Νέδα

Γνωρίστε το μοναδικό θηλυκό μας ποτάμι και ανακαλύψτε πανέμορφες περιοχές της Πελοποννήσου που διαθέτουν πλούσια ιστορικά και φυσικά μνημεία.

Η Φιγάλεια με τον καταπληκτικό ναό του Επικούριου Απόλλωνα και η Νέδα, το πανέμορφο ποτάμι με τα ενδιαφέροντα γεωλογικά φαινόμενα, θα σας προσφέρουν μια εκδρομή μάθησης και περιπέτειας. Από την άλλη, η γραφική Κυπαρισσία και η ορεινή καταπράσινη Ανδρίτσαινα θα εξασφαλίσουν εναλλακτικές λύσεις για τους πιο συμβατικούς.Προτού εξορμήσετε, σταθείτε στην Κυπαρισσία. Περπατήστε στην παλιά πόλη, με το βυζαντινό κάστρο να δεσπόζει στην κορυφή του λόφου που περιστοιχίζεται από πανύψηλα κυπαρίσσια. Ανεβείτε πιο ψηλά, στη δεξαμενή, για να απολαύσετε καταπληκτική θέα. Πολύ όμορφο είναι το κατάφυτο χωριό Αετός, ενώ αξίζει να προσκυνήσετε και στα μοναστήρια της Κατσιμικάνας και του Αγίου Ιωάννου. Έπειτα, θα πάρετε τον παραλιακό δρόμο και περνώντας από υπέροχα χωριά, όπως το Καλό Νερό και η Ελιά, θα δείτε μαγευτικές ακτές. Στην Ελιά εκβάλλει ο ποταμός Νέδα, ο οποίος πήρε το όνομά του από τη νύμφη της μυθολογίας. Είναι το φυσικό όριο των νομών Μεσσηνίας και Ηλείας. Η Φιγάλεια υπήρξε με το όνομα αυτό από την αρχαιότητα. Φτάνοντας θα δείτε μερικά τούρκικα σπίτια και δύο τζαμιά, ενώ θα επισκεφτείτε τις βυζαντινές εκκλησίες του Αγίου Νικολάου και της Κοίμησης της Θεοτόκου και στην Κάτω Φιγάλεια την τρίκλιτη βασιλική. Στη συνέχεια, επισκεφτείτε τον αρχαιολογικό χώρο με ερείπια από τον αρχαίο ναό της Αρτεμης και μια μικρή συλλογή με ευρήματα. Στις αρχαίες Βάσσες, κοντά στην Ανδρίτσαινα, σε υψόμετρο 1.130 μ., προβάλλει ο ναός του Επικούριου Απόλλωνα, προσφορά των αρχαίων κατοίκων της Φιγάλειας στο θεό του φωτός. Κατασκευάστηκε από τον Ικτίνο και διακρίνεται για την επιβλητικότητά του και τη μοναδική αρμονία του με την τοποθεσία στην οποία είναι χτισμένος. Ο ναός είναι πάρα πολύ καλά διατηρημένος και θεωρείται μοναδικό μνημείο παγκόσμιας αρχιτεκτονικής.Περνώντας από την καταπράσινη Ανδρίτσαινα σταθείτε να ξαποστάσετε στην κεντρική πλατεία που τη σκεπάζει ένας τεράστιος πλάτανος και περπατήστε στα δρομάκια της για να θαυμάσετε τα ωραία πέτρινα σπίτια με τις κεραμιδένιες σκεπές.

Διασχίζοντας το ποτάμι
Από τη Φιγάλεια ξεκινά το μονοπάτι για το πέρασμα της Νέδας, μία καταπληκτική διαδρομή στην κοίτη του ποταμού που περνά από σήραγγες, πηγές και καταρράκτες. Το Στόμιο είναι μια μεγάλη σήραγγα μήκους 100 μ., που έχει τη μορφή σπηλιάς, με δύο μάλιστα επίπεδα! Εκεί βρίσκουν καταφύγιο πολλά ζώα και πουλιά. Πριν από την είσοδο του Στομίου και σε απόσταση 150 μ. από την κοίτη της Νέδας, ένα καταπληκτικό θέαμα θα σας κόψει την ανάσα: οι καταρράκτες της Φιγάλειας, που τα ορμητικά νερά τους ξεπροβάλουν μέσα από ένα άγριο φαράγγι και «σχίζουν» με τη δύναμή τους δύο μυτερούς βράχους. Από εκεί θα συνεχίσετε την πεζοπορία, που είναι σχετικά επικίνδυνη λόγω της ολισθηρότητας της όχθης. Σε κάποια σημεία μάλιστα ίσως χρειαστεί να κολυμπήσετε σε μερικές από τις λίμνες που σχηματίζει το ποτάμι και επειδή ο καιρός δεν είναι ιδανικός για... ψυχρολουσίες, καλύτερα να παρακάμψετε αυτά τα σημεία σκαρφαλώνοντας. Αν πάλι σας έρχεται λίγο δύσκολη και η ορειβασία, ενημερωθείτε για τα πιο βατά σημεία της Νέδας όπου μπορείτε να περπατήσετε και να απολαύσετε τα τοπία μαγευτικής ομορφιάς εκ του ασφαλούς. Το πέρασμα ολοκληρώνεται με την κατάβαση ως τις εκβολές, στον κόλπο της Κυπαρισσίας.

(πηγή: www.7merestv.gr, 8/4/2005)

Ναύπλιο

Ιστορικό, γραφικό, ρομαντικό, φέρνει στο νου μια Ελλάδα που δεν υπάρχει πια, αλλά όλοι μας εξακολουθούμε να ονειρευόμαστε...

Πρόκειται για έναν από τους πιο γοητευτικούς προορισμούς για σαββατοκύριακο, κάθε εποχή του χρόνου. Όλες τις γιορτές και επετείους το Ναύπλιο σφύζει από κόσμο που νιώθει την ανάγκη να αισθανθεί για λίγο σαν να ζει σε άλλη εποχή.

Γνωριμία με την πόλη
Η παλιά ελληνική πρωτεύουσα είναι μία από τις ομορφότερες πόλεις της χώρας μας. Θα το διαπιστώσετε κάνοντας έναν περίπατο στην παλιά πόλη, που στολίζεται από κτίρια βενετσιάνικα, φράγκικα, τούρκικα και νεοκλασικά αρχοντικά, σκαλιστές βρύσες και μπαλκόνια γεμάτα λουλούδια. Τα νεοκλασικά κτίρια είναι έργα του γνωστού μας Τσίλερ καθώς και κάποιων άλλων Βαυαρών αρχιτεκτόνων. Ξεχωρίζουν τα λαμπρά κτίρια του Δικαστικού Μεγάρου και της Βιβλιοθήκης.
Σταθείτε στη μέση της πλατείας Συντάγματος, όπου βρίσκεται το Αλληλοδιδακτικό Σχολείο που ίδρυσε ο Καποδίστριας, και χαζέψτε τριγύρω. Θα μπερδέψετε το χρόνο! Έπειτα, ανηφορίστε και δείτε την όμορφη εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα, μπροστά στην οποία δολοφονήθηκε ο Κυβερνήτης. Μια άλλη ενδιαφέρουσα εκκλησία είναι η Μητρόπολη. Το εσωτερικό της κοσμείται από αντίγραφα έργων μεγάλων Ιταλών ζωγράφων. Μην ξαφνιαστείτε, λοιπόν, όταν ξαφνικά δείτε μπροστά σας το «Μυστικό Δείπνο» του Λεονάρντο Ντα Βίντσι!
Περιπλανηθείτε στα γραφικά σοκάκια, όπου θα συναντήσετε την πρώτη Βουλή των Ελλήνων, το πρώτο δημοτικό σχολείο, καθώς και το άγαλμα του Καποδίστρια. Αξίζει να κάνετε μια επίσκεψη και στα πολύ αξιόλογα μουσεία:
Λαογραφικό, με καταπληκτικά παραδοσιακά εκθέματα και φορεσιές.
Κομπολογιού, που έφτιαξε ο Άρης Ευαγγελινός και είναι πολύ ενδιαφέρον.
Αρχαιολογικό, το οποίο στεγάζεται σε ένα θαυμάσιο βενετσιάνικο κτίριο και φιλοξενεί στις αίθουσές του αντικείμενα από τις ανασκαφές στους σπουδαίους αρχαιολογικούς τόπους των Μυκηνών, της Τίρυνθας και του Ηραίου. Καλό είναι να πάτε μέχρι εκεί. Έτσι, θα τα μάθετε όλα για τη σκοτεινή και πολύπαθη οικογένεια των Ατρειδών.
Πάρτε τώρα βαθιά ανάσα και τις απαραίτητες δυνάμεις για να σκαρφαλώσετε στο ονομαστό κάστρο του Ναυπλίου, το ιστορικό Παλαμήδι. Αν δεν αντέχετε όμως τα 857(!) απότομα σκαλοπάτια, τότε μπείτε στο αυτοκίνητό σας ή σε ένα ταξί, που θα σας πάει από τον πίσω δρόμο. Το Παλαμήδι είναι έργο των Βενετών, το οποίο τελειοποίησε ο Γάλλος Λα Σαλ. Εκεί θα δείτε και τη φυλακή όπου κρατήθηκε ο Κολοκοτρώνης. Επίσης, αξίζει να απολαύσετε και μια ρομαντική βαρκάδα με κατεύθυνση το μικρό νησάκι απέναντι από το Ναύπλιο. Σε αυτό δεσπόζει το ξακουστό φρούριο Μπούρτζι, που χρησιμοποιήθηκε κατά καιρούς ως φυλακή αλλά και ως ξενοδοχείο! Το σούρουπο ανεβείτε στο ψηλότερο σημείο της Ακροναυπλίας για να απολαύσετε ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα.
Μπορείτε ακόμη να κάνετε βόλτα ψηλά στη συνοικία των ψαράδων με τα γραφικά σπίτια και τα στενοσόκακα. Απολαύστε το «γύρο της Αρβανιτιάς». Περπατήστε στον περιφερειακό πεζόδρομο που ξεκινάει από το λιμάνι και φτάνει στον Καραθώνα.

Δείτε οπωσδήποτε
Στο λιμάνι θα βρείτε την αφετηρία από όπου ξεκινούν τα γραφικά τρενάκια που θα σας κατευθύνουν προς την πόλη.

Πού και τι θα φάτε
Αν σας αρέσουν τα ψάρια και τα θαλασσινά, καθίστε στου Σαβούρα ή στο Ναυτικό Όμιλο. Για καλή ελληνική κουζίνα προτιμήστε τις ταβέρνες των: Κακαναράκη, Βασίλη και Στελάρα. Κλασικό εστιατόριο είναι το Ελλάς. Για πιο εκλεπτυσμένες γεύσεις, αλλά και ακριβότερες τιμές, επιλέξτε τα: Αμυμώνη, Εν Έτει 1929 και Σαν Ρόκο.

Πού θα διασκεδάσετε
Η πλούσια και έντονη νυχτερινή ζωή ξεκινάει από τα δημοφιλή καφέ μπαρ: Καφενείο, Πάνθεον και Λυρικό. Εκεί μαζεύονται όλοι και χαζεύουν τη θέα στο Μπούρτζι. Αργότερα, το κέφι ανάβει στο Λάθος, στο Λύκειο και στο Φερρό, όπου γίνεται πανικός. Για δυνατά vibes -τα σαββατοκύριακα- τρέξτε στην ντίσκο Ράστι.

Τι θα πάρετε μαζί σας
Στα όμορφα μαγαζάκια της πόλης -όπως Αγνύθες, Ενώτιον, Μορφές, Από τ' Ανάπλι- θα βρείτε υφαντά, διακοσμητικά και σουβενίρ, παραδοσιακά προϊόντα (τραχανά και ζυμαρικά) καθώς και πολύ καλά κοσμήματα, αντίγραφα κοσμημάτων της μυκηναϊκής εποχής. Διάσημος για τα γλυκά του είναι ο Κουστένης.

Πληροφορίες
Μετάβαση: Μπορείτε να συνδυάσετε δύο διαφορετικές διαδρομές: Η πρώτη είναι μέσω Άργους (148 χλμ.) από την Αθήνα και η δεύτερη (και η πιο όμορφη) μέσω Επιδαύρου (180 χλμ.). Αν δεν έχετε αυτοκίνητο, χρησιμοποιήστε το ΚΤΕΛ (τηλ.: 210-5134588) ή τον ΟΣΕ (τηλ.: 210-5131601).

Χρήσιμα: Αυτόματο: 27520
Τουριστική Αστυνομία: 28131
Δήμος: 23830

(πηγή: www.7merestv.gr)

Λίμνη Πλαστήρα

Ο Νικόλαος Πλαστήρας το 1925 είχε την ιδέα της κατασκευής του φράγματος και σήμερα όλοι τον μνημονεύουν...

Οδοιπορικό
Aφήστε την Καρδίτσα με προορισμό τα παραλίμνια χωριά. Αφού περάσετε τη Μητρόπολη, συνεχίστε νοτιοδυτικά και θα φτάσετε στο ορεινό χωριό Μεσενικόλας. Εκεί να προσκυνήσετε στο ξωκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής, του 1647. Σειρά έχει το Μορφοβούνι, ιδιαίτερη πατρίδα του Νικoλάου Πλαστήρα. Αν προχωρήσετε πιο χαμηλά θα βρεθείτε δίπλα στη λίμνη, στο χώρο αναψυχής του Δασαρχείου. Το τοπίο είναι μοναδικής ομορφιάς, αφού μπροστά σας απλώνεται η λίμνη και στις όχθες της κατηφορίζουν πανύψηλα δέντρα.

Έπειτα γνωρίστε την Κερασιά και σταθείτε λίγο στο γραφικό οικισμό του Αγίου Γεωργίου. Συνεχίζοντας στον ίδιο δρόμο θα φτάσετε στην κατάφυτη Πεζούλα με τα πέτρινα σπίτια και την εκκλησία του Αγίου Παντελεήμονα, του 16ου αι.. Θα δείτε ακόμη κι έναν παραδοσιακό νερόμυλο! Στρίψτε δυτικά για να περάσετε και από τη Φυλακτή, που είναι από τα πιο τουριστικά χωριά της περιοχής. Εκεί ξεχωρίζει η εκκλησία της Αγίας Τριάδας καθώς και η γραφική πλατανοσκέπαστη πλατεία. Λίγο πριν το Νεοχώρι θα δείτε τα Καλύβια Πεζούλας, όπου υπάρχει πλαζ για μπάνιο στη λίμνη (το καλοκαίρι, εννοείται!). Κάνετε βόλτα στο Νεοχώρι και λίγο πιο κάτω σας περιμένει το χωριό Μπελοκομίτης, με την καλύτερη θέα.

Συνεχίζοντας θα φτάσετε στην Καρίτσα. Δείτε το σπήλαιο του Γάκη, αλλά και την Παναγιά Πελεκητή, που είναι σκαλισμένη επάνω σε ένα βράχο. Σειρά έχει το καλύτερο σημείο της διαδρομής: το φράγμα! Αξίζει να ανεβείτε ως επάνω για να θαυμάσετε το πανόραμα. Μπροστά σας απλώνεται η βαθυγάλανη λίμνη με όμορφα δάση να την περιτριγυρίζουν, ενώ ανάμεσά τους ξεφυτρώνουν οι στέγες από τα σπίτια. Ακριβώς απέναντί σας θα δείτε και το μικρό νησάκι Νιάγκα.

Έπειτα θα διασχίσετε τα πανέμορφα χωριά Καστανιά και Λαμπερό για να βρεθείτε στην Ιερά Μονή Πέτρας. Το ιστορικό αυτό μοναστήρι λειτούργησε και ως κρυφό σχολειό. Από κει να συνεχίσετε μέχρι το χωριό Καταφύγιο, και ακόμα πιο ψηλά στη Μονή Κορώνας, που προσφέρει εκπληκτική θέα στο θεσσαλικό κάμπο. Τελευταίος σταθμός σας θα είναι το Μοσχάτο, ένα ακόμη αξιόλογο χωριό.

Σπορ
Περπατήστε με την ψυχή σας ανάμεσα στα έλατα και τις καστανιές. Για πεζοπορία υπάρχουν ειδικά μονοπάτια στο Εκπαιδευτικό Δάσος, αλλά μπορείτε να περπατήσετε και στο Οικολογικό Μονοπάτι, μία διαδρομή μήκους 32 χλμ., που συνδέει τα Ζυγογιαννέικα με το χωριό Άγραφα στην Ευρυτανία. Μπορείτε να κάνετε και ορειβασία, αφού κοντά στον Μπελοκομίτη -στην τοποθεσία Ελατάκος- λειτουργεί ορειβατικό καταφύγιο σε υψόμετρο 1455 μ.. Κοντά στο φράγμα υπάρχει Παρατηρητήριο Πτηνών, ένα ενδιαφέρον και ακίνδυνο σπορ. Στην περιοχή μπορείτε ακόμη να κάνετε ιππασία, ορειβατική ποδηλασία, σκι (στο χιονοδρομικό κέντρο στο χωριό Νεράιδα), παραπέντε και ανεμόπτερο.

Δείτε οπωσδήποτε
Στο Νεοχώρι να περάσετε από το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, Έρευνας και Ενημέρωσης για να μάθετε σχετικά με το φυσικό περιβάλλον και τα οικοσυστήματα.

Πού και τι θα φάτε
Δοκιμάστε τραχανά, πίτες, αγραφιώτικα τυριά και κρέατα, τα οποία θα συνοδέψετε με κόκκινο κρασί από τα αμπέλια της Καστανιάς. Αναζητήστε ακόμη φρέσκο σολομό που ψαρεύεται από τη λίμνη. Καλό φαγητό θα βρείτε στις ταβέρνες Μανιτάρι και Αγνάντι στο Νεοχώρι καθώς και στο Φαγοπότι -ξεχωρίζει για το φαγητό του- και (για ψαρικά) στην πλαζ Πεζούλας, στην Πεζούλα. Επίσης, μπορείτε να καθίσετε για φαγητό και στα εστιατόρια των ξενώνων ή στις ταβέρνες του Μεσενικόλα, του Λαμπερού και των άλλων χωριών.

Τι θα πάρετε μαζί σας
Θα βρείτε είδη λαϊκής τέχνης, ξυλόγλυπτα και μάλλινα. Προμηθευτείτε ακόμη τοπικά προϊόντα, όπως πλιγούρι, μέλι και θαυμάσιο κρασί.

Πληροφορίες
Μετάβαση: Θα φτάσετε στην Καρδίτσα (300 χλμ. από Αθήνα και 228 χλμ. από Θεσ/νίκη). Μετά θα κάνετε άλλα 30 χλμ. για τη Λίμνη. Τα χωριά δεν απέχουν πολύ μεταξύ τους και ο δρόμος είναι σχετικά καλός. Στην Καρδίτσα μπορείτε να πάτε και με λεωφορείο του ΚΤΕΛ (Αθήνα τηλ.: 210-8317181, Θεσ/νίκη τηλ.: 2310-522162).

Διαμονή: Στην Πεζούλα προτιμήστε να καταλύσετε στον κοινοτικό ξενώνα (τηλ.: 92448). Μία πολύ καλή λύση είναι και το Κάστρο (τηλ.: 92339). Στο Μεσενικόλα θα βρείτε ακόμη έναν κοινοτικό ξενώνα (τηλ.: 95419), όπως επίσης στην Καστανιά (τηλ.: 94155, 94855) και τη Φυλακτή (τηλ.: 92850). Στην Κερασιά θα βρείτε ένα ξενοδοχείο, τον Οδυσσέα (τηλ.: 92001, 40430), και στη Μητρόπολη, την Αφροδίτη (τηλ.: 55860). Στο Νεοχώρι να μείνετε στους ξενώνες Αγνάντι (τηλ.: 93190-1) και Ανατολή (τηλ.: 93063, 93151), ενώ στο Μοσχάτο υπάρχει ο Βάκχος (τηλ.: 55435). Ένα καλό ξενοδοχείο υπάρχει και στο χωριό Νεράιδα (τηλ.: 92460-1).

Χρήσιμα:
Αυτόματο: 24410.
Κοινότητα Πεζούλας: 92298.
Αγροτικό Ιατρείο Πεζούλας: 92297.
Koινότητα Φυλακτής: 92585.
Τουριστική Αστυνομία: 21534.
Γραφείο Οικοτουρισμού: 26345, 42363.

(πηγή: www.7merestv.gr, 1/4/2004)

Σέρρες

Aρχαία Αμφίπολη, βουνό Λαϊλιά, λίμνη Κερκίνη, σπήλαιο Αλιστράτης, φαράγγι του Αγγίτη... Πολλές οι προκλήσεις του Νομού Σερρών.

Από τα γραφικά προάστια των Σερρών μέχρι τις χιονισμένες βουνοκορφές του Λαϊλιά και από τους αρχαιολογικούς θησαυρούς της Αμφίπολης μέχρι τους μαγευτικούς οικολογικούς θησαυρούς της λίμνης Κερκίνης, ο Νομός Σερρών έχει τεράστια ποικιλία ενδιαφερόντων!

Γνωριμία με την πόλη
Το σημαντικότερο αξιοθέατο είναι ο αναστηλωμένος ναός των Αγίων Θεοδώρων, η παλαιά Μητρόπολη, μία μεγαλόπρεπη εκκλησία στο κέντρο της παλιάς πόλης. Ο ναός φημιζόταν για τα περίφημα ψηφιδωτά του. Ύστερα όμως από μία πυρκαγιά το 1913 σώζεται μόνο εκείνο στο οποίο εικονίζεται ο Απόστολος Ανδρέας. Στο λόφο του Κουλά θα δείτε ερείπια της αρχαίας ακρόπολης και του βυζαντινού φρουρίου, γνωστό ως «πύργος του βασιλέως». Στο βορειοανατολικό άκρο του κάστρου θα συναντήσετε τον πανέμορφο βυζαντινό ναό του Αγίου Νικολάου, με υπολείμματα τοιχογραφιών και κοσμημάτων από την εποχή των Παλαιολόγων. Σε απόσταση 2 χλμ. θα βρεθείτε στον Αϊ-Γιάννη, ένα πανέμορφο γραφικό προάστιο, καταπράσινο, με τρεχούμενα νερά, καταρράκτες και τεχνητή λίμνη. Λίγο πιο μακριά (9 χλμ. ανατολικά), σε μία χαράδρα του Μενοίκιου Όρους, βρίσκεται η Μονή του Τιμίου Προδρόμου, ιστορικό μοναστήρι που ιδρύθηκε το 1275. Κτισμένο επάνω σε ένα λοφίσκο, προσφέρει πανοραμική θέα του κάμπου και της πόλης των Σερρών.

Οδοιπορικό
Με κατεύθυνση το δασικό όγκο του Λαϊλιά, θα περάσετε από την περίφημη Χρυσοπηγή και θα βρεθείτε σε ένα συναρπαστικό κατάφυτο τοπίο, σε υψόμετρο 590 μ., με δροσερά νερά και γραφικά σπίτια, όπου περίοπτη θέση κατέχει το αξιόλογο Εκτροφείο Θηραμάτων, με ζαρκάδια, φασιανούς και ορτύκια! Μετά από 25 χλμ. θα βρεθείτε στο δάσος του Λαϊλιά, στην οροσειρά της Βροντούς, ένα άγριο τοπίο μέσα στις οξιές, τους κέδρους και τα παγωμένα νερά. Θα περπατήσετε μέσα στο δάσος και θα περάσετε από το στοιχειωμένο βράχο της Κατίγκας, στο χείλος μιας βαθιάς χαράδρας, που έχει συνδεθεί με το θρύλο μιας κοπέλας που αυτοκτόνησε πέφτοντας από εκεί για να μην παντρευτεί ένα μωαμεθανό. Στο νομό Σερρών ανήκει ένα μέρος της λίμνης Κερκίνης, ενός οικολογικού παραδείσου και από τους σημαντικότερους υγροβιότοπους της Ευρώπης. Το σπήλαιο της Αλιστράτης θεωρείται από τα ομορφότερα και μεγαλύτερα της Ευρώπης. Οι πολυδαίδαλες στοές, ο πλούσιος διάκοσμος από σταλαγμίτες και σταλακτίτες θα σας καταπλήξουν. Σε απόσταση περίπου 500 μ. θα δείτε ένα άλλο πολύ όμορφο φυσικό αξιοθέατο, το φαράγγι του ποταμού Αγγίτη. Πρόκειται για μια βαθιά και στενή ποτάμια κοιλάδα, ανάμεσα στους ορεινούς όγκους του Παγγαίου και του Μενοίκιου Όρους, πλημμυρισμένη από πλατάνια, ιτιές, αγριόλευκες και αρμυρίκια. Τέλος, στον αρχαιολογικό χώρο της Αμφίπολης θα δείτε υπολείμματα αρχαίων τειχών, την αρχαία ξύλινη γέφυρα, το γυμνάσιο, τους μακεδονικούς τάφους, την ελληνιστική οικία και τη ρωμαϊκή έπαυλη.

Δείτε οπωσδήποτε
Μία από τις πιο μοντέρνες λουτροπόλεις της Βόρειας Ελλάδας θα συναντήσετε λίγο έξω από το Σιδηρόκαστρο των Σερρών, με υπερσύγχρονο υδροθεραπευτήριο, μπανιέρες υδρομασάζ και ένα μεγάλων διαστάσεων spa form, με πλήρως εξοπλισμένο ιατρείο. Τηλ.: 23230-22422.

Σπορ
Σε υψόμετρο 1.600 μ. βρίσκονται το χιονοδρομικό κέντρο του Λαϊλιά, άριστες πίστες και ένα πανέμορφο σαλέ. Στην περιοχή της Αλιστράτης και του Αγγίτη λειτουργεί Κέντρο Εναλλακτικού Τουρισμού, Extreme Experience, που διοργανώνει προγράμματα πεζοπορίας, αναρρίχησης, ράφτινγκ, mountain bike κ.λπ.. Πληροφορίες στο τηλ.: 23210-66256.

Πού και τι θα φάτε
Στο προάστιο του Αϊ-Γιάννη καθίστε στο πολύ καλό Πέτρινο και δοκιμάστε κρέας στρουθοκαμήλου. Για μερακλίδικους μακεδονικούς μεζέδες στην πόλη προτιμήστε τα Λόγια της Πλώρης και τα Μεζεδοκαμώματα. Στην Κερκίνη να πάτε στην ταβέρνα Διόνυσος και στα Άνω Πορόια στην Πεστροφοταβέρνα. Όταν βρεθείτε στην Αλιστράτη, μην παραλείψετε να δοκιμάσετε τις τουλούμπες της.

Πού θα διασκεδάσετε
Οι Σέρρες διαθέτουν Hard Rock Cafe και Jackson's Spirit Hall, που γεμίζουν με νεολαία. Υπάρχουν πολλές ακόμα επιλογές για ξενύχτι.

Τι θα πάρετε μαζί σας
Ακανέ, το ανατολίτικο παραδοσιακό λουκούμι με βούτυρο και αμύγδαλο, αποκλειστικό προϊόν της περιοχής από το 1927.

Πληροφορίες
Μετάβαση: Απόσταση από την Αθήνα 587 χλμ. και από τη Θεσ/νίκη μόλις 80 χλμ. ΚΤΕΛ Αθήνας, τηλ.: 210-5120212 και Θεσσαλονίκης τηλ.: 2310-526582. ΟΣΕ Αθήνας τηλ.: 210-5297777 και ΟΣΕ Θεσσαλονίκης, τηλ.: 2310-517517. Στο εσωτερικό του νομού θα κινηθείτε με το τοπικό ΚΤΕΛ, τηλ.: 23210-36731.
Χρήσιμα: Κωδικός: 23210. Αστυνομία: 55133. Τουριστική Αστυνομία: 22001. Δήμος: 22410. Δήμος Σιδηροκάστρου: 23230-22370. Δήμος Αλιστράτης: 23240-31206.

(πηγή: www.7merestv.gr, 23/4/2004)

Passport - Μάρτιος Απρίλιος 2004

Γαλλικά ταξιδιωτικά γραφεία βεβαιώνουν πως τελευταία η ζήτηση για επίσκεψη της Disneyland ξεπερνά και αυτή ακόμα για το ίδιο το Παρίσι. STOP Επικυρώθηκαν και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τα αυστηρά μέτρα για την προστασία των επιβατών των αεροπορικών εταιριών, η εφαρμογή τους θα ξεκινήσει από το 2005. STOP Η επίτροπος Μεταφορών Loyola De Palacio σε απάντηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με το θόρυβο που προκαλείται στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, παραδέχθηκε πως το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό. STOP Η κουζίνα της Ιορδανίας έχει πλήθος επιρροών από τη Συρία και το Λίβανο. Ένα από τα καλύτερα μέρη για απόλαυσή της στο Αμμάν είναι το Fakhr-el-Din, 40 Taha Hussein str., εξαίρετη κουζίνα σε πολύ καλή τιμή. STOP Το 20ο χιονοδρομικό κέντρο του Ιράν άνοιξε στο βουνό Sahand, 60 χλμ. από την Ταβρίδα. STOP Η πρώτη πανεπιστημιακού επιπέδου σχολή γαστρονομίας άνοιξε από το φθινόπωρο στην Ιταλία, στο Pellenzo και στο Colormo, με 60 φοιτητές. STOP Φέτος η χρονιά είναι εορταστική στο Sandiago de Compostella της Γαλικίας στην Ισπανία, το Ano Santo, με πλήθος εκδηλώσεων με αποκορύφωμα τη θερινή περίοδο. STOP Φόρος αναχώρησης ζητείται πλέον από τους ξένους ταξιδιώτες στα αεροδρόμια της Phnom Penh και της Siam Reap στην Καμπότζη. STOP Νέα κλινική ταξιδιωτικής ιατρικής άνοιξε στο Cambridge, www.cambridgetravelclinic.co.uk. STOP Νέα γραμμή σιδηροδρόμου (AirTrain) συνδέει το αεροδρόμιο JFK της Ν. Υόρκης με τον υπόγειο σιδηρόδρομο της πόλης. STOP Στην Αυστραλία (Μελβούρνη) ειδικοί διάδρομοι σε ύψος 47 μ. τοποθετήθηκαν στο δάσος δίπλα από τον Victoria Great Ocean Road ώστε οι επισκέπτες να θαυμάζουν από κοντά τα παράξενα άγρια ζώα της περιοχής. STOP Ειδική έκθεση αφιέρωμα στον Van Gogh άνοιξε στο παράρτημα του μουσείου του Άμστερνταμ στο αεροδρόμιο Schiphol της πόλης. Το φαινόμενο της ύπαρξης πυρήνων τέχνης σε αεροδρόμια κερδίζει έδαφος, στον κόσμο μόνο το Ελ. Βενιζέλος διαθέτει μικρό μουσείο με ευρήματα της περιοχής και το San Francisco που φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις. STOP Στο αεροδρόμιο της Σιγκαπούρης υπάρχουν πολλές θέσεις με υπολογιστές για δωρεάν χρήση Internet καθώς και πολλά info corner όπου μπορείτε να παρακολουθήσετε το δορυφορικό πρόγραμμα της επιλογής σας ή να κάνετε χρήση υπολογιστή. Στον δεύτερο όροφο του αεροδρομίου στο Terminal 1, θα βρείτε γυμναστήριο και πολύ χρήσιμα ντους για να ανανεωθείτε μετά από πολύωρη πτήση. STOP Αν σκοπεύετε να επισκεφτείτε τη Ν. Ζηλανδία, ειδικά την περίοδο του θέρους, προσοχή, φροντίστε να κάνετε έγκαιρα τις κρατήσεις της διαμονής σας. Στη χώρα υπάρχουν δυο εταιρείες υπεραστικών λεωφορείων, για να μετακινηθείτε πρέπει οπωσδήποτε να κάνετε πριν κράτηση της θέσης σας στο τοπικό πρακτορείο. STOP Ιατρικά νέα: Ελονοσία εμφανίστηκε σε μεγάλο αριθμό ταξιδιωτών που επιστρέφουν από την Γκάμπια. Δάγκειος πυρετός συνεχίζει να παρουσιάζεται σε περιοχές της βορειοανατολικής Αυστραλίας, ειδικά στα Torres Strait και στα νησιά Yam, επίσης αναφορές υπάρχουν και για τη δυτική Ιάβα. Προβλήματα διάρροιας παρουσιάζονται σε ταξιδιώτες από το Μπαλί. Τύφος και χολέρα παρουσιάστηκαν στην πρωτεύουσα του Τατζικιστάν και στο Μάλι. Τέλος, λεϊσμανίαση εμφανίστηκε σε επισκέπτες στο Σουδάν και κρούσματα λύσσας στην Κίνα, στην επαρχία Guanxi. STOP Φωτοτυπήστε σε σμίκρυνση 50% το διαβατήριό σας και γράψτε πίσω του όλα τα σημαντικά τηλέφωνα επικοινωνίας, τραπεζικούς λογαριασμούς, ιατρικές πληροφορίες κλπ. Πλαστικοποιήστε το, έχει μέγεθος πιστωτικής κάρτας και είναι πολύ χρήσιμο στο ταξίδι. STOP Βεβαιωθείτε πως έχετε κάνει αρκετά ψηλά για το εισιτήριο του λεωφορείου κατά την έξοδό σας από το αεροδρόμιο του Δουβλίνου. Συνήθως οι οδηγοί δεν δίνουν ψιλά και απαιτούν το ακριβές αντίτιμο. STOP Τα ακριβά ξενοδοχεία έχουν και φροντισμένες τουαλέτες. Δεν χάνετε τίποτα να δοκιμάστε την είσοδό σας στο lobby και κατόπιν να ψάξετε για το γνωστό σήμα που θα σας οδηγήσει στις τουαλέτες. STOP Αν ταξιδέψετε στην Αφρική με λεωφορείο, προσοχή στα σακίδιά σας μιας και πολλά κρούσματα κλοπής αναφέρονται. Κρατήστε τα ανάμεσα στα πόδια σας ή φροντίστε να μην είναι εύκολα προσβάσιμα, π.χ. καλυμμένα από άλλες αποσκευές. STOP Αν ταξιδέψετε προς το Μαρρακές του Μαρόκου, προσέξτε ένα πίνακα στην έξοδο του αεροδρομίου που αναφέρει το κόστος του ταξί ανάλογα με τον προορισμό στην πόλη. Είναι πολύ χρήσιμη πριν διαπραγματευτείτε την τιμή με τον οδηγό του ταξί.

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cosmos Travel - Μάρτιος Απρίλιος 2004

Τυρόλο και Βαυαρία

ΤΥΡΟΛΟ
Ο δρόμος Α22 από τη Μοντένα. Απίστευτη εναλλαγή πράσινου, με τ' αμπέλια, τα φρουτοχώραφα, τους καταπράσινους λόφους με τα κάστρα και τα λιβάδια. Τρέντο, Μπενζάνο, Ιταλικές Αλπεις, Δολομίτες. Το πέρασμα του Μπρέμερο, η γέφυρα της Ευρώπης στα 190 μ. ύψος και 670 μ. μήκος. Η διαφορά στο χρώμα των πινακίδων, από το πράσινο στο γαλάζιο και τότε καταλαβαίνεις πως βρίσκεσαι σ' άλλη χώρα - σύνορα και έλεγχοι διαβατηρίων δεν υπάρχουν. Μας υποδέχεται ο πελώριος όγκος των Αλπεων και η μαγεία του Τυρόλο.
Το Τυρόλο είναι μια από τις 9 αυτόνομες περιοχές της Αυστρίας και πρωτεύουσά της το αρχοντικό μεσαιωνικό Ινσμπρουκ - 120 χιλ. κάτοικοι - στην αγκαλιά των Α
Το ιστορικό κέντρο αναλλοίωτο. Ποίημα. Μικρά γουστόζικα μαγαζάκια με διάφορα σουβενίρ και κεντράκια. Σπίτια παλιά, πανέμορφα, με τη χρονολογία κατασκευής τους στην πρόσοψη, 1452, 1567, 1749 κ.ά., ζωγραφισμένα και σχεδιασμένα, σαν πασπαλισμένα με χρωματιστή ζάχαρη, εναλλασσόμενου ρυθμού, μπαρόκ και ροκοκό, πάνω σ' ένα πεντακάθαρο και καλοδιατηρημένο καλντερίμι. Το διοικητικό κέντρο με χρυσή στέγη, λουλουδιασμένα μπαλκόνια και 2.700 επίχρυσες πλάκες.
Ο καθεδρικός ναός του Αγ. Ιακώβου. Η λεωφόρος Μαρίας Θηρεσίας, εμπορικός δρόμος, ποδηλατοδρόμιο ανάμεσα στο πάρκο και πλάι στο ποτάμι. Μια πόλη για όλες τις ώρες, για όλες τις εποχές, για όλους τους καιρούς, για όλα τα γούστα.
Στάση, περίπατο και παγωτό στη λίμνη Τσελ-Αμ-Ζέε. Ακτινοβολία ανάμεσα στα ψηλά βουνά και πρόκληση για κολύμπι στη διαμορφωμένη πλαζ. Θα ακολουθήσουν λίμνες πολλές κι ονομαστές κι όμορφα κάστρα πλάι στις λίμνες. Τράου, Βόλφαγκ και Μοντ.

Επιστροφή στο Ινσμπρουκ και την άλλη μέρα τα μπογαλάκια μας για το Σάλτσμπουργκ (πύργο του αλατιού. Κέντρο του αλατιού κατά τον μεσαίωνα και γενέτειρα του μεγάλου Μότσαρτ. Παντού δεσπόζει το πνεύμα, το άρωμα και η φυσιογνωμία του μεγάλου αυτού μουσουργού).
Ομορφη πόλη. Βουνά και κάστρα. Ποτάμια και γιοφύρια καγκελωτά. Στην πλατεία του καθεδρικού ναού και μπροστά στο σπίτι του Μότσαρτ το μεγάλο πανηγύρι. Πήραμε μια κλεφτή ματιά από το όμορφο φεστιβάλ. Ηθοποιοί πάνω από ένα κάρο τραγουδούσαν άριες από γνωστές όπερες.

ΒΑΥΑΡΙΑ
Πολλοί, όταν λένε Βαυαρία εννοούν το Μόναχο και όταν λένε Μόναχο εννοούν τη Βαυαρία. Ισως και να 'χουν κάποιο δίκιο. Το Μόναχο είναι Μόναχο. Ο πασίγνωστος σιδηροδρομικός σταθμός, κέντρο των απανταχού διερχομένων. Τα περίφημα και πολυδιαφημισμένα μεγαλοκαταστήματα με σχετικά φτηνές τιμές είναι μια πρόσκληση.
Το παλιό δημαρχείο στον πεζόδρομο και το παράξενο και ιστορικό ρολόι. Οι γνωστές και πολυάριθμες μπιραρίες με τους ξύλινους πάγκους και τα τεράστια ποτήρια μαύρης ή ξανθής μπίρας, που ποτέ δεν ξεδιψάς. Το ποικιλόχρωμο πλήθος που σουλατσάρει, χαζεύοντας τις διάφορες ατραξιόν του δρόμου, από πλανόδιους μουζικάντηδες μέχρι θέατρο του δρόμου, τρώγοντας χωνάκι παγωτό ή μασουλώντας νοστιμότατα κεράσια, προβάλλοντας τη ζωντάνια και τον παλμό μιας σύγχρονης και μοντέρνας μεγαλούπολης.
Αλλά όλα σου τα λεφτά και η ευχαρίστηση. Η μεγάλη πρόσκληση, η μεγάλη μαγεία είναι εκείνη η άλλη, η άγνωστη, η περιφερειακή και σκαρφαλωμένη στα βουνά Βαυαρία. Η πιο εντυπωσιακή περιοχή με τα πανέμορφα χωριά, τα πανύψηλα βουνά, μοναστήρια, ποτάμια, λίμνες και κάστρα.
Πρώτη μας στάση στο καταπληκτικό Γκάρμις. Σπίτια κουκλίστικα, ζωγραφισμένα, αληθινά έργα τέχνης. Δρομάκια στενά καλοστρωμένα, πρόκληση για περίπατο και ρέμβη, μαγαζάκια γουστόζικα. Στη συνέχεια, στο μοναστήρι του Ετάλ, χτισμένο τον 18ο αιώνα σε υψόμετρο 877 μ. σε ρυθμό έντονο μπαρόκ και για παραγωγή μια θαυμάσια μπίρα.
Μερικά χιλιόμετρα πιο κάτω το Ομπεραμεργκάου, γνωστό για τα πανέμορφα ξυλόγλυπτά του. (Στην περιοχή αυτή η ξυλογλυπτική διδάσκεται υποχρεωτικά στα σχολεία). Διασχίζουμε την οροσειρά Αμερ που πήρε το όνομά της από τον ποταμό Αμερ. Τοπία φανταστικά. Λιβάδια και πλαγιές καταπράσινες, αγροικίες, αγελάδες που βόσκουν.
Φτάνουμε στο κάστρο Νοσβαστάιμ που άρχισε να κτίζεται το 1867, και τελείωσε το 1886 από τον Λουδοβίκο τον 2ον που ήθελε να δείξει τη δύναμή του στους Πρώσους, που τον είχανε νικήσει!
Στην περιοχή αυτή του Λεχτάλ - από τον ποταμό Λεχ - υπάρχει κι άλλος μεγάλος πύργος. Η θερινή κατοικία του Λουδοβίκου. Το κάστρο Χοχενσβάγκεν. Χτισμένο το 1837 πλάι σε μια μικρή αλλά πανέμορφη λίμνη όπου πνίγηκε (ή πνίξανε) τον Λουδοβίκο.
Τουριστική περιοχή. Πάρκα καλοσχεδιασμένα, με πολύ κόσμο και κίνηση, μαγαζιά, εστιατόρια, μπιραρίες, ανηφορικά δρομάκια και άμαξες. Αν έχει κανείς κουράγιο μπορεί ν' ανέβει με τα πόδια σ' αυτό το κάστρο και να θαυμάσει από κοντά τις αυλές με τα πέτρινα σιντριβάνια, τα υπέροχα λουλούδια και την απίθανη θέα. Το ταξίδι βαδίζει προς το τέλος του. Επιστροφή με μικρές δόσεις θλίψης και νοσταλγίας. Ομως αξίζει ένας καφές στο Φέρνπας στα 1.200 μ. και θέα, τι άλλο, μια παραμυθένια λίμνη. Μοναδικό πέρασμα και δρόμος εμπορίου από το λιμάνι της Βενετίας στην Κεντρική Ευρώπη.

(πηγή: www.rizospastis 16/3/2003)

Μέτσοβο

Σκαρφαλωμένο σε μια απόκρημνη πλαγιά, χτισμένο μέσα σε ένα πανέμορφο, καταπράσινο τοπίο, το Μέτσοβο γνώρισε στη μακραίωνη ιστορία του μεγάλες δόξες. Ακόμη «αντηχούν» στα γραφικά δρομάκια και τις πλατείες του, μαζί όμως με τις φωνές των επισκεπτών, αφού η θαυμάσια αυτή κωμόπολη έχει μετατραπεί σε έναν από τους πιο δημοφιλείς χειμερινούς προορισμούς της Ελλάδας. Αιτία, όχι μόνο η μοναδικότητα του τοπίου, όχι μόνο η ξεχωριστή γοητεία του οικισμού, αλλά και τα σπορ που μπορεί κάποιος να κάνει στην περιοχή και υπόσχονται πολλές ώρες διασκέδασης και χαράς.

Tο Μέτσοβο είναι συνώνυμο της αρχοντιάς. Θα το διαπιστώσετε αυτό αμέσως μόλις πατήσετε το πόδι σας εκεί. Περπατήστε στις ανηφοριές του χωριού και θαυμάστε το ένα μετά το άλλο τα μοναδικά αρχοντικά του. Παρατηρήστε τους γέροντες που κάθονται στις πλατείες κρατώντας τις παραδοσιακές γκλίτσες. Κάποιοι από αυτούς φορούν τις παραδοσιακές στολές τους όχι για λόγους τουριστικούς, αλλά από άποψη, τρόπο ζωής, ως φόρο τιμής στο περήφανο παρελθόν τους. Σταματήστε οπωσδήποτε στην πολύ ενδιαφέρουσα Πινακοθήκη Αβέρωφ. Όπως πιθανώς θα γνωρίζετε, το Μέτσοβο είναι η πατρίδα του Ευάγγελου Αβέρωφ-Τοσίτσα, ο οποίος και του κληροδότησε τη σπουδαία συλλογή του με έργα τέχνης (έργα Ελλήνων ζωγράφων του 19ου και του 20ού αιώνα). Μια συλλογή που στεγάζεται στο αρχοντικό της οικογένειας Αβέρωφ. Περάστε οπωσδήποτε και από το αξιόλογο μουσείο της πόλης. Στην πλατεία θα κάνετε μια στάση στην όμορφη κρήνη. Προσπερνώντας την, λίγο πιο κάτω θα συναντήσετε την εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Ένα άλλο σημαντικό θρησκευτικό μνημείο, λίγο πιο έξω από το Μέτσοβο, είναι και το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου που χτίστηκε το 1700 και διαθέτει ένα θαυμάσιο ξυλόγλυπτο τέμπλο και μοναδικής αξίας τοιχογραφίες.

Εκδρομές
Το Μέτσοβο είναι τόσο όμορφο που δεν θα χορταίνετε να το περπατάτε. Και στην ευρύτερη περιοχή του όμως η ομορφιά περισσεύει! Οπότε αξίζει και με το παραπάνω να πάρετε το αυτοκίνητό σας και να κάνετε μια μεγάλη βόλτα. Τα γραφικά χωριουδάκια Ανήλιο, Ανθοχώρι, Χρυσοβίτσα και Μηλιά είναι μερικές μόνο από τις στάσεις που αξίζει να κάνετε. Μια εκδρομή στον Εθνικό Δρυμό της Πίνδου (απ' όπου πηγάζουν πέντε από τα μεγαλύτερα ποτάμια της Ελλάδας, ο Αώος, ο Αλιάκμονας, ο Πηνειός, ο Αχελώος και ο Άραχθος) μέσα από δάση με έλατα και οξιές θα σας φέρει στις μαγευτικές λίμνες Φλέγγα και το οροπέδιο Πολίτσες. Είναι μια καλή ευκαιρία για πεζοπορία στον καθαρό αέρα, στην πανέμορφη φύση.

Σπορ
Αν πάλι είστε φίλοι του σκι, να ξέρετε ότι βρεθήκατε σε ένα φυσικό παράδεισο. Όχι ένα, αλλά δύο χιονοδρομικά κέντρα σας περιμένουν να οργώσετε τις πίστες τους. Στα 5 χιλιόμετρα από το Μέτσοβο, στην τοποθεσία Προφήτης Ηλίας (1.400-1.600 μέτρα υψόμετρο), θα βρείτε το μικρό χιονοδρομικό κέντρο του δήμου με τέσσερις πίστες, τρεις αναβατήρες και ένα τουριστικό περίπτερο. Στην τοποθεσία Καρακόλι (1.320-1.550 μέτρα υψόμετρο) θα βρείτε το δεύτερο χιονοδρομικό κέντρο. Ανήκει στο Ίδρυμα Τοσίτσα και διαθέτει δύο πίστες, ένα αναβατόριο και κατάστημα ενοικίασης ειδών σκι. Εκεί λειτουργεί και σχολή, όπου μπορείτε, με τη βοήθεια έμπειρων δασκάλων, να μάθετε όλα τα μυστικά του σπορ.

Δείτε οπωσδήποτε
Να επισκεφθείτε το οινοποιείο του Αβέρωφ με τα καταπληκτικά κρασιά του.

Πληροφορίες
Μετάβαση: Από τα Γιάννενα (445 χιλιόμετρα από την Αθήνα και 370 από τη Θεσσαλονίκη) το Μέτσοβο απέχει μόλις 60 χιλιόμετρα. Αν δεν πάτε με το αυτοκίνητό σας (που είναι και η ιδανική λύση) υπάρχει το λεωφορείο του ΚΤΕΛ (τηλέφωνο Αθηνών: 210-5129363, τηλ. Θεσ/νίκης: 2310-512444 και 2310-517324). Ως τα Γιάννενα φτάνει και αεροπλάνο (Ολυμπιακή, 210-9666666). Από εκεί θα πάρετε το ΚΤΕΛ (ΚΤΕΛ Ιωαννίνων: 26510-26404 και 26510-25014).

Χρήσιμα: Κωδικός κλήσης: 26560, Αστυνομία: 41233 Δήμος: 41207, Κέντρο Υγείας: 41111.

Φαγητό-Διασκέδαση-Αγορές
Η τοπική κουζίνα περιλαμβάνει άριστα μαγειρεμένα και ψημένα κρέατα. Εδώ θα φάτε πεντανόστιμη γίδα βραστή, κοντοσούβλι, μοσχαράκι στη γάστρα... Στο Γαλαξία και στο Παραδοσιακό θα φάτε πολύ καλά. Μην παραλείψετε να δοκιμάσετε τραχανά και χυλοπίτες με τυρί. Τα τυριά του Μετσόβου είναι εξάλλου φημισμένα. Αναζητήστε το καπνιστό μετσοβόνε. Και φυσικά, συνοδέψτε το φαγητό σας με ένα από τα καλύτερα ελληνικά κρασιά, το Κατώι. Όλες οι καφετέριες της πόλης συγκεντρώνουν κεφάτο κόσμο, ειδικά τα Σαββατοκύριακα. Πολύ καλά μπαράκια λειτουργούν και σε όλα τα μεγάλα ξενοδοχεία της κωμόπολης. Το Μέτσοβο φημίζεται για την τέχνη της υφαντικής και του κεντήματος. Θα αγοράσετε λοιπόν εξαιρετικά χειροποίητα υφαντά και κεντήματα. Μεγάλη είναι η μετσοβίτικη παράδοση και στα ξυλόγλυπτα αντικείμενα - διακοσμητικά.

(πηγή: www.7merestv.gr, 24/1/2004)

Οι μαρκήσιοι του οίνου της Φλωρεντίας

Εξι αιώνες, 26 γενιές οινοπαραγωγοί οι Αντινόρι ταυτίζονται και εκφράζουν τη γη και το πνεύμα της Τοσκάνης. Στη Φλωρεντία και στις εξοχές της δοκιμάσαμε τα ονομαστά κρασιά του οίκου

Te duce proficio = η επιδίωξη της υπεροχής. Δύο αρχαγγελάκια με ουρά γοργόνας παραστέκουν το κεντρικό σήμα, στεφανωμένο με κορόνα που καταλήγει σε τρία κληματόφυλλα. Αυτό είναι το οικόσημο της οικογένειας Αντινόρι (Antinori), το οποίο σχεδιάστηκε το 1512 από τους Della Robbia. Αγνοώ την παρασημαντική της εραλδικής αλλά δονούμαι από την υπερήφανη και απερίφραστη ομολογία φιλοδοξίας: επιδιώκοντας την υπεροχή. Γραμμή πλεύσης που δεν πρόδωσαν 26 γενιές από το 1385. Εκ των αρχαιότερων οινοπαραγωγικών οίκων του κόσμου, οι μαρκήσιοι εκφράζουν το πεντόσταγμα του Τοσκανισμού: αγρότες δεμένοι με τις γαίες τους, με τις παραδόσεις, έμποροι, καλλιεργημένοι φιλότεχνοι. Ταυτισμένοι με το προϊόν τους. Πλην... κακείνο μη αφιέναι. Δηλαδή υπάρχουν και τα διαπλεκόμενα. Ω! μα εννοώ απλώς ότι, πέραν των κρασιών τους, παράγουν δύο extra παρθένα ελαιόλαδα από τη ζώνη της Ούμπρια ­ το ένα μάλιστα βιολογικής καλλιέργειας ­, ετοιμάζουν μια ξενοδοχειακή μονάδα αγροτουριστικοοινικού προσανατολισμού, κόστους 2.000.000 δολαρίων, επάνω στον λόφο της Santa Cristina, επαναλειτούργησαν δίπλα στα γραφεία τους ­ μέσα στο Παλάτσο ­ την παλαιότερη καντινέτα και ίδρυσαν δύο αδελφούλες καντινούλες στη Ζυρίχη και στη Βιέννη. Εστιν ουν καντινέτα κομψό εστιατόριο με ντόπια πιάτα που πλαισιώνουν τα κρασιά τους. Ετικέτες πολλές: 26, όσες και οι γενιές.

«Οι έξι αιώνων ρίζες στο αμπέλι διαμορφώνουν οπωσδήποτε τη φιλοσοφία μας αλλά δεν αναστέλλουν το ανανεωτικό μας πνεύμα» λέει ο μαρκήσιος Πιέρο Αντινόρι.

Ο Πιέρο Αντινόρι λογίζεται ως ο πριμάτος οινάρχης μεγάλων όγκων. Τι του οφείλουν οι συμπατριώτες του; Κυρίως το ότι τους ξέπλυνε από τη ρετσινιά της δικής τους, της ιταλιάνικης ρετσίνας. Θυμόσαστε το φθηνό Chianti στη γραφική νταμιτζανίτσα με την ψάθινη φούστα; Παντιέρα εύκολη ενός μαγικού φολκλόρ που επί μακρόν έδινε διεθνώς μιαν ευτελή, λειψή εικόνα του ιταλικού κρασιού. Το φαμελίτικο παρελθόν, οι έρευνες, οι επενδύσεις του μαρκήσιου Αντινόρι και η ευτυχής συνεργασία του με τον οινολόγο Giacomo Tachis ανέδειξαν το πανόραμα και το δυναμικό της χώρας τους. Προσέφεραν στην αγορά σπουδαία Κιάντι, καμωμένα από το ντόπιο κόκκινο σταφύλι Sangiovese δίχως προσθήκη λευκών ποικιλιών όπως γινόταν ίσαμε τότε. Δίχως προσθήκη σταφίδων μέσα στον μούστο για να μειωθεί η οξύτης με μια δεύτερη ζύμωση. Από το 1960 ο σημερινός μου καλεσμένος αξιοποιεί τη μαλολακτική ζύμωση, εισάγει νέες μεθόδους, πειραματίζεται με ξενικές αμπέλους.

Σαρντινέ, σοβινιόν μπλαν, γκεβυρστραμίνερ, μερλό, πινό νουάρ. Και με τα δύο δημοφιλή Καμπερνέ του Μπορντό, που οι Αντινόρι καλλιεργούν ήδη από τη δεκαετία του '20, το 1975 λανσάρονται τα φαμόζα Supertuscans. Τρεις, τότε, θρυλικές ετικέτες: Solaia, Sassicaia και το προσφιλές μου Tignanello με ποικίλες αναλογίες του τοπικού Σαντζιοβέζε μαζί με Καμπερνέ σοβινιόν και Φρανκ. Οι κοσμοπολίτες φίλοι γεύονται και ενθουσιάζονται με το χαρμάνι των γαλλικών και τοσκάνικων αμπελιών.

Ο οίκος δοκιμάζει τη χρήση δρύινων βαρελιών από τη Σλοβενία, την Αυστρία, τη Γαλλία, την Αμερική μαζί με κάσκες από άγρια καστανιά. Και παίρνει μια θαρραλέα απόφαση: τις κακές χρονιές δεν παράγει κακά κρασιά.

Ο Πιέρο Αντινόρι τιμάται ως ο Magnifico του ιταλικού οίνου και μια εξέχουσα προσωπικότης στον διεθνή επιχειρηματικό γαλαξία. Γεννημένος το 1938, δευτερότοκος του Νικολό και της Καρλότα ντέλα Cherardesca με 1/4 αμερικανοεβραϊκό αίμα εκ μητρός, παρέλαβε μιαν εταιρεία με παραγωγή 1.000.000 μποτίλιες που μέσα σε 4 δεκαετίες 15πλασίασε. Με την επίβλεψή του σήμερα οι δύο από τις τρεις θυγατέρες του επιμερίζονται ευθύνες και αρμοδιότητες.

Το ιστορικό της οικογένειας
Απέναντι από την εκκλησία του Σαν Γκαετάνο, στην καρδιά της πόλης, το Palazzo Antinori ορθώνεται στην ομώνυμη πλατεία. Εργο του τρανού αρχιτέκτονα Τζουλιάνο ντε Μαγιάνο χτίστηκε στα μέσα περίπου του 15ου αι. Αγοράστηκε για 4.000 χρυσά, βαριά φιορίνια το 1506 από τους προγόνους των οικοδεσποτών μας. Τοίχοι - τείχη εντυπωσιακού πάχους από το «γαλήνιο πέτρωμα» της περιοχής. Τα δάπεδα από κότο στραφταλίζουν καθώς επί αιώνες κερώνονται δύο φορές την εβδομάδα.

Οινοποιοί από το 1180 μα οι Αντινόρι απέκτησαν επίσης πλούτο από την κατεργασία του μεταξιού που εξήγαγαν στην Μπριζ και στη Λυών.

Γερουσιαστές, διπλωμάτες, ιππότες στον Αυτοκράτορα της Αυστρίας Φραγκίσκο Α', θα πάρουν τον τίτλο του μαρκήσιου το 1861. Και ως Marchesi Antinori ιδρύουν τον 19ο αι. την οινοπαραγωγική τους μονάδα και ανοίγουν νέες μαρκέτες στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη, στο Μπουένος Αϊρες, στο Σάο Πάολο. Μια επιστολή του Giacomo Puccini το 1908 συγχαίρει τον παππού του σημερινού αφεντικού Πιέρο Αντινόρι για τη δημιουργία «μιας σαμπάνιας για φίνους αριστοκράτες».

Αφρώδεις οίνοι, οι κλασικές μπορντολέζικες οινάμπελοι που καλλιεργούνται από το 1924 και καινούργια κτήματα στην Ούμπρια. Δηλαδή μια συνεχής πίστη στις καινοτομίες με στόχους υψηλής ποιότητας. Μια κληρονομιά συντριπτικού όγκου που περνά στους τωρινούς συνεχιστές.

Δύο μίλια νοτιότερα ο αμπελώνας Badia a Passigneno αγοράστηκε το 1988. Κυπαρίσσια, πεύκα, η ελιά, μυρτιές. Το πιο κομψό τοπίο της Μεσογείου. Υψόμετρο 300 μ. Γραπτές αναφορές στο Αβαείο υπάρχουν από το 891. Ενάμιση αιώνα αργότερα εγκαταστάθηκαν εδώ καλόγεροι, ειδικευμένοι στην αμπελοκαλλιέργεια και στη δασοκομία. Σήμερα διαμένουν 3 μοναχοί. Στο περιβόλι τους φυτεύουν λάχανα και φρούτα. Τα αψιδωτά κατώγια της μονής, με σταθερή θερμοκρασία και υγρασία, φιλοξενούν 2.000 βαρέλια κρασί Chianti Classico και Riserva από το κτήμα.

Στους αλλοτινούς καιρούς, οι οινοπαραγωγοί πουλούσαν τα κρασιά τους όχι μόνο στο κτήμα αλλά και λιανικώς στις πολιτείες. Αφενός από μια βιτρίνα - παράθυρο στους διαβάτες και αφετέρου από ένα κρασοπουλειό. Μια ταβερνίτσα δηλαδή στην οποία προσήρχοντο αμαξάδες, έμποροι, άρχοντες για να δοκιμάζουν τα πιοτά τρώγοντας μαζί τα τυπικά εδέσματα της Τοσκάνης. Δηλαδή; Κόκκινο πατσά λευκά φασολάκια ξερά με τόνο, αγκινάρες με μανιτάρια porcini.

Τα καλά εστιατόρια
Οι άνθρωποι του κρασιού ­ θέσει τουλάχιστον ­ εκτιμούν τις χαρές του τρώγειν. Αρα, αξιόπιστοι πληροφοριοδότες για τα καλά εστιατόρια. Να τι διάβασα στο ιδιωτικό καρνέ των ρεστοράν που μου έδειξαν οι Αντινόρι.

Στη Φλωρεντία: Colgarga, στην οδό Del Moro, Buca Lapi, στο υπόγειο του δικού τους Palazzo για την καλύτερη μπριζόλα Fiorentina, Il Cavolo Nero, για σπαγκετάδες με αβγοτάραχο.
Στο Ορβιέτο: Ristorante Basqui.
Στο Μιλάνο: Cassineta di Lugagnano, Antica Osteria del Ponte, piazza Negri 9.
Στο Πολιτάνο: Santa Agatha, Donalfonso.
Στον San Vincenzo: Gamberro Rosso.

Δοκιμάζοντας κρασιά
Badia a Passignano, ένα κιάντι classico. Βιολέ ανταύγειες στο νεαρό ακόμη ετούτο κρασί, με μύτη έντονη, αυστηρή και πολύ ευχάριστα πικρή. Τραγανό και φινέτσα.

Tignanello. Αυτό που αγαπώ ανάμεσα στα Supertuscans. Από Sangiovese 80% με 15% Cabernet Sauvignon και 5% Cabernet Franc. Μυρουδιές σύνθετες και δυνατές, σώμα πλούσιο, άλκιμο, καλή δομή. Και μακρά επίγευση.

(πηγή: ΒΗΜΑ)

H γοητεία των pousadas

Κάστρα και πύργοι, αγροκτήματα κρυμμένα σε δάση, επιβλητικά μοναστήρια. Δεκάδες κτίρια εποχής στην Πορτογαλία έχουν μετατραπεί σε παραδοσιακούς ξενώνες, τα λεγόμενα "pousadas", και προσφέρουν μια γνωριμία της χώρας μέσα από παραδοσιακές γεύσεις, σπιτική φιλοξενία και συναρπαστικές διαδρομές.

Η ιστορία των παραδοσιακών ξενώνων της Πορτογαλίας ξεκινάει την δεκαετία του 1940. Από τότε άρχισαν να αποκαθίστανται ιστορικά κτίρια και να μετατρέπονται σε μικρά, ατμοσφαιρικά ξενοδοχεία. Σήμερα, εξήντα χρόνια μετά, το δίκτυο των pousadas διαθέτει πάνω από 40 καταλύματα και διατρέχει όλη τη χώρα, από τις ήρεμες ακτές και τα γραφικά χωριουδάκια του Νότου μέχρι τα καταπράσινα βουνά και τα κάστρα του Βορρά. Οι φανατικοί θαυμαστές έρχονται από κάθε γωνιά της γης και απολαμβάνουν την παραδοσιακή φιλοξενία μια μικρής ξενοδοχειακής μονάδας, ενώ έρχονται σε στενή επαφή με τις γεύσεις και τα τοπικά έθιμα.

Passport - Ιανουάριος Φεβρουάριος 2004

Στη συμμαχία Star Alliance εντάχθηκαν η US Airways και η POL, η συμμαχία περιλαμβάνει τις Air Canada, Air New Zealand, ANA, Asiana, Austrian, BMI, Lauda Air, Lufthansa, Mexicana, SAS, Singapore, Spanair, Thai, Tyrolean Airways, United και Varig. STOP Οι Κινέζοι δεν προσφέρουν εθελοντικά πληροφορίες, γι' αυτό ζητήστε εσείς βοήθεια. Ξενοδοχεία και εστιατόρια ζητούν κριτικές, που λαμβάνονται σοβαρά υπόψη. Σε μακρινές επαρχίες μην παραξενευτείτε αν σας ακολουθεί κόσμος, απλώς εκδηλώνουν ενδιαφέρον για τους επισκέπτες. STOP Οι Κινέζοι είναι σε γενικές γραμμές συγκρατημένοι στους τρόπους τους, περισσότερο ευγενικοί και τυπικοί παρά οικείοι. Το China χρησιμοποιήστε το με προσοχή χωρίς να υπονοηθεί ότι υπάρχει και άλλη Κίνα. STOP Ο επισκέπτης μπορεί να χαιρετηθεί με χειροκρότημα ως σύμβολο καλωσορίσματος. Συνήθης ανταπόκριση είναι επίσης το χειροκρότημα. Στην Κίνα το επίθετο πάντα αναφέρεται πρώτο. STOP Είναι καλύτερα να φθάνετε λίγο νωρίτερα αν σας έχουν καλέσει κάπου. Η πρόποση στο γεύμα συνηθίζεται. Έθιμο είναι το κέρασμα στο σπίτι με φρούτα, γλυκά ή αναμνηστικά από την πατρίδα τους. STOP Αν πάτε σε σπίτι φίλων ή συγγενών τους, μην ξεχάσετε να αφήσετε χρήματα για τα παιδιά. STOP Αν επισκεφθείτε σχολείο ή εργοστάσιο χαρίστε τους ένα δώρο από την πατρίδα σας, συγκεκριμένα κάτι που δεν είναι διαθέσιμο στην Κίνα STOP Τα γραμματόσημα είναι δημοφιλή, η συλλογή γραμματοσήμων είναι αγαπημένο χόμπι. STOP Το συντηρητικό ανεπίσημο ντύσιμο είναι αποδεκτό παντού, τα αποκαλυπτικά ρούχα πρέπει να αποφεύγονται γιατί μπορεί να προκαλέσουν ενόχληση. STOP Από την 1η Ιουνίου η Ευρωπαϊκή κάρτα ασφάλισης ασθένειας θα αντικαταστήσει τα έντυπα E111, E111B. STOP Πέτρα Ιορδανίας: Αφιερώστε δυο μέρες, καλύτερες ώρες πρωί - απόγευμα για φωτογράφηση. Να έχετε πολύ νερό και κρέμα ηλίου. Ανοιχτά από 08:00 ως το ηλιοβασίλεμα. Υπάρχει ένα κλιματιζόμενο εστιατόριο και αρκετά Bedouin Cafe στο χώρο. STOP Οι Σεϋχέλλες αποτελούνται από 115 νησάκια. STOP Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού, αν όλοι οι Κινέζοι έφευγαν για διακοπές, τότε δε θα υπήρχε διαθέσιμο δωμάτιο για κανέναν άλλο στον κόσμο. STOP Βενετία: Σύμφωνα με νέους κανονισμούς οι τιμές των water-taxi τυποποιήθηκαν για προστασία των επισκεπτών. STOP Η νέα όπερα της Τενερίφης στα Κανάρια, έργο του γνωστού Καλατράβα, προσδίδει ιδιαίτερο χρώμα στην πόλη με το εντελώς φουτουριστικό σχέδιό της. STOP Η SAS από το Νοέμβριο δοκιμάζει σε δυο αεροδρόμιά της τεχνολογίας αναγνώρισης αποτυπωμάτων και ίριδας για διαδικασίες ασφαλείας. STOP Στην Τυνησία σπάνια θα βρείτε τις τιμές στα καταστήματα να αναγράφονται. Είναι απόλυτο σίγουρο πως πάντα θα πληρώνετε υπερτιμημένα, το καλύτερο είναι να συντροφεύεστε από κάποιο ντόπιο που να γνωρίζει. STOP Το 2007 θα ολοκληρωθεί ο νέος ουρανοξύστης 101 ορόφων στην Taipei, με 509 μ., ο υψηλότερος στον κόσμο. STOP Νέα γραμμή highspeed ferry ενώνει το Hong Kong με το Macau. STOP Το HMS Scylla βυθίστηκε έξω από τις ακτές του Πλύμουθ, με σκοπό τη δημιουργία του πρώτου τεχνητού υφάλου στην Βρετανία για τουριστικούς λόγους. STOP Στις 8/2/04 θα λειτουργήσει η σιδηροδρομική γραμμή του Ghan Rail από Adelaide στο Darwin μήκους 2.979 χλμ., που άρχισε να σχεδιάζετε το 1877 (!). Το όνομα από τους αφγανούς καμηλιέριδες που κάλυπταν τη διαδρομή εκείνη στην αυστραλιανή έρημο... STOP Στην Κένυα, τον Απρίλιο, διοργανώνετε το πρώτο ετήσιο Wildlife φέστιβαλ στην περιοχή Masai Mara και περιλαμβάνει game drives, πτήσεις αερόστατων κ.ά. STOP Η Καμπότζη ανακοίνωσε σχέδιό της για να μετατρέψει το κτίρια των αρχηγείων των Ερυθρών Χμερ σε θεματικό πάρκο, ξεσηκώνοντας έντονες διαμαρτυρίες στη χώρα. STOP Από τις 5/1/04 σε όλους τους εισερχόμενους σε αεροδρόμια και λιμάνια των ΗΠΑ θα γίνετε scann των δακτύλων και αποτυπωμάτων και θα φωτογραφίζονται ψηφιακά για ενημέρωση ταυτοπροσωπίας. STOP Αν πεζοπορήσετε στο Νεπάλ πάρετε μια δυο φιάλες καυτό νερό το βράδυ, θα σας ζεστάνουν τη νύχτα κάτω από το μαξιλάρι σας, και το πρωί θα είναι κρύες, κατάλληλες για πόση.

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cosmos Travel - Ιανουάριος Φεβρουάριος 2004

Beaune, η οινική καρδιά της Βουργουνδίας - Kir

Πλάι στη Γενεύη, με βόρεια κατεύθυνση μιάμισης ώρας οδήγηση από το Μιλάνο, σε ίση περίπου απόσταση από το Παρίσι, αλλά με νότια κατεύθυνση, 40 χλμ. κάτω από τη Dizon, διοικητική πρωτεύουσα της επαρχίας και, να, βρίσκεστε στην οινική Ιερουσαλήμ: Beaune.

Το Δουκάτο της Βουργουνδίας. Ισχυρό, ημιαυτόνομο κράτος εν κράτει. Φίλιππος ο Ριψοκίνδυνος, Ιωάννης ο Χωρίς Φόβο, Φίλιππος ο Καλός, Κάρολος ο Προπετής. Μικρότερη, μα βαριά ιστορία εν ιστορία της Γαλλίας. Το «Ξενοδοχείο του Θεού» οι υπόγειες κάβες. Πολιτείες εν Πολιτεία. Τα κρασιά της έμπνευσης μεταφράζουν στο ποτήρι μας την αργιλάσβεστο, το οξείδιο του σιδήρου, το πυρίτιο, το ασβέστιο σε ποικίλες κατά χωράφι δόσεις, φτιάχνουν τα εδάφια μέσα στο έδαφος. Τα περιλάλητα terroirs.

Αν είστε ένας επιμελής οινόφιλος, ένας άνθρωπος που τιμά τα πάθη του, μπορείτε να απολαύσετε ένα πρώτης κλάσεως κρασί του Μπορντό αρκετές φορές τον χρόνο. Μια Βουργουνδία πρώτης κλάσεως όμως θα συναντήσετε ελάχιστες φορές στη ζωή σας. Ενα κόκκινο Μπορντό από Καμπερνέ Σοβινιόν αυστηρό, ταννικό, γερά δομημένο και μακρόβιο προκαλεί το πνεύμα. Μια κόκκινη Βουργουνδία από Πινό Νουάρ, ήπια, οργιώδης, ερεθιστική προκαλεί τις αισθήσεις. Κρασί σωματικό, σαρκικό, με καταιγιστικό μπουκέτο από φράουλες και βιολέτες. Θα χρειαστεί πιθανόν να ανοίξετε 20 μποτίλιες ώσπου να βρείτε τη μία και καλή.

22.000 κάτοικοι που βιοπορίζονται κυρίως από το κρασί. Αλλοτε η Beaune ζούσε από τη μεταλλουργία και τα νήματα. Στέγες οξύαιχμες από φαιό σχιστόλιθο. Σημάδι του Βορρά. Και άλλες σκεπές σπιτιών από παράξενα, πολύχρωμα τούβλα. Επίπεδα τούβλα, επιμηκέστερα από τα δικά μας, γυαλιστερά, μπογιατισμένα σε σχήματα ρόμβων, αλυσίδων. Κάθε τέτοιο κέντημα σήμαινε ένα πολιτικό, θρησκευτικό, κοινωνικό μήνυμα. Και ο διαβάτης, ο συμπολίτης, βλέποντας τη στέγη καταλάβαινε τι μηνούσε ο νοικοκύρης. Μικρομάγαζα, κάβες, αραιή κίνηση. Ο χορός των αιώνων 13ος, 14ος, 15ος. Ενα χωριό που φυλάει τα μυστικά του. Ενα χωριό πλούσιο από τη διακίνηση των οίνων. Ενα χωριό - όριο μεταξύ Βορείου και Μεσημβρινής Γαλλίας. Κάτω από την Μπον αρχίζει ο Νότος.

Ηγεμών των καλύτερων κρασιών της Χριστιανοσύνης αυτοσυστηνόταν ο Φίλιππος ο Καλός, δουξ της Βουργουνδίας. Ιδιοκτήτης εκλεκτών αμπελώνων του Pommard και του Volnay. Στο αμπελουργικό του διάταγμα του 1396 απαριθμεί και επεξηγεί τους κανόνες παραγωγής ενός σπουδαίου οίνου. Ο καλλιεργητής πρέπει να σεβαστεί τη φυσική τάση του αγρού του (terroir), να κλαδέψει πολύ, να λιπάνει ελάχιστα, να τρυγήσει στο σωστό σημείο ωριμότητας του σταφυλιού, να εγγυηθεί την ονομασία προέλευσης ευλαβικά. 6 αιώνες μετά το δοκίμιο ισχύει. Μια συγκλονιστική επικαιρότητα. Ο δούκας, πρώτος αμπελουργός της Βουργουνδίας, επισκεπτόταν τα κτήματα και επιθεωρούσε τα κελάρια του.

Η Μπον είναι σκαμμένη. Μια δεύτερη υπόγεια Beaune, ομοίωμα της ορατής πολιτείας. Κάθε νοικοκυριό έχει την κάβα του. Στοές σκαλισμένες στον βράχο, ενίοτε πολυώροφες, σε μεγάλο βάθος έτσι ώστε το κρασί να προσαρμόζεται βαθμηδόν σε διαφορετικές θερμοκρασίες. Ο μαγευτικός χώρος μιας ζωντανής αλχημείας. Τα μικρά σπιτικά έχουν μικρά κελάρια. Τα μέγαρα των αστών μεγαλύτερα. Οι εμπορικοί οίκοι οινοπαραγωγής και διακίνησης σας δείχνουν κάβες αποσβολωτικές.

Η οικογένεια Drouhin έχει αγοράσει και συνδέσει μεταξύ τους τα κελάρια του Δουκικού Παλατιού, της Αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Νοτρ Νταμ και τις κάβες των βασιλιάδων της Γαλλίας. Πρόκειται για μνημεία στα σπλάγχνα της γης. Οι κάβες αποτελούν ιστορικά μνημεία του κράτους.

Εδώ, στη Βουργουνδία, δύο γουλιές κρασί σάς δίνουν για να πείτε τη γνώμη σας. Ο παραγωγός πονάει το πολύτιμο νέκταρ του.

Το τραπέζι της ευτυχίας

Η κουζίνα της Βουργουνδίας, στέρεη, πλούσια, γενναιόδωρη, καθρεφτίζει τη φύση και την ιστορία της περιοχής. Τα περίφημα μοσχάρια του Charrolais και του Auxois, τα καπόνια και τα πουλερικά της Bresse, τα λευκόσαρκα ψάρια των ποταμών Loire και Saone, οι γαρίδες από τα καθαρά νερά του Morvan, τα γνωστά σαλιγκάρια. Τα βιβλικά ετούτα αγαθά μαγειρεύονται δίχως τσιριμόνιες. Με τρόπο χωριάτικο και με... κρασί.

Ολοι γνωρίζουμε το βοδινό μπουργκινιόν. Τη χρήση του βουτύρου και του σκόρδου. Ισως να μη γνωρίζετε την κόκκινη σάλτσα meurette καμωμένη με λαρδί, φρυγανισμένο ψωμί και κρασάτη. Συνοδεύει αβγά, ψάρια ή μυαλά.

Τυπικότατο πιοτό της Βουργουνδίας το kir, που επινόησε ο μακαρίτης Kir, δήμαρχος της Dijon, το 1945. Για να προβάλει το δεύτερο λευκό κρασί του τόπου, το aligote που ανακάτεψε με χυμό φραγκοστάφυλων. Με τούτο λοιπόν το γλυκούτσικο - ξινό κόκκινο ποτήρι προδορπίου υποδεχόταν τους φιλοξενουμένους του.

Το «Ξενοδοχείο του Θεού»
Στην Μπον παρευθύς αισθάνεστε την εμβέλεια του «Πτωχοκομείου» στην καθημερινότητα των κατοίκων. Το πώς συμπλέκεται στον ιστό της πολιτείας. Λόγω θέσης ίσως. Καταμεσής της αγοράς, όπου και αν πάτε θα πέσετε επάνω του. Αφετέρου ο κυρίαρχος ετούτος πέτρινος όγκος ζει. Βεβαίως σήμερα το Νοσοκομείο και Γηροκομείο μετεστεγάσθησαν αλλού. Κάθε όμως πολιτιστική εκδήλωση διεξάγεται εδώ ­ 450.000 τουρίστες ετησίως το επισκέπτονται.
Tο «Ξενοδοχείο του Θεού» επιδρά στους Μπονέζους με τον νοηματοφόρο συμβολισμό του. Πρόκειται για το Μνημείο της Εξιλέωσης. Υπομνηματίζει στον περαστικό τη ματαιότητα του στοιβαγμένου χρυσού, το εφήμερον της εξουσίας, την αρρώστια, τη φτώχεια, το έλεος, τον θάνατο.

1443: επαύριον του Εκατονταετούς Πολέμου. Η Μπον αποδεκατισμένη μαστίζεται από τους λοιμούς και την ανέχεια. Ο Καγκελάριος των Δουκών της Βουργουνδίας Νικόλαος Ρολέν παζάρεψε με τους πρίγκιπες, πρόδωσε, κατεχράσθη, σώρευσε πλούτη και μισήθηκε. Για να εξαγοράσει τα κρίματά του συλλαμβάνει την ιδέα του Παλατιού των Φτωχών. Και την υλοποιεί. Ενα λαμπρό ανάκτορο, τίποτε λιγότερο, θέλει να φτιάξει για τους νικημένους της ζωής. Καλεί τον αρχιτέκτονα από τη Φλάνδρα. Που θα φτιάξει ένα μείγμα σοφών και γοητευτικών αντιθέσεων. Με τη ράχη στηριγμένη στους παλιούς προμαχώνες, η ταπεινή θύρα σχίζει τη μακριά, γυμνή πρόσοψη από σκοτεινή πέτρα. Οπως όλα τα βουργουνδικά αρχοντικά, το εξωτερικό αυστηρό και λιτό κρύβει την πολυτέλεια. Η αυλή με τον ωραίο κήπο στραφταλίζει από χρώμα χάρη στα πράσινα, κίτρινα, μαύρα, κόκκινα βερνικωμένα κεραμίδια (όχι κέρατα). Στοές, χαριτωμένα στεγόθυρα, αέρινες αιχμές. Στη μεγάλη «Σάλα των Φτωχών» τα κρεβάτια καλύπτουν κόκκινοι βελουδένιοι ουρανοί και τα σκεπάσματα είναι υφαντές ταπετσαρίες της Φλάνδρας. Στις ιερές στιγμές, πάνω από την Αγία Τράπεζα οι κουρτίνες παραμερίζουν αποκαλύπτοντας την «Τελευταία Κρίση», πολύπτυχο του Roger van der Weyden. Θαυμάστε τον Αρχάγγελο που ζυγίζει την πίστη και τις αμαρτίες των ανθρώπων. Ο «Χριστός της συμπόνιας» με το ακάνθινο στεφάνι και βλέμμα σπλαγχνικό κοιτάζει τους αρρώστους, φτωχούς, ναυαγισμένους στα κρεβάτια τους.

Στο δάπεδο οι πλάκες σχηματίζουν ευφάνταστα σχέδια. Η ομορφιά σάς περιμένει σε κάθε λεπτομέρεια: στα στίλβοντα μπακίρια του μαγειρείου, στις φαγέντσες του φαρμακείου, στα κανάτια από καλάι. Το «Ξενοδοχείο του Θεού», ένα εξωπραγματικό αριστούργημα, ενσαρκώνει την πυραυγή Μπον. Εξόδοις του Rolin στελεχώθηκε από τις καλόγριες της Βαλανσιέν και μνημειώδες υπήρξε το εκτόπισμα της ηγουμένης Alardine Gasquiere. «Οι Κυρίες της Φιλανθρωπίας» σήμερα δεν φορούν ράσο αλλά τη στολή της νοσοκόμου. «Οι πράξεις φιλανθρωπίας πρέπει να εκτελούνται μεγαλοπρεπώς» υπήρξε η επωδός του ιδρυτού. Και τηρείται με συνέπεια.

Αξίζει να δείτε...

* Στην εκκλησία της Notre Dame, δείγμα της ρωμανικής - βουργουνδικής αρχιτεκτονικής με γοτθικό διάκοσμο, τις έξοχες ταπισερί από μετάξι και μαλλί. Η ζωή της Παναγίας κεντημένη με πλούσια χρώματα, έργο του 15ου αι. που δείχνει τη μετάβαση της μεσαιωνικής τέχνης προς την Αναγέννηση.

* Στο πρώτο Μουσείο του Κρασιού τη συλλογή από παλιά πατητήρια. Ιδρύθηκε το 1947 και στεγάζεται στο παλάτι των Δουκών της Βουργουνδίας. Βρίσκεται στην οδό της Κολάσεως, κάθετη στην οδό του Παραδείσου!

(Office du Tourisme),Rue de L' Hotel Dieu 21200 Beaune.

Τι να ψωνίσετε
* Συμπαθητικές παλιατσαρίες σε συμπαθητικές τιμές στους αντικέρηδες της πολιτείας. Απλά πράγματα καθημερινής χρήσης μάλλον παρά βαριές, πολύτιμες αντίκες.

* Νοστιμότατα και ιδιότυπα αλλαντικά του τόπου: ροζέτα χοιρινή και ζαμπόνι διάστικτο «persille».

* Ντόπια, νόστιμα τυριά όπως τα Epoisses, Citeaux, του Αγίου Φλωρεντίνου και 80 είδη κατσικίσιου. Alain Heiss.

* Ενας ναός των εκδόσεων για το κρασί. Σπάνια βιβλία, περιοδικά, οινικά παραφερνάλια.

* Να μην ψωνίσετε μουστάρδα της Μπον. Εδώ θα την πληρώσετε δυο φορές ακριβότερα από το Παρίσι.

(πηγή: ΒΗΜΑ)

Παγωτό - Σορμπέ - Γρανίτα

Οι κανονικοί, συμβατικοί άνθρωποι ξεκινούν την επαφή τους με το παγωτό στις αρχές Μαΐου και τελειώνουν τον Οκτώβριο. Οι λάτρεις δεν σταματούν ποτέ. Εχουν πάθει εξάρτηση.

Το παγωτό είναι ιδέα. Που άστραψε μια ζεστή μάλλον ημέρα μέσα σε ένα κινέζικο κεφάλι. Προηγήθηκε το κλικ μιας πρωτόφαντης αίσθησης στον ουρανίσκο του ιδίου Κινέζου καθώς λιώνοντας θρυμματισμένα παγάκια, αααχ... ένα ψυχρό κάψιμο. Και αν το αρωματίσω με φρούτα; σκέφτηκε.

Κάποτε οι Κινέζοι σφυρίξανε το μυστικό στους Πέρσες. Ράτσα υψηλοτάτης γαστριμαργικής φινέτσας και κομψού συβαριτισμού. Που με τη σειρά τους έμαθαν την τέχνη στους Αραβες. Κάπου εκεί κοντά, φτάνει ο δικός μας Μ. Αλέξανδρος! Πολύ του άρεσε το παγωτάκι. Αν μάλιστα πιστέψουμε τους ιστοριογράφους της κουζίνας, ο Μέγας Αλέξανδρος επενόησε τα περίφημα coulis. Ηγουν τις «μακεδονίες» (macedoines) ανάμεικτων ψιλοκομμένων φρούτων, αναμεμειγμένων με μέλι και χιόνι. Συγχρόνως, λίγο πριν ή λίγο αργότερα, στην άλλη άκρη του πλανήτη συνέβαινε ακριβώς το ίδιο. Mutatis mutandis και τηρουμένων των... υλικών. Δηλαδή οι ινδιάνοι αφεντάδες πρόσταζαν τους υπηρέτες να πάνε στις Ανδεις για καμιά παγοκολόνα. Που έσπαγε και ανακατευόταν με κακάο. Για να συμπέσουν τόσες σοφές αρχαίες φυλές το παγωτό δεν συνιστά μια τυχαία σύμπτωση.

Και έπειτα ο Βενετός, ο Marco Polo, γυρίζοντας από την ανατολίτικη περιπέτειά του στην Ιταλία απεκάλυψε τη συνταγή του πολύτιμου επιδορπίου που το κρατούσαν ψυχρό χάρη σε ένα μείγμα νερού και νίτρου. Ως τον 17ο αι. επρόκειτο για περιχαρακωμένη απόλαυση των ελίτ. Στη Γαλλία το εισήγαγε η Αικατερίνη των Μεδίκων, όπου αφικνείται τον 16ο αι. με τον κομμωτή, τον δηλητηριαστή ή αρωματοποιό και τον gelatiere της. Δουλειές τούς άνοιξε στις Βερσαλλίες, αφού τρέχανε οι υπάλληλοι των Λουδοβίκων να ξυρίσουν πάγο από τα ελβετικά όρη. Πράματα και θάματα θα επισυμβούν τον 18ο αι., διότι ο Φραγκίσκος Προκόπιο παραδίδει το παγωτό στον λαό. Στην πελατεία του, του παριζιάνικου ομώνυμου καφενείου, που λειτουργεί ακόμη. Ενώ ο Tortoni, ιταλός ζαχαροπλάστης, παρεμβαίνει εμπλουτίζοντας με μπισκότα, προσθέτοντας εκείνο που έλειπε: την κριτσανιστή συνιστώσα. Και τούτα όλα; Μικρά και ασήμαντα. Το σπουδαίο γεγονός, η ριζική καινοτομία του 18ου αιώνα, έγκειται στο γάλα και στα αβγά. Τότε λοιπόν γεννήθηκε το αληθινό παγωτό. Διότι πριν οι άνθρωποι έτρωγαν σορμπέ και γρανίτες.

Σορμπέ, εκ του ιταλικού sorbetto, εκ του τουρκικού chorbet, εκ του αραβικού charab. Διεθνώς και δριμύτερα επανέκαμψαν ως η θερινή ικανοποίηση του ολοχρονίτικου λάιτ αιτήματος.

Ελάτε τώρα να διευκρινίσουμε τις σκοτεινές και λεπτές διαφορές:

Το σορμπέ περιέχει την πούλπα, τη σάρκα δηλαδή των φρούτων και περισσότερη ζάχαρη από τη γρανίτα. Συνεπώς έχει πλουσιότερη υφή και γλυκύτερη γεύση. Συχνά προστίθεται σαμπάνια, λικέρ ή πορτό, μηλίτης ή κάποιο γλυκό κρασί, βότκα ή αρωματικό απόσταγμα οίνου. Προφανώς στην περίπτωση αυτή το σιρόπι μας θα είναι πιο ελαφρύ. Μερικοί χρησιμοποιούν ασπράδια αβγών που όμως μειώνουν τη γεύση των φρούτων. Η οποία αντιθέτως εντείνεται και αποκαλύπτεται με τον χυμό λεμονιού.

Η γρανίτα φτιάχνεται από χυμό φρούτων (δίχως την πούλπα), τσάι, καφέ ή αφεψήματα μαζί με σαφώς αραιότερο σιρόπι. Συνεπώς έχει λεπτότερη υφή, πιο άγλυκη γεύση, μικροσκοπικούς κρυστάλλους που θυμίζουν τις παγέτες του γρανίτη. Οινοπνευματώδη ποτά δύνανται να προστεθούν. Μπορούν πάλι να ενσωματωθούν φρουτάκια που έχουν προηγουμένως υποστεί λουτρό σε λικέρ. Απαραίτητος πάντα ο χυμός λεμονιού, γευστικός καταλύτης.

Το παγωτό περιέχει γάλα, κρέμα γάλακτος, ζάχαρη, προαιρετικώς αβγά, αρωματικά και σταθεροποιητές σε ποσότητες που επιτρέπει ο νομοθέτης.

Το παρφέ ίσταται σε ένα νοστιμότατο μεταίχμιο μεταξύ γλυκού - παγωτού. Στη βάση του υπάρχει ­ θεωρητικώς τουλάχιστον ­ αφθονία κρόκων αβγού που σιγοβράζουν μαζί με σιρόπι σε bain-marie. Αφού ψυχθεί θα προστεθεί κρέμα γάλακτος διπλασίου όγκου, σοκολάτα, καφές, πραλίνες, φρούτα, οινοπνεύματα.

Τα φρούτα προσφέρουν τη γεύση, το άρωμα και τις βιταμίνες τους. Μπορούν να είναι φρέσκα, κατεψυγμένα, αποξηραμένα.

Η ζάχαρη ή τα υποκατάστατά της, συντελεί καθοριστικά στην υφή και στη σταθεροποίηση των αρωμάτων. Η μείζων πάντως αρετή της έγκειται στο ότι δεν νοθεύεται.

Τα γαλακτοκομικά προσδίδουν στο παγωτό τη βελουδένια αίσθηση. Το φρέσκο γάλα σαφώς προτιμάται από εκείνο σε σκόνη.

Οι κλασικές συνταγές για θεία παγωτά υποδεικνύουν μισό γάλα - μισή κρέμα. Κάτι που μαζί με το γευστικό εξαγόμενο υψώνει και το κόστος. Οπωσδήποτε ένα παγωτό δεν πρέπει να περιέχει λιγότερα από 7% λιπαρά.

Οι κρόκοι αβγών διευκολύνουν τη γαλακτοποίηση, επιβραδύνουν την κρυσταλλοποίηση, καθιστούν το μείγμα πιο παχύρρευστο. Οι γάλλοι ζαχαροπλάστες δεν εννοούν το παγωτό δίχως αβγά. Η ελληνική ζαχαροπλαστική κάνει μετριασμένη χρήση. Συχνά οι φρέσκοι κρόκοι αντικαθίστανται με αποστειρωμένη σκόνη.

Οι σταθεροποιητές επίσης μειώνουν την κρυσταλλοποίηση και αυξάνουν τη ρευστότητα. Μεταξύ των επιτρεπομένων ουσιών: η ζελατίνη, το agar agar, το ξυλοκέρατο, ασπράδια αβγών κλπ. Επιτρέπεται επίσης η χρήση χρωστικών και εσάνς. Ενας τίμιος τεχνίτης δεν καταδέχεται σταθεροποιητές και δυσπροδιόριστες βελτιωτικές προσμείξεις. Το προϊόν του φυσικά θα είναι πιο ευαίσθητο.

Απαγορεύονται τα άμυλα, μαργαρίνες, αντιοξειδωτικά, διάφορα σκοτεινά συνθετικά αρώματα.

Μικρός οδηγός χρήσεως
Η μισή από την παγωτένια χαρά συναρτάται από τη θερμοκρασία στην οποία θα το γευθούμε. Υπερβολικώς σκληρό ή παγωμένο θα αναισθητοποιήσει τα γλωσσικά επιθήλια. Που έτσι λιπόθυμα αδυνατούν να αντιληφθούν τα αρώματα του στόματος. Πολύ μαλακό πάλι δεν είναι παρουσιάσιμο και χάνει το γούστο του.

Η ειδική συσκευασία φελιζόλ θα το διατηρήσει επί 2-3 ώρες, αν πρόκειται να καταναλωθεί μέσα στην επόμενη ώρα αφ' ης στιγμής το ψωνίσαμε θα το τοποθετήσουμε στο ψυγείο. Αν ήδη βρίσκεται μέσα στον οικιακό καταψύκτη, σε θερμοκρασία -18 β., αρκούν δέκα λεπτά στο περιβάλλον της κουζίνας, ώστε να φθάσει στη δέουσα κατάσταση για σερβίρισμα. Ορισμένοι ισχυροί καταψύκτες κατεβάζουν τη θερμοκρασία στους -25 β. Εν τοιαύτη περιπτώσει θα αφήσουμε το παγωτό μας στη θερμοκρασία περιβάλλοντος αλλά μέσα στο κουτί του, από την αρχή του γεύματος. Με τον τρόπο αυτόν μέσα σε μια ώρα θα γίνει μια αργή και ομοιογενής απόψυξη.

Οι κανόνες αυτοί σχετικοποιούνται αναλόγως της υφής του παγωτού. Η οποία εξαρτάται από το πόση ζάχαρη περιέχει. Οσο γλυκύτερο τόσο ευκολότερα αποψύχεται. Επί παραδείγματι, οι γρανίτες ή τα σορμπέ από ξινά φρούτα (λεμόνι, βύσσινο) καθώς έχουν περισσότερη ζάχαρη ξεπαγώνουν γρήγορα.

Ας μη λησμονήσουμε τη λεπτομέρεια της φινέτσας: τα παγωτά σερβίρονται σε παγωμένα μπολ ή ποτήρια. Θα τα περάσετε λοιπόν από την κατάψυξη. Εσχατον αλλ' ουχί ήσσον: το παγωτό που περίσσεψε δεν θα ξαναμπεί στον καταψύκτη.

Τι πιοτό θα συνοδεύσει το παγωτό σας
Νεράκι του Θεού, αν πρόκειται για το γλύκισμα του απογεύματος, μετά δηλαδή από τη μεσημεριανή σιέστα. Μα για το επιδόρπιο το πράγμα αλλάζει. Και περιπλέκεται.

* Ενα σορμπέ μήλου συνδυάζεται με calvados.

* Μια γρανίτα λεμόνι με βότκα.

* Ενα σορμπέ πεπόνι με ένα ποτήρι μοσχάτο κρασί (Μοσχάτο Λήμνου ή Νέκταρ).

* Ενα πικρούτσικο παγωτό κακάο με ρούμι ή με απόσταγμα οίνου αρωματισμένο με κόκκινα φρούτα.

* Ενα παγωτό βανίλια με μπράντι ή αρμανιάκ.

* Και ένα τουρλού παγωτών διαφόρων αρωμάτων; Με σαμπάνια.

(πηγή: BHMA)

Ισπανική κουζίνα - Sherry

Οι κάτοικοι 38,5 εκατομμύρια, μισό εκατομμύριο τετραγωνικά μέτρα έκταση, τέσσερις γλώσσες, 17 αυτοδιοικούμενες κοινότητες. Κάθε ράτσα με το δικό της έντονο ταμπεραμέντο. Επί αιώνες οι Σπανιόλοι, περίκλειστοι από τις κορντιλιέρες των Ιβηρικών οροσειρών, συμπεριφέρονταν με αντιεπικοινωνιακή υπεροψία προς τους λοιπούς Ευρωπαίους. Ο γίγας ξύπνησε τη δεκαετία '80 φανερώνοντας την ισχύ, τη βούληση και τον δυναμισμό του. Aπό ποια πόλη θα έπρεπε να ξεκινήσει την ισπανική περιήγησή του κάποιος τουρίστας σε μιαν αρχική επίσκεψη; Από τη Μαδρίτη, για τα μουσεία και τον ελκυστικό χαρακτήρα της.

Eπικράτεια σχεδόν ομοσπονδιακή με πολλές ράτσες που πέρασαν, παρέμειναν ή απήλθαν αλλά κατέλιπαν οπωσδήποτε τα γαστρονομικά τους ίχνη. Αλλιώς μαγειρεύει η Γρανάδα, αλλιώς η Καταλωνία. Ο Νότος καταφεύγει στην εύκολη και σύντομη λύση του τηγανιού. Ο πιο εσωστρεφής Βορράς επιμελείται μια σοφιστικέ κουζίνα. Ανέκαθεν οι Ιβηρες έτρωγαν περίφημα.

Η περιοχή Euscadi φημίζεται για τα ρεστοράν και τους μαγείρους της. Ο Βορράς είναι το κέντρο της ισπανικής καλοφαγίας. Οι κάτοικοι επιδεικνύουν ευαισθησία στο τρώγειν. Από τον 18ο αι. κιόλας ιδρύονταν οι ξακουστές "γαστρονομικές εταιρείες". Από άρρενα μέλη αποκλειστικώς. Οι συμποσιαστές μίσθωναν, αναλόγως των δυνατοτήτων τους, μικρά ή μεγάλα διαμερίσματα και συνάζονταν για να ετοιμάσουν περίτεχνα φαγητά. Τα γεωργικά και κτηνοτροφικά αγαθά πρώτης ποιότητας, η αλιεία πλουσιότατη. Μεγάλα ψάρια του Ατλαντικού, θαλασσινά της Κανταβρίας, τα mariscos της Γαλικίας από τα νοστιμότερα του κόσμου. Και όλα τούτα παρασκευάζονται με πυκνές σάλτσες. Mετά τη γιαπωνέζικη πρωτιά, δεύτερη έρχεται η Ισπανία διεθνώς στην ιχθυοφαγία. Σε τούτα δε τα παρασκευάσματα θεωρείται μακράν ασυναγώνιστη.

Οι tapas αντιστοιχούν στα ρωσικά zakouskis, στους μεζέδες της Ελλάδας, της Τουρκίας, του Λιβάνου. Δυνατόν να παρασκευασθούν από την παραμονή, συνοδεύονται από παγωμένο sherry. Επειδή ακριβώς τάπωναν το κρασοπότηρο πήραν το όνομά τους.

Η παέλια, όπως και η ταυρομαχία, σε σωστή εκτέλεση μπορεί να σας συναρπάσει. Η κακή παέλια γίνεται καταστρεπτική.

Μόλις οι Σπανιόλοι αποφάσισαν να δείξουν και να αξιοποιήσουν τους αμπελώνες τους βρέθηκαν πολύ κοντά στους Ιταλούς και πίσω από τους ύπατους Γάλλους. Τα ερυθρά κρασιά του ποταμού Duero, της Rioja, του Penedes βελτιώνονται αλματωδώς.

Τα τυριά
Από ένα σύνολο 300 τυριών, επτά έχουν αποσπάσει την Denominacion de origen. Η ΟΠΑΠ (Ονομασία Προελεύσεως Ανωτέρας Ποιότητος) χαρακτηρίζει προϊόντα με διακεκριμένα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, ιδιότυπα, παραγόμενα με τα υψηλότερα κριτήρια για τη δεδομένη κατηγορία. Τα περισσότερα χειροποίητα και όχι βιομηχανικά.

Roncal. Το σπάνιο. Καμωμένο από το λιγοστό πλην ολόπαχο γάλα των προβάτων της φυλής ράζα. Σκληροτράχηλα ζωντανά, μικρόσωμα μα ανθεκτικά στο κρύο των Πυρηναίων και της κοιλάδας Navara, ένθα και βόσκουν άγριο αρωματικό χορτάρι. Κυλινδρικού σχήματος, πικάντικο, σκληρό, πανάκριβο τυρί που προσφέρεται με παξιμάδια, μέλι, σταφύλια.

Manchego. Το διάσημο. Από τις αμνάδες της πατρίδας του Δον Κιχώτη και των ανεμόμυλων. Στη Μάντσα τυροκομούν με παλαιικό τρόπο για να παράξουν το φαμόζο στρογγυλό κεφάλι με την αχυρένια κρούστα χαραγμένη σαν ύφασμα τουίντ. Ενίοτε το τηγανίζουν αφού μπανιαριστεί σε κουρκούτι από αβγά, σκόρδο, μυρωδικά. Πάντως η πιο φίνα παρέα του manchego είναι το ζελέ από κυδώνια.

Cabrales. Το μπλε. Το αγελαδινό γάλα προσδίδει την οξύτητα, το αίγειο την πικάντικη αιχμή, το πρόβειο τη λιπαρότητα και το άρωμα. Παραλλάσσεται αναλόγως της εποχής και της αντίστοιχης βοσκής. Στην Αστούρια σερβίρεται με φρέσκους και ξηρούς καρπούς, λιωμένο επάνω σε ψωμί ή... ψάρι!

Cantabria. Το αρχαίο. Από το μη παστεριωμένο γάλα των αγελάδων της βορινής Κανταβρίας. Μαλακό, ήπιο, με φρέσκια, καθαρή γεύση που θυμίζει βούτυρο. Φρούτα γλασέ και επιδόρπιο γλυκύ sherry το πλαισιώνουν ιδεωδώς.

Idiazabal. Το βασκικό. Να μην κακοκαρδίσουμε τους chefs του Βορρά και τον Γκαμπριέλ Μαλέτ. Από πρόβειο γάλα, σκληρό, κίτρινο, γευστικώς έντονο και μοσχοβολά βούτυρο. Συχνά το καπνίζουν. Ταιριάζει με πιπεριές, πορτοκάλια, πράσινες ελιές, χωριάτικο ψωμί.

Η μαγεία του sherry

Ενα από τα κομψότερα λευκά κρασιά και ο δεινόσαυρος μεταξύ των ενισχυμένων. Εχουμε συντύχει συχνά τη γλυκερή, ξεθυμασμένη, ευτελή εκδοχή και ορθώς το προσπερνάμε. Οσοι όμως γεύτηκαν το ευγενικό σέρι παραμένουν προσηλωμένοι στη φινέτσα του. Το προϊόν και η ιστορική του διαδρομή γνώρισαν ιλιγγιώδεις διακυμάνσεις από το εκλεκτό στο χυδαίο και από την αίγλη στην παρακμή.

Γεννήθηκε στο Χερέθ. Οροθέσιον ανάμεσα στην Καθολική Ισπανία και στην Ισλαμική Γρανάδα. Οι Μαυριτανοί αποκαλούσαν την πολιτεία Σερίς, εξ ου και sherry. Ηδη τον 16ο αι. αναφέρονται Βρετανοί εγκατεστημένοι εκεί ως παραγωγοί και εξαγωγείς. Μείζον πρόβλημα προέκυψε με την παρασκευή ταυτώνυμου κρασιού σε άλλες χώρες και η αργοπορημένη κατοχύρωσή του από τους Σπανιόλους. Ως το '96 η Κύπρος, η Αγγλία, η Ιρλανδία είχαν δικαίωμα να φτιάχνουν «σέρι». Λήγοντος του προηγουμένου καθεστώτος αναμένεται η ανάκαμψη.

Σε τι συνίσταται η ιδιοτυπία του Jerez;

* Στην απαστράπτουσα λευκότητα του περιβάλλοντος χώρου και στο ασβεστολιθικό πέτρωμα albariza.

* Στις υψηλές θερμοκρασίες, την παρατεταμένη ηλιοφάνεια που φτάνει ως τις 3.000 ώρες ετησίως. Ρεκόρ δηλαδή μεταξύ των αμπελουργικών ζωνών.

* Στην κυρίαρχη οινάμπελο, το χλωμό ανδαλουσιανό palomino. Με χαμηλά σάκχαρα και οξύτητα, ιδανικό πάντως για τη συγκεκριμένη διαδικασία ωρίμανσης. Δευτερευόντως χρησιμοποιείται η ποικιλία Pedro Ximenez ή ΡΧ για τα γλυκά κρασιά.

* Στο flor, αυτόχθονα μαγιά που δημιουργεί μια μεμβράνη στην επιφάνεια του κρασιού παρεμποδίζοντας την οξείδωση και ευνοώντας την ανάπτυξή του. Μερικοί ειδήμονες αποδίδουν την εμφάνιση της μαγιάς αυτής στον πονέντε, υγρό άνεμο του ωκεανού. Η ενίσχυση του μούστου γίνεται προτού παρουσιαστεί η flor.

* Στο σύστημα solera. Σε ψηλοτάβανα, σκοτεινά κελάρια τα βαρέλια γεμάτα κατά τα 5/6 με παλαιότερο συμπληρώνονται με καινούργιο κρασί. Που σύντομα αποκτά τα χαρακτηριστικά του παλιού. Η τακτική αυτή ανανέωση και μετάγγιση των οίνων σε βαρέλια προηγουμένων ετών έχει αποτέλεσμα την επιτάχυνση της ωρίμανσης και την επίτευξη σταθερού προφίλ για το σέρι κάθε χρονιάς και κάθε μάρκας αφού πρόκειται για χαρμανιασμένο προϊόν.

Οι τύποι του sherry

Manzanilla. Το πιο ελαφρύ και ξηρό. Το δριμύ και υφάλμυρο στοιχείο του οφείλεται στη γειτνίαση με τη θάλασσα. Από το Sanlucar.

Fino. Πιο γεμάτο από τη μαντσανίγια, πλην ντελικάτο και ζωηρό. Από το Χερέθ. Εύθραυστο, δεν αντέχει τη μακρά παραμονή σε ανοιχτό μπουκάλι. Προσοχή στην ημερομηνία εμφιάλωσης και στον αλκοολικό τίτλο που δεν πρέπει να ξεπερνά τους 15,5Ψ.

Amontillado. Μάλλον βαθύχρωμο με καρυδένια γευστική ακκίδα. Τα καλύτερα της κατηγορίας αυτής είναι ξηρά.

Oloroso. Σκούρο επίσης και υψηλόβαθμο σε οινόπνευμα, ως και 24Ψ. Πλούσιο, μαλακό και από την έκθεσή του στον ήλιο παίρνει τον γευστικό χαρακτήρα του ψημένου ή καμένου.

(πηγή: ΒΗΜΑ)

Φινλανδική καλοφαγία

Στα βόρεια γευστικά μονοπάτια της Ευρώπης, η συλλογή μανιταριών στο δάσος, το σεργιάνι στην αγορά της ρέγγας και η εξερεύνηση των τοπικών σπεσιαλιτέ αποτελούν ξεχωριστή εμπειρία

«Στη Ρώμη όπως και οι Ρωμαίοι» και στο Ελσίνκι όπως η μέση ντόπια οικογένεια. Ακολουθήστε στα δάση, στο λιμάνι και αλλού.


Μανιτάρια
Στολή του δάσους: αδιάβροχο, γάντια, τετράγωνο καλάθι πλεγμένο έτσι ώστε τα μανιτάρια να αερίζονται. Στην πλαϊνή θήκη μαχαίρι και βούρτσα για το ξεσκόνισμα.
Αν πρόκειται για την παρθενική σας εμπειρία, σας προλέγω ότι δύσκολα θα διακρίνετε τα μανιτάρια ανάμεσα στο ταπέτο των νεκρών φύλλων και του πράσινου. Μόνο εκείνα τα εμβληματικά της Χιονάτης, τα κόκκινα με τις λευκές τελείες προβάλλουν. Αλλά δεν είναι τα πιο ωραία. Τα γυαλιστερά μελανοκαφετιά Gomphidius glutinosus μας πρόσφεραν απαράμιλλη νοστιμιά. Μια λεμονάτη κομψή γεύση. Προσοχή όμως! Η σκούρα επιδερμίδα πρέπει να αφαιρεθεί προσεκτικά. Κατ' αρχήν διότι βάφει μαύρο ό,τι μαγειρευτεί μαζί, αφετέρου η γλοιώδης ετούτη κρούστα παρεμποδίζει το σωστό ψήσιμο. Οι λεπτοφτιαγμένες βολβόσχημες κανθαρέλες δεν θέλουν μαχαίρι. Θα τις ξεριζώσουμε απαλά, κόβοντας το άκρο με τα χώματα. Ποδαράκι στην απόχρωση της ώχρας, κεφαλάκι σαν καστανή ανεμώνα. Θα τις μαγειρέψετε με λίγο βούτυρο σε αντικολλητικό σκεύος για ελάχιστα λεπτά. Με τα flamulina velutipes θα φτιάξετε μια ζηλευτή σούπα. Εχουν την όψη σαρκώδους θυσάνου. Μια κάθετη φούντα από μέτριου μεγέθους μανιτάρια που φύονται το καθένα πλάι ή επάνω στα αδερφάκια του. Κοιτάξτε τώρα τα εύρωστα, μεγάλα μπολέτους. Η οικογένεια των Leccinum συμπεριλαμβάνει πολλά μέλη. Τα scabrum θυμίζουν τα καλλιεργημένα μανιτάρια του σουπερμάρκετ. Κρεμ - καφετιά. Ψιλοκόψτε τα μαζί με τα συγγενικά τους aurantiacum, με το στρουμπουλό κλωνάρι, άγριο σαν μοκέτα και το πορτοκαλί κυρτό σαν κινέζικο ψάθινο καπέλο. Γειτονικά με τα καλά μανιτάρια φύονται οι μαϊμούδες.

Κύριο γεύμα
Λιμναία και ψάρια της θάλασσας, πέρκες, λούτσοι, σολομός ψημένα στο πυρίμαχο με καρότα, πατάτες νέας εσοδείας, κίτρινα γογγύλια, άνηθο. Κορυφαία φινλανδική σπεσιαλιτέ. Το σικαλίσιο, σκληρό, μαύρο καρβέλι λογίζεται ως η τροφή του γενναίου, ανεξάρτητου σκαπανέως. Πολιτισμικό σύμβολο. Στις δυτικές επαρχίες αφού το έπλαθαν το άφηναν να στεγνώσει στον αέρα κρεμασμένο από το στρογγυλό άνοιγμα καταμεσής της κουλούρας. Ο φούρνος άναβε μια φορά την εβδομάδα στα μέρη της Ανατολής. Πολύσπορα, κρίθινα, σταρένια ζυμωμένα με ανθόγαλα και τα αφράτα buns με μαγιά και χυμό καρότου μού άφησαν μιαν ανεξάλειπτη γευστική εντύπωση. Πιατέλες με καπνιστά ψάρια, σαλαμικά, τυριά, μπολ με αυγοτάραχα, μια πετυχημένη mousse από παντζάρια, σαλάτα. Δηλαδή το εμβληματικό σκαδιναβικό Smorgasbord, το συμπόσιο του Βορρά.

Επιδόρπιο ένα ζελέ από μηλαράκια του κήπου με ξινή κρέμα.

Στη Φινλανδία των 6 εκατομμυρίων κατοίκων λειτουργούν 15 (!) μαγειρικά σχολειά τετραετούς φοιτήσεως!


Το παζάρι της ρέγγας
Κάθε μουσκεμένο Οκτώβρη οι νησιώτες του αρχιπελάγους φορτώνουν με καλούδια την ξύλινη βάρκα τους, δένουν στην προκυμαία της πρωτεύουσας και σας παρασύρουν στην τρυφή. Φιλικοί, απροσποίητοι, μονοκόμματοι σας δειγματίζουν μέσα από το πλεούμενο τα προϊόντα τους. Συμπαγές, μαύρο ψωμί με βύνη και σιρόπι. Ψωνίστε οπωσδήποτε. Οσο μένει τόσο βελτιώνεται. Σπιτικές μουστάρδες, λογής σάλτσες, γλαστράκια με ρείκι. Και η πολυφωνία της ρέγγας. Καπνιστή, παστή, συντηρημένη σε ξίδι, σαλαμούρα, σάλτσα τομάτας, τηγανητή, στα κάρβουνα. Στην πλατεία ανοιχτές ψησταριές αναδίνουν λιποθυμιστικές μυρουδιές. Ρέγγες και έξοχες τηγανητές πατάτες. Αχνιστές ψαρόσουπες και ψητά ρολαρισμένα κουλουράκια σολομού.

Σκεπαστή αγορά
Ενα μοντέλο καθαριότητας και τάξης. Ηδύποτα από τα κίτρινα, κόκκινα, μαύρα μούρα. Δοκιμάστε τα ξινά, στυπτικά, έντονα lingonberries. Τα τριών ειδών χαβιάρια των ποταμίσιων ψαριών. Γλυκύτατες ρέγγες. Μια κολεξιόν από λουκάνικα. Τον φινλανδικό άγριο καπνιστό σολομό αλλά όχι τη σολομοπέστροφα εκτροφής και ας στοιχίζει λιγότερο. Ενα υποκίτρινο, φρέσκο τυρί από βουτυρόγαλα που λέγεται «Πασχαλινό».

(πηγή: ΒΗΜΑ)

Ιαπωνική διατροφή

Τα φαγητά από τη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου είναι ελκυστικά, υγιεινά και νόστιμα, στηριγμένα στα ψάρια, στη σόγια, στο ρύζι, στα λαχανικά, στα φύκια, στα μανιτάρια. Μυρωδιές ειλικρινείς, ιωδιούχες ή γήινες, θερμές και συγκινητικές. Στον ουρανίσκο σας χαρίζει σαφείς εντυπώσεις, καθαρές. Εντονες ή διακριτικές αλλά πάντα μιας θαυμαστής γευστικής ισορροπίας.

Η λιτή διευθέτηση της κάθε μπουκίτσας μέσα στα κάθαρα πιάτα είναι κανόνας. Πήλινα, από διάφανο φάρφουρο, λευκό ξύλο ή από σκοτεινή, μουντή εκ πρώτης όψεως λάκα.

Η υγιεινή παράμετρος
Εντυπωσιακά τα συμπεράσματα και τα νούμερα. Το πλούσιο σε ίνες διαιτολόγιο προφυλάσσει από τον καρκίνο των εντέρων. Η βιταμίνη Ε στους κόκκους της σόγιας μειώνει τις πιθανότητες ειδικώς για καρκίνο του προστάτη και του μαστού. Γενικότερα δε τα υψηλά επίπεδα των αντιοξειδωτικών βιταμινών συνιστούν αντικαρκινική ασπίδα. Θετικά μαντάτα και ως προς τη δεύτερη μεγάλη απειλή του αιώνα. Στη δεκαετία '80-'90 οι θάνατοι από τη στεφανιαία νόσο μειώθηκαν κατά 32% στη Χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου. Συγκριτικώς με τους Βρετανούς, επί παραδείγματι, οι Ιάπωνες εμφανίζουν 96% λιγότερα αγγειακά επεισόδια. Και καπνίζουν.

Κάτι ξεχωριστό συμβαίνει στον γενετικό κώδικα της κίτρινης αυτής ράτσας; Ή το αποτέλεσμα μιας διατροφής που ακολουθείται επί αιώνες ατσαλώνει τη γιαπωνέζα καρδιά; Μάλλον το δεύτερο, πιστεύουν οι επιστήμονες. Διότι, όταν οι Ιάπωνες μεταναστεύουν στις ΗΠΑ και σιτίζονται με τον ανθυγιεινό αμερικανικό τρόπο, στραπατσάρουν τα στεφανιαία τους, όπως όλοι οι Δυτικοί.

Πού ακριβώς εδράζεται η αμυντική ωφέλεια, δεν το ξέρουμε. Πιθανόν στα ω3 των ιχθυελαίων. Γεγονός παραμένει πως παρεμποδίζεται η οξείδωση της κακής χοληστερόλης. Ετσι τα παραπροϊόντα της οξειδωτικής διαδικασίας δεν επικάθηνται στα τοιχώματα των αρτηριών για να τις αποφράξουν. Συγχρόνως δε η καλή χοληστερόλη μένει σε ικανοποιητικό ύψος. Υποχωρούν οι φλεγμονές των αρθρίτιδων. Αντιμετωπίζεται η οστεοπόρωση, διευκολύνεται η χώνευση. Εκείνοι που την ακολούθησαν επί τέσσερις ως έξι εβδομάδες είχαν καλό και ασκανδάλιστο ύπνο, μεγαλύτερη ικανότητα συγκέντρωσης, αισθηματική σταθερότητα και ενέργεια περισσή.

Και το made in Japan διατροφικό μοντέλο είναι φτωχό σε κορεσμένα λίπη. Μας αδυνατίζει συνεπώς σίγουρα και τελεσίδικα. Η ισχυρότερη εγγύηση μακροπρόθεσμης αποτελεσματικότητας έγκειται στο γεγονός ότι εν προκειμένω δεν έχουμε ένα τεχνητό σύστημα, παρά μια δίαιτα που ερείδεται σε μια ευφυή εθνική κουζίνα, προϊόν μιας ολιστικής κουλτούρας. Μιας κουλτούρας η οποία διακονεί την υγεία και την ευτυχία του ανθρώπου.

Τα ευεργετικά υλικά

* Η σόγια
Στις διαφορετικές της μορφές: κόκκοι ατόφιοι σαν φασολάκια, πάστα miso καμωμένη από βρασμένους, πολτοποιημένους κόκκους, που χρησιμοποιείται μέσα σε ζωμούς εν οις και στην περίφημη σούπα miso του πρωινού. Το tofu θυμίζει στην όψη σκληρό, λευκό τυρί. Γευστικώς ουδέτερο απορροφά τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των άλλων υλικών κατά το μαγείρευμα. Το συναντάμε μέσα σε σούπες, σαλάτες, τηγανητά ή φαγητά της κατσαρόλας και υποκαθιστά το κρέας. Η σάλτσα σόγιας μας είναι η πιο γνωστή στη Δύση εκδοχή του προϊόντος. Γλυκύτερη, πιο κατευνασμένη, λιγότερο αλμυρή από την κινεζική, η ιαπωνική σάλτσα μου αρέσει πολύ. Προτιμήστε την kikkoman, η οποία δεν περιέχει καραμελόχρωμα και πρόσθετα. Αντικαθιστώντας το αλάτι με σάλτσα σόγιας έχετε πολλαπλά ωφελήματα.

Ο θαυματουργός σπόρος αποτελεί μια βασική πηγή φυτικών πρωτεϊνών και τα φυτοοιστρογόνα του, κατ' αναλογίαν προς τη θηλυκή ορμόνη, ελέγχουν την κακή χοληστερίνη, μειώνουν τον κίνδυνο καρκινοπαθειών, βοηθούν πολύ τις κυρίες με εμμηνοπαυσιακό σύνδρομο. Σύμμαχος επίσης της γερής καρδιάς, έτσι που ακόμη και η ορθόδοξη ιατρική συστήνει τη λήψη 50 γραμμαρίων σόγιας καθημερινώς.

* Το ρύζι
Το θεμελιακό άμυλο της κίτρινης φυλής. Η μαργαριταρένια, κολλώδης, ήρεμη παρουσία του φτιάχνει ένα εξισορροπιστικό φόντο, ώστε να αναδειχθούν οι λεπτεπίλεπτες γευστικές αποχρώσεις των λοιπών εδεσμάτων. Τρελαίνομαι για τα noodles από ρύζι. Κρυστάλλινα, υπόλευκα μαλλιά αγγέλων που θα ζεματίσετε επί 1'-2' και κατόπιν θα τηγανίσετε στο wok μαζί με ψιλοκομμένες λωρίδες λαχανικών, ψαριού, κοτόπουλου, μανιταριών. Θα αρτύσουμε το πιάτο με σάλτσα σόγιας, τζίντζερ, φρέσκο κρεμμυδάκι, σκόρδο. Απόσταγμα ορύζης το εθνικό πιοτό, το sake, που θα πιείτε χλιαρό.

Τη γλυκιά παραλλαγή του, το mirin, μεταχειρίζονται πολύ οι Ιάπωνες σε μαρινάτες, σε σβησίματα και στις απλές σάλτσες. Θα το ζεστάνετε πριν από τη χρήση. Η περιεκτικότης σε αλκοόλη είναι 13%-14%.

* Τα μανιτάρια shiitake
Εμφανίζονται δις ετησίως γύρω από τον κορμό του δέντρου shii, μιας βαλανιδιάς με το επιστημονικό όνομα Pasania cuspidata. Τρυφερά, βελούδινα, σκουροκάστανα καπελάκια, συν μια ιδιάζουσα γεύση φρουτώδης όσο και δάσους. Θα τα βρούμε αποξηραμένα. Ξεσκονίστε τα απλώς με καθαρή οδοντόβουρτσα και μουσκέψτε τα σε χλιαρό νερό επί τρεις ως πέντε ώρες. Τα ξεπλένουμε σβέλτα κάτω από τη βρύση, σουρώνουμε από φίλτρο του καφέ το νερό που θα χρησιμοποιήσουμε σε σούπες.

Μη λησμονήσω να σας πω ότι τα μανιτάρια γενικώς, ειδικότερα τα shiitake συνιστούν ένα θησαυροφυλάκιο βιταμινών Β και συμφώνως προς τα αποτελέσματα πρόσφατων ερευνών, εξολοθρευτές της κακίστρας χοληστερόλης.

* Τα φύκια
Μεζές μυθικός, ιαματικός, εύγευστος, αφροδισιακός, όπως διατείνονται οι νησιώτες Δύσης και Απω Ανατολής.

Στη Σκωτία, αφού τα καλοπλύνουν σε μπόλικο νερό, τα βράζουν και τα σερβίρουν ζεστά με λιωμένο βούτυρο. Οι Ουαλλοί πάλι φτιάχνουν ψωμάκια με βρασμένα φύκια και νιφάδες βρώμης που τηγανίζονται και ακομπανιάρουν λουκάνικα ή ψητό αρνί. Αλλού πάλι τα μεταχειρίζονται σε λευκά γλυκίσματα με βάση το γάλα. Παραξενεύεστε; Κακώς, τα φύκια είναι φυσικοί σταθεροποιητές και συνεπώς «δένουν» τα υγρά με τα στερεά υλικά των εδεσμάτων.

Ο πιο μοντέρνος τρόπος παρασκευής: κομμένα σε λωρίδες τα φύκια τηγανίζονται σε λίγο λάδι στο γουόκ μαζί με σκόρδο, καυτερή πιπερίτσα και τζίντζερ. Υπάρχουν, που λέτε, 8.000 διαφορετικά τέτοια θαλάσσια λαχανικά και τουλάχιστον 1.200 είδη έχουν καταλογογραφηθεί γύρω από τις ιαπωνικές ακτές. Αν ταξιδέψετε κατά κείνα τα ψαροχώρια, θα τα δείτε να στεγνώνουν στον ήλιο, όπως παλαιότερα κρεμούσαν οι Ναπολιτάνοι τα μακαρόνια. Παραπάνω από 300.000 τόνοι από τις έξι βασικότερες ποικιλίες καταναλώνονται κάθε χρόνο. Τα πλέον γνωστά λέγονται Wakame, Kombu και Nori.

Τροφή ιερή για τον Ιάπωνα, τα φύκια αποτελούν το 10% της δίαιτάς του. Θερμίδες γιοκ αλλά κιβωτός ασβεστίου, ιωδίνης, φωσφόρου, βιταμίνης Α κρατούν τη ράτσα λεπτή και ευθύνονται για τη στιλπνή γιαπωνέζικη κόμη. Συμμετέχουν σε όλα τα φαγητικά τελετουργικά. Από το εωθινό μπολάκι του chazuke, καμωμένο με πράσινο τσάι, ρύζι και νόρι ως την αιώνια σούπα από ζωμό αποξηραμένου ψαριού και κόμπου και τα φαμόζα μάκι, στοιχειώδη σνακ - σούσι από ρύζι διπλωμένα σε φύλλα νόρι. Τα ξέρετε τούτα τα τελευταία: μαύρα, παραλληλόγραμμα, λεπτούτσικα, σχεδόν διαφανή. Υπάρχουν καταγραμμένες ρετσέτες από βουδιστικά βιβλία βετζετέριαν μαγειρικής. Η μόλυνση των ωκεανών απείλησε τα νόρι που φύονταν στα κελύφη των οστράκων. Το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε με τεχνητές καλλιέργειες επάνω σε συνθετικά στρείδια. Τέτοιες φάρμες φυκιών κατασκευάζονται πια και στην Ευρώπη.

Ωμά ή μαγειρευμένα τα ωκεάνια λαχανικά διευκολύνουν τη λειτουργία των νεφρών, την κυκλοφορία του αίματος και μας κάνουν turbo σε ενέργεια. Μικρά, ωραία πακετούλια σούσι μέσα σε νόρι φάγαμε τις προάλλες στο Kiku. Πρέπει όμως να σας ενημερώσω για μια τελευταία διάδοση που κυκλοφορεί στα γκουρμέ σινάφια. Αφορά τα καρπάτσιο, τα σασίμι και τα σούσι.

(πηγή: ΒΗΜΑ)

Αλάτι

Ο οργανισμός μας απαιτεί μιαν ημερήσια ποσότητα αλατιού 1-5 γραμμαρίων για να δουλέψει και εν συνέχεια το αποβάλλει. Εκείνοι που καταπονούνται σωματικώς, όσοι αθλούνται, ιδρώνουν εύκολα ή εξάπτονται έχουν αυξημένες ανάγκες.

Το γούστο, η επιθυμία του αλμυρού αποτελεί ξεχωριστό θέμα. Και ενώ οι ενήλικοι αρέσκονται σε μια συμπύκνωση άλατος 2% του βάρους της τροφής, τα νεογέννητα αρκούνται μόλις στο 0,2%. Κάθε μωρό γεννιέται με το δικό του κατώφλι και οροφή στην ανοχή του αλατιού. Που μεγαλώνοντας αυξάνεται. Οπως έχετε παρατηρήσει, άλλος θέλει το φαγητό του ανάλατο και άλλος πολύ αλμυρό.

Οι εξατομικευμένες γενετικές προδιαγραφές αμβλύνονται από διάφορους παράγοντες, όπως το κάπνισμα, η κατάχρηση των αναψυκτικών με ανθρακικό, η συνήθεια να τρώμε καυτερά ή καυτά πράγματα. Και εμείς οι Ελληνες, λαός καπνιστών, έχοντας στραπατσάρει τον ουρανίσκο μας αλατίζουμε παραπάνω του δέοντος.

Και οι γιατροί μάς επιπλήττουν. Ενίοτε μας τρομοκρατούν. Ορθώς άραγε; Στο βιβλίο του αμερικανού κουζινογράφου της «Vogue», Jeffrey Steingarten, διάβασα ενδιαφέροντα νέα. Νέα του 1988, μάλλον μπαγιάτικα πια, που πάντως δεν έχουν διαψευσθεί. 52 ερευνητικά κέντρα σε 32 χώρες μελέτησαν δείγμα 10.079 εθελοντών συνεκτιμώντας παραμέτρους όπως η αρτηριακή πίεση, η ηλικία, το βάρος, το ύψος, η κατανάλωση οινοπνεύματος. Χρηματοδότες της έρευνας Intersalt η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, καρδιολογικές εταιρείες, βρετανικοί οργανισμοί και η κυβέρνηση των ΗΠΑ, με το συμπάθιο. Τα συμπεράσματα; Από το 20% των υπερτασικών μόνο το 1/3 επηρεάζεται αρνητικά τρώγοντας παραπάνω ή θετικά, μειώνεται δηλαδή η αρτηριακή πίεση από την άναλη διατροφή. Δηλαδή μόλις 8% του πληθυσμού παρουσιάζει συγγενή ευαισθησία στη λήψη αλατιού.

Οι υπόλοιποι, το 92% που δεν παρουσιάζουμε αυτή την ειδική βλάβη, μπορούμε άφοβα να φάμε νόστιμα. ­ Και πώς ξέρω πως δεν ανήκω στη βλαμμένη μειοψηφία; με ρώτησε ο Θάνος. Ας το ελέγξει αφαιρώντας και το τελευταίο ίχνος του αλατιού από τη ζωή του, ενώ θα μετρά την πίεσή του. Οι υπέρβαροι και οι πότες έχουν βασιμότερες αιτίες ανησυχίας. «Η γενικευμένη υστερία ακόμη και για τους υγιείς θέλει να φορέσει γυαλιά και σε όσους δεν πάσχουν από μυωπία!» σημειώνει προσφυώς ο συνάδελφός μου της «Vogue». «Χαίρω πολύ, μια ράτσα Ινδιάνων της Βορείου Βραζιλίας, οι Yanomamo, έχουν τη χαμηλότερη πίεση παγκοσμίως τρώγοντας μπανάνες και αμυλώδεις βολβούς. Αλλά δεν θα μας μάθουν πώς να ζούμε. Υπερτασικοί δεν είναι, μα η έλλειψη σοδίου προκαλεί τέτοιαν ορμονική υπερδιέγερση που οι μισοί από δαύτους έχουν διαπράξει φόνο και το 1/3 των θανάτων οφείλεται σε βίαια αίτια!» συμπληρώνει.

Μερικά μαγειρικά κόλπα

* Το νερό μέσα στο οποίο θα βράσουμε τα ζυμαρικά πρέπει να είναι γενναίως αλατισμένο. Θυμηθείτε πως το αλάτι καθυστερεί τον βρασμό και περιμένετε να πάρει μπούγιο η κατσαρόλα για να προσθέσετε 1 κουταλιά σούπας αλάτι για 500 γρ. μακαρόνια. Η ίδια αρχή ισχύει για τις βραστές πατάτες. Οσο εύγευστη και αν φτιάξετε τη σάλτσα της πατατοσαλάτας, κάτι θα λείπει αν τα γεώμηλα βράσουν δίχως αλάτι.

* Τα λαχανικά και τα όσπρια χρειάζονται αλάτισμα στο τέλος του ψησίματος. Αλλιώς η επιδερμίδα τους σκληραίνει και σχίζεται.

* Δεν αλατίζουμε ό,τι πρόκειται να τηγανίσουμε από πριν αλλά αμέσως μετά, αφού βγάλουμε από το τηγάνι μας.

* Αλατίζουμε τη σαλάτα μόλις προτού τη σερβίρουμε, ώστε τα πράσινα φύλλα μας να μη μαραζώσουν.
* Τα εδέσματα τα οποία θα σερβίρουμε κρύα γυρεύουν περισσότερο αλάτι.

* Το βοδινό ή μοσχαρίσιο κρέας που θα μαγειρέψουμε αύριο κερδίζει γευστικούς ρούμπους αν διανυκτερεύσει πασπαλισμένο με χονδρό αλάτι. Την επομένη το πλένουμε, ψήνουμε και αλατίζουμε ξανά στο τέλος. Αφού δοκιμάσουμε.

Επαινος του αλατιού

Η μία από τις τέσσερις θεμελιώδεις γεύσεις είναι εκείνη που ξεδιπλώνει την ισχύ των γευστικών μας επιθηλίων και ζεσταίνει το στόμα. Το αλμυρό οξύνει και διευκρινίζει τις γευστικές ιδιότητες των φαγητών. Εξαίροντας επίσης τα φυσικά τους αρώματα. Γίνεται ο κουμπάρος στον γάμο εδέσματος και σος. Κρατά λευκό το κουνουπίδι και βαθαίνει τα χρώματα των λαχανικών.

Το αλάτι δυναμώνει τις γλουτένες του ψωμιού, ωριμάζει τα τυριά και βελτιώνει την υφή τους. Μαγειρευμένα δίχως του τα φαγάκια δεν έχουν πολυπλοκότητα και ισορροπία καθώς υπερισχύει η ενυπάρχουσα γλυκύτης των υλικών.

Το άλας της γης και της θάλασσας το έχουμε ανάγκη.

(πηγή: BHMA)