούλι. Ουφ! Τι μέρα κι αυτή!

Ρεθυμνιώτικο Καρναβάλι: Αποκριά με νησιώτικο άρωμα
Ένα από τα σημαντικότερα Καρναβάλια της Ελλάδας, και ακόμα περισσότερο της Κρήτης, είναι αυτό του Ρεθύμνου, που και φέτος οργανώθηκε με περισσό μεράκι και κέφι. 5.000 καρναβαλιστές υπολογίζονται πως θα οδηγήσουν φέτος τη Μεγάλη Παρέλαση της Κυριακής με τα πληρώματα και τις Άμαξες, ενώ κάθε βράδυ θα γίνεται και ένα διαφορετικό, ξέφρενο πάρτυ από τις συμμετέχουσες ομάδες. Αξίζει να το επισκεφτεί κανείς γιατί μέσα από το Ρεθεμνιώτικο Καρναβάλι, προβάλλεται η ιδιαίτερη ταυτότητα του ανθρώπινου δυναμικού του και αναδεικνύεται η μακραίωνη ιστορία η πλούσια παράδοση του Ρεθύμνου.

Μία ιδιαίτερη πρόταση για τη διαμονή σας εκεί είναι το ξενοδοχείο Veneto (τηλ. 28310 56 634), στο κέντρο του Ρεθύμνου.

Καρναβάλι στα Ιόνια νησιά: Όταν η τρέλα δεν πάει στα βουνά
Μεγάλα και εντυπωσιακά καρναβάλια πραγματοποιούνται και στα Ιόνια νησιά. Πιο συγκεκριμένα, στην Κεφαλονιά θα γίνει και φέτος το Ληξουριώτικο Καρναβάλι, σε μία γιορτή με άρματα, χορευτικά και φιλαρμονικές, που θα ολοκληρωθεί και εδώ με το κάψιμο του καρνάβαλου. Η παράδοση συναντάει τα τρελοκεφαλονίτικα καλαμπούρια και το κέφι απογειώνεται.

Εξίσου διασκεδαστικό πρόκειται να είναι και το καρναβάλι στη Ζάκυνθο. Αυτοσχέδιοι χοροί και θεατρικά παίζονται στις πλατείες από μασκαρεμένους άνδρες, ενώ την Κυριακή, μαζί με την περιφορά του Καρνάβαλου γίνεται και η πολύ αστεία ”Κηδεία της Μάσκας”, με τους ”θλιμμένους” συγγενείς να την οδηγούν σε απρόοπτες εξελίξεις!

Καρναβάλι στη Νάουσα: ”Μπούλες” και ”Γενίτσαροι” σέρνουν το χορό
Στη Νάουσα, το Καρναβάλι είναι ξεχωριστό. Η πόλη γιορτάζει την Αποκριά με τις Μπούλες και τους Γενίτσαρους, ένα έθιμο ριζωμένο στην ιστορία, την παράδοση και τους ηρωικούς αγώνες. Σε αντίθεση με τα άλλα μέρη της Ελλάδας, το Καρναβάλι εδώ δεν χαρακτηρίζεται από ”αταξία”, αλλά από μία τυπικά οργανωμένη διαδικασία ετοιμασίας των χειροποίητων στολών και της διαδρομής που οι καρναβαλιστές θα ακολουθήσουν. Ταυτόχρονα, την Κυριακή της Αποκριάς και την Καθαρά Δευτέρα οι δρόμοι γεμίζουν με παραδοσιακά εδέσματα, γλυκά και τοπικό κρασί και η γιορτή μετατρέπεται σε ένα μεγάλο φαγοπότι.

Σκυριανό Καρναβάλι: Αποκριάτικα έθιμα με παρελθόν και... μέλλον
Άλλο ένα νησί που αξίζει κανείς να επισκεφτεί αυτό το τριήμερο είναι η Σκύρος. Οι Σκυριανές Απόκριες ξεχωρίζουν κυρίως για την τριάδα μεταμφιέσεων του ”γέρου”, της ”κορέλας” και του ”φράγκου”. Πρόκειται για ένα πολύ παλιό έθιμο, με παραδοσιακές χειροποίητες στολές, που περιλαμβάνει αποκλειστικά άνδρες.

Οι τρεις ομάδες μετέχουν σε ένα μυστηριακό χορό, που θυμίζει Διονυσιακό μυστήριο, υπό τους ήχους των κουδουνιών, που κρέμονται από τους ”γέρους” και τα σφυρίγματα των κοχυλιών, που κρατούν οι ”φράγκοι”. Το γλέντι κρατά όλο το βράδυ, όπου πλέον μετέχουν και κοπέλες, ντυμένες με παραδοσιακές ανοιξιάτικες στολές, και ολοκληρώνεται την Καθαρά Δευτέρα με τα κούλουμα.

(πηγή: www.in2life.gr, 14/2/2007)

Ελληνική Αποκριά (Σκύρος, Νάουσα, Βέροια, Φλώρινα, Άμφισσα)

Ένα μεγάλο γύρο στην Ελλάδα με οδηγό τα έθιμα και τις εκδηλώσεις της αποκριάς. Αρχή με τη Σκύρο (1800 κάτοικοι), ένα νησί με ασημένιες αμμουδιές, δασωμένα βουνά και εύφορους κάμπους, πλούσιο ιστορικό παρελθόν από την εποχή των Τρωικών και έντονη λαογραφική παράδοση που διατηρείτε ως σήμερα. Από το Αιγαίο ανεβαίνουμε στη Νάουσα (20000 κάτοικοι), χτισμένη στις πλαγιές του Βέρμιου με πολύ πράσινο, νερά και τους καταρράκτες της Αραπίτσας. Από τη Νάουσα στα ορεινά της Θεσσαλονίκης, στο Σοχό (3500 κάτοικοι) στις πλαγιές του Βερτίσκου με όμορφα παραδοσιακά σπίτια. Η μικρή Μελίκη στη συνέχεια στην περιοχή της Βέροιας (3300 κάτοικοι) σημαντικό εμπορικό κέντρο του νομού. Στη συνέχεια ανηφορίζουμε προς τη Φλώρινα, στο χωριό Μελίτη (1560 κάτοικοι) για να κατέβουμε στο τέλος στην Άμφισσα (7200 κάτοικοι), στην Στερεά.
Αφορμή γι’ αυτό το ταξίδι οι Απόκριες. Στις μέρες μας, πολύς κόσμος περιμένει τις απόκριες για να μεταμφιεσθεί. Κάτι, όμως, που πρέπει όλοι μας να ξέρουμε, είναι ότι το έθιμο της μεταμφίεσης αποτελεί ένα πανάρχαιο και πανανθρώπινο δρώμενο. Στην Ελλάδα τα αποκριάτικα έθιμα αποτελούν συνέχεια των λατρευτικών τελετών προς τιμήν του Διονύσου. Κατά τη διάρκεια των διονυσιακών εορτών, οι λάτρεις του θεού Διονύσου φορούσαν δέρματα ζώων, άλειφαν το πρόσωπο τους με κατακάθι από κρασί, στεφανώνονταν με κισσό, που αποτελούσε το ιερό φυτό του θεού Διονύσου και, γενικά, προσπαθούσαν να πάρουν τη μορφή σατύρων. Τις διονυσιακές τελετές συνόδευε ο διθύραμβος που ήταν ένας χορικός ύμνος. Πρέπει να πούμε στο σημείο αυτό ότι πολλά στοιχεία από αυτές τις λατρευτικές τελετές ενσωματώθηκαν στην αρχαιοελληνική τραγωδία. Κατά τη διάρκεια της ρωμαϊκής και της βυζαντινής περιόδου, οι Αποκριές γιορτάζονταν στον ιππόδρομο . Τις γιορτές αυτές τις διοργάνωνε ο αυτοκράτορας. Σε εκείνες τις γιορτές δεν έπαιρναν μέρος μόνο οι ευγενείς, αλλά και ο απλός λαός. Επίσης οι υπόδουλοι στους Τούρκους Έλληνες γιόρταζαν την αποκριάτικη περίοδο μεταμφιεσμένοι με προβιές . Για παράδειγμα, στην περιοχή Σοχός της Θεσσαλονίκης, ο κόσμος ντυνόταν με δέρματα μαύρων τράγων και ζωνόταν με κουδούνια. Στη Νάουσα επικρατούσε και επικρατεί το έθιμο όπου μερικοί άντρες ντύνονταν γυναίκες και άλλοι ντύνονταν γενίτσαροι (Μπούλες). Από ό,τι μπορούμε να δούμε, τα αποκριάτικα έθιμα έχουν τις ρίζες τους σε πολύ μακρινές εποχές και αναβιώνουν μέχρι σήμερα με τη διαφορά ότι παλιότερα ο τρόπος διασκέδασης δεν είχε τη σημερινή εμπορική μορφή.

Αγορές
Σκύρος: Ξύλινα διακοσμητικά και έπιπλα, με θαυμάσια σχέδια και ιδιαίτερη τεχνοτροπία. Κεραμικά και υφαντά. Ακόμη μέλι, μυζήθρα και φάβα.
Νάουσα-Βέροια/Μελίκη: Κουβέρτες, υφαντά, χαλιά, κρασί, φρούτα και κομπόστες.
Μελίτη (Φλώρινα): Γλυκά κουταλιού και πιπεριές Φλωρίνης και κρασία από το Αμύνταιο.
Άμφισσα: Ελιές Άμφισσας, αμύγδαλα, μέλι και γαλακτοκομικά προϊόντα. Επίσης κρασί και υφαντά.

Απόσταση
Σκύρος: Η Σκύρος (ή Χώρα) απέχει 10 χλμ. από το επίνειο του νησιού, τη Λιναριά.
Νάουσα: Η πόλη απέχει 21 χλμ. από τη Βέροια
Η Βέροια απέχει 520 χλμ. από την Αθήνα και 74 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη
Η Φλώρινα απέχει 580 χλμ. από την Αθήνα και 159 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη
Άμφισσα: Η πόλη απέχει 200 χλμ. από την Αθήνα και 371 χλμ. από τη Θεσσαλονίκη.

Περιοχή
Σκύρος
Η Σκύρος (Χώρα) διαθέτει εξαίρετη νησιώτικη αρχιτεκτονική με πλακόστρωτα δρομάκια και επίπεδες στέγες. Αξίζει της περιπλάνησής σας μέχρι ψηλά το βυζαντινό κάστρο και το μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου. Δείτε το αρχαιολογικό μουσείο και το μουσείο λαογραφίας του Μάνου Φαλντάιτς και το υπαίθριο θέατρο. Έξω από τη Χώρα, στη θέση Παλαμάρι μπορείτε να δείτε τον προϊστορικό οχυρωμένο οικισμό σε αρκετά καλή κατάσταση. Σε όλο το νησί θα δείτε ξωκλήσια, και αρχαιολογικές θέσεις με τάφους. Την εικόνα της Σκύρου ολοκληρώνουν οι υπέροχες παραλίες και τα δασωμένα βουνά.
Νάουσα
Η Νάουσα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του νομού με πλούσιο ιστορικό παρελθόν και σημαντικά αξιοθέατα. Αρχή από την πλατεία εθνομαρτύρων 1821 και συνέχεια στον καταρράκτη των Στουμπάνων, στη θέση Αραπίτσα, χώρος θυσίας των γυναικών της πόλης το 1822. Στη Νάουσα θα δείτε πολλούς μύλους και εκκλησίες. Λίγο έξω από την πόλη μπορείτε να επισκεφτείτε το οινοποιείο της εταιρείας Μπουτάρη (στη Στενήμαχο) και τον παραδοσιακό οικισμό του Αρκαλοχωρίου. Στο ιστορικό και λαογραφικό μουσείο της πόλης θα δείτε ενδυμασίες και αντικείμενα από την καθημερινή ζωή των παλαιών κατοίκων.
Σοχός
Ο Σοχός είναι μια μικρή κωμόπολη χτισμένη μέσα σε δάση από βελανιδιές και καρυδιές. Πολλά από τα σπίτια του διατηρούν την μακεδονίτικη αρχιτεκτονική γραμμή ενώ οι παραδόσεις και οι λαογραφικές εκδηλώσεις είναι ζωντανές όλες τις εποχές του χρόνου.
Μελίκη-Βέροια
Η Βέροια είναι μια από τις ομορφότερες πόλεις της κεντρικής Μεκεδονίας. Δείτε τα τείχη της αρχαίας πόλης και τις περισσότερες από 80 Βυζαντινές και Μεταβυζαντινές εκκλησίες, κατά κανόνα στον τύπο της βασιλικής. Την προσοχή σας αξίζει το Οθωμανικό Λουτρό του Αγά, η γραφική παλαιά αγορά και η Εβραϊκή συνοικία. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο μπορείτε να δείτε σειρά εκθεμάτων που καλύπτουν όλες τις ιστορικές περιόδους της πόλης ενώ στο Βυζαντινό οι συλλογές εικόνων είναι από τις καλύτερες της χώρας. Σε μόλις 12 χλμ. απόσταση από τη Βέροια μπορείτε να επισκεφτείτε τη Βεργίνα και να θαυμάσετε τους εξαίρετους Μακεδονικούς τάφους του τύμβου. Η Μελίκη απέχει 21 χλμ, από τη Βέροια και είναι σημαντικό εμπορικό κέντρο.
Μελίτη (Φλώρινα)
Η Μελίτη είναι ένα μικρό χωριό της Φλώρινας, δείτε όμως το Ρωμαϊκό Λουτρό και την εκκλησία του Προφήτη Ηλία
Άμφισσα
Στην Άμφισσα δείτε την οχύρωση της αρχαίας πόλης καθώς και το Μεσαιωνικό κάστρο. Επισκεφτείτε τα σπίτια των οπλαρχηγών Πανουργιά, Δυοβουνιώτη και το σπίτι των Πασάδων. Σημαντική είναι η ιδιωτική συλλογή νομισμάτων και όπλων του Δρόσου Κραβαρτόγιαννου και του Β. Βλάχου (νομίσματα). Επίσης το Λαογραφικό Μουσείο, το συγκρότημα της οικίας Φρεντζάλα στη συνοικία Μάνδρα και τη Βυζαντινή εκκλησία του Σωτήρα.

Υγειά
Σκύρος: Αγροτικό Ιατρείο, 22220-92222
Νάουσα: Νοσοκομείο, 23320-59100
Σοχός: Κέντρο Υγείας, 23950-22222
Βέροια: Νοσοκομείο, 23310-29913, Μελίκη Αγροτικό Ιατρείο 23310-81204
Μελίτη: Αγροτικό Ιατρείο, 23850-37228
Άμφισσα: Νοσοκομείο, 22650-22331

Οδική σύνδεση
Σκύρος
ΚΤΕΛ Αθηνών, 210-8317153
ΚΤΕΛ Χαλκίδας, 22210-22436
Νάουσα-Βέροια/Μελίκη:
ΚΤΕΛ Βέροιας, 23310-22342
ΚΤΕΛ Αθηνών, 210-5120887
ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, 2310-5221160
Σοχός (Θεσσαλονίκη)
ΚΤΕΛ Αθηνών, 210-8225148 και 210-5124563
ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, 2310-545302
Μελίτη (Φλώρινα)
ΚΤΕΛ Αθηνών, 210-5130427
ΚΤΕΛ Φλώρινας, 23850-22430
ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, 2310-522161
Άμφισσα
ΚΤΕΛ Αθηνών, 210-8317096
ΚΤΕΛ Άμφισσας, 22650-28226

Ακτοπλοϊκή σύνδεση
Σκύρος Με πλοίο από την Κύμη, Λιμεναρχείο Κύμης 2220-22606, Λιμεναρχείο Σκύρου 22220-93475
Άμφισσα: Από το Αίγιο, Λιμεναρχείο Αιγίου, 26910-28888

Σιδηροδρομική σύνδεση
Νάουσα-Βέροια/Μελίκη:
ΟΣΕ Νάουσας, 23320-41535
ΟΣΕ Αθηνών, 210-5297777
ΟΣΕ Θεσσαλονίκης, 2310-517517
ΟΣΕ Βέροιας, 23310-24444
Σοχός (Θεσσαλονίκη)
ΟΣΕ Αθηνών, 210-5297777
ΟΣΕ Θεσσαλονίκης, 2310-517517
Μελίτη (Φλώρινα)
ΟΣΕ Αθηνών, 210-5297777
ΟΣΕ Φλώρινας, 23850-22404
ΟΣΕ Θεσσαλονίκης, 2310-595418

Αεροπορική σύνδεση
Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, Αθήνα, 210-3530000
Αεροδρόμιο Μακεδονία, Θεσσαλονίκη, 2310-408411
Τη Θεσσαλονίκη εξυπηρετούν οι Ολυμπιακές Αερογραμμές (210-9666666) και η Aegean-Cronus (210-998830, 2310-239225).

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Σκύρος:
Δήμος Σκύρου, 22220-91206
Αστυνομία, 22220-92174
ΟΤΕ, 22220-91199
ΕΛΤΑ, 22220-91208
Ταξι, 22220-91666
Νάουσα:
Δήμος Νάουσας 23320-22208
Αστυνομία 23320-22221
ΟΤΕ 23320-22399
ΕΛΤΑ 23320-22311
Ταξί 23320-22552
Τουριστική Ανάπτυξη Νάουσας 23320-22208
Σοχός
Δήμος Σοχού, 23950-22216
Αστυνομία 23950-22232
ΟΤΕ 23950-22299
ΕΛΤΑ 23950-22223
Ταξί 23950-22751
Βέροια/Μελίκη
Δήμος Μελίκης, 23310-81561
Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ημαθίας (Τουρισμός), 23310-28201
Αστυνομία, 23310-81264
ΕΛΤΑ, 23310-81755
Ταξί, 23310-81596
Μελίτη
Δήμος Μελίτης, 23850-37204
Αστυνομία, 23850-37222
ΕΛΤΑ, 23850-37212
Ταξί, 23850-37250
Άμφισσα
Δήμος Άμφισσας, 22650-28913
Αστυνομία, 22650-28623
ΟΤΕ, 22650-72899
ΕΛΤΑ, 22650-28259
Ταξί, 22650-28600

Φαγητό
Σκύρος: Τις απόκριες φτιάχνουν τραχανόπιτα και «τεροπτάδια» με τραχανά και ρύζι. Επίσης δοκιμάστε τηγανίτες με τρύπα στη μέση και μακαρονάδα με μυζήθρα.
Νάουσα – Βέροια/Μελίκη: Δοκιμάστε πέστροφα ψητή και πίτες και γλυκό ραβανί.
Σοχός: Πενιρλί, θαλασσινά (από τη Θεσσαλονίκη) πίτες και γλυκά.
Μελίτη (Φλώρινα), Ψητά κρέατα όλο το χρόνο, φασόλια, χορτόπιτες, πιπεριές και γλυκά κουταλιού.
Άμφισσα: Σε όλες τις ψησταριές και ταβέρνες θα δοκιμάστε αρνί σούβλας και κοντοσούβλι, επίσης πίτες καθώς και ραβανί και αμυγδαλωτά.

Διαμονή Ξενοδοχεία
Σκύρος (Χώρα)
Νεφέλη 22220-91964, 30 κλίνες, τηλεόραση, πισίνα, θέσεις στάθμευσης
Έλενα 22220-91738, 20 κλίνες
Νάουσα
Χαγιάτι Αναστασίου 23320-52120, παραδοσιακός ξενώνας, 11 κλίνες
Ελλάς 23320-22006, 28 κλίνες, κλιματισμός
Εσπερίδες 23320-20250, 20 κλίνες, διαμερίσματα με παροχές ξενοδοχείου
Σοχός:
Διατίθενται μόνο δωμάτια προς ενοικίαση, για πληροφορίες καλέστε τον Δήμο Σοχού.
Βέροια/Μελίκη
Μακεδονία 23310-66902, 70 κλίνες, κλιματισμός, τηλεόραση, μπαρ, θέσεις στάθμευσης
Βέροια 23310-93112, 115 κλίνες, κλιματισμός, τηλεόραση, μπαρ, θέσεις στάθμευσης, υποδομές για άτομα με ειδικές ανάγκες
Βίλα Ελιά 23310-26800, 62 κλίνες, κλιματισμός, τηλεόραση, θέσεις στάθμευσης
Μελίτη (Φλώρινα)
Διατίθενται μόνο δωμάτια προς ενοικίαση, για πληροφορίες καλέστε τον Δήμο Μελίτης. Εναλλακτικά στη Φλώρινα.
Άμφισσα:
Αμφισέουμ 22650-22161, 78 κλίνες, κλιματισμός και εστιατόριο
Απόλλων, 22650-72261, 51 κλίνες

Αθλητισμός
Νάουσα-Βέροια/Μελίκη
Σκι στο Βέρμιο στη θέση Τρία Πέντε Πηγάδια, υψόμετρο 1420 – 2005 μ. με 5 πίστες. 23320-44464. Επίσης χιονοδρομικό στη θέση Σέλι, υψόμετρο 1500-1900 μ. με 8 πίστες, 23310-49226.
Σοχός:
Ιστιοπλοία (στη Θεσσαλονίκη) 2310-4238000 και χειμερινό Σκι στο Χορτιάτη (Θεσσαλονίκη) 2310-224710.
Μελίτη (Φλώρινα)
Ορειβατικό καταφύγιο στο Βλερνο (Βίτσι), ΣΟΧ Φλώρινας, 23850-29939
Χειμερινό Σκι στο χιονοδρομικό κέντρο στο Βίτσι, στη θέση Βίγλα, ΣΟΧ Φλώρινας, 23850-29939
Άμφισσα
Ορειβατικά καταφύγια στα Βαρδούσια, ΕΟΣ Άμφισσας 22650-23420
Χειμερινό Σκι στο χιονοδρομικό κέντρο Παρνασσού, 22670-31630

Τράπεζες
Σκύρος: Εθνική
Νάουσα: Αγροτική, Alpha, Εθνική, Εμπορική, Πειραιώς
Σοχός: Αγροτική
Βέροια/Μελίκη: Αγροτική, Alpha,, Γενική, Eurobank, Εθνική, Εμπορική, Πειραιώς
Μελίτη (Φλώρινα)
Στη Φλώρινα, Αγροτική, Alpha, Γενική, Εμπορική, Εθνική, Πειραιώς, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο.
Άμφισσα
Αγροτική, Alpha, Εθνική, Εμπορική, Πειραιώς, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο.

Internet
Παγανιστικά και άλλα Έθιμα στην Ελλάδα www.goodnews.gr/strange04.html
Τουρισμός στη Σκύρο www.inskyros.gr/09%2008%20alejioy%20tour.htm
Αξιοθέατα στη Σκύρο www.e-city.gr/evia/home/view/4307.php
Ιστορία και περιήγηση στη Σκύρο users.forthnet.gr/ath/ntinos/index-6.html
Πολιτιστικά δρώμενα και εκδηλώσεις στην Ημαθία www.imathia.gr/visit/ekdhlwseis.htm
Καρναβάλι στη Στερεά www.gnto.gr/1/06/0604/ga0604007.html

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία, τ. 18 2004-2005

Ημαθία

Ο Νομός Ημαθίας αποτελεί το κέντρο του μακεδονικού πολιτισμού. Αλλά δεν είναι μόνο τα ιστορικά μνημεία, ολόκληρος ο νομός, με πανέμορφες εξοχές, γραφικές πόλεις και άριστη τουριστική υποδομή, σας προσκαλεί σε ένα αξέχαστο ταξίδι.

Γνωριμία με τη Βέροια
Ξεκινήστε το οδοιπορικό σας από την πρωτεύουσα του νομού, την όμορφη Βέροια. Η πόλη είναι αρχαιότατη, αφού η ύπαρξή της αναφέρεται από το 1000 π.Χ. Χτισμένη στους πρόποδες του Βερμίου, διατηρεί σε μεγάλο βαθμό το παραδοσιακό της χρώμα και αυτό θα το διαπιστώσετε περνώντας από την πλατεία Ωρολογίου, τόπο συγκέντρωσης των Βεροιωτών, την εβραϊκή συνοικία Μπαρμπούτα, τις όχθες του Τριπόταμου και την Κυριώτισσα. Εκεί θα δείτε μερικά υπέροχα δείγματα μακεδονίτικης αρχιτεκτονικής. Περάστε και από το ιστορικό κέντρο για να δείτε τη γραφική παλιά αγορά, δίπλα στη Μητρόπολη. Κατά την περιήγησή σας θα συναντήσετε 51 βυζαντινούς ναούς. Αξίζει να επισκεφτείτε το αρχαιολογικό μουσείο, καθώς και το κάστρο, στην είσοδο της πόλης, με την πανέμορφη θέα. Πανόραμα θα απολαύσετε και από το πάρκο της Ελιάς στην τοποθεσία Πασά Κιόσκι. Λίγο πιο έξω από την πόλη, στη γέφυρα του Αλιάκμονα, σώζεται και ένας μακεδονικός τάφος σε σχήμα ναού. Έξω από το χωριό Καστανιά, δείτε το Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά με τη θαυματουργή εικόνα.

Στη Βεργίνα
Επιβάλλεται να κάνετε μία ξενάγηση στην ιστορική Βεργίνα, που απέχει 12 χλμ. από τη Βέροια. Η Βεργίνα είναι το κατεξοχήν αρχαιολογικό αξιοθέατο της Μακεδονίας. Περιηγηθείτε στους τεράστιους χώρους για να δείτε τα ανάκτορα των βασιλέων, την ακρόπολη, το θέατρο, το θρόνο, την αυλή, τα ψηφιδωτά καθώς και το βυθισμένο νεκροταφείο, όπου θα θαυμάσετε το λαμπρότερο εύρημα των ανασκαφών: το χρυσοστόλιστο τάφο του Φιλίππου.

Στην όμορφη Νάουσα
Φεύγοντας από τη Βεργίνα ανηφορίστε προς τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του νομού, τη Νάουσα, η οποία διασχίζεται από το ποτάμι Αραπίτσα και είναι γεμάτη πράσινο. Το καλύτερο μέρος για να κάνετε τη γνωριμία σας μαζί της είναι το πανέμορφο πάρκο της, με τεχνητές λίμνες, παιδικές χαρές και ζωολογικό κήπο. Να πάτε και στις γραφικές συνοικίες Αλώνια και Μεταμόρφωση, όπου υπάρχουν παραδοσιακά σπίτια και αρχοντικά. Δείτε το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης στο Λύκειο Ελληνίδων της πόλης, περάστε και από την πλατεία των Εθνομαρτύρων, όπου οι Τούρκοι έσφαξαν δεκάδες κατοίκους. Αξίζει να κάνετε και μία επίσκεψη στα οινοποιεία Μπουτάρη που ιδρύθηκαν το 1879. Θα σας ξεναγήσουν στο παλιό οινοποιείο και θα σας δώσουν να δοκιμάσετε μερικά από τα καλύτερα κρασιά!

Σπορ
Φυσικά να εξορμήσετε και στα δύο πολύ καλά χιονοδρομικά κέντρα του νομού πάνω στο Βέρμιο: το Σέλι και τα Τρία-Πέντε Πηγάδια. Το Σέλι είναι το μεγαλύτερο και απέχει 24 χλμ. από τη Βέροια, σε υψόμετρο 1.520 μ. Τα Τρία-Πέντε Πηγάδια βρίσκονται πιο κοντά στη Νάουσα, σε μαγευτική τοποθεσία με πλούσια βλάστηση και πολλά νερά.

Πληροφορίες
Μετάβαση: Από την Αθήνα η Βέροια απέχει 510 χλμ. και η Νάουσα 528 χλμ. (ΚΤΕΛ Αθηνών, τηλ.: 210-5152548). Από τη Θεσσαλονίκη η Βέροια απέχει 68 χλμ. (ΚΤΕΛ Θεσ/νίκης, τηλ.: 2310-595432). Υπάρχει και η λύση του τρένου (ΟΣΕ Αθηνών, τηλ.: 210-5297777 και ΟΣΕ Θεσ/νίκης, τηλ.: 2310-517517).

Χρήσιμα: Βέροια: Κωδικός κλήσης: 23310. Δήμος: 59505. Αστυνομία: 76643. ΚΤΕΛ: 22342. Νάουσα: Κωδικός κλήσης: 23320. Δήμος: 53000. Αστυνομία: 52560. Χιονοδρομικά: Σέλι: 23310-49226 και 3-5 Πηγάδια: 23320-44464.

Φαγητό: Βεροιώτικες σπεσιαλιτέ: «προεδρικό», γκιουβέτσι, μοσχάρι με χυλοπίτες και φασουλονταβά. Για το περίφημο ραβανί περάστε από του Χουχλιούρου, στην παλιά αγορά. Στη Νάουσα δοκιμάστε πέστροφα, σαρμάδες, λαχανοσαρμάδες και φασολάδα. Θαυμάσιες κομπόστες, φρούτα και γλυκό σομλόι.

Διασκέδαση: Στο κέντρο της Βέροιας θα βρείτε ωραία μπαράκια. Στη Νάουσα τα καλά μαγαζιά βρίσκονται στον πεζόδρομο Μπιγκάνου.

Αγορές: Από την αγορά της Βέροιας θα ψωνίσετε τοπικά προϊόντα, ενώ από τη Νάουσα να πάρετε χαλιά, υφαντά και κουβέρτες καθώς και καλό κρασί, φρούτα και κομπόστες.

(πηγή: www.7merestv.gr)