Νάξος

Νάξος, γλύκα μεγάλη…
Nίκος Kαζαντζάκης

Νομός
Η Νάξος είναι το μεγαλύτερο και από τα πλέον εύφορα νησιά των Κυκλάδων στο κέντρο του Αιγαίου. Το νησί είναι τελείως διαφορετικό από τις υπόλοιπες Κυκλάδες καθώς οι κάτοικοι καλλιεργούν πατάτες, κηπευτικά, ελιές, αμπέλια. Την διαφορετικότητα αυτή σύμφωνα με τη μυθολογία, την οφείλει στο Διόνυσο ο οποίος είχε γεννηθεί εκεί. Η μορφολογία είναι έντονη καθώς θα δείτε λιβάδια που καταλήγουν σε απέραντες αμμουδιές, βράχια που πέφτουν απότομα στην θάλασσα και ακτές απότομες στα νότια και υπήνεμες στα δυτικά με πολλούς κόλπους και αμμουδερές παραλίες. Το νησί προσφέρεται κυρίως για όσους θέλουν να περάσουν ήσυχα τις διακοπές τους, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι λείπει η έντονη νυχτερινή ζωή. Ο πληθυσμός ανέρχεται στους 20.000 κατοίκους, οι περισσότεροι απ' αυτούς διαμένουν στην πρωτεύουσα του νησιού, τη Χώρα. Το νησί είναι το μεγαλύτερο των Κυκλάδων και καλύπτει μία έκταση 448 τ. χλμ.

Γεύσεις
Οι παραδοσιακές ναξιώτικες συνταγές είναι το μπάτουδο, η κεφαλοποδιά και ο κοκκινιστός κόκορας, ενώ εξαιρετικά είναι και τα τυριά ξινότυρο, ξινομυζήθρα, κοπανιστή και γραβιέρα. Από τη Νάξο μπορείτε να αγοράσετε υφαντά, κεντήματα, λάδι, κρασί, ελιές, πατάτες και το κίτρο Νάξου ένα παραδοσιακό τοπικό λικέρ.

Περιοχή
Η Χώρα είναι χτισμένη αμφιθεατρικά σε πλαγιά λόφου στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού. Η πόλη είναι διάσπαρτη με μνημεία εποχών και απλώνεται από το λιμάνι μέχρι το κάστρο και εντυπωσιάζει τον επισκέπτη με τα στενά ανηφορικά δρομάκια, τις στοές, τις καμάρες και τα παλιά πέτρινα σπίτια. Αξιοθέατα σημαντικά είναι η Πορτάρα που εντυπωσιάζει. Πρόκειται για την είσοδο του ατέλειωτου αρχαϊκού ναού του Απόλλωνα, που άρχισε να χτίζει στα μέσα του 6ου αι. π.Χ. ο τύραννος της Νάξου Λύγδαμης, πάνω στο νησάκι που οι ντόπιοι αποκαλούν Παλάτια. Ο ναός δεν τέλειωσε ποτέ, το νησάκι όμως συνδέθηκε με την τραγική ιστορία της Αριάδνης, την οποία εδώ εγκατέλειψε σύμφωνα με τη μυθολογική παράδοση ο Θησέας, και εδώ τη συνάντησε ο Διόνυσος και την έκανε γυναίκα του, ή κατά μια άλλη παραλλαγή, από εδώ πήδηξε η Αριάδνη στη θάλασσα και πνίγηκε.
Το Κάστρο είναι χτισμένο στην κορυφή ενός λόφου και προσφέρει εκπληκτική θέα. Περνώντας την Τρανή Πόρτα θαυμάστε τον πύργο με τις πολεμίστρες, που διατηρούνται στην αρχική τους θέση. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα σπίτια και έχουν στις προσόψεις τους εντοιχισμένα οικόσημα. Στο κάστρο θα δείτε και την βενετσιάνικη εκκλησία, το κτίριο της Σχολής Καλογραιών (Ουρσουλινών), τη μητρόπολη των Ρωμαιοκαθολικών και την κατοικία του καθολικού επισκόπου. Επίσης το ερειπωμένο σήμερα ανάκτορο του Μάρκου Σανούδου. Μέσα στο Κάστρο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης το Αρχαιολογικό Μουσείο, που στεγάζεται στο κτίριο των Ιησουιτών, όπου δίδασκαν καθολικοί μοναχοί (σε αυτό φοίτησε για ένα διάστημα και ο μεγάλος συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης, όταν μετατράπηκε σε Εμπορική Σχολή), καθώς και η Καθολική Μητρόπολη. Σημαντικό αξιοθέατο αποτελεί και ο «Κούρος», άγαλμα 6,5 μέτρων που ανακαλύφθηκε από ντόπιους το 1943 στο χωριό Μέλανες.
Σημαντική είναι η Μητρόπολη με εικόνες και εξαιρετικό μαρμάρινο τέμπλο, χτισμένη στην περιοχή της αρχαίας αγοράς. Οι μονολιθικές κολόνες από γρανίτη θεωρείται πως έχουν μεταφερθεί από το ναό του Απόλλωνα της Δήλου. Στη Χώρα θα δείτε πολλές εκκλησίες, ορθόδοξες και καθολικές που οι περισσότερες είναι κλειστές. Παλαιότερη είναι η Παναγία η Βλαχερνιώτισσα, με ξυλόγλυπτο τέμπλο εξαιρετικής τέχνης και εικόνες σημαντικές έργα του Κρητικού ζωγράφου Άγγελου, μαθητή του Ελ Γκρέκο. Στην ευρύτερη περιοχή θα δείτε πολλά μνημεία, μονές, πύργους και εκκλησάκια.
Σημαντικό αξιοθέατο του νησιού είναι το χωριό Απείραθος, από τα πιο όμορφα χωριά των Κυκλάδων, χτισμένο στους πρόποδες του βουνού Φανάρι (883 μ.), σε σχεδόν γυμνό τοπίο. Το χωριό διατηρεί σχεδόν ανέπαφη την αρχιτεκτονική μορφή του από την περίοδο της Βενετοκρατίας. Οι κάτοικοι διατηρούν τα ιδιότυπα ήθη και έθιμά τους, τη δική τους διάλεκτο, φορούν διαφορετική ενδυμασία από τους άλλους Ναξιώτες και συνεχίζουν τη μεγάλη πνευματική και καλλιτεχνική παράδοση, ιδιαίτερα στην υφαντική και τη χειροτεχνία, όλα χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την παράδοση που τους θέλει να κατάγονται από την Κρήτη. Στο χωριό θα δείτε τους πύργους των παλαιών ηγεμόνων του νησιού Σομαρίπα και Σφόρτσα-Κάστρι, που αποτελούν και αντιπροσωπευτικά δείγματα της οχυρωματικής αρχιτεκτονικής των χρόνων της Βενετοκρατίας και πολλές εκκλησίες.
Σημαντικά αξιοθέατα είναι ακόμη ο μισοτελειωμένος κούρος του Απόλλωνα, μήκους 11 μ., ξαπλωμένος στο σημείο που βρέθηκε κοντά στο χωριό Απόλλωνας. Η εκκλησία της Παναγίας της Απεραθίτισσας με το μαρμάρινο τέμπλο, στον Απέραθο και η εκκλησία της Παναγίας της Φιλοτίτισσας με το μαρμάρινο τέμπλο και τις παλιές εικόνες, η σπηλιά Αριά του Ζα, τόπος λατρείας του Δία και κατά την τουρκοκρατία καταφύγιο των χριστιανών, στο Φιλότι• Επίσης μη χάσετε τα - τα γραφικά χωριά της ορεινής Νάξου.

Οδικές Αποστάσεις
Οι αποστάσεις που θα καλύψετε στη Νάξο είναι σημαντικές. Ο Aπόλλωνας από την χώρα απέχει 48 χλμ. εάν πάρετε τον εσωτερικό δρόμο προς την ανατολική πλευρά του νησιού και 36 χλμ. εάν ακολουθήσετε τον νεώτερο παραθαλάσσιο της δυτικής πλευράς.
Aγ. Αννα 6 χλμ., Aπείρανθος 26 χλμ., Eγκαρές 7 χλμ., Kορωνίδα 37 χλμ., Mέλανες 8 χλμ., Σαγκρί 11 χλμ., Φιλότι 19 χλμ., Xαλκί 16 χλμ. και Πύργος Xειμάρου 32 χλμ.

Υγεία
Κέντρο Υγείας Χώρας, 22850-23333, 23550
Αγροτικό Ιατρείο Αγίου Αρσενίου, 22850-41484
Αγροτικό Ιατρείο Απειράνθου, 22850-61206
Αγροτικό Ιατρείο Κόρωνα, 22850-51280
Αγροτικό Ιατρείο Μέλανων, 22850-62372
Αγροτικό Ιατρείο Τρίποδες, 22850-41221
Αγροτικό Ιατρείο Χαλκί, 22850-31206
Αγροτικό Ιατρείο Τρίποδες, 22850-41221
Αγροτικό Ιατρείο Φιλότι, 22850-31404

Ακτοπλοϊκή σύνδεση
Η Νάξος βρίσκεται 103 ναυτικά μίλια μακριά από τον Πειραιά και συνδέεται με τον Πειραιά και τη Pαφήνα. Τα δρομολόγια είναι πυκνά.
Λιμεναρχείο Πειραιά, 210-4226000
Λιμεναρχείο Λαυρίου, 22920-4124800
Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης, 2310-531505
Λιμεναρχείο Καβάλας, 2510-223716
Λιμεναρχείο Νάξου, 22850-22300
Πρακτορείο Πειραιά, 210-4124800
Πρακτορείο Νάξου, 22850-23965

Αεροπορική σύνδεση
Οι Ολυμπιακές Αερογραμμές πραγματοποιούν πτήσεις από Αθήνα. Το αεροδρόμιο απέχει 1 χλμ. από τη Χώρα στα νότια. ΟΑ Αθήνας, 210-9666666, ΟΑ Ελευθέριος Βενιζέλος, 210-3530000. ΟΑ Νάξου, 22850-23043 και Αεροδρόμιο Νάξου, 22850-23292.

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Δήμος Νάξου, 22850-22717
Αστυνομία, 22850-22100
Λιμεναρχείο, 22850-22300
ΟΤΕ, 22850-22399
ΕΛΤΑ, 22850-22211
Ταξί, 22850-22444
ΚΤΕΛ, 22850-22291
Αρχαιολογικό Μουσείο, 22850-22725
Μουσείο Μητρόπολης, 22850-24151
Δήμος Δρυμαλίας, 22850-32647
Αστυνομία Χαλκί, 22850-31224
ΕΛΤΑ Χαλκί, 22850-31226

Παραλίες
Στη Νάξο θα βρείτε μερικές από τις πλέον καθαρές παραλίες της χώρας όπως ο Άγιος Γεώργιος, που βρίσκεται μέσα στη Χώρα και είναι και το κέντρο του windsurfing, o Άγιος Προκόπης, που βρίσκεται 7 χλμ. από τη Χώρα με χοντρή άμμο, η Αγία Άννα συνέχεια της παραλίας του Αγίου Προκοπίου. Άλλες παραλίες είναι η Πλάκα, η Μικρή Βίγλα, το Καστράκι, το Αλυκό που ξεχωρίζει με τους αμμόλοφους και τα δασάκια από κέδρους που το περιβάλλουν και το Πυργάκι.

Διαμονή Ξενοδοχεία
Πέρα από τα πολλά οργανωμένα ξενοδοχεία, υπάρχουν εκατοντάδες διαθέσιμα ενοικιαζόμενα δωμάτια, αλλά και πολύ καλά οργανωμένα κάμπινγκ. Σ’ όλες τις παραλίες θα βρείτε δωμάτια για διαμονή και ξενοδοχεία α΄, β΄, γ΄ και δ΄ κατηγορίας. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με την αστυνομία ή το Δήμο.

Αθλητισμός
Σε όλες τις παραλίες μπορείτε να απολαύσετε γουϊντσέρφινγκ, ιστιοπλοΐα, σκι κ.ά.

Έθιμα – Εκδηλώσεις
Τις Απόκριες αναβιώνουν τα διονυσιακά έθιμα με τους κουδουνάτους και κορδελάτους στα χωριά Απείρανθο και Φιλότι, στις 23 Ιουνίου, παραμονή του Αϊ-Γιάννη νέοι και νέες πηδούν τις φωτιές και ζυμώνουν το αρμυροπιτάρι, ενώ στις 14 Ιουλίου γίνεται το πανηγύρι του Αγίου Νικοδήμου που είναι και πολιούχος του νησιού με χορό και μουσική. Στις 15 Αυγούστου τελούνται τα Διονύσια, πολιτιστικές εκδηλώσεις με εκθέσεις και συναυλίες.

Internet
Γενικές πληροφορίες, www.gto.gr/gr/accomm/loc/result.php?loc=NAXOS
Παραλίες, αξιοθέατα, γεωγραφία και πολλά στοιχεία, 2tee-korth.kyk.sch.gr/alexandra/p15.htm
Φωτό, www.apodimos.com/arthra/AUGOUSTOS_2003/NAXOS_ISTORIA_HLIOS_KAI_THALASSA
Διαδρομές αξιοθέατα, www.bestofgreece.net/naxos
Πληροφορίες, www.naxosnet.gr/main.htm και www.cityvox.com/guide/0,5945,NAXGRCACCCIT,00.html
Περιβαλλοντικές κινήσεις, users.otenet.gr/~epsyrou/naxos/naxos1.htm
Χάρτες πολλές πληροφορίες, www.geocities.com/eidiko_naxos/NHSIGEOGRAF.html και hellasislands.gr/naxos/el/naxos-el.htm
Συγκοινωνίες, πληροφορίες, αξιοθέατα, μετακινήσεις, students.ceid.upatras.gr/~lazaris/naxos/html/naxosgr.html
Διαμονή και άλλα στοιχεία, www.athellas.gr/cat_content.asp?lng=el&catid=499&cattypeid=104&contentid=416&menu2=147&menu3=205&menu4=387&htab=1&visible=1

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία, τ. 45 2004-2005

Σαμοθράκη

Στην άπειρη ησυχία του νησιού αυτού, σα να ακούγεται τώρα η αιωνιότητα να περνά.
Ίων Δραγούμης

Νομός
Η Σαμοθράκη καλεί σ’ ένα ταξίδι στο χρόνο και το χώρο. Το νησί των Καβειρίων μυστηρίων η φύση το προίκισε απλόχερα με οργιώδη βλάστηση κι άφθονα νερά που ορμητικά κυλούν από τις πλαγιές του όρους Σάος. Ο Όμηρος τοποθετεί τον Ποσειδώνα στην κορυφή του βουνού να παρατηρεί τις σκληρές μάχες των Αχαιών με τους Τρώες. Η Σαμοθράκη βρίσκεται στο ΒΑ Αιγαίο και σε απόσταση 25 ν. μιλίων από την Αλεξανδρούπολη. Η έκτασή της είναι 180 τ. χλμ., η περίμετρος 32 χλμ. και έχει περίπου 3000 κατοίκους. Το νησί ανήκει στο νομό Έβρου και πρωτεύουσα είναι η Χώρα, ενώ υπάρχουν άλλα 12 χωριά στο νησί.

Φαγητό – Αγορές
Η Σαμοθράκη φημίζεται για το εξαιρετικό παραδοσιακό φαγητό της, με σπεσιαλιτέ φυσικά το ψητό κατσίκι στη σούβλα. Εκεί θα βρείτε εξαιρετικό κατσίκι στη λαδόκολλα αλλά και πολλούς παραδοσιακούς μεζέδες, Μπορεί να μην χρησιμοποιεί πλέον τη γούρνα με το παγωμένο τρεχούμενο νερό αντί για ψυγείο, αλλά συνεχίζει να έχει τις καλύτερες τηγανιτές πατάτες που μπορεί να φάει κανείς σε ολόκληρο το Νομό Έβρου. Εάν πάλι προτιμάτε ψάρι οι κάτοικοι διατείνονται πως είναι εξαιρετικοί ψαράδες. Για μαγειρευτά θα πάτε στην Καμαριώτισσα. Στο μεσόγειο χωριό Πρ. Ηλίας θα δοκιμάσετε ντόπια κρέατα και υπέροχο κοκορέτσι. Στα Θέρμα λειτουργούν αρκετές ταβέρνες και εστιατόρια. Μην παραλείψετε να φάτε θαλασσινά, χταπόδι, γαρίδες και φυσικά φρέσκο ψάρι, επίσης ημιάγρια κατσίκια, σύκα, μέλι, μυζήθρα. Θαυμάσια είναι τα τοπικά γλυκά καϊσι, καρυδάκι και αγριόσυκο, καθώς ακόμα και το πραούστι (άγριο δαμάσκηνο).

Η Περιοχή
Η πρωτεύουσα του νησιού, η Σαμοθράκη, βρίσκεται στο βουνό, καλά κρυμμένη, από το φόβο των πειρατών. Είναι χτισμένη αμφιθεατρικά, πάνω από τα ερείπια του μεσαιωνικού κάστρου μακριά από τη θάλασσα, ανάμεσα στις πλαγιές του Σάος, που καλύπτονται από το Θασίτικο πεύκο. Κοντά στον κεντρικό δρόμο βρίσκεται ένα καφενείο και πιο πέρα η συνοικία με τα μοντέρνα κτίρια και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια. Από τη Χώρα ξεκινούν και τα οδοιπορικά προς το ψηλό βουνό Φεγγάρι. Τα σπίτια είναι διατεταγμένα όλα κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να μην κόβουν τον ήλιο, το ένα στο άλλο. Τα πλακόστρωτα σοκάκια και οι κεραμοσκεπές των σπιτιών προσθέτουν στο χωριό γραφικό χρώμα. Στην είσοδό του, το Μεσαιωνικό Κάστρο των Γατελούζων. Στο λιμάνι, την Καμαριώτισσα, θα δείτε το σημαντικό υδροβιότοπο της λίμνης του Αγίου Ανδρέα, με πολλά σπάνια είδη πουλιών και με πολλές φώκιες νοτιότερα. Στο λιμάνι βρίσκεται και το Αιολικό Πάρκο της Σαμοθράκης με μια σειρά από ανεμογεννήτριες. Στο νότιο τμήμα του νησιού βρίσκεται και η καταπληκτική τοποθεσία Κρεμαστά Νερά, ένας καταρράκτης που χύνεται στη θάλασσα. Καρδιά της Σαμοθράκης είναι, στα βόρεια, η Παλαιόπολη. Το επιβλητικό τείχος της αρχαίας πόλης δένει απόλυτα με την πράσινη γη. Εδώ βρίσκεται και το Αρχαιολογικό Μουσείο του Ιερού με σπάνια ευρήματα. Τα καταπράσινα Θερμά, των οποίων οι θειούχες πηγές ήταν γνωστές από το Βυζάντιο , βρίσκονται στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού. Καταπράσινο τοπίο με μυρτιές και πλατάνια. Πλούσια βλάστηση, τρεχούμενα νερά και καταρράκτες θα βρείτε στη Γριά Βάθρα, καθώς επίσης και στην περιοχή του ποταμού Φονιά. Στα νοτιοανατολικά του ποταμού θα απολαύσετε την άγρια ομορφιά της φύσης, στο ακρωτήρι Κήπος. Θα δείτε: Τον αρχαιολογικό χώρο στην Παλαιόπολη με το Ιερό όπου τελούνταν τα Καβείρια Μυστήρια και το Αρσινόειο. Το ανάκτορο, το ιερό, ο βωμός, το τέμενος και το ελληνιστικό θέατρο. Στα ερείπια του Ιερού των Μεγάλων Θεών ανακαλύφθηκε η Νίκη της Σαμοθράκης, το πασίγνωστο γλυπτό που εκτίθεται σήμερα στο Λούβρο. Περιηγηθείτε στο πρόπυλο, το άδυτο, το ανάκτορο, τη θόλο, το βωμό και το ελληνιστικό θέατρο. Ο Πύργος του Φονιά και η μικρή του λίμνη που περιστοιχίζεται από πλατάνια και μυρτιές. Η εκκλησία της Παναγίας της Κρεμιώτισας, με την πανέμορφη θέα. Η καταπληκτική τοποθεσία Της Γριάς τα Πανιά με τη συστοιχία των βράχων. Το Μεσαιωνικό Κάστρο που χτίσανε οι Γατελούζοι στην πρωτεύουσα. Ο υδροβιότοπος, στη λίμνη του Αγίου Ανδρέα, όπου βρίσκουν καταφύγιο πολλά προστατευόμενα είδη πουλιών.

Υγεία
Κέντρο Υγείας, Χώρα, 25510-41217
Ιαματικές πηγές υπάρχουν στο χωριό Λουτρά ή Θέρμα, 13 χλμ. από το λιμάνι. Είναι μια περιοχή όπου οργιάζει η βλάστηση από πλατάνια, καστανιές, κουμαριές και μυρτιές. Υπάρχουν πολλές φυσικές πηγές καθώς και ραδιούχες ιαματικές πηγές με σύγχρονες εγκαταστάσεις με ομαδικούς και ατομικούς λουτήρες (υδροθειοχλωριονατριούχος πηγή, 38-39 βαθμοί Κελσίου, αρθριτικές, δερματικές, οστεοπάθειες, γυναικολογικές παθήσεις, 25510-98229).

Οδική σύνδεση
Η μετακίνηση στο νησί γίνεται με τα τοπικά ΚΤΕΛ και με ταξί, επίσης μπορείτε να ενοικιάσετε αυτοκίνητο ή δίκυκλο. Για την πρόσβασή σας μπορείτε να φτάσετε με ΚΤΕΛ.
Για Αλεξανδρούπολη: Αθήνα, 210-5133280, Θεσσαλονίκη, 2310-595439, Αλεξανδρούπολη, 25510-26479.
Για Καβάλα: Αθήνα, 210-5129407, Θεσσαλονίκη, 2310-595422, Καβάλα 2510-222294.

Αεροπορική σύνδεση
Για Αλεξανδρούπολη: Ολυμπιακές Αερογραμμές, 210-966666, 25510-26207, Aegean Airlines, 210-9988300, 25510-89150.
Για Καβάλα: Ολυμπιακές Αερογραμμές, 210-966666, 2510-830711, Aegean Airlines, 210-9988300, 2510-22900.

Σιδηροδρομική σύνδεση
ΟΣΕ Αλεξανδρούπολης, 25510-26395
ΟΣΕ Αθήνας, 210-5297777
ΟΣΕ Θεσσαλονίκης, 2310-5187517

Ακτοπλοϊκή σύνδεση
Τα πλοία για τη Σαμοθράκη σαλπάρουν από την Καβάλα και την Αλεξανδρούπολη, το ταξίδι διαρκεί περίπου 2:30 ώρες. Με ταχύπλοο από Αλεξανδρούπολη για την Καμαριώτισσα - που είναι και η πιο σύντομη διαδρομή - το ταξίδι διαρκεί περίπου μια ώρα και ένα τέταρτο. Επίσης υπάρχει άμεση σύνδεση με την Αθήνα από το λιμάνι του Λαυρίου.
Πρακτορείο Αλεξανδρούπολης, 25510-26721
Πρακτορείο Σαμοθράκης, 25510-41505
Λιμεναρχείο Αλεξανδρούπολης, 25510-26468
Λιμεναρχείο Λαυρίου, 22920-25249

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Δήμος Σαμοθράκης, 25510-89210
Δημοτική Επιχείρηση Ανάπτυξης Δήμου Σαμοθράκης, 25510-41584
Αστυνομία, 25510-41203
Λιμεναρχείο Σαμοθράκης, 25510-41305
ΟΤΕ, 25510-41299
ΕΛΤΑ, 25510-41244
Λαογραφικό Μουσείο, 25510-41227

Παραλίες
Κοντά στο ξωκλήσι της Παναγιάς της Κρεμνιώτισσας, στο Λάκκωμα, βρίσκεται η πιο γνωστή και όμορφη παραλία της Σαμοθράκης, η Παχιά Άμμος. Η πιο εντυπωσιακή όμως ακρογιαλιά στο νησί, είναι αναμφισβήτητα ο Βάτος με τα Φοινικόδεντρα και την ξανθιά άμμο. Άλλες καλές επιλογές είναι οι παραλίες της Καμαριώτισσας και της Παλαιόπολης.

Διαμονή Ξενοδοχεία
Καθώς η Σαμοθράκη δεν είναι υψηλός τουριστικός προορισμός όσο τα υπόλοιπα νησιά, δε θα βρείτε πολλά ξενοδοχεία, όσο ενοικιαζόμενα δωμάτια. Αναζητήστε στέγη στην Καμαριώτισσα, στα Θέρμα, όσο και τη Χώρα. Περισσότερες πληροφορίες στο Δήμο και την Αστυνομία, χρήσιμο θα είναι να φροντίσετε την κράτησή σας από νωρίς, επίσης στο νησί υπάρχουν δυο οργανωμένα camping.

Έθιμα – Εκδηλώσεις
Στη Σαμοθράκη διεξάγεται κάθε καλοκαίρι φεστιβάλ πολιτιστικών εκδηλώσεων με μουσικά και θεατρικά δρώμενα.
Στις 20 Ιουλίου εορτάζεται ο Προφήτης Ηλίας στο ομώνυμο χωριό.
Στις 26 Ιουλίου γίνεται πανηγύρι προς τιμήν της Αγίας Παρασκευής, στην Παλαιόπολη.
Στις 6 Αυγούστου εορτάζεται η Μεταμόρφωση του Σωτήρος.

Internet
Δήμος Σαμοθράκης, www.samothraki.com
Διαμονή, Ξενοδοχεία στο νησί και ενοικιαζόμενα δωμάτια, www.aneta.gr/cfdocs/Tour/htl_results.cfm?LANG=GR&CNT_CODE=1&CNT_RG_CODE=2&CTY_CODE=5
Στοιχεία για το νησί, www.e-city.gr/samothraki/home/view/view.php
Αρχαία, www.culture.gr/2/21/211/21119a/g211sa09.html
Καβείρια Μυστήρια, www.esoterica.gr/articles/esoteric/kaviria/kaviria.htm
Γη, Γυναίκα, Θράκη, www.freehellenes.org/keimena/kaveiria/kaveiria.htm
Γιορτές στη Σαμοθράκη, www.in.gr/agro/_proionta/giortes/Samothraki/Samothraki_2001.htm
Περιβάλλον, www.medsos.gr/medsos_in_2i2.html
Πανελλήνιο δημοσιογραφικό συνέδριο, www.mpa.gr/specials/samothraki/samothraki.htm
Ράδιο Σαμοθράκη, www.radiosamothraki.gr
Προσωπική σελίδα με πολλά στοιχεία για το νησί, users.otenet.gr/~vambaki/samothraki.htm
Ηλεκτρονικός Θησαυρός Θράκης, πλήθος στοιχείων, www.xanthi.ilsp.gr/thraki/tour/tour1.asp?geo=T50

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία, τ. 40 2004-2005

Σκύρος

Σκύρος η ανεμόεσσα
Η Σκύρος είν’ ωραία, όπου και αν πας τ’ ακούς, πως βγάζει επιστήμονες, τυριά και αστακούς…

Νομός
Η Σκύρος, είναι το μεγαλύτερο νησί του συμπλέγματος των Βορείων Σποράδων. Βρίσκεται ανατολικά της Εύβοιας, που είναι η πλησιέστερή της μεγάλη ξηρά, απέχοντας περί τα 25 μίλια από την Κύμη, μέσω της οποίας επικοινωνεί με ολόκληρη την Εύβοια και τη Στερεά Ελλάδα. Έχει έκταση 208 τετραγωνικά χιλιόμετρα και περίμετρο 60 μίλια. Η τεκτονική και γεωλογική σύνθεσή της, δείχνει την ύπαρξη δύο ξεχωριστών νησιών που ενώνονται σήμερα από ισθμό αλιτενή και αμμώδη, μήκους τεσσάρων περίπου χιλιομέτρων. Ο ισθμός αυτός, την διαιρεί σε δύο ίσα σχεδόν τμήματα, με τελείως διαφορετική όμως μορφή και φύση. Το ψηλότερο βουνό φτάνει τα 792 μ. ύψος και το 32% του νησιού καλύπτεται από πευκοδάσος. Περιμετρικά του νησιού υπάρχουν 32 μεγάλα και μικρά νησιά. Το κλίμα της Σκύρου είναι εύκρατο, αρκετά δροσερό το καλοκαίρι και ήπιο τον χειμώνα και οι άνεμοι είναι συνήθως βόρειας κατεύθυνσης.

Φαγητό
Το νησί φημίζεται για τις τοπικές νοστιμιές του, που είναι πολλές και αξίζει να τις δοκιμάσετε. Στη Σκύρο φτιάχνουν νοστιμότατη τυρόπιτα και τεροπτάδια (τυροπιτάκια) με τραχανά και ρύζι. Άλλη παραδοσιακή συνταγή είναι οι τερόπτες, με κολοκύθα και μυζήθρα, ψημένες στο τσεράμι που είναι κεραμική πλάκα, αλειμμένη με κρεμμύδι βουτηγμένο στο λάδι. Δοκιμάστε ακόμα τα σκυριανά ντολμαδάκια, τα γιαπράκια, τη φάβα και τον κρασάτο κόκορα και από γλυκά προτιμήστε τηγανίτες με μέλι. Ανώτερη όλων όμως είναι η αστακομακαρονάδα καθώς το νησί φημίζεται για τους αστακούς του. Μπορείτε να καθίσετε στα ταβερνάκια της Λιναριάς και στα πολύ συμπαθητικά εστιατόρια της Χώρας. Ξεχωριστό για τις νοστιμιές της είναι η ταβέρνα του Γιώργου στη Λιναριά και η Κορέλα στη Χώρα. Οι κάτοικοι είναι φιλόξενοι και αν πιάσετε την κουβέντα σε κάποιο από τα καφενεία είναι πιθανό να απολαύσετε την τοπική κουζίνα στο σπίτι κάποιου ντόπιου που θα σας προσκαλέσει.

Αγορές
Θα πρέπει να σταθείτε στα περίφημα Σκυριανά ξυλόγλυπτα που αποτελούν συνέχεια της Βυζαντινής τέχνης. Τα ξυλόγλυπτα είναι χειροποίητα και μοναδικά στον κόσμο σε σχέδιο και αναλογίες. Στο νησί υπάρχουν παραδοσιακοί τεχνίτες οι οποίοι κατασκευάζουν έπιπλα κατόπιν παραγγελίας. Εκτός από ξυλόγλυπτα μπορείτε να αγοράσετε πολύ όμορφα κεραμικά κεραμικά και διακοσμητικά πιάτα, κεντήματα, και πολύ όμορφα υφαντά.

Αποστάσεις
Η Κύμη απέχει 91 χλμ. από τη Χαλκίδα.
Η Χαλκίδα από την Αθήνα, 77 χλμ.
Η Χαλκίδα από τη Θεσσαλονίκη, 494 χλμ.
Η Χαλκίδα από την Αλεξανδρούπολη, 802 χλμ.
Η Χαλκίδα από τη Λαμία, 162 χλμ.

Η Περιοχή
Το νησί είναι γνωστό από τις παραδόσεις για το βασιλιά Θησέα των Αθηνών (λέγεται ότι πέθανε και ετάφη στο νησί) και τον Αχιλλέα (που η μητέρα του Θέτις τον έστειλε μεταμφιεσμένο σε κορίτσι στην αυλή του Βασιλιά Λυκομήδη, για να αποφύγει τα δεινά του Τρωικού Πολέμου). Η Σκύρος κυριεύτηκε από τον Αθηναίο στρατηγό Κίμωνα (470 π.χ.) που εγκατέστησε στο νησί Αθηναίους αποίκους. Καταλήφθηκε από τους Μακεδόνες (332 π.Χ.), με τη μεσολάβηση των Ρωμαίων όμως επανήλθε στους Αθηναίους (196 π.Χ.). Στους Βυζαντινούς Χρόνους χρησιμοποιήθηκε ως τόπος εξορίας ισχυρών προσώπων. Το 1538 πέρασε στην οθωμανική κυριαρχία. Το νησί πήρε την ονομασία του, όπως υποστήριξαν πολλοί ιστορικοί, από το άγριο πετρώδες έδαφος του. Σκίρον ή σκύρον σημαίνει συντρίμμια πέτρας (κατάλληλο για σκυρόδεμα) ή χαλίκι. Πρωτεύουσα του νησιού είναι η ομώνυμη Σκύρος ή Χώρα συνήθως για τους ντόπιους. Βρίσκεται στο βορειανατολικό τμήμα του νησιού και στις ανατολικές απολήξεις του βουνού Όλυμπος. Απέχει 10 χιλιόμετρα περίπου από τη Λιναριά, το κυριότερο λιμάνι του νησιού, που βρίσκεται στο μέσο των δυτικών ακτών. Η πόλη της Σκύρου είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στις πλαγιές ενός λόφου, στη σκιά ενός μεσαιωνικού κάστρου και του βυζαντινού μοναστηριού του Αι Γιώργη του Σκυριανού. Αποτελεί χαρακτηριστική νησιώτικη πολιτεία με αιγαιοπελαγίτικη αρχιτεκτονική και ιδιαίτερα ενδιαφέρον τοπικό χρώμα. Η αισθητική της πόλης με τα κάτασπρα κυβόσχημα σπίτια και τις σκουρόχρωμες στέγες δημιουργεί μια μοναδική εντύπωση στον επισκέπτη.
Στην κορυφή του λόφου της Σκύρου, χτισμένο στη θέση της αρχαίας ακρόπολης, βρίσκεται το βυζαντινό φρούριο. Την είσοδο του κάστρου, που είναι ενσωματωμένη σε πυργόσπιτο, στολίζει ένα μαρμάρινο λιοντάρι-δράκος, μάλλον μεσαιωνικό. Στην κορυφή σώζονται τμήματα των βυζαντινών οχυρώσεων καθώς και μια δεξαμενή. Η σκούρα λιθοδομή έρχεται σε αντίθεση με τα κατάλευκα εκκλησάκια που είναι χτισμένα δίπλα. Η θέα από το κάστρο, θα σας συναρπάσει.
Κοντά στο κάστρο βρίσκεται το Σκυριανό σπίτι, που και αποτελεί δωρεά στο Δήμο του Ανδρέα και της Μαρίας Γιαλούρη. Χωρίζεται στα δυο με τον μπουλμέ (ξύλινο χώρισμα) και μπροστά είναι το καθιστικό με την κρεβατσούλα (καναπεδάκι) και το τραπεζάκι με τα καρεκλάκια. Σε μια γωνιά είναι το ντουλαπάκι με τα γυαλικά και κάτω ο σταμνοστάτης (θέση για τη στάμνα). Στην άλλη γωνιά βρίσκεται το τζάκι και ο τοίχος στολίζεται με πιάτα και μπακίρια. Στο πάνω μέρος του μπουλμέ είναι ο σφας (κρεβατοκάμαρα) και κάτω ο αποκρέβατος (αποθήκη).
Κάτω από την πλατεία της Αιώνιας Ποίησης είναι το Αρχαιολογικό Μουσείο της Σκύρου, που περιλαμβάνει, κυρίως αγγεία που έχουν βρεθεί τυχαία σε τάφους και χρονολογούνται από το 2500 π.Χ. ως την Κλασική Εποχή. Ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει επίσης επιτύμβιες στήλες Αρχαϊκής, Κλασικής και Ελληνιστικής Εποχής, τμήματα γλυπτών Ελληνιστικής και Ρωμαϊκής Εποχής, λάρνακες λαξευμένες σε πωρόλιθο κ.α.
Το Ιστορικό-Λαογραφικό Μουσείο Φαλτάιτς ιδρύθηκε το 1964. Είναι από τα πρώτα τοπικά Ιστορικά και Λαογραφικά Μουσεία της Ελλάδας. Δημιουργήθηκε για να σωθεί η Σκυριανή παραδοσιακή κληρονομιά και για να περάσει το μήνυμα πως το Παρόν και το Μέλλον πρέπει να στερεώνονται στην Παράδοση. Στεγασμένο στο παλαιό αρχοντικό των Φαλνταήδων, που οι ρίζες τους χάνονται στο Βυζάντιο, το Μουσείο δεσπόζει του ΒΑ άκρου της Σκύρου, χτισμένο πάνω στον μεγαλύτερο πύργο των πανάρχαιων Πελασγικών τειχών του νησιού - τον Παλαιόπυργο, όπως τον ονομάζουν οι νησιώτες. Φορτωμένο τον μύθο και την ιστορία (ο τόπος όπου βρίσκεται ήταν άλλοτε αρχαίος ναός), περιλαμβάνει όλον τον παραδοσιακό πολιτισμό και την ιστορία του νησιού, από την μεταβυζαντινή μέχρι την σύγχρονη εποχή. Το μουσείο διαθέτει αντικείμενα παραδοσιακής και σύγχρονης σκυριανής λαϊκής τέχνης, εργαλεία, σκυριανό σπίτι με τον εξοπλισμό του, ειδική βιβλιοθήκη με σπάνια βιβλία και πινακοθήκη με σκυριανά θέματα. Πρόκειται για ένα ζωντανό μουσείο με δωρεάν ξενάγηση στους χώρους του και συζητήσεις για θέματα λαογραφίας και παράδοσης.
Η Μεγάλη Στράτα διασχίζει την πόλη και οδηγεί στην πλατεία της Αιώνιας Ποίησης, η ονοματολογία της οποίας σχετίζεται προφανώς όχι μόνο με την παρουσία του αγάλματος του φιλέλληνα ποιητή Robert Brooke που πέθανε στη Σκύρο το 1915 (28 ετών) υπηρετώντας στο πολεμικό ναυτικό. Ο τάφος του βρίσκεται στο νότιο τμήμα του νησιού και συγκεκριμένα κοντά στον όρμο Πένες. Από τον κεντρικό δρόμο της Μεγάλης Στράτας ξεκινούν δεκάδες στενά ελικοειδή δρομάκια προς όλες τις κατευθύνσεις της πόλης. Η πόλη της Σκύρου πλαισιώνεται από πολλούς παραθαλάσσιους οικισμούς, ιδιαίτερα ανεπτυγμένους τουριστικά. Πολύ κοντά βρίσκεται ο οικισμός Μαγαζιά, ο οποίος διαθέτει μία από τις εκπληκτικότερες παραλίες του νησιού και στεφανώνεται από τη Χώρα. Επίσης νότια βρίσκονται ο Μώλος και ο Πέρα Κάμπος. Ανάμεσα στη πόλη και τη Λινάρια βρίσκεται ο τουριστικός οικισμός Ασπούς που βλέπει στον ειδυλλιακό όρμο Αχίλι. Η Λινάρια εκτός από επίνειο του νησιού είναι και ένας γραφικός αμφιθεατρικός οικισμός με μεγάλη τουριστική ανάπτυξη. Κοντά στη Λινάρια βρίσκονται οι όμορφες παραλίες Καλαμίτσα, Αχερούνες και Πεύκος. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει μια περιήγηση στο βόρειο τμήμα του νησιού. Το τοπίο του σκυριανού Ολύμπου και οι πευκόφυτες παραλίες θυμίζουν έντονα τη Βόρεια Εύβοια. Αξίζει να αναζητήσει κανείς τις βόρειες ακτές Άγιο Πέτρο και Κυρά Παναγιά, αλλά και να φτάσει στην Ατσίτσα. Περισσότερο περιπετειώδες θα είναι μια περιήγηση στο νότιο τμήμα του νησιού, όπου επιβλητική είναι η παρουσία του ψηλότερου βουνού του νησιού, του Κόχυλα. Εδώ το τοπίο είναι βραχώδες και άνυδρο και θυμίζει έντονα τη Νότια Εύβοια. Αξίζει πάντως να φτάσει κανείς στις Τρεις Μπούκες, ένα μεγάλο φυσικό λιμάνι, η είσοδος του οποίου κλείνεται από τις νησίδες Πλατώ και Σαρακηνό. Στις Τρεις Μπούκες βρίσκεται και ο τάφος του Βρετανού ποιητή Robert Brooke, ο οποίος πέθανε εδώ προερχόμενος από την Καλλίπολη. Πριν τη Χώρα συναντάτε το δημοτικό ιπποδρόμιο με τα ξακουστά σκυριανά αλογάκια (παρόμοια με πόνυ). Μπορείτε αφιλοκερδώς να τα ιππεύσετε και να γευτείτε μια ξεχωριστή αίσθηση ιππασίας. H θέα προς το απέραντο γαλάζιο του ανατολικού Αιγαίου είναι εκπληκτική. Στα νότια επισκεφτείτε το Νύφι με το κρυστάλλινο τρεχούμενο νερό του, τον όρμο της Κολυμπάδας και τον όρμο Ρένες. Συνεχίζοντας προς τα ανατολικά απολαμβάνουμε την θέα της απόκρημνης νότιας Σκύρου, και καταλήγουμε σε πανέμορφο οροπέδιο με λιβάδια και μια εποχιακή λίμνη στο κέντρο του. Εκεί βρίσκονται ελεύθερα κοπάδια από σκυριανά αλογάκια & αγριοκάτσικα. Με αφετηρία τη Λιναριά ακολουθώντας τον δρόμο για Σκύρο και λίγο μετά την διασταύρωση για τον Πεύκο στρίβουμε δεξιά σε χωματόδρομο που μας οδηγεί στην Παναγία Μέγκλου που από κει μπορούμε να θαυμάσουμε ίσως την καλύτερη θέα της Μεσογείου. Για τους λάτρεις τις φύσης προτείνεται να επισκεφτούν τον Άγιο Δημήτριο στην περιοχή Φερέ Κάμπος που μπορούν να θαυμάσουν τη στέρνα με ψάρια τύπου κόι και χρυσόψαρα που επιβιώνουν χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση. Επίσης αξίζει να ταξιδέψει κανείς 14 χλμ δυτικά της πόλης για να φτάσει στην Ατσίτσα, θαυμάσια πευκόφυτη περιοχή, με εντυπωσιακά βράχια και μικρές αγκαλιές για κολύμπι. Χρειάζεται λίγη προσοχή στους ανέμους που πνέουν στη περιοχή, ειδικά κατά τον Αύγουστο μήνα.

Υγεία
Αγροτικό Ιατρείο, 22220-92222
Γενικό Νοσοκομείο Παπανικολάου Κύμης, 22220-22332

Ακτοπλοϊκή και Οδική σύνδεση
Η Σκύρος βρίσκεται βορειοανατολικά της Κύμης, από την οποία απέχει 22 ναυτικά μίλια. Από την Κύμη για την Σκύρο εκτελούνται δρομολόγια με το φεριμπότ καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. Η διαδρομή διαρκεί περίπου 2 ώρες. Η μετάβαση από την Αθήνα για την Κύμη γίνεται και με λεωφορεία του ΚΤΕΛ (απόσταση 167 χλμ., 3 ώρες και 30 λεπτά περίπου). Η μετάβαση από την Αθήνα για την Κύμη γίνεται με λεωφορεία του ΚΤΕΛ (απόσταση από Αθήνα 167 χλμ., 3 ώρες και 30 λεπτά περίπου).
ΚΤΕΛ Αθηνών, 210-8317153
ΚΤΕΛ Χαλκίδας, 22210-22436
ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, 2310-595448
Πρακτορείο Φεριμπότ από Κύμη για Σκύρο, 22220-91789.
Πρακτορείο Φεριμπότ από Σκύρο για Κύμη, 22220-22020.
Πρακτορείο Βόλου για Σκύρο, 24210-39786.

Αεροπορική σύνδεση
Όλο το χρόνο εκτελούνται αεροπορικές πτήσεις από τα Σπάτα Αττικής για τη Σκύρο σε χρόνο περίπου 50 λεπτών. Το αεροδρόμιο Σκύρου απέχει 11 χλμ. ΒΔ από την πρωτεύουσα του νησιού.
Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, 210-3530000
Αεροδρόμιο Σκύρου, 22220-91625
Ολυμπιακές Αερογραμμές Αθήνα, 210-9666666
Ολυμπιακές Αερογραμμές Σκύρου, 22220-91123

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Δήμος Σκύρου, 22220-91206
Λιμεναρχείο Λιναριάς. 22220-93475
Λιμεναρχείο Κύμης, 22220-22606
Αστυνομία, 22220-91274
ΟΤΕ, 22220-91119
ΕΛΤΑ, 22220-91208
Ταξί, 22220-91666
Ιστορικό Λαογραφικό Μουσείο Μάνου Φαλντάιτς, 22220-91232
Αρχαιολογικό Μουσείο, 22220-91327

Παραλίες
Όλο το νησί διαθέτει πολύ καλές παραλίες για την ευχαρίστηση της θάλασσας. Καλύτερες όλων ο Μώλος και τα Μαγαζιά, η Κυρα Παναγιά, η Ατσίτσα (λιμανάκι με βότσαλο), η Καλαμίτσα με χαλίκι και η Ατσίτσα, η Κυρά Παναγιά, τα Μαγαζιά - Μώλος, Ασπούς, Άγιος Πέτρος, Αχερούνες. Θα βρείτε επίσης ωραία λιμανάκια στη διαδρομή Ατσίτσα - Αγ. Φωκάς και Πεύκος με τα γαλαζοπράσινα νερά του. Από τον Πεύκο δυτικότερα συναντάμε την παραλία του Αγίου Φωκά. Ξεκινήστε μόνο αφού ρωτήσετε για την κατάσταση του δρόμου, προτείνεται μόνο για οχήματα 4WD και μηχανές εκτός δρόμου. Νότια συναντάμε και την πανέμορφη παραλία της Καλαμίτσας που ενδείκνυται για θαλάσσια μπάνια την εποχή του Αυγούστου με ισχυρά μελτέμια (δεν την «πιάνει ο καιρός», όπως λένε οι ντόπιοι), όπως επίσης και για θαλάσσια σπορ.

Διαμονή Ξενοδοχεία
Στη Χώρα
Νεφέλη, 22220-91964, 30 κλίνες, πισίνα, θέσεις στάθμευσης.
Μακρής, 22220-92964, 11 κλίνες.
Έλενα, 22220-91738, 20 κλίνες.
Στη Λιναριά
Κίνγκ Λυκομήδης, 22220-93249, 40 κλίνες, εστιατόριο, δεκτά κατοικίδια, δίπλα στη θάλασσα.
Λιναριά Μπέι, 22220-93274, 50 κλίνες, θέσεις στάθμευσης.
Αύρα, 22220-91659, στα Μαγαζιά, 50 κλίνες.
Σάντα Μαρία, 22220-92905, 40 κλίνες.
Αχίλλειον, 22220-93300, στο Ασπούς, 33 κλίνες.
Διώνη, 22220-92199, στο Ασπούς, 50 κλίνες.
Επίσης υπάρχουν πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια σε όλους τους οικισμούς και στη Χώρα, θα ρωτήστε στο Δήμο ή την Αστυνομία.

Τράπεζες
Στη Χώρα: Alpha Bank, Εθνική, Εμπορική, Eurobank, Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο

Έθιμα – Εκδηλώσεις
Απόκριες. Το Σκυριανό καρναβάλι που έχει τις ρίζες του στη διονυσιακή λατρεία. Διαρκεί ένα μήνα και κορυφώνεται την τελευταία Κυριακή της Αποκριάς. Το καρναβάλι είναι από τις ποιο γνωστές αποκριάτικες εκδηλώσεις στον ελλαδικό χώρο. Χαρακτηριστικό τους το Διονυσιακό έθιμο του γέρου και της κορέλας. Γεροδεμένοι νεαροί άντρες φορούν την παραδοσιακή φορεσιά του σκυριανού βοσκού και δένουν στη μέση τους, με ιδιαίτερη μαεστρία μεγάλες κουδούνες χορεύοντας σε διονυσιακούς ρυθμούς από το απόγευμα του Σαββάτου έως την Κυριακή της αποκριάς καταλήγοντας στο κάστρο. Τους συνοδεύουν άλλοι νεαροί ντυμένοι με τη παραδοσιακή γυναικεία ενδυμασία που κατονομάζονται κορέλες. Η λαϊκή παράδοση λέει ότι το έθιμο έχει τις ρίζες του από την εποχή που ένας βοσκός της Σκύρου αντικρίζοντας τα αιγοπρόβατα του νεκρά από το βαρύ κρύο του χειμώνα, από το θυμό του έδεσε στη μέση του όλα τα κουδούνια τους και έφτασε χοροπηδώντας και χορεύοντας από το βουνό στην πόλη της Σκύρου. Την Κυριακή της αποκριάς στην κεντρική πλατεία της Χώρας πραγματοποιούνται εκδηλώσεις με άφθονο κρασί. Την παράσταση κλέβει η σάτιρα από τη Λιναριά με την επωνυμία Τράτα.
Παραδοσιακό πανηγύρι στις 26/27 του Αγ. Ερμολάου προστάτη των ψαράδων, στις 2/9 του Αγ. Μάμα προστάτη των βοσκών και του Αγ. Παντελεήμονα στις 27 Ιουλίου. Επίσης στη εορτή της Παναγιάς Μέγκλου στις 15/8 προσφέρεται παραδοσιακό πιλάφι με γίδα.
Πολιτιστικές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται το καλοκαίρι με συμμετοχή του Δήμου και άλλων φορέων, επίσης γίνονται εκδηλώσεις στο Μουσείο Φαλτάιτς.

Internet
Ξενοδοχεία του νησιού, www.clickhere.gr/hotels-greece/hotels_gr.asp?HELLAS_EN=SKYROS
Επιμελητήριο Εύβοιας, 62.1.170.146/eviachamber
Αρχαιολογικό Μουσείο Σκύρου, www.culture.gr/2/21/211/21111m/g211km04.html
Τουριστικές πληροφορίες, www.servitoros.gr/evia-tourist-guide/gr/skyros/index.shtml
Σύντομη παρουσίαση του νησιού, ww2.olympic-airways.gr/passengers_info/oapaxinfdomskugr.htm
Το προφίλ της περιοχής, www.e-city.gr/evia/home/view/4000.php
Περιοχές Natura 2000, kynigos.net.gr/ellas/evoia/skyros.htm
Η Σκύρος στο Internet, www.inskyros.gr
Το μεγαλύτερο ενημερωτικό site του νομού, www.servitoros.gr
Ταξίδι στη Σκύρο, www.skyrostravel.com

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία, τ. 35 2004-2005

Ζάκυνθος

Νομός
Η Ζάκυνθος έχει έκταση 410 τ. χλμ. και μήκος ακτών που φθάνει τα 123 χλμ. και πληθυσμό περίπου 35.000 κατοίκων, έτσι είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί του Ιονίου. Στο νησί το τοπίο ποικίλει από τις εύφορες πεδιάδες τις νοτιοανατολικής πλευράς, που καταλήγουν σε γαλήνιους κόλπους και αμμώδεις ακρογιαλιές, ως την άγρια ομορφιά των βουνών της δυτικής πλευράς με εντυπωσιακούς απότομους βράχους στις ακτές της. Το κλίμα είναι ήπιο με μεσογειακό κλίμα και άφθονες βροχές που χαρίζουν στο νησί πλούσια βλάστηση. Πρωτεύουσα είναι η Ζάκυνθος ή Χώρα.

Γεύσεις
Θα δοκιμάστε και θα αγοράσετε το περίφημο τοπικό λαδοτύρι, κρασί, μαντολάτα, μέλι, αμύγδαλα, σύκα και ζακυνθινές κολόνιες μπουγαρίνι και φιορουντένια. Επίσης στις τοπικές συνταγές συμπεριλαμβάνεται το κοκκινιστό κουνέλι, ο κόκορας κρασάτος και η φυτούρα που είναι σιμιγδάλι τηγανισμένο με ζάχαρη και κανέλα.

Η Πόλη
Η πόλη της Ζακύνθου, απλώνεται στους πρόποδες του λόφου που είχε ιδρυθεί η παλιά ακρόπολη και η οχυρωμένη πόλη των Τόκων. Οι σεισμοί του 1953, άλλαξαν την εικόνα της πόλης αλλά εξακολουθεί να εντυπωσιάζει διατηρώντας κομμάτια από το ένδοξο παρελθόν της. Στη θέση της παλιάς πόλης που χάθηκε, υπάρχει μια νέα, σύγχρονη πόλη που γράφει τη δική της ιστορία, που αναπτύσσεται στους ρυθμούς του σήμερα. Η Στράτα Μαρίνα, ο παραλιακός δρόμος, η πλατεία Ρούγα, το Γιοφύρι, η Ανάληψη, ο Αμμος, είναι ονομασίες γειτονιών της παλιάς πόλης και εξακολουθούν και σήμερα να χαρακτηρίζουν την πόλη. Περπατήστε στην πλατεία του Αγίου Μάρκου και την πλατεία Σολωμού καθώς και την μεγάλη φαρδιά παραλία Στράτα Mαρίνα. Αξίζει να επισκεφθείτε το Bυζαντινό Mουσείο στην Πλατεία Σολωμού για την πλούσια συλλογή του σε εικόνες και κυρίως τις εικόνες της Eπτανησιακής Σχολής που είναι νατουραλιστικές. Mπορείτε επίσης να επισκεφθείτε το Mουσείο Σολωμού στην Πλατεία Aγίου Mάρκου καθώς και τον Mητροπολιτικό Nαό του Aγίου Διονυσίου που υπάρχει το σκήνωμα του Aγίου που είναι και ο πολιούχος της Zακύνθου. Η περιοχή της Μπόχαλης κάτω από το Κάστρο γοητεύει με τα μικρά, ήσυχα δρομάκια και τα παλιά σπίτια, με αυλές πνιγμένες στα μπουγαρίνια, με γνήσια καφενεία και εστιατόρια, όπου ακούγεται η παλιά ζακυνθινή μουσική. Πάνω από τη Μπόχαλη δεσπόζει το Ενετικό Κάστρο με την υπέροχη πανοραμική θέα προς την πόλη και τη θάλασσα του Ιονίου. Επισκεφτείτε επίσης τον Άγιο Νικόλαο, την Παναγιά των Αγγέλων, την Παναγιά τη Φανερωμένη, τη δημόσια βιβλιοθήκη, το βενετσιάνικο πύργο στη τοποθεσία Μικρό Νησί, την εκκλησία της Παναγίας της Κεριώτισσας, το σύμπλεγμα των νησιών Στροφάδες και βέβαια τις παραλίες που είναι το σπίτι απειλούμενου με εξαφάνιση είδους της θαλάσσιας χελώνας καρέττα-καρέττα. Τέλος δείτε την πράσινη ενδοχώρα και τα όμορφα γραφικά χωριουδάκια.

Υγεία
Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου, 26950-59100
Αγροτικό Ιατρείο Βολίμων, 26950-31204
Αγροτικό Ιατρείο Καταστάρι, 26950-83208
Αγροτικό Ιατρείο Παντοκράτορα, 26950-51210
Αγροτικό Ιατρείο Μαχαιράδο, 26950-92217

Οδική σύνδεση
Πυκνό οδικό δίκτυο συνδέει όλα τα μέρη του νησιού εξασφαλίζοντας στον επισκέπτη άνετη πρόσβαση σε όλα τα μέρη. Λεωφορεία του ΚΤΕΛ ενώνουν τις περισσότερες περιοχές. Από Αθήνα προς Κυλλήνη η απόσταση είναι 305 χλμ. και το ταξίδι διαρκεί περίπου 4,5 ώρες.
KTEΛ Αθηνών, 210-5129432
ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, 2310-595411
KTEΛ Ζακύνθου, 26950-43850

Σιδηροδρομική σύνδεση
Από Αθήνα προς Κυλλήνη σιδηροδρομικώς με ανταπόκριση στα Καβάσιλα και από εκεί με φεριμπότ για τη Ζάκυνθο.
ΟΣΕ 210-5131601

Ακτοπλοϊκή σύνδεση
Με φεριμπότ από Κυλλήνη προς Ζάκυνθο εκτελούνται πολλά δρομολόγια, το ταξίδι διαρκεί περίπου 1 ώρα και 15 λεπτά. Η Ζάκυνθος συνδέεται το καλοκαίρι κατευθείαν με Ιταλία, τρεις φορές την εβδομάδα ενώ υπάρχουν συνδέσεις τοπικά με τα γύρω νησιά, με την Κεφαλονιά και την Πελοπόννησο.
Λιμεναρχείο Κυλλήνης, 26230-92211
Λιμεναρχείο Ζακύνθου, 26950-28117
Πρακτορείο Ζακύνθου, 26950-22083

Αεροπορική σύνδεση
Οι Ολυμπιακές Αερογραμμές πραγματοποιούν καθημερινά δρομολόγια για τη Ζάκυνθο όλο το χρόνο. Η διάρκεια του ταξιδιού είναι περίπου 45 λεπτά. Το αεροδρόμιο βρίσκεται στην περιοχή Αμπελόκηποι περίπου 5 χλμ. από την πόλη. Η Ολυμπιακές Αερογραμμές διαθέτουν λεωφορεία που εκτελούν δρομολόγια σύμφωνα με τις ώρες των δρομολογίων.
ΟΑ Αθήνας, 210-9666666
ΟΑ Ελευθέριος Βενιζέλος, 210-3520000
ΟΑ Θεσσαλονίκης, 2310-368311
ΟΑ Ζακύνθου, 26950-28611
ΟΑ Ζακύνθου Αεροδρόμιο, 26950-28322

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Δήμος Ζακύνθου, 26950-22315
Αστυνομία, 26950-24480
Τουριστική Αστυνομία 26950-24483
Λιμεναρχείο, 26950-28117
ΟΤΕ, 26950-42499
ΕΛΤΑ, 26950-44875
Ταξί, 26950-22280
Μουσείο Σολωμού, 26950-48982
Μουσείο Βυζαντινής Τέχνης, 26950-42714
Δημόσια Βιβλιοθήκη, 26950-48128
Δήμος Αρτεμισίων, 26950-94004
Δήμος Ελατίων, 26950-32000
Δήμος Αλυκών, 26950-84092
Δήμος Λαγανά, 26950-55086
Δήμος Αρκαδίων, 26950-63767
Αστυνομία Αγίου Νικολάου, 26950-48549
Αστυνομία Βολίμων, 26950-31204
ΕΛΤΑ Βολίμων, 26950-31203
Αστυνομία Καταστάρι, 26950-83208
ΕΛΤΑ Καταστάρι, 26950-83399
Αστυνομία Παντοκράτορα, 26950-51251
Ταξί Παντοκράτορα, 26950-51436
ΕΛΤΑ Μαχαιράδο, 26950-92217

Παραλίες
Η πλέον φημισμένη παραλία του νησιού είναι ο Λαγανάς που όμως έχει αλλοιωθεί εξαιρετικά ως μορφή σε σημείο που αρκετές φορές ενοχλεί τον επισκέπτη. Αξίζει να δείτε όμως με καραβάκια που φεύγουν απ' όλα σχεδόν τα σημεία του νησιού τις Γαλάζιες σπηλιές στο Σχοινάρι και την παραλία του Ναυαγίου. Στα ανατολικά θα δείτε την ακτή του Γέρακα ενώ ωραίες παραλίες θα δείτε στον Bασιλικό, στον Άγιο Nικόλαο, στην Πλάκα, στο Πόρτο Zόρο. Οι περισσότερες παραλίες είναι οργανωμένες και οι λουόμενοι μπορούν να κάνουν θαλάσσια σπορ, όπως αλεξίπτωτο, σκι, μπανάνα κ.ά.

Διαμονή Ξενοδοχεία
Στο νησί υπάρχουν πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία και αρκετά κάμπινγκ σε διάφορες περιοχές. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με την Τουριστική Αστυνομία ή το Δήμο ή δείτε την ιστοσελίδα www.zakynthos.gr ή στο σύλλογο ενοικιαζόμενων δωματίων 26950-49498

Αθλητισμός
Όλα τα μεγάλα ξενοδοχεία έχουν εγκαταστάσεις και ενοικιάζουν εξοπλισμό για θαλάσσια σπορ, στις παραλίες μπορείτε να κάνετε τζετ σκι, αλεξίπτωτο, καταδύσεις και ιστιοπλοΐα. Επίσης στο νησί υπάρχουν υποδομές για μπάσκετ, βόλεϊ, τένις, γκολφ, θαλάσσιο σκι, ιστιοπλοΐα, γουϊντσέρφινγκ, πυγμαχία.

Έθιμα – Εκδηλώσεις
Μη χάσετε το καρναβάλι στις Απόκριες με την κηδεία της Μάσκας και άλλες εκδηλώσεις.
Επίσης τον εορτασμό και τη λιτάνευση στον εορτασμό του Αγίου Διονυσίου στις 24 Αυγούστου και στις 17 Δεκεμβρίου.
Σειρά εκδηλώσεων γίνονται το διάστημα του καλοκαιριού από το Δήμο και τη Νομαρχία.
Σε όλα τα χωριά γίνονται εκδηλώσεις και εορτασμοί με τοπικά πανηγύρια σε όλη τη διάρκεια του έτους.
Πολιτιστικές εκδηλώσεις γίνονται από το Δήμο Ελατίων τη θερινή περίοδο.
Λιτάνευση εικόνας της Παναγίας, στον Παντοκράτορα τη δεύτερη μέρα του Πάσχα.

Internet
Το νησί, www.zakynhtos.gr
Παραλίες, www.visit-ionianislands.com/photo_zakinthos.htm
Πληροφορίες, www.nyloo.com/html/ent/227/ent.8227.2.asp
Ξενοδοχεία, www.zanteweb.gr/index.html hotel
Ξενοδοχεία, www.visit-ionianislands.com/k_zakinthos.htm
Γενικά για το νησί, www.diakopes.gr/diakopes/diakopes_pkg.print_city?arid=6&cyid=55&lang=GR
Ξενοδοχεία, www.zanterooms.com/zakinthos.htm
Πληροφορίες και στοιχεία, www.clickhere.gr/hotels-greece/catdesgr.asp?Accommodation=4-Zante
Ζάκυνθος η πόλη, www.e-city.gr/zakynthos/home/view/view.php

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία, τ. 46 2004-2005

Τήνος

Χειροποίητο νησί
Κορνήλιος Καστοριάδης

Νομός
Η Τήνος, είναι το τρίτο σε έκταση νησί των Κυκλάδων και είναι ευρύτερα γνωστή για το ιερό ίδρυμα της Ευαγγελιστρίας στο οποίο βρίσκεται η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Το νησί είναι πατρίδα μεγάλων καλλιτεχνών του μαρμάρου και του χρώματος όπως ο Γύζης, Χαλεπάς, Λίτρας, Φιλλιπότης, Βιδάλης κ.ά. Η Τήνος διαθέτει πλούσια φυσική ομορφιά και σπουδαία Λαϊκή τέχνη με περισσότερους από 650 περιστερώνες, ξωκλήσια, βρύσες, ανεμόμυλους. Με περισσότερα από 45 παραδοσιακά μεσαιωνικά χωριά, καλντερίμια και πεζοπορικές διαδρομές με αρχαιολογικά μνημεία.

Γεύσεις
Η Τήνος είναι στην κυριολεξία ένας γευστικός παράδεισος. Ανάμεσα στις επιλογές σας οι τηγανητή λιαστή ντομάτα, οι αγγινάρες, η λιαστή Λούζα (αλλαντικό), οι Φυρταλιές (ομελέτες διαφόρων ειδών), τα ντόπια τυριά (κοπανιστή και μυζήθρα), τα αμυγδαλωτά και οι λουκουμάδες. Επίσης δοκιμάστε πηχτή, πιτσούνια, κουνέλι στιφάδο, αγκινάρες σε λαδολέμονο, ντόπια κρέατα, ρεβιθοκεφτέδες, μαραθοκεφτέδες, σαλιγκάρια τηγανητά, νιτράδα με σύγλινο, παστέλι σερβιρισμένο πάνω σε φύλλα λεμονιάς, γλυκές τυρόπιτες, κατμέρια, ψαράκια. Στο νησί υπάρχουν πολύ γευστικά λαχανικά, οπωροκηπευτικά, πατάτες, γαλακτοκομικά (όπως η γραβιέρα). Επίσης θα σας κερδίσει το άριστης ποιότητας θυμαρίσιο μέλι και το περίφημο ροζακί σταφύλι. Από γλυκά ξεχωρίζουν οι λουκουμάδες της Αίγλης από το 1876, τα αμυγδαλωτά του Βιδάλη και τα γλυκά του Χάλαρη.
Από την Τήνο μπορείτε να αγοράσετε θρησκευτικά αναμνηστικά, γλυπτά από μάρμαρο, παραδοσιακά υφαντά, χειροποίητα καλαθάκια (φημισμένοι είναι οι καλαθοπλέκτες του Βώλακα) και φυσικά τοπικά προϊόντα όπως λούζες, τυράκια, τουρσιά (αγκινάρα, κρίταμο), γλυκά του κουταλιού.

Η Πόλη
Η σημερινή πρωτεύουσα, η Χώρα, άρχισε να αναπτύσσεται τον 18ο αιώνα και έχει περίπου 4.000 κατοίκους. Η Χώρα με το λιμάνι είναι το κέντρο για την επίσκεψη και των άλλων χωριών του νησιού, μικρών και μεγάλων. Τα περισσότερα είναι ανέπαφα, κάτασπρα που στολίζουν την Τηνιακή ύπαιθρο που είναι πλούσια σε ομορφιές και σε εναλλαγή τοπίων. Η Τήνος είναι ιδιαίτερα ορεινή (ψηλότερη κορυφή ο Τσικίνας 713 μέτρα), με μερικές μικρές και εύφορες κοιλάδες. Το νησί έχει τη δική του χαρακτηριστική αρχιτεκτονική αρμονία με μικρά χωριά που στολίζουν κάτασπρα σπίτια, περιστεριώνες και αμέτρητα εκκλησάκια. Αξίζει να επισκεφθείτε τα ερείπια του ναού του Ποσειδώνα στα Κιόνια, το ανεξερεύνητο σπήλαιο στην παραλιακή θέση Γαστριά, το Εξώμποργο όπου η αρχαία πρωτεύουσα του νησιού, το χωριό Βώλαξ με τους στρογγυλούς γρανιτένιους ογκόλιθους. Δείτε Πρέπει να δείτε:
Την εκκλησία της Παναγίας και το μαυσωλείο των θυμάτων από τη βύθιση της Ελλης, τον ορθόδοξο μητροπολιτικό ναό των Ταξιαρχών με το θαυμάσιο ξυλόγλυπτο τέμπλο φτιαγμένο στην Κωνσταντινούπολη τον 17ο αιώνα και το μαρμάρινο καμπαναριό, τις άλλες παλιές εκκλησίες (Μαλαματένια, Αη Γιάννης, Άη Νικόλας, Άη Λευτέρης, Αγία Παρασκευή) με όμορφα τέμπλα και εικόνες, τη γραφική Παλάδα με το καθολικό μοναστήρι San Antonio (1743), τον καθολικό ναό του Αγίου Νικολάου με το ξυλόγλυπτο αλτάριο, το Πνευματικό κέντρο με πλούσια βιβλιοθήκη του Δήμου, το Εκκλησιαστικό Λύκειο (έργο του υιού Πικιώνη), την Υφαντουργική Σχολή και την τετράπλευρη σκαλιστή Κάτω Βρύση (1978). Σημαντικό είναι το χωριό Τριάνταρος (με τις γούρνες, τα παλιά κοινόχρηστα πλυντήρια), το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας (με το κρυφό σχολειό και οστεοφυλάκιο επιφανών Τηνίων). Μη ξεχάσετε να δείτε από κοντά ένα από τους χίλιους περιστεριώνες του νησιού που όλοι τους είναι περίτεχνες φωλιές πάνω σε λιθόχτιστα οικοδομήματα στα οποία το κάτω πάτωμα είναι αποθήκη του 18ου και 19ου αιώνα. Οι Περιστεριώνες φτάνουν σε ύψος τα 7-8 μέτρα και χρησιμοποιούνται από την εποχή της Βενετοκρατίας. Συγκρότημα σπουδαίων περιστεριώνων θα δείτε στον Ταραμπάδο, στο Λιβάδι Κώμης – Καλλονής και στην περιοχή Στενής Φαλλατάδου.
Tο Eξωμβούργο είναι ένας επιβλητικός απότομος λόφος που δεσπόζει σε όλο το νησί σε υψόμετρο 640 μέτρων. Θα δείτε τα ερείπια της αρχαίας πόλης και του κάστρου ενώ στους πρόποδες ανεβαίνοντας είναι μια ερειπωμένη μεγάλη εκκλησία, η Aγία Eλεούσα. Λίγο πιο πάνω είναι ένα ολόκληρο συγκρότημα με ναό και σπήλαιο αφιερωμένο στην Παναγία της Λούρδης, προσκύνημα των Kαθολικών, κάθε χρόνο τον Iούλιο.
Στον Πύργο να δείτε τις εκκλησίες του Aγίου Nικολάου και του Aγίου Δημητρίου, το νεκροταφείο με τα εξαίρετα λιθόγλυπτα, τις μαρμάρινες βρύσες, το Mουσείο Xαλεπά, το Mουσείο Πανορμιτών Kαλλιτεχνών, το σπίτι του Nικηφόρου Λύτρα, καθώς και την Σχολή Kαλών Tεχνών. Aυτό που θα σας εντυπωσιάσει σίγουρα είναι τα κλειδιά των σπιτιών που οι κάτοικοι αφήνουν πάνω στις πόρτες τους. Tα Yστέρνια είναι χωριό ναυτικών και καλλιτεχνών. Πάνω από το χωριό, στο διάσελο που βγαίνει για τον Πύργο θα δείτε πολλούς εγκαταλελειμμένους ανεμόμυλους, σημάδι πως κάποτε στην περιοχή υπήρχε μεγάλη παραγωγή σιτηρών. Η Καρδιανή είναι ένα ακόμη όμορφο χωριό, σκαρφαλωμένο κυριολεκτικά σε μια πλαγιά, πολύ γραφικό, καταπράσινο, με πολλά νερά και με εξαίρετη θέα. Ένα άλλο χωριό που αξίζει να δείτε είναι ο Bώλακας που οι κάτοικοί του ασχολούνται κυρίως με την καλαθοπλεκτική. Oλόγυρα από το χωριό υπάρχουν τεράστιοι στρογγυλεμένοι ογκόλιθοι που δημιουργούν ένα θέαμα και διαμορφώνουν ένα τοπίο εξωτικό και μοναδικό. Το Kτικάδο είναι ένα επίσης γραφικό χωριό με μια εξαιρετική θέα προς την παραλία Kιόνια. Tέλος, η Tήνος διαθέτει και όμορφα σπήλαια και ένα από αυτά, η Mυγοσπηλιά, είναι μακάβριο καθώς σέρνεστε για να μπείτε μέσα και στο εσωτερικό θα βρείτε πολλά οστά και σμήνη από πράσινες ενώ το γεωλογικό, ιστορικό και εντομολογικό ενδιαφέρον του είναι μεγάλο. Βέβαια υπάρχουν και σπήλαια με σταλακτίτες ή με πηγές γλυκού νερού.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο (22830 22670), βρίσκεται κοντά στο ναό της Παναγίας. Εκτίθενται ευρήματα από διάφορες περιοχές του νησιού - Κιόνια, Εξώμβουργο (7ος αιώνας π.Χ.), την επιτύμβια στήλη που εικονίζει γυμνό νέο καθισμένο σε χαμηλό πεσσό, σημαντικό έργο της ύστερο-κλασικής νησιωτικής ιωνικής τέχνης (μέσα 4ου αιώνα π.Χ.).
Γλυπτοθήκη Τηνίων Καλλιτεχνών και Πινακοθήκη (22830 22256), βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία της Παναγίας. Διαθέτει συλλογή από έργα του Κωνσταντίνου Παρθένη, Δημητρίου Φιλιππότη, Νικηφόρου και Νικολάου Λύτρα, Γεωργίου Ιακωβίδη, Νικολάου Γύζη, Λαζάρου Σώχου, αδελφών Βιτάλη κ.ά. Στην Πινακοθήκη υπάρχει πλούσια συλλογή από αντίγραφα έργων μετάλλων ζωγράφων της Αναγέννησης - Τιτσιάνο, Βελάσκεθ, Βερονέζε. Το Ιερό Ίδρυμα διαθέτει σκευοφυλάκιο με εκκλησιαστικά κειμήλια, έκθεση με αντίγραφα εικόνων της Παναγίας, διαφόρων εποχών και τεχνοτροπιών, βιβλιοθήκη με σπάνια βιβλία, καθώς και αίθουσα με εκκλησιαστικά, λειτουργικά σκεύη και άμφια.

Υγεία
Κέντρο Υγείας Τήνου, 22830-23781
Αγροτικό Ιατρείο Ιστέρνια, 22830-31206
Αγροτικό Ιατρείο Κώμη, 22830-51210
Αγροτικό Ιατρείο Στενής, 22830-41229

Ακτοπλοϊκή σύνδεση
Σύνδεση με το λιμάνι του Πειραιά, Ραφήνας, Λαυρίου, Θεσσαλονίκης και τα νησιά του Κυκλάδων.
Λιμεναρχείο Τήνου, 22830-22348
Λιμεναρχείο Πειραιά, 210-4226000
Λιμεναρχείο Λαυρίου, 22920-25249
Λιμεναρχείο Ραφήνας, 22940-23150
Λιμεναρχείο Θεσσαλονίκης, 22310-53105
Πρακτορείο Τήνου, 22380-22348
Πρακτορείο Πειραιά, 210-4124800
Πρακτορείο Ραφήνας, 22940-22700

Οδική σύνδεση
Στο νησί οι μετακινήσεις γίνονται με λεωφορεία του τοπικού ΚΤΕΛ ενώ υπάρχουν και αρκετά ταξί.

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Δήμος Τήνου, 22830-22234
Τουριστική Αστυνομία, 22830-237670
Αστυνομία, 22830-22255
Λιμεναρχείο, 22830-22348
ΟΤΕ, 22830-22499
ΕΛΤΑ, 22830-22247
Ταξί, 22830-22234
Δήμος Εξωμβούργου, 22830-51801
Ταξί Καλλονής, 22830-51210
Κοινότητα Πανόρμου, 22830-31262
Αστυνομία Πάνορμος, 22830-31371
Ταξί Πάνορμος, 22830-31250

Παραλίες
Η Τήνος έχει πολύ όμορφες παραλίες που όμως ο αέρας αναστατώνει συνεχώς, οι ντόπιοι μάλιστα χαριτολογούν, αποκαλώντας τους ανέμους με ονόματα όπως καρεκλάτος (που σηκώνει καρέκλες) και τραπεζάτος (σηκώνει τραπέζια). Οι καλύτερες παραλίες βρίσκονται στο νοτιοδυτικό τμήμα και διαθέτουν ψιλή άμμο. Εντυπωσιακές είναι η Παχιά 'Αμμος, η Λιβάδα και η Αγία Κυριακή. Η καλύτερη είναι η Απγανιά που όμως θέλει περπάτημα για να την απολαύσεις. Οι πιο γνωστές και μαζικές είναι η Κολυμπήθρα, οι παραλίες στον 'Αγιο Ιωάννη Πόρτο και στον 'Αγιο Σώστη, στον Πάνορμο, στα Υστέρνια και στην Καρδιανή. H παραλία στα Kιόνια είναι συνδυασμός ψιλού βότσαλου και άμμου. Οι δύο παραλίες της Kολυμπήθρας διαθέτουν ψιλή άμμο. Η απομονωμένη παραλία της Λιβάδας έχει μαύρη χοντρή άμμο και βότσαλο.

Διαμονή Ξενοδοχεία
Στα πενήντα χωριά του νησιού θα βρείτε αρκετά δωμάτια προς ενοικίαση καθώς και ξενοδοχεία. Για την περίοδο των εορτασμών της Παναγίας θα πρέπει να έχετε προνοήσει πολύ νωρίτερα. Για πληροφορίες μπορείτε να ρωτήσετε στο Δήμο και την Αστυνομία ή να δείτε στο Internet.

Έθιμα – Εκδηλώσεις
Ο κύριος εορτασμός στο νησί είναι η εορτή της Παναγίας τον Δεκαπενταύγουστο. Όμως εορταστικές εκδηλώσεις γίνονται και στις 25 Μαρτίου, του Ευαγγελισμού. Το καλοκαίρι τιμώνται και τα θύματα του αντιτορπιλικού Έλλη που τορπιλίστηκε ανήμερα της Κοιμήσεως.
Σημαντικά πανηγύρια γίνονται στις 23 Αυγούστου, στην Κυρά Ξένη, στις 24 Σεπτεμβρίου στη Βουρνιώτισσα, στις 4 Δεκεμβρίου στην Αγία Βαρβάρα (Σμόβωλο), τη Δευτέρα του Πάσχα στον Κτικάδο (ένα εξαίρετο έθιμο όπου στήνεται η Tράπεζα της Aγάπης όπου όλο το χωριό, Kαθολικοί και Oρθόδοξοι τρώνε μαζί) και την Κυριακή του Θωμά στη Λακκωτιανή Ιστερνίων, τέλος την Πρωτομαγιά στο Βρυσί. Από 29 μέχρι 31 Αυγούστου πραγματοποιούνται στη χώρα και σε διάφορα χωριά σειρά εκδηλώσεων από την πολιτιστική εταιρεία Έκπλους.

Internet
Φωτογραφίες, www.dpgr.gr/usergalleries/thumbnails.php?album=31
Δήμος Τήνου, www.tinos.gr
Ξενοδοχεία, www.aloniahotel.gr/tinos.html
Διασκέδαση, www.e-exodos.net/gre/entertainment_area.php?aa=55
Στοιχεία για το νησί, www.cyclades-accommodation.gr/tinos
Αναβάσεις, www.oreivatein.com/climb/rock/tinos%20xobourgo.htm
Φωτογραφίες, www.pigeon.gr/new/picsblackwhite.html
Πληροφορίες, www.tinos.com.gr/index_gr.htm
Αξιοθέατα, www.greek-tourism.gr/tinos/axiotheata.htm
Διαμονή, www.clickhere.gr/hotels-greece/catdesgr.asp?Accommodation=4-Tinos
Διαμονή, www.gto.gr/listing/gr_greece_hotels/alphabetical_city_listing.php?ltr=%D4
Φωτογραφίες, 2tee-korth.kyk.sch.gr/alexandra/p29.htm

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία, τ. 44 2004-2005

Κύθηρα

…νησί των γλυκών μυστικών και των γιορτών της καρδιάς…
Μπωντελαίρ

Νομός
Ανάμεσα από Κρήτη και Πελοπόννησο, τα Κύθηρα, γνωστά και ως Τσιρίγο, δεσπόζουν στην ομώνυμη θάλασσα, γνωστή για τις τρικυμίες της σήμερα και για τους πειρατές της παλιότερα. Τα Κύθηρα βρίσκονται ανάμεσα στην Πελοπόννησο και στην Κρήτη, στην αγκαλιά τριών πελάγων, του Ιονίου, του Κρητικού και του Αιγαίου. Τα Κύθηρα ανήκουν διοικητικά στην Αττική, στη νομαρχία Πειραιά, ενώ ιστορικά και γεωγραφικά στα Επτάνησα. Τα Κύθηρα έχουν έκταση 279,5 τ. χλμ. Ο πληθυσμός είναι περίπου 3.407 άτομα και αποτελούν πόλο έλξης πολλών επισκεπτών. Το όνομα Κύθηρα (Τσιρίγο) έχει βαθιά στην ιστορία τις ρίζες του. Ο Όμηρος το αναφέρει στο επικό του έργο, την Ιλιάδα , ενώ η θεά Αφροδίτη, η θεά του Έρωτα, ταυτίζεται με το νησί και παίρνει το όνομα Κυθέρεια (Ακύθηρος λεγόταν ο στερούμενος θέλγητρων άνθρωπος). Έχει λοιπόν κάτι από Aφροδίτη το νησί, το μυστήριο και το μύθο της αιώνιας γυναίκας που δεν αποκαλύπτει τα μυστικά της εύκολα. Θα νιώσετε την αύρα της να πλανιέται πάνω από τα επιβλητικά ενετικά κάστρα, τον βράχο του Kαβο Mαλιά το γαλάζιο σημείο που ενώνονται τα τρία πελάγη.

Φαγητό – Αγορές
Στο νησί θα απολαύσετε υπέροχο φρέσκο ψάρι αλλά και μαγειρευτά. Δοκιμάστε αγριοκάτσικο, κοκκινιστό μοσχάρι, χορτόπιτες, ξεροτήγανα και αμυγδαλωτά αλλά και γλυκά κουταλιού, τέλος πολύ νόστιμα είναι τα τοπικά παξιμάδια, οι ροζέδες, και η φατουράδα (τσίπουρο με κανέλλα και γαρύφαλλο). Στα Κύθηρα μπορείτε να αγοράσετε αμύγδαλα, ντόπια τυριά, λάδι. Τα Κύθηρα φημίζονται επίσης από τους αρχαίους ακόμη χρόνους για το εξαιρετικό θυμαρίσιο μέλι τους. Θα το βρείτε σε καλαίσθητες συσκευασίες από πρατήριο στον Ποταμό. Επίσης αναζητήστε ένα παραδοσιακό οινοποιείο στο χωριό Πιτσιάνικα με δοκιμαστήριο κρασιών.

Η Περιοχή
Η Χώρα είναι η πρωτεύουσα του νησιού και ένας από τους παραδοσιακότερους οικισμούς. Ιδιαίτερο αξιοθέατο στη χώρα αποτελεί το κάστρο που έχει χτιστεί πάνω σ’ έναν απότομο βράχο , που δεσπόζει στο λιμάνι του Καψαλιού. Από εκεί βλέπει κανείς τα Αντικύθηρα αλλά ακόμα και την Κρήτη αν ο καιρός το επιτρέπει. Στο χώρο του κάστρου υπάρχει ο ναός της Παναγίας Μυρτιδιώτισσας. Στη Χώρα υπάρχουν πολλά καταστήματα, ιδίως με τουριστικά είδη, αλλά και ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, εστιατόρια, πρακτορεία ταξιδίων κ.ά. Κάτω από τη Χώρα και το κάστρο βρίσκεται το Καψάλι με τους δίδυμους κολπίσκους του και τη γραφικότητα του. Θεωρείται ένα από τα ωραιότερα σημεία των Κυθήρων και συγκεντρώνει την προτίμηση πολλών επισκεπτών. Στο κάστρο, η κεντρική πύλη βρίσκεται προς την πόλη και μέσω στοάς επικοινωνεί με το εσωτερικό. Πλακόστρωτα δρομάκια, εκκλησίες, κτίρια της φρουράς, της διοίκησης, οι φυλακές, η πυριτιδαποθήκη αλλά και μία εντυπωσιακή δεξαμενή συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον του επισκέπτη. Στο υψηλότερο πλάτωμα του κάτρου βρίσκονται οι περίφημοι ναοί της Mυρτιδιώτισσας και της Παναγιάς Oρφανής. Περνώντας κάτω από στοά (φόσσα) κτιρίου, ο επισκέπτης βρίσκεται μπροστά στη μαγευτική θέα προς Kαψάλι, Aντικύθηρα και Kρήτη. Στην Kάτω Xώρα, σε μία απότομη λαγκαδιά μακριά από τη θάλασσα, θα βρείτε έναν οχυρωμένο βυζαντινό οικισμό με φρούριο, όπου σώζεται το ενετικό λιοντάρι του Aγίου Mάρκου. Στο βόρειο τμήμα του νησιού βρίσκεται ο οικισμός της Αγίας Πελαγίας όπου είναι και ένα από τα δύο λιμάνια του νησιού. Ψυχή των Κυθήρων, είναι η παράδοξη αρχιτεκτονική με ετερόκλητα στοιχεία από τα Επτάνησα, τις Κυκλάδες και την Πελοπόννησο. Το μεσαιωνικό κάστρο της Xώρας δεσπόζει σε ύψωμα, αγναντεύοντας το Kρητικό πέλαγος και το διπλό λιμανάκι του Καψαλιού. Χαρακτηριστικά τα κάτασπρα σπίτια της Χώρας μπροστά στο Κάστρο, με τα σοκάκια και τις καμάρες σε έντονο κυκλαδίτικο ύφος. Η Παλαιόχωρα με τα κτίσματα του 13ου αιώνα, ήταν η βυζαντινή πρωτεύουσα του νησιού και καταλαμβάνει το βορειότερο μέρος ενός απόκρημνου βράχου, ο οποίος εμφανίζεται στη μέση του φαραγγιού της Κακής Λαγκάδας. Για πολλούς η Παλαιόχωρα, μπορεί να συγκριθεί μόνο με τη νεκρόπολη του Μυστρά. Από τα πιο γραφικά και χαρακτηριστικά ψαροχώρια των Κυθήρων, ο Αβλέμονας, βρίσκεται κοντά στις παραλίες της Παλιόπολης με το Λουτρό της Αφροδίτης και στο ονειρικό Καλαδί. Στη Παλιόπολη, υπήρχε το αρχαίο λιμάνι της Σκιάνδιας, υπολείμματα του οποίου διακρίνονται ακόμα στο βυθό. Στα ανοικτά της περιοχής, βυθίστηκε το πλοίο του Ελγιν που μετέφερε τα ιερά μάρμαρα του Παρθενώνα. Στην Παληόπολη, η κατεστραμμένη βυζαντινή καστροπολιτεία είναι μία άκρως γοητευτική και επιβλητική πλευρά του νησιού. Φύσει οχυρή θέση, δεν ήταν ορατή από τη θάλασσα και διέθετε νερό από τις άφθονες πηγές του διπλανού φαραγγιού. Πολλές από τις εκκλησίες του κάστρου διακρίνονται σήμερα κατεστραμμένες και σε ορισμένες από αυτές διατηρούνται ακόμη αναγνωρίσιμα τμήματα τοιχογραφιών στις ρημαγμένες κόγχες. H καστροπολιτεία ισοπεδώθηκε από τον αρχιπειρατή Mπαρμπαρόσσα το 1537 και εν συνεχεία εγκαταλείφθηκε. Tα σωζόμενα τμήματα έχουν πολλά κοινά μορφολογικά χαρακτηριστικά με τη Mονεμβασία και το Γεράκι και η θέση της πάνω στο βράχο εχει μια υπέροχη θέα σε ένα σημείο άγριας ομορφιάς. Το κορυφαίο παραδοσιακό και θρησκευτικό έθιμο των Κυθήρων είναι η λιτάνευση της εικόνας της Μυρτιδιώτισας που βρίσκεται στο Λιβάδι, ένα παραδοσιακό οικισμό με αρκετά σπίτια και αρχοντικά από την εποχή της Αγγλοκρατίας. Από το Λιβάδι, εύκολη είναι η πρόσβαση στις θαυμάσιες παραλίες Μελιδόνι, Φυρή Αμμο και Καμπονάδα. Τα πολλά νερά, η πλούσια βλάστηση, ένας καταρράκτης, το σπήλαιο της Αγίας Σοφίας και το παλιό κάστρο εντυπωσιάζουν τον επισκέπτη στη περιοχή του Μυλοποτάμου. Eπιβάλλεται να επισκεφθείτε τον καταρράκτη που βρίσκεται κοντά στον Mυλοπόταμο, όπως και το σπήλαιο της Aγίας Σοφίας με τον πλούσιο σταλακτιτικό διάκοσμο. Το πράσινο και οι ρεματιές θέλγουν τον ταξιδιώτη στον Mυλοπόταμο, στον Kαραβά και στα Mητάτα. Η διαδρομή από το φαράγγι του Mυλοποτάμου με τους ξεχασμένους υδρόμυλους, η λίμνη του ονειρικού καταρράκτη στη Φόνισσα αλλά και η Πορτοκαλιά στον Kαραβά, η πηγή που τρέχει το ξακουστό σιδερόνερο θα αποζημιώσουν τους φυσιολάτρες.
Aντικύθηρα. Το αρχαίο όνομα του νησιού ήταν Αίγιλα. Υπήρξε μόνιμος στόχος και ορμητήριο πειρατών. Αναρίθμητα τα ναυάγια που έγιναν στα απρόσιτα βράχια του. Από ένα από τα ναυάγια αυτά ανελκύστηκε το περίφημο άγαλμα Έφηβος των Αντικυθήρων. Το νησί, που οι ντόπιοι ονομάζουν Λιοί, είναι ένας βράχος στη μέση της θάλασσας. Οι παραθεριστές είναι λίγοι και ζουν μακριά από τον πολιτισμό. Ιδιαίτερη γοητεία του, ο πρωτογονισμός του τόπου. Απέχει 28 ν. μίλια από τα Κύθηρα και 35 ν. μίλια από την Κρήτη. Πρωτεύουσα και λιμάνι ο Ποταμός, με 70 κατοίκους.

Υγεία
Νοσοκομείο, Ποταμός, 27360-33190
Αγροτικό Ιατρείο, Χώρα, 27360-31243
Αγροτικό Ιατρείο, Καρβουνάδες, 27360-38015

Οδική σύνδεση
Τοπικά λεωφορεία και αρκετά ταξί εκτελούν δρομολόγια από τη Χώρα προς τις περισσότερες περιοχές του νησιού.

Αεροπορική σύνδεση
Τα Κύθηρα συνδέονται αεροπορικά με την Αθήνα όλο το χρόνο με δρομολόγια των Ολυμπιακών Αερογραμμών. Το αεροδρόμιο βρίσκεται 8 χλμ. από τη Χώρα.
Ολυμπιακές Αερογραμμές, Αθήνα, 210-9666666, Κύθηρα, 27360-33362, Αεροδρόμιο, 27360-33292.

Ακτοπλοϊκή σύνδεση
Υπάρχει ακτοπλοϊκή σύνδεση με Πειραιά, Αντικύθηρα, Γύθειο και Νεάπολη, Καλαμάτα, Καστέλι Κίσσαμου.
Λιμεναρχείο Πειραιά, 210-4226000, Πρακτορείο Πειραιά, 210-4124800.
Λιμεναρχείο Γυθείου, 27330-22262
Λιμεναρχείο Καλαμάτας, 27210-22218
Λιμεναρχείο Νεάπολης, 27340-22226
Πρακτορείο Κυθήρων, 27360-34371

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Δήμος Κυθήρων, 27360-31213
Αστυνομία, Χώρα, 27360-31206
Αστυνομία, Ποταμός, 27360-33222
ΕΛΤΑ, 27360-31274
ΕΛΤΑ, Ποταμός, 27360-33255
ΟΤΕ, Ποταμός, 27360-33399
Ταξί, Αγία Πελαγία, 27360-33271
Ταξί, Λιβάδι, 27360-31860
Ταξί, Ποταμός, 27360-33271
Λιμεναρχείο, Καψάλι, 27360-31222
Λιμεναρχείο, Διακόφτι, 27360-34222
Λιμεναρχείο, Ποταμός, 27360-33280

Παραλίες
Οι παραλίες του νησιού με προφυρά χρώματα διαμορφώνονται απόκρημνες στα δυτικά, όπου οι βραχώδεις πλαγιές καταλήγουν απότομα στη θάλασσα. Aλλοτε λευκές κι άλλοτε ξανθές, οι παραλίες των Kυθήρων μαγεαύουν τον επισκέπτη με τα γαλαζοπράσινα διαυγή νερά τους. Yπάρχουν οι κοσμοπολίτικες, υπάρχουν και οι απόκρυφες. Tο Kαψάλι, η Aγία Πελαγία, η Παλαιόπολη και η Πλατιά Aμμος είναι οι αξιοποιημένες παραλίες. O Xαλκός, η Φυρή Aμμος, το Mελιδόνι, ο Aγιος Nικόλας, η Λυκοδήμου και το Kαλαδί συναρπάζουν με την ομορφιά και τη γαλήνη τους, ενώ υπάρχουν και τα δρομάκια που οδηγούν στις λιγότερο γνωστές κυθηριανές παραλίες, δηλαδή στον Kουφό Γιαλό, στο Kαλάμι, στη Δίπορο, στο Στενό Aυλάκι.

Διαμονή Ξενοδοχεία
Στο νησί υπάρχουν αρκετά ενοικιαζόμενα δωμάτια και ξενοδοχεία στις περισσότερες περιοχές. Για περισσότερες πληροφορίες επικοινωνήστε με την Τουριστική Αστυνομία ή το Δήμο. Η περιοχή με τα περισσότερα είναι η Φυρή Άμμος. Τα μικρά ξενοδοχεία και τα συγκροτήματα ενοικιαζομένων δωματίων που συγκεντρώνονται στον οικισμό είναι από τα πιο πολλά στο νησί. Μαζί με τα εστιατόρια, τις καφετέριες και τα άλλα μαγαζιά ο οικισμός της Αγίας Πελαγίας διαθέτει όλα όσα θεωρούνται αναγκαία για μια ευχάριστη διαμονή.
Δείτε και στο Internet:
Ξενοδοχεία, www.gto.gr/gr/accomm/loc/tlist.php?loc=Kythira%20Town&prov=KYTHIRA
Ξενοδοχεία, www.kythera-hotels.gr

Αθλητισμός
Στις παραλίες ενοικιάζεται εξοπλισμός για διάφορα θαλάσσια σπορ όπως γουϊντσέρφινγκ, κανό, θαλάσσιο ποδήλατο και αλεξίπτωτο. Στα ξενοδοχεία που λειτουργούν στο Καψάλι, διατίθεται επίσης εξοπλισμός για ιστιοπλοΐα και θαλάσσιο σκι

Έθιμα – Εκδηλώσεις
Στη Χώρα το διάστημα του καλοκαιριού γίνονται πολιτιστικές εκδηλώσεις, συναυλίες, εκθέσεις ζωγραφικής και χοροί.
Στον Αβλέμονα, πανηγύρι του Αγίου Παντελεήμονα στις 27 Ιουλίου, στον αρχαιολογικό χώρο της Σκάνδειας. Επίσης πανηγύρι του Αγίου Νικολάου στις 6 Δεκεμβρίου.
Στο Διακόφτι, πανηγύρι στο μοναστήρι της Αγίας Μόνης, στις 6 Αυγούστου του Σωτήρα.
Στους Καρβουνάδες, πανηγύρι του Αγίου Γεωργίου στις 23 Απριλίου και έκθεση τον Αύγουστο με γεωργοκτηνοτροφικά είδη.
Στο Λιβάδι, την Κυριακή της Ορθοδοξίας, γίνετε η πολύ γνωστή λιτάνευση της εικόνας της Παναγιάς της Μυρτιδιώτισσας.
Στα Μητάτα, γιορτή κρασιού τον Αύγουστο με διήμερο γλέντι.
Στον Ποταμό, κάθε Κυριακή παζάρι, και πανηγύρι στην εορτή της Ζωοδόχου Πηγής, με την εικόνα της Παναγιάς της Μυρτιδιώτισσας.

Internet
Δήμος, www.kythira.com
Νομαρχία, οδηγός νησιού, www.nomarhiapeiraia.gr/Templates/touristikos_odigos/new/kithira
Περιήγηση στο νησί, www.fotoartmagazine.gr/travel/greece/kythira
Συνταγές, www.gourmed.gr/greek/greek-recipes/show.asp?gid=1&nodeid=17&arid=5127
Γενικές πληροφορίες, www.dratte.gr/kithira.htm
Τα Κύθηρα ποτέ δε θα τα βρούμε, www.alimono.com/02/0201.htm
Ταξίδι στα Κύθηρα, www.dalaras.com/songs/to_ellhniko_proswpo/taxidi_sta_kythhra.htm

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία, τ. 43 2004-2005

Άνδρος

Το νησί
Η Άνδρος αποκαλείται και νησί των εφοπλιστών με ισχυρή προσωπικότητα που φροντίζει να την επιδεικνύει στον εκάστοτε επισκέπτη. Η Άνδρος είναι και το νησί των ανέμων και τη χαρακτηρίζουν οι εναλλαγές του τοπίου, από απότομο και χέρσο γίνεται αλλού καταπράσινο, δροσερό, γεμάτο πηγές και όμορφες παραλίες. Το νησί απέχει μόλις 25 μίλια από την ηπειρωτική χώρα. Είναι το δεύτερο σε μέγεθος μετά τη Νάξο με έκταση 374 τ.χλμ. και πληθυσμό περίπου 9.000 κατοίκους. Η μορφολογία του εδάφους είναι κατά το πλείστον ορεινή με υψηλότερη κορυφή τον Προφήτη Ηλία στα 997 μ. Στο νησί έχει τη διοίκηση μοιράζονται τρεις Δήμοι, της Άνδρου, του Κορθίου και της Υδρούσας, που περικλείει το Γαύριο, το Μπατσί και την περιοχή τους. Το νησί έχει τρία λιμάνια, τα δύο εξυπηρετούν την τακτική συγκοινωνία από Πειραιά και Ραφήνα (Γαύριο και Μπατσί) και το τρίτο στη Χώρα χρησιμοποιείται περισσότερο από σκάφη αναψυχής και αλιευτικά.

Φαγητό
Η εξερεύνηση της Άνδρου ανοίγει την όρεξη, και η αναζήτηση των τοπικών σπεσιαλιτέ είναι μια εξίσου αξιόλογη αναζήτηση όπως αυτή της φύσης ή των αρχαιοτήτων. Στην Άνδρο παράγουν πολλά τυριά, ένα καλό δείγμα είναι το γαλακτοκομείο που βρίσκεται σε ένα χωριό μεταξύ Μπατσί και Παλιόπολης με όνομα Άνω Απρόβατο. Η ίδια οικογένεια έχει επίσης μια ταβέρνα που λέγεται Μπαλκόνι του Αιγαίου, με εξαίρετη θέα στη θάλασσα και φοβερές νοστιμιές. Θα βρείτε φρέσκο τυρί και την κοπανιστή, ένα πιο πικάντικο μαλακό τυρί αλλά όχι τόσο καυτερό όπως στη Μύκονο. Επίσης δοκιμάστε ψωμί, λουκάνικα, λαχανικά και κόκορα με σπιτικά ζυμαρικά και κρασί, που είναι δυνατό και έχει κεχριμπαρένιο χρώμα. Στο Μπατσί, στην προεξοχή των βράχων θα βρείτε την ταβέρνα Μπελαλής. Ο Περτέσης, στις Στραπουριές κοντά στη Χώρα έχει και θέα και πολύ καλό μαγειρευτό φαγητό, ενώ ο Γιαννούλης στην παραλία μεταξύ Μπατσί και Γαύριο στο λιμάνι, είναι ένας θεσμός για τη γεύση της Άνδρου. Δοκιμάστε τη φρουτάλια, την πλούσια ομελέτα του νησιού με λουκάνικο, παστό χοιρινό και τηγανητές πατάτες, επίσης πατατοκεφτέδες και χορτοκεφτέδες. Η Άνδρος παράγει καταπληκτικά γλυκά: αμυγδαλωτά, κύλινδροι από πάστα αμυγδάλου, καλτσούνια, ένα γλυκό από καρύδια, μέλι και γαρύφαλλο, παστέλι, παχιές και μαστιχωτές μπάρες μελιού και σουσαμιού, γλυκά κουταλιού και παστιτσάκια. Αναζητήστε τα στο Άνθος Γαυρίου ή στον Τόλη στο Γαύριο ή στη Χώρα στο κατάστημα του Κωνσταντίνου Λάσκαρη στον κεντρικό δρόμο. Αν βρεθείτε σε γάμο ή βαφτίσια δοκιμάστε την παραδοσιακή σουμάδα, ενώ το Πάσχα δοκιμάστε λαμπριάτη (γεμιστό αρνί σε παραδοσιακό φούρνο). Για τι βραδινή διασκέδαση δοκιμάστε στο Απόρθητο με ωραία μουσική και ποτό, στο Πίτροφο λίγο μετά το Μπατσί. Στο Δούκα, στη χώρα, για μεταμεσονύκτιες εξόδους και στο Ρεμέτζο, για πολύ χορό και μοναδικά σφηνάκια καρπούζι.

Αγορές
Σε όλους τους οικισμούς θα βρείτε καταστήματα κάθε είδους. Η αγορά αν και μικρή θα ικανοποιήσει τις ανάγκες σας. Προσέξτε τα ντόπια λουκάνικα και το ντόπιο τυρί (αρμεξιά ή βολάκι ή πετρωτή) και το κρασί. Μην παραλείψετε να αγοράσετε αμυγδαλωτά και καλτσούνια, το μέλι του Αγίου Πέτρου και τα γλυκά κουταλιού.

Η Περιοχή
Η πρωτεύουσα του νησιού, η Άνδρος ή Χώρα, έχει επιβλητικά κτίρια, σπίτια με κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, στενά δρομάκια με καμάρες και μνημειακά κατάλοιπα του ιστορικού παρελθόντος. Μαρμαροστρωμένος πεζόδρομος, με δυο πλατείες, βρίσκεται στο κέντρο της, όπου και το κτίριο του Ταχυδρομείου. Η καρδιά της Χώρας, που έχει 1.801 κατοίκους, χτυπά στη ρομαντική πλατεία Θεόφιλου Καϊρη, με γραφικά καφενεία, που από τις ταράτσες τους έχουμε όμορφη θέα στην παραλία. Δείτε το Κάστρο, ερειπωμένο σήμερα, που είναι από τα σημαντικότερα μνημεία της Χώρας. Το έχτισε ο Μαρίνος Δάνδολος, όταν κατέλαβε το νησί. Το κάστρο με τους πύργους, τις πολεμίστρες και τα οικόσημα των Ενετών ηγεμόνων διατηρούνταν σε αρκετά καλή κατάσταση μέχρι το 1943, οπότε καταστράφηκε από το μεγάλο βομβαρδισμό. Σήμερα, από το Μέσα Κάστρο, όπου βρισκόταν το ανάκτορο του εκάστοτε Βενετού διοικητή, σώζονται μόνο λίγα ερείπια, ενώ διατηρείται η πέτρινη αψιδωτή γέφυρα, που ένωνε το φρούριο με τη μικρή χερσόνησο στην οποία και είχε χτιστεί η μεσαιωνική πολιτεία (Κάτω Κάστρο), που εξελίχθηκε στο νεότερο οικισμό. Η εκκλησία της Παναγίας της Παλατιανής, μέσα στο Κάστρο, είχε χτιστεί πριν από την κατοχή των Βένετών και έχει αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο. Σημαντικές είναι και οι εκκλησίες του Αγίου Γεωργίου (που χτίστηκε στα ερείπια παλιότερης εκκλησίας του 17ου αι.) και της Παναγίας της Οδηγήτριας. Ανάμεσα στα επιβλητικά κτίρια της Χώρας ξεχωρίζουν το Εμπειρίκειο Γηροκομείο και το Ναυτικό Γυμνάσιο. Το Γαύριο βρίσκεται στα δυτικά της Χώρας (31 χλμ.) με 747 κατοίκους και αποτελεί το κύριο λιμάνι του νησιού, καθώς είναι χτισμένο σε απάνεμη περιοχή, προστατευμένο από τους ανέμους. Δείτε την τοποθεσία Άγιος Πέτρος, 2,5 χλμ. ΒΑ, που σώζεται ο εντυπωσιακός Πύργος του Aγίου Πέτρου (ίσως Ελληνιστικής Εποχής), κυκλικός πενταόροφος, με θολωτή οροφή και ύψος 20 μ. περίπου. Στο αρχικό κτίσμα έχουν γίνει βυζαντινές και μεσαιωνικές προσθήκες. Στα Β του Γαυρίου, στον Κάτω Φελλό, με όμορφη αμμουδιά, γινόταν στην αρχαιότητα εξόρυξη μαρμάρου. Το Μπατσί απέχει 27 χλμ. από τη Χώρα και το καλοκαίρι κυριολεκτικά κατακλύζεται από Έλληνες και ξένους. Έχει 776 κατοίκους. Επισκεφτείτε το μοναστήρι της Ζωοδόχου Πηγής ή Αγίας, 14ου αι., χτισμένο σε υψόμετρο 320 μ. με εξαιρετική θέα. Στο μοναστήρι φυλάσσονται πολλά σημαντικά χειρόγραφα και σιγίλια καθώς και κώδικες και κειμήλια των αγωνιστών της Επανάστασης. Από το Μπατσί μπορείτε να πάτε στο ορεινό χωριό Αρνάς (5 χλμ Α) σε όμορφο καταπράσινο περιβάλλον. Η Μεσαριά είναι από τα ωραιότερα μεσόγεια χωριά της Άνδρου, με θαυμάσιο καταπράσινο περιβάλλον. Απέχει 5 χλμ. ΝΔ από την πρωτεύουσα. Κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής Εποχής, αλλά και στους κατοπινούς χρόνους, αποτελούσε το κέντρο του νησιού, απομακρυσμένη καθώς ήταν από τις επικίνδυνες, λόγω των πειρατικών επιδρομών, ακτές. Στο χωριό θα δείτε την εκκλησία του Ταξιάρχη, που ιδρύθηκε το 12ο αι. κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Μανουήλ Κομνηνού, ανακαινίστηκε το 18ο αι. και διασώζει σήμερα αξιόλογο γλυπτό διάκοσμο. Από τη Μεσαριά προσβάσιμα είναι τα χωριά Μένητες, με εντυπωσιακές πηγές, που οι ντόπιοι αποκαλούν Πηγές του Διανύσου, Λάμυρα, όπου και η βυζαντινή εκκλησία του Ταξιάρχη και Στραπουριές, καταπράσινα με πολλά νερά. Το σπήλαιο Χάος στο Αλαδινό, τη βυζαντινή εκκλησία του αρχαγγέλου Μιχαήλ στη Μελίδα και το μοναστήρι της Παναχράντου στα Φάλλικα. Το μοναστήρι είναι χτισμένο σε πλαγιά του όρους Γερακώνες και από μακριά μοιάζει με κάστρο. Ιδρύθηκε το 10ο αι. από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Φωκά κατά την εκστρατεία του εναντίον των Αράβων της Κρήτης (961 μ.Χ.). Η εικόνα της Παναγίας, που φυλάσσεται στο καθολικό του μοναστηριού, θεωρείται έργο του Ευαγγελιστή Λουκά. Μια ακόμη βυζαντινή εκκλησία υπάρχει στο χωριό Μεσαθούρι, αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου (12/13ος αι.). Ο Όρμος Κορθίου διαθέτει γραφικό παραλιακό χωριό και 594 κατοίκους, με μεγάλη παραλία με άμμο και βότσαλα και πολύ όμορφα σπίτια. Απέχει 24 χλμ. από τη Χώρα και είναι φημισμένο για τα γλέντια που συνοδεύουν τα πανηγύρια του. Θα δείτε την τοπική έκθεση λαογραφικού υλικού και στα νότια, σε μικρή απόσταση, στο χωριό Κόρθι, το βυζαντινό μοναστήρι των Τρομαρχίων, αφιερωμένο στον Άγιο Παντελεήμονα. Η εκκλησία του Αγίου Αντωνίου στο Βουνί και τα ερείπια του Παλαιοκάστρου, που θεωρείται κτίσμα του Μαρίνου Δάνδολου. Τα χωριά της Πίσω Μεριάς, που εντυπωσιάζουν με την αρχιτεκτονική τους. Η Παλαιόπολη είναι παραλιακή κοινότητα, 16 χλμ. Δ από τη Χώρα με 164 κατοίκους, είναι χτισμένη στη θέση της αρχαίας πόλης της Άνδρου. Θα σας εντυπωσιάσουν τα ερείπια της αρχαίας πόλης, κοντά στην ακτή. Οι ανασκαφές που έγιναν εδώ το 1956 από τον καθηγητή Κοντολέοντα έφεραν στο φως λείψανα από την αγορά της αρχαίας πόλης, κατάλοιπα ναών, τειχών, στοών, ενώ ανακαλύφθηκαν κιονόκρανα, γλυπτά, αγγεία και νομίσματα. Ορισμένα από τα ευρήματα στεγάζονται σήμερα στο Μουσείο της Άνδρου, όπου και εκτίθενται και το άγαλμα του Ερμή, το οποίο τυχαία ανακαλύφθηκε εδώ το 1832 από ένα χωρικό. H πόλη, που βρισκόταν σε ακμή από την Κλασική Εποχή ως τον 4ο αι. μ.Χ., συνέχισε να κατοικείται και τη Βυζαντινή Εποχή, τουλάχιστον ως το 12ο αι. Η Ζαγορά, στα νότια της Παλαιόπολης, είναι ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους του νησιού. Οι ανασκαφές που έγιναν από Έλληνες και Αυστραλούς αρχαιολόγους (1960-1977) αποκάλυψαν έναν από τους σημαντικότερους γεωμετρικούς συνοικισμούς στον ελληνικό χώρο. Τα κινητά ευρήματα (κεραμική, γλυπτά, πήλινα και λίθινα εργαλεία και σκεύη, αντικείμενα καθημερινής χρήσης κ.ά.) εκτίθενται στο Μουσείο της Άνδρου. Στον αρχαιολογικό χώρο βλέπουμε τμήματα του τείχους, θεμέλια οικιών, κατάλοιπα από την εποχή που η πόλη βρισκόταν σε ακμή και διατηρούσε εμπορικές επαφές με τις άλλες Κυκλάδες, καθώς και με την Εύβοια και την Κόρινθο.
Η Άνδρος διαθέτει βλάστηση και εντυπωσιακό οικοσύστημα. Τη μεγαλύτερη βλάστηση την έχει το Πέταλο. Στα υγρότερα σημεία του νησιού αφθονούν οι μυρτιές, τα σπάρτα, οι δάφνες, οι ροδοδάφνες κ.ά. στα βαθύτερα μέρη των κοιλάδων απαντούν συστάδες από πλατάνια, λεύκες, ιτιές, καλαμιές κ.ά. επίσης υπάρχουν και πολλές ελιές, μουριές, μηλιές, αμυγδαλιές, συκιές και άλλα. Η Άνδρος όπως άλλωστε και ολόκληρος ο ελλαδικός χώρος μπορεί να ονομαστεί βοτανικός παράδεισος. Είναι πλούσια σε φυτά και ιδιαίτερα την άνοιξη είναι πνιγμένη στα αγριολούλουδα, όπως ανεμώνες, παπαρούνες, ορχιδέες, ίριδες και καμπανούλες. Η ορνιθοπανίδα είναι ιδιαίτερα σημαντική, όπως σε όλα τα νησιά του Αιγαίου. Εκεί σταματούν να ξεκουραστούν τα πουλιά κατά τη διάρκεια της αποδημίας τους από την Αφρική στη Βόρεια Ευρώπη και αντιστρόφως. Στην Άνδρο συγκεκριμένα φωλιάζουν τα αρπακτικά πουλιά όπως η ποντικοβαρβακίνα, το βραχοκιρκίνεζο, ο πετρίτης, ο μαυροπετρίτης κι ο σπιζαετός και τη νησιωτοπέρδικα.

Υγεία
Κέντρο Υγείας Χώρας Άνδρου, 22820-23333.
Αγροτικό Ιατρείο Γαύριο, 22820-71210.
Αγροτικό Ιατρείο Μεσαριά, 22820-23170.
Αγροτικό Ιατρείο Μπατσί, 22820-41326.
Αγροτικό Ιατρείο Κορθίου, 22820-61217.

Σπορ
Η Άνδρος προσφέρεται για θαλάσσια σπορ. Οι προφυλαγμένοι όρμοι αποτελούν ιδανικές συνθήκες για ιστιοπλοΐα και ιστιοσανίδα. Στο Νημποριό λειτουργεί Ναυτικός Όμιλος (κωπηλασία και ιστιοπλοΐα). Για όσους αναζητούν περισσότερο οικολογικές δραστηριότητες, ακολουθώντας κάποιο παλιό, παραδοσιακό μονοπάτι, θα ανακαλύψουν μια άγνωστη πλευρά του νησιού, με άφθονα νερά, νερόμυλους και ανεμόμυλους, όμορφα πετρόκτιστα σπίτια και μια απαράμιλλη φύση. Έμπειροι οδηγοί θα σας ξεναγήσουν σε μια πεζοπορία προς την απόλαυση.

Ακτοπλοϊκή και Οδική σύνδεση
Για την Άνδρο, λιμάνι αναχώρησης είναι η Ραφήνα, Υπάρχουν καθημερινά δρομολόγια με φεριμπότ με χρόνο διαδρομής 2 ώρες, ταχύπλοα δελφίνια και καταμαράν με χρόνο διαδρομής μόλις μιας ώρας περίπου. Λιμάνι προσέγγισης είναι το Γαύριο στο βορειοδυτικό άκρο του νησιού. Με κέντρο την Άνδρο, μπορείτε να επισκεφθείτε με ημερήσια εκδρομή την Τήνο για να προσευχηθείτε ή τη Μύκονο για να διασκεδάσετε, όπως και τη Σύρο. Από τη Ραφήνα γίνονται καθημερινά το καλοκαίρι 3-4 δρομολόγια. Επίσης συνδέεται καθημερινά με την Τήνο, τη Σύρο και τη Μύκονο. Οι μετακινήσεις στο νησί γίνονται με λεωφορεία του ΚΤΕΛ (22820-22316). Μπορείτε ακόμη να νοικιάσετε αυτοκίνητο ή μοτοποδήλατο από τη Χώρα, το Γαύριο ή το Μπατσί.

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Επαρχείο Άνδρου, 22820-23700, 23419.
Δήμος Άνδρου, 22820-22275.
Αστυνομία Χώρα, 22820-23700.
Λιμεναρχείο, 22820-22572.
ΕΛΤΑ Χώρα, 22820-22260.
Ταξί Χώρα, 22820-22171.
Αρχαιολογικό Μουσείο Χώρα, 22820-23664
Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Γουλανδρή, 22820-22650.
Αστυνομία Γαύριο, 22820-71220.
Λιμεναρχείο Γαύριο, 22820-71213.
ΕΛΤΑ Γαύριο, 22820-71254.
Δήμος Υδρούσας (Μπατσί), 22820-71250.
Αστυνομία Μπατσί, 22820-41204.
Λιμεναρχείο Μπατσί, 22820-41986.
Δήμος Κορθίου, 22820-61219.
Αστυνομία Κορθίου, 22820-61211.
ΕΛΤΑ Κορθίου, 22820-61286.

Παραλίες
Το νησί με ακτές μήκους 117 χλμ. παρουσιάζει συνεχείς εναλλαγές με απόκρημνα βράχια και απάνεμους όρμους με αμμουδιά. Η πρόσβαση στις περισσότερες παραλίες είναι εύκολη με αυτοκίνητο με ασφαλτοστρωμένους δρόμους ή με καλά συντηρημένους χωματόδρομους. Υπάρχουν απρόσιτες παραλίες που μπορεί ο επισκέπτης να πάει με σκάφος ή με τα πόδια. Οι δύο παραλίες της Χώρας θα ικανοποιήσουν και τους πιο απαιτητικούς κολυμβητές. Στο Πιτροφό θα βρείτε τη θαυμάσια παραλία Χαλκολιμιώνα στα νότια. Το Μπατσί έχει θαυμάσια, μεγάλη και απάνεμη αμμουδερή παραλία καλά οργανωμένη και κοντινούς όρμους εκπληκτικής ομορφιάς όπως το Στιβάρι, την Αγία Μαρίνα και τον Άγιο Κυπριανό. Για τους αθλητικούς τύπους υπάρχει δυνατότητα για σερφ και θαλάσσιο σκι. Νότια από το Μπατσί απλώνεται σε μεγάλη έκταση το χωριό Απρόβατο με τον γεωμετρικό οικισμό της Υψηλής και μικρούς όρμους για ήρεμη κολύμβηση. Λίγο νοτιότερα βρίσκεται η Παλαιούπολη, παλαιά πρωτεύουσα της Άνδρου, με αρχαιολογικό ενδιαφέρον και θαυμάσια παραλία πού στην άκρη της διακρίνεται βυθισμένος ο αρχαίος μώλος. Βορειότερα είναι το χωριό Ατενι με μεγάλη παραλία και βόρειο προσανατολισμό. Στα νότια του Γαυρίου βρίσκονται τρεις από τις ομορφότερες παραλίες του νησιού, του Αγίου Πέτρου, το Κυπρί και η Χρυσή Άμμος που προσφέρει και δυνατότητες θαλάσσιων σπορ. Μπορεί να χαρεί κανείς τη θάλασσα, στη μεγάλη παραλία του Όρμου ή της Αγίας Αικατερίνης, καθώς και σε μικρούς απομονωμένους ειδυλλιακούς κολπίσκους όπως Καλαμονάρι, Μπουρό και στον Αϊ Γιάννη στις Κρεμίδες. θα σας μείνουν αξέχαστη εμπειρία μια βουτιά στην παραλία το πήδημα της Γριάς και στην σπηλιά τον ερωτά. Στην παραλία του Όρμου θα βρουν τις ιδανικές συνθήκες οι φίλοι του σέρφινγκ. Προς τα βόρεια συναντούμε το χωριό Φελλός με απάνεμη παραλία και βορειότερα τα χωριά Αμμόλοχος και Βιτάλι με όμορφη παραλία, με βόρειο προσανατολισμό.

Διαμονή Ξενοδοχεία
Τα περισσότερα ξενοδοχεία στην Άνδρο βρίσκονται μεταξύ του λιμανιού του Γαυρίου και του Μπατσί. Η λίστα με τα ενοικιαζόμενα δωμάτια και τα ξενοδοχεία είναι πολύ μεγάλη, ρωτήστε στο Δήμο και την Αστυνομία για περισσότερες πληροφορίες. Από τα πιο ευχάριστα καταλύμματα της Άνδρου είναι τα διαμερίσματα Άκτιο, έξω από το Γαύριο, 22820-71607, Perrakis Hotel, με θέα στις παραλίες του Άγιου Πέτρου και της Χρυσής Άμμου, 22820-71456, Blue Bay Hotel στα Δελαβόρια, στην παραλία νότια του Μπατσί, 22820-41150, Αίγλη (στη χώρα), μικρό και φιλικό, 22820-22303. Επίσης στη Βίλλα Σοφία στον Αγ. Πέτρο και το Άνδρος Χολινταίη, για άνεση και πολυτέλεια στο Γαύριο.

Τράπεζες
Στη Χώρα: Alpha Bank, Εθνική, Εμπορική, Eurobank.

Έθιμα – Εκδηλώσεις
Μεγαλύτερη επιτυχία έχουν τα πανηγύρια που γίνονται κυρίως το καλοκαίρι. Με αφορμή κάποια θρησκευτική εορτή ξεκινά από τον εσπερινό της προηγούμενης ημέρας. Την επομένη μετά τη λειτουργία κερνούν οι εορταζόμενοι και το βράδυ γίνεται χορός. Στο Κόρθι το δεκαπενταύγουστο γίνεται κάθε χρόνο τοπικό πανηγύρι. Επίσης το Πάσχα το βράδυ της Ανάστασης γίνεται το έθιμο των κροτίδων. Νέοι βάζουν σιδερένιες σωλήνες στο χώμα, τις γεμίζουν μπαρούτι και το βράδυ της ανάστασης τις πυροδοτούν και γίνεται έτσι τεράστιος θόρυβος.
Τον Ιούνιο στην Άνδρο λαμβάνουν χώρα οι εκδηλώσεις του διεθνούς χορωδιακού φεστιβάλ.
Επίσης στη Χώρα πανηγύρι στην εορτή της πολιούχου Αγίας Θεοσκέπαστης, στους τελευταίους Χαιρετισμούς.
Στα Αποίκια, πανηγύρι της Αγίας Μαρίνας στις 17 Ιουλίου και τον Δεκαπενταύγουστο.
Στο Γαύριο τους καλοκαιρινούς μήνες οργανώνονται τα Γαυριώτικα με προβολές τουριστικών ταινιών.
Στο Κατάκοιλο στο Μπατσί εορτάζει με ξεχωριστό τρόπο την Πρωτομαγιά.
Στον Όρμο Κορθίου μεγάλος εορτασμός γίνετε στις Απόκριες και τα Κορθιανά το καλοκαίρι με σειρά εκδηλώσεων.

Internet
Δήμος Άνδρου, www.andros.gr/ind_gr.htm
Δρομολόγια πλοίων, www.islasdelegeo.com/greek/islands/andros/#information
Ξενοδοχεία, www.clickhere.gr/hotels-greece/hotels_gr.asp?HELLAS_EN=ANDROS
Φωτό Άνδρου, users.kyk.sch.gr/kospetr/andros.htm
Πληροφορίες και πρακτικές οδηγίες, www.touristorama.com/Andros.html
Κυκλάδες γενικά και Άνδρος ειδικά, www.aboutgreece.gr/index_nomou.asp?id_NM=31
Οικολογία του νησιού, www.cycladesbest.org/poulia/poulia.htm

Αυτό το κείμενό μου δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία, τ. 37 2004-2005

Ολυμπία

ΜΗΔ' ΟΛΥΜΠΙΑΣ ΑΓΩΝΑ ΦΕΡΤΕΡΟΝ ΑΥΔΑΣΟΜΕΝ
Πίνδαρος

Τοποθεσία
Η Ολυμπία υπήρξε αρχαίο θρησκευτικό κέντρο στη βορειοδυτική Πελοπόννησο, όπου υπήρχε περίφημο ιερό του Διός και όπου γεννήθηκαν και γίνονταν ως το 393 μ.Χ. οι αρχαίοι Ολυμπιακοί αγώνες. Επί χίλια και πλέον χρόνια η Ολυμπία υπήρξε σύμβολο, ιδέα προς την οποία έτειναν οι ευγενέστερες φιλοδοξίες του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Μεγαλύτερη δόξα δεν μπορούσε περιμένει θνητός από το να στεφθεί ολυμπιονίκης μπροστά στον ναό του Διός. Πανίσχυροι ηγεμόνες αγωνίστηκαν για τον κότινο της Ολυμπίας, ενώ πόλεις και άτομα κόσμησαν τον ιερό χώρο με προσφορές αμύθητης αξίας, υλικής και καλλιτεχνικής.

Φαγητό – Αγορές
Στα χωριά της Ηλίας δοκιμάστε παστό χοιρινό τη λεγόμενη τσιγαρίδα. Επίσης κηπευτικά και εξαιρετικά καρπούζια και πεπόνια, ελιές, τουρσιά και λάδι. Τα γαλακτοκομικά είναι επίσης πολύ καλά και οι χυλοπίτες και ο τραχανάς. Μη χάσετε τον κοκκινιστό κόκορα με μακαρόνια ή χυλοπίτες, γλώσσα μοσχαρίσια, γεμιστά, χοιρινό ρολό και κουνέλι στιφάδο. Στα ορεινά του νομού θα βρείτε πεστροφία και κρέας ψητό. Τέλος θα σας γλυκάνουν με γλυκά κουταλιού. Στην περιοχή της Αρχαίας Ολυμπίας και του γειτονικού Πύργου υπάρχουν αρκετές παραδοσιακές ταβέρνες και ψητοπωλεία.

Η Περιοχή
Η Αρχαία Ολυμπία βρίσκεται 19 χιλιόμετρα μακριά από τον Πύργο. Οι Αρχαίοι Έλληνες διάλεξαν για τόπο λατρείας του Δία και τέλεσης των Ολυμπιακών αγώνων μια περιοχή ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους, κάτω από τον Κρόνιο λόφο στο σημείο που ο ποταμός Αλφείος δέχεται τα νερά του παραπόταμού του Κλαδέου. Οι Αγώνες άρχισαν το 776 π.Χ. Από τότε έγιναν το κυρίαρχο γεγονός της Αρχαίας Ελλάδας. Την περίοδο των αγώνων οι μάχες σταματούσαν, ενώ η μέτρηση των ετών γινόταν με βάση τον αριθμό των Ολυμπιάδων. Ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος το 393 μ.Χ. με διάταξή του, απαγόρευσε την τέλεσή τους, αφού τότε οι αγώνες είχαν παρακμάσει και ξεπέσει. Αμέσως μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τον Τουρκικό ζυγό, το 1829, άρχισαν οι ανασκαφές από Γάλλους αρχαιολόγους, που σταμάτησαν από την Ελληνική κυβέρνηση όταν οι Γάλλοι μετέφεραν ευρήματα στο μουσείο του Λούβρου. Ξανάρχισαν το 1875 αποκαλύπτοντας πολλά ευρήματα, ενώ συνεχίζονται σε μερικά σημεία ακόμη και σήμερα. Σήμερα η περιοχή είναι ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους όλου του κόσμου. Μπορείτε να δείτε απομεινάρια από τον τεράστιο Ναό του Δία, όπου βρισκόταν το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Δία, ένα από τα εφτά θαύματα του κόσμου, το Ηραίο (Ναός της 'Ηρας), το Βουλευτήριο, όπου οι αθλητές έδιναν τον Ολυμπιακό όρκο, το Φιλιππείον, το Λεονιδαίον που χρησίμευε σαν ξενώνας για σημαντικά πρόσωπα, την παλαίστρα που ήταν προπονητήριο για την πάλη, το παγκράτιο και τα άλματα, το Γυμνάσιο που ήταν το προπονητήριο για τα υπόλοιπα αθλήματα, το Πρυτανείο που ήταν έδρα της ελλανοδίκου επιτροπής, το εργαστήριο του Φειδία, τους Θησαυρούς των πόλεων και φυσικά το Αρχαίο στάδιο μήκους 212,45 μέτρων και χωρητικότητας περίπου 45.000 θεατών. Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Ολυμπίας υπάρχουν σημαντικά εκθέματα, όπως το άγαλμα του Ερμή φτιαγμένο από τον Πραξιτέλη, η Νίκη του Παιονίου, αγάλματα από τα αετώματα και τις μετόπες του Ναού του Δία, η πέτρινη κεφαλή της 'Ηρας, το κράνος του Μιλτιάδη, το σύμπλεγμα του Δία κρατώντας τον Γανυμήδη καθώς και πάρα πολλά ευρήματα αγγειοπλαστικής ή γλυπτικής. Στη σύγχρονη πόλη της Αρχαίας Ολυμπίας, 1 χιλιόμετρο περίπου από τον Αρχαιολογικό χώρο, βρίσκεται το μοναδικό στον κόσμο μουσείο των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων, με εκθέματα από όλες τις σύγχρονες Ολυμπιάδες, ενώ πάνω από τον αρχαιολογικό χώρο, στην πλαγιά του Κρονίου, είναι χτισμένες εγκαταστάσεις της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας, όπου βρίσκεται και το μνημείο του Γάλλου εμπνευστή της αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων Πιερ ντε Κουμπερτέν.

Υγεία
Γενικό Νοσοκομείο Πύργου, 26210-22222
Αγροτικό Ιατρείο Αρχαίας Ολυμπίας, 26240-22222

Οδική σύνδεση
Η πόλη του Πύργου εξυπηρετείται καθημερινά με δρομολόγια του ΚΤΕΛ με διάφορες πόλεις του Ν. Ηλείας ενώ πολλά είναι τα δρομολόγια για την Αθήνα, την Πάτρα, τη Θεσσαλονίκη, τα Γιάννενα και άλλες πόλεις και φυσικά με την Αρχαία Ολυμπία.
Κεντρικός Σταθμός 26210-22592, Τοπικά δρομολόγια 26210-23703.
ΚΤΕΛ Αμαλιάδος, 26220-28892
ΚΤΕΛ Αθηνών, 210-5134110
ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, 2310-595424

Σιδηροδρομική σύνδεση
Υπάρχει σιδηροδρομική σύνδεση του Πύργου με την Αθήνα και την Πάτρα.
ΟΣΕ Ολυμπίας, 26240-22677
ΟΣΕ Πύργος, 26210-22576 (Πύργος)
ΟΣΕ Αμαλιάδας, 26220-28433
ΟΣΕ Αθηνών, 210-5131601

Χρήσιμα Τηλέφωνα
Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας, 26240-22549
Αστυνομία, 26240-22100
Τουριστική Αστυνομία, 26240-22250
ΟΤΕ, 26240-22125
ΕΛΤΑ, 26240-22578
Ταξί, 26240-22555
Δήμος Πύργου, 26210-34444
Αστυνομία Πύργου, 26210-81734
Τουριστική Αστυνομία, 26210-37111
ΕΛΤΑ, 26210-33080
Ταξί, 26210-25000
Λιμεναρχείο Κυλλήνης, 26230-92211
Πρακτορείο Κυλλήνης, 26230-92488

Διαμονή Ξενοδοχεία
Στην περιοχή υπάρχουν αρκετά καταλύματα και συγκροτήματα με αρκετές κλίνες και πολυτελείς υποδομές. Συμβουλευτείτε το τοπικό γραφείο τουρισμού ή το Δήμο και την Αστυνομία, εναλλακτικά δείτε στο Internet όπως π.χ. Ξενοδοχεία, www.clickhere.gr/hotels-greece/destypegr.asp?Accommodation=Eleia-Hotels

Έθιμα – Εκδηλώσεις
Τους θερινούς μήνες οργανώνεται το φεστιβάλ αρχαίας Ολυμπίας με συναυλίες, χορωδίες και άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις στο αρχαίο θέατρο στη θέση Φλόκα.
Στον γειτονικό Πύργο θα διασκεδάσετε με το καρναβάλι την τελευταία Κυριακή της Αποκρίας, και στις 8 Σεπτεμβρίου το πανηγύρι της Παναγιάς της Εισοδιώτισσας.

Internet
Δήμος Αρχαίας Ολυμπίας, www.olympia.gr/main-g.htm
Νομαρχία Ηλίας, www.nailias.gr
Δήμος Πύργου, www.dimospirgou.gr
Ιστορία της περιοχής, www.sikyon.com/Olympia/olympia_gr.html
ΥΠΠΟ, www.culture.gr/2/21/211/21107a/g211ga02.html
Ολυμπιακοί, www.softlab.ece.ntua.gr/facilities/public/olympics/ol111.html
Η φλόγα, www.mani.org.gr/athens2004/floga1.html
Αναπαράσταση χώρου, 11dim-pyrgou.ilei.sch.gr/olimpia.htm
Φωτό της περιοχής, www.dwdekatheon.org/var/olympia.php
Η αγριελιά στην Ολυμπία, www.clab.edc.uoc.gr/seminar/ptixiakes/elia/site/KrhtikhAgrielia.htm
Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας, www.culture.gr/2/21/211/21107m/g211gm04.html
Αρχαιολογικό Μουσείο, www.olympiaonline.gr/GR/03/cat03-05.htm
Ολυμπιακοί στην αρχαιότητα, dide.flo.sch.gr/Ergasies/History_OG/Ancient_Greece.html και www.ellinikiestia.gr/PTYXES/olympic%20games.htm
Οι Ολυμπιακοί δια μέσου των αιώνων από το ΙΜΕ, olympics.ime.gr
Σαμάρας και Ολυμπιακοί, γενικό αφιέρωμα, w1.eone.gr/4dcgi/_w_articles_tile3_103283_10/06/2004_99551
ΥΠΠΟ και Ολυμπιακοί, www.culture.gr/2/21/211/21107a/og/games_gr.html
Το φως από τον Πολικό Κύκλο στην Ολυμπία, www.oikoen.gr/peaceride/peaceride-gr.htm

(Δημοσιεύτηκε στο ταξιδιωτικό έντυπο ΠΕΡΙΗΓΗΣΕΙΣ - Εφημερίδα Ημερησία)