Ναυτία και Εμετοί Ταξιδιωτών

Η ναυτία των ταξιδιωτών αποτελεί ένα από τα πιο δυσάρεστα και ενοχλητικά συμπτώματα που ταλαιπωρεί πολλά άτομα και που αποτελεί αιτία κακοδιαθεσίας για πολλές ώρες ή και ημέρες ακόμα και μετά το πέρας του ταξιδιού.

Η ναυτία που μπορεί ή όχι να συνοδεύεται και από εμέτους αποτελεί τόσο δυσάρεστο συναίσθημα για τα άτομα που την υφίστανται ώστε αρκεί, πολλές φορές και η αναγγελία κάποιου ταξιδιού για να αρχίσει το άτομο να εκδηλώνει το πρόβλημα πολλές ώρες πριν ακόμη μπει στο αυτοκίνητο, το καράβι ή το αεροπλάνο.

Από ναυτία και εμέτους των ταξιδιωτών δεν υποφέρουν όλα τα άτομα αλλά μόνο ένα ποσοστό το οποίο δεν είναι μικρό. Η ευαισθησία των ατόμων που παρουσιάζουν το πρόβλημα της ναυτίας και των εμέτων ποικίλει από άτομο σε άτομο.

Έτσι υπάρχουν τα υπερευαίσθητα άτομα που εκδηλώνουν το πρόβλημα σε μικρό σχετικό διάστημα από την είσοδο του στο μέσο που ταξιδεύουν ακόμα και υπό συνθήκες σχετικά άριστες (δρόμοι ίσιοι χωρίς στροφές, θάλασσα ήρεμη κλπ), και τα λιγότερο ευαίσθητα άτομα που απαιτούν αρκετή ώρα και αρκετά κακές συνθήκες ταξιδιού για να εκδηλώσουν το πρόβλημα. Συνήθως η ναυτία είναι το βασανιστικό σύμπτωμα και από την στιγμή που εγκαθίσταται ανακουφίζεται μόνο με την επέλευση του εμέτου. Αρκετά άτομα παρουσιάζουν τη ναυτία ή ακόμα και το κούνημα του αυτοκινήτου ή του καραβιού για αρκετές ώρες ή ημέρες μετά από το ταξίδι.

Οι λόγοι για τους οποίους παρουσιάζεται το πρόβλημα της ναυτίας και των εμέτων των ταξιδιωτών σε ορισμένα άτομα είναι πολλοί. Εξ αυτών σπουδαιότεροι θεωρούνται η ευαισθησία του κέντρου του εγκεφάλου που ελέγχει τους μηχανισμούς ναυτίας και εμέτων, η ευαισθησία του λαβύρινθου, το ψυχολογικό υπόστρωμα του ατόμου κ.α. Αρκετά άτομα παρουσιάζουν έντονα το πρόβλημα κατά την παιδική ηλικία και στη συνέχεια αυτό βελτιώνεται όσο μεγαλώνουν.

Τι πρέπει όμως να κάνουν τα άτομα για να προλάβουν ή να βελτιώσουν το πρόβλημα τους σε ένα μελλοντικό ταξίδι. Κατωτέρω παρέχονται ορισμένοι βασικοί κανόνες για να αποφευχθεί η ναυτία των ταξιδιωτών.

Γενικά μέτρα

• Μην ταξιδεύετε ποτέ με άδειο στομάχι, φροντίστε όμως το γεύμα που θα πάρετε να είναι όσο το δυνατόν πιο ελαφρύ.

• Αποφεύγεται την λήψη οινοπνευματούχων ποτών πριν από το ταξίδι.

Για το αυτοκίνητο

• Ταξιδεύετε με ανοιχτά παράθυρα για να έχετε φρέσκο και δροσερό αέρα.

• Κοιτάτε έξω από τα παράθυρα κατά την διάρκεια του ταξιδιού. Βάλτε τα παιδιά στα καθίσματα έτσι ώστε να μπορούν να βλέπουν έξω και όχι την πλάτη των μπροστινών καθισμάτων.

• Αποφεύγετε το διάβασμα κατά την διάρκεια του ταξιδιού. Αν θέλετε να συμβουλευθείτε κάποιο χάρτη ή κάποιο βιβλίο καλύτερα είναι να σταματήσετε.

• Κάντε συχνές στάσεις, βγείτε έξω από το αυτοκίνητο, πάρτε βαθιές ανάσες και χαλαρώστε τεντώνοντας τα πόδια και τα χέρια σας.

Για το καράβι

• Φροντίστε να κάθεστε στο κέντρο του καραβιού όπου υπάρχει η μικρότερη κίνηση.

• Αποφεύγετε το κλείσιμο σε κλειστό χώρο. Παραμείνετε στο κατάστρωμα και καθηλώστε το βλέμμα σας μακριά στον ορίζοντα.

• Αποφεύγετε τις ισχυρές οσμές ιδιαίτερα αυτές που προέρχονται από το εστιατόριο ή από το κατάστημα που πουλάει αρώματα.

Για το αεροπλάνο

• Ζητείστε κάθισμα πάνω από τα φτερά του αεροπλάνου που αποτελεί το πιο σταθερό μέρος του αεροπλάνου με τις λιγότερες κινήσεις.

• Ανοίξτε τον εξαερισμό πάνω από το κάθισμά σας για να σας έρχεται φρέσκος αέρας.

• Αποφεύγεται να κάθεστε σε περιοχή καπνιζόντων.

• Διαλέξτε ελαφρύ γεύμα.

Για το λεωφορείο ή το πούλμαν
Διαλέξτε ένα κάθισμα μεταξύ των μπροστινών και πισινών τροχών του αυτοκινήτου.

Για το τρένο
Διαλέξτε κάθισμα που να κοιτάει την κατεύθυνση που ταξιδεύει το τρένο.

Εκτός από τα ανωτέρω πρακτικά μέσα που μπορεί κάθε άτομο να εφαρμόσει υπάρχουν και ορισμένα φάρμακα που λαμβάνονται πριν από το ταξίδι και με τα οποία σε ένα σημαντικό ποσοστό αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το πρόβλημα της ναυτίας και των εμέτων του ταξιδιού όπως π.χ. η διμενιδρυνάτη (η γνωστή δραμαμίνη), το φενεγκράν, το βάλιουμ κ.ά.

Τα φάρμακα αυτά πρέπει να λαμβάνονται πριν από το ταξίδι και αν το ταξίδι πρόκειται να κρατήσει αρκετές ώρες η δόση πρέπει να επαναλαμβάνεται 2-3 φορές την ημέρα.

Ναυτία

Η ναυτία εξακολουθεί να ταλαιπωρεί τον σημερινό ταξιδιώτη σε όλα τα μέσα που χρησιμοποιεί για τη μετακίνησή του. Τα συμπτώματα της ναυτίας χαρακτηρίζονται από την ελαφρά κακοδιαθεσία, που μπορεί όμως να εξελιχθεί σε σοβαρή ασθένεια.

Αντιμετώπιση

Η καλύτερη θεραπεία είναι ομολογουμένως η προσαρμογή. Μέσα σε λίγες ημέρες οι περισσότεροι άνθρωποι προσαρμόζονται στη συγκεκριμένη ενόχληση. Παρ' όλα αυτά ένα ποσοστό 5% δεν προσαρμόζονται καθόλου. Η φαρμακευτική αντιμετώπιση, σαν πρόληψη κυρίως αλλά και σαν θεραπεία, βασίζεται σε μια σειρά σκευασμάτων με αξιόλογα αποτελέσματα.

Αναλυτικά:

Η κύρια αιτία βρίσκετε στο αιθουσαίο σύστημα των αφτιών μας. Το τμήμα δηλαδή που είναι υπεύθυνο για τη διατήρηση της ισορροπίας και της αντίληψης της θέσης μας στο χώρο. Αμέσως μετά τον πρώτο αποσυντονισμό ένα δυσάρεστο συναίσθημα ανεβαίνει από την κορυφή του στομάχου μέχρι το φάρυγγα. Το σώμα, κυρίως το μέτωπό μας, λούζεται στον ιδρώτα, ενώ παρατηρείται έκκριση σάλιου, ταχυκαρδία και πανικός. Όλα τα στάδια κατά τη διάρκεια της ναυτίας μπορεί είτε να σας συμβούν διαδοχικά είτε να τα περάσετε τμηματικά. Ακόμα υπάρχει περίπτωση να παραμείνετε πολλή ώρα στο πρώτο ή στο δεύτερο στάδιο και μετά να υποχωρήσει. Η ναυτία είναι ένα αντανακλαστικό σύμπτωμα, δηλαδή δεν εξαρτάται από εμάς το πότε και το πόσο θα διαρκέσει, αλλά από τον οργανισμό μας. Δείτε όμως τι πρέπει να κάνετε σε περίπτωση που συμβεί το κακό.

Ανακουφιστείτε κάνοντας έμετο. Πριν ακολουθήσετε άλλη τακτική, ξελαφρώστε άμεσα, αποβάλλοντας ότι σας δημιουργεί το πρόβλημα.

Καθίστε κάπου που δεν κουνάει τόσο πολύ και κοιτάξτε μακριά στον ορίζοντα.

Μην επιχειρήσετε να κατεβείτε στις καμπίνες, γιατί στα κάτω μέρη του πλοίου κουνάει περισσότερο, ιδιαίτερα στα μικρά σκάφη.

Ασχοληθείτε με αυτό για το οποίο ανεβήκατε στο ιστιοπλοϊκό. Δηλαδή κάντε δουλειές, τραβήξτε τα σκοινιά, επιμεληθείτε το τριμάρισμα των πανιών ή εμπλακείτε στο σχεδιασμό της πορείας - κάντε τέλος πάντων, ότι περνά από το χέρι σας για να θυμάστε τη ναυτία.

Μπορείτε να βάλετε μια φλούδα λεμονιού στα χείλη σας και να την πιπιλίσετε λίγη ώρα σαν καραμέλα.
Σε μια κουταλιά ελληνικό καφέ στάξτε λίγο νερό και μια δυο σταγόνες λεμόνι και καταπιείτε το σαν φάρμακο.

Αποφύγετε τις πορτοκαλάδες, το γάλα, το κάπνισμα και το αλκοόλ. Αντίθετα, προτιμήστε τα αλμυρά (για παράδειγμα μια σαρδέλα με μια φρυγανιά).

Αν έχετε πάθει ναυτία, αλλά επιμένετε φανατικά σε θαλασσινές περιπέτειες καλό είναι να φύγετε προετοιμασμένοι από το σπίτι. Φάτε κάτι στεγνό και ελαφρύ και φροντίστε να έχετε μαζί σας φρυγανιές και παξιμάδια που κατακρατούν τα υγρά του στομάχου.

Λύση στο θέμα:

Οι δραμαμίνες είναι ελαφρές για τον οργανισμό αλλά δεν κάνουν και πολλά πράγματα. Ισχυρότερα χάπια είναι το Drimen ή το Emetostop που θα πάρετε μόνο όταν δεν αντιλαμβάνεστε τι συμβαίνει γύρω σας. Είναι βαριά, αποτελεσματικά, αλλά προκαλούν σε πολλούς υπνηλία. Λύση είναι οι τσίχλες Travel Gum που είναι ιδανικές για ελαφρές περιπτώσεις ναυτίας. Υπάρχουν και ειδικά, κομψά βραχιολάκια που θα φοράτε στον καρπό σας και από όσο λένε οι ναυτικοί είναι αποτελεσματικά. Μερικοί καταφεύγουν και στο βελονισμό. Όπως και να έχει καλό είναι να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας ή κατ' ελάχιστο τη γνώμη του φαρμακοποιού σας.

Αν πηγαίνετε στη Νότια Αμερική

Μπορεί για τους αμερικανούς και καναδούς τουρίστες οι 13 χώρες της Ν. Αμερικής να αποτελούν τρίτη τουριστική επιλογή μετά την Ευρώπη και την Ασία (στα 9.000.000 ταξιδιώτες από ΗΠΑ μόνο 1.000.000 προτιμάει τη Ν. Αμερική).

Για τους Ευρωπαίους όμως και ιδιαίτερα για τους έλληνες η επιλογή ενός ταξιδιού στις χώρες αυτές γίνεται όλο και πιο συχνή. Οχι άδικα. Δεν είναι μόνο το τρελό Καρναβάλι του Ρίο, το κοσμοπολίτικο Μπουένος Αϊρες, η Λα Παζ, η πρωτεύουσα με το μεγαλύτερο στον κόσμο υψόμετρο, το πανέμορφο Κίτο, η μυθική Λίμα και το μοναδικό Μάτσου - Πίτσου, που φωτίζουν τις επιλογές του σύγχρονου ταξιδιώτη. Είναι επίσης η κουλτούρα και το ονειρικό πέταγμα μέσα από τις σελίδες του Μάρκες, της Αλιέντε και τόσων άλλων, η ρυθμική σάμπα, το ερωτικό ταγκό, οι θρύλοι των επαναστάσεων και των μεγάλων ηγητόρων τους, που κεντρίζουν τις επιλογές μας.

Ο σύγχρονος ταξιδιώτης προτού επισκεφθεί χώρες της Ν. Αμερικής θα πρέπει να έχει καλυφθεί από εμβόλια όπως τετάνου, ηπατίτιδας Α και τύφου.

Για ορισμένες χώρες και για συγκεκριμένες κινήσεις, όπως η επίσκεψη στις ζούγκλες της Βραζιλίας, του Περού, της Βολιβίας, καλό θα ήταν ο ταξιδιώτης να έχει εμβολιασθεί έναντι του κίτρινου πυρετού (1 δόση ισχύος μέχρι 10 χρόνια). Τα τελευταία χρόνια οι τελωνειακές και υγειονομικές αρχές της Βραζιλίας είναι πολύ αυστηρές για όσους δεν έχουν κατά την είσοδο στη χώρα πιστοποιητικό εμβολιασμού κατά του κίτρινου πυρετού.

Το 1900 ο δρ Reed έδειξε ότι ο κίτρινος πυρετός είναι ασθένεια που μεταδίδεται με τα μολυσμένα κουνούπια, συνήθως το Aedes aegypti. Οι επιδημίες συμβαίνουν σε ακαθόριστα χρονικά διαστήματα στη Ν. Αμερική κατά την περίοδο των βροχών. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, εμέτους, ίκτερο (εξ αυτού και η ονομασία κίτρινος πυρετός). Στους μη εμβολιασθέντες πάσχοντες η θνησιμότητα μπορεί να φθάσει και το 50%. Ευτυχώς το εμβόλιο παρέχει 100% προστασία και πρέπει να χορηγείται σε διάστημα 3 εβδομάδων από άλλα εμβόλια (αυτή η γνώση ενδιαφέρει για τον σωστό χρονικό προγραμματισμό των εμβολίων πριν από το ταξίδι).

Το ταξίδι σε Παραγουάη, Ουρουγουάη, Αργεντινή, Χιλή και νησιά Φόκλαντ δεν ενέχει κανέναν κίνδυνο από κίτρινο πυρετό.

Χολέρα: Στην Παραγουάη και στην Ουρουγουάη δεν αναφέρεται κανένα κρούσμα. Στις υπόλοιπες χώρες η νόσος είναι ενεργός με εποχικές εξάρσεις. Αλλά ο κίνδυνος για τους ταξιδιώτες που προσέχουν το νερό και την τροφή είναι ελάχιστος.

Ελονοσία: Στη Χιλή, στην Ουρουγουάη, στους καταρράκτες Ιγκουασού, στη Λα Παζ, στη Λίμνη Τιτικάκα, στο Μάτσου - Πίτσου, στο Κίτο και στα νησιά Γκαλαμπάγκος δεν υπάρχει ελονοσία. Σε όλες τις άλλες χώρες ο κίνδυνος για τους ταξιδιώτες είναι μόνο σε περιοχές των συνόρων και στις ζούγκλες. Στη Βραζιλία η νόσος είναι παρούσα όλο τον χρόνο για περιοχές όπως Αμαζόνιος, Παρανά, Μάτο Γκρόσο, Παρά. Ειδικά για οποιαδήποτε κρουαζιέρα στον Αμαζόνιο ο ταξιδιώτης πρέπει να κάνει χρήση ανθελονοσιακών χαπιών (Mefloquine ή αντιβιοτικό doxycycline). Για ταξιδιώτες που θα επισκεφθούν το Σουρινάμ, τη Γ. Γουιάνα, την Κολομβία, η ελονοσία είναι επικίνδυνη σε όλες τις επαρχίες των χωρών αυτών.

AIDS: Τα υψηλότερα ποσοστά στη Ν. Αμερική αναφέρονται στη Βραζιλία (Ρίο και Σάο Πάολο) και στη Γαλλική Γουιάνα.

Επίδραση υψομέτρου: Οι ταξιδιώτες που θα επισκεφθούν τη Λα Παζ (3.500 μ.), τη Ζώνη Αλτίπλανο νοτιοδυτικά της Βολιβίας, την Μπογκοτά (2.600 μ.), το Κίτο (3.000 μ.) ή το Κούσκο (3.500 μ.) θα πρέπει να έχουν μαζί τους Diamox στην περίπτωση όπου νιώσουν τα δυσάρεστα συμπτώματα από την επίδραση του υψομέτρου (500 mg κάθε μέρα αρχίζοντας 1-2 μέρες πριν από την άφιξη στην περιοχή και για 2-3 μέρες κατά τη διάρκεια παραμονής).

Ουσίες

Καφεΐνη.
Απομακρύνει την κόπωση, βελτιώνει τη διαύγεια του πνεύματος, αυξάνει την παραγωγή ορμονών που ξυπνούν τον οργανισμό, μεταφέρει και διοχετεύει ταχύτερα ενέργεια σε όλο το σώμα, ενεργοποιεί δραστικά την καύση του λίπους.

Κρεατίνη.
Ισχυρό εφόδιο για δραστηριότητες σκληρές αλλά σύντομες. Υψηλή ενέργεια σε όλο το σώμα και ύψιστη ψυχολογική ανάταση. Με ελεγχόμενες δόσεις έχει διάρκεια και προσφέρει μυϊκή αντοχή.

Γκουαράνα.
Γερές δόσεις καφεϊνης και αποτελεσματικό αφροδισιακό. Η ουσία που παράγεται από το ομώνυμο φρούτο ανεβάζει αποτελεσματικά και την αναβολική ικανότητα του οργανισμού.

L-Καρνιτίνη.
Ανθεκτική και με αντοχή στο χρόνο, αποτελεί βράχο προστασίας για την υγεία, ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό σύστημα. Αν και δεν επεμβαίνει στο μυϊκό σύστημα δραστικά, εντούτης η συστηματική, αλλά ελεγχόμενη δόση βελτιώνει την αντοχή.

Παγάκι για όλες τις χρήσεις

Αν, για κακή σας τύχη, αρρωστήσετε κατά τη διάρκεια του ταξιδιού σας και επιβάλλεται να πάρετε κάποιο σιρόπι ή οποιοδήποτε φάρμακο ρευστής μορφής (σταγόνες, αμπούλες) με δυσάρεστη γεύση, πιπιλήστε πρώτα ένα παγάκι.

Ετσι θα μουδιάσει η γλώσσα σας και θα το καταπιείτε χωρίς να το καταλάβετε.

Τα παγάκια είναι επίσης χρήσιμα αν τρυπηθείτε από αγκάθι ή ακίδα.

Τοποθετήστε το πάνω στην πληγή ούτως ώστε να μουδιάσει η περιοχή και να μπορέσετε να αφαιρέσετε το υπόλειμμα που βρίσκεται κάτω από το δέρμα.

Παρασχίδες

Προέρχονται από ξύλο ή θραύσματα γυαλιού μέσα στο δέρμα, κυρίως χεριών, ποδιών ή και γονάτων.
Ενέργειες

1. Καθαρίστε την γύρω περιοχή με σαπούνι και ζεστό νερό
2. Αποστειρώστε μια μικρή λαβίδα "τσιμπιδάκι" περνώντας την πάνω από μια φλόγα
3. Πιάστε την παρασχίδα κοντά στο δέρμα και τραβήξτε την προς τα έξω
4. Πιέστε την πληγή για να προκαλέσετε μια μικρή αιμορραγία. Καθαρίστε την περιοχή και εφαρμόστε έναν αυτοκόλλητο επίδεσμο
5. Ελέγξτε αν ισχύει το αντιτετανικό εμβόλιο του πάσχοντος

Περιμένοντας το ασθενοφόρο

Οι πιθανότητες να γίνουμε μάρτυρες εκτάκτων περιστατικών υγείας που απαιτούν την άμεση παρέμβασή μας είναι αρκετά μεγάλες. Τα περιστατικά αυτά μπορούν να συμβούν οπουδήποτε (σπίτι, αυτοκίνητο, δρόμο, κλπ), και μπορούν να αφορούν είτε άμεσα και συγγενικά μας πρόσωπα είτε αγνώστους συνανθρώπους μας.

Ο τρόπος παροχής των πρώτων βοηθειών εκ μέρους μας, μέχρι να έλθει το ασθενοφόρο ή ο γιατρός είναι, παρά πολύ σπουδαίος στο κρίσιμο αυτό διάστημα γιατί από την ταχύτητα και κυρίως από την ορθότητα της αντιδράσεώς μας μπορεί να σωθεί ή να χαθεί η ζωή ενός ανθρώπου.

Ένας τραυματισμός στο σπίτι ή στο δρόμο, ένα καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ένα ατύχημα (ηλεκτροπληξία, έγκαυμα, κατάποση ή επαφή με τοξική ουσία) είναι συχνά δραματικές καταστάσεις που απαιτούν πάνω από όλα απόλυτη ψυχραιμία και εμπιστοσύνη στο εαυτό μας αν θέλουμε να ήμαστε αποτελεσματικοί στην παροχή των πρώτη βοηθειών.

Τρεις πρέπει να είναι οι στόχοι της παροχής πρώτων βοηθειών
1. Να διατηρηθεί η ζωή του ατόμου
2. Να εμποδιστεί η περαιτέρω βλάβη ή η επιδείνωση της κατάστασης του ατόμου
3. Να βοηθηθεί η αποκατάσταση της υγείας του

Για την επίτευξη των στόχων αυτών απαιτείται
1. Να βρεθεί και να αρθεί, όπου είναι δυνατόν, η αιτία που προκάλεσε την βλάβη στο άτομο. Προσοχή, αυτό θα πρέπει να γίνει χωρίς να μπει σε κίνδυνο η ζωή μας ή η ζωή άλλων ατόμων (π.χ. περιπτώσεις ηλεκτροπληξίας, ατυχήματα, τοξική δράση ουσιών κλπ)
2. Να εξασφαλισθούν οι βασικές λειτουργίες της ζωής ήτοι η αναπνοή και η κυκλοφορία
3. Να μεταφερθεί όσο το δυνατόν ταχύτερα το άτομο σε οργανωμένο χώρο παροχής πρώτων βοηθειών (νοσοκομείο, σταθμός α΄ βοηθειών κλπ.)

Αν το άτομο δεν έχει τις αισθήσεις του βεβαιωθείτε ότι αναπνέει και ότι η καρδιά του χτυπά. Για να βεβαιωθείτε ότι αναπνέει σκύψτε πάνω από τον ασθενή και τοποθετείστε το αυτί σας πάνω από το στόμα και την μύτη του κοιτάζοντας το στήθος του.
Εάν το άτομο αναπνέει τότε θα ακούσετε ή θα αισθανθείτε την αναπνοή του στο πρόσωπό σας ή θα δείτε το στήθος του να ανεβοκατεβαίνει .
Εάν το άτομο δεν αναπνέει αρχίστε αμέσως την στόμα με στόμα τεχνητή αναπνοή αφού πρώτα ανοίξετε και καθαρίσετε το στόμα και τον φάρυγγά του από τροφές, εμέσματα και οτιδήποτε άλλο φράζει την αναπνοή του.

Η τεχνητή αναπνοή είναι μία σωτήρια παρέμβαση που πρέπει να είναι κτήμα κάθε ατόμου.
Για να βεβαιωθείτε ότι υπάρχει κυκλοφορία του αίματος αναζητείστε τον σφυγμό του ατόμου τοποθετώντας τα τρία δάκτυλά σας ενωμένα (δείκτη, μέσο και παράμεσο δάκτυλο) είτε δίπλα από τον λάρυγγα στο ύψος του "καρυδιού" είτε στο χέρι στο κάτω μέρος του αντιβραχίου προς την πλευρά του αντίχειρα. Εάν δεν ψηλαφάτε το σφυγμό του ατόμου πράγμα που σημαίνει ότι το άτομο δεν έχει κυκλοφορία αρχίστε αμέσως εξωτερικές περιοδικές πιέσεις του στήθους στο ύψος της καρδιάς για να εξασφαλίσετε τεχνητή κυκλοφορία.

Αν το άτομο είναι αναίσθητο αλλά διατηρεί την αναπνοή του και την κυκλοφορία του τότε τοποθετείστε το ξαπλωμένο στο ένα πλάγιο του ή μπρούμυτα με την κεφαλή στραμμένη προς την μία πλευρά. Η θέση αυτή εμποδίζει την πνιγμονή από εισρόφηση και λέγεται θέση ανάνηψης.

Αν το άτομο δεν είναι αναίσθητο και υποψιαστείτε κάποιο καρδιακό επεισόδιο (πόνος στο στήθος κυρίως στο μέρος της καρδιάς με αντανάκλαση στο λαιμό ή στα χέρια, δύσπνοια, ωχρότητα δέρματος με κρύο ιδρώτα) ή κάποιο εγκεφαλικό επεισόδιο (μούδιασμα και αδυναμία χεριού ή ποδιού ή και των δύο, δυσκολία στην ομιλία, στράβωμα στόματος) τότε τοποθετείστε το άτομο καθιστό για να αναπνέει καλύτερα, λύστε την ζώνη, την γραβάτα, το πουκάμισό του, προσπαθήστε να τονώσετε το ηθικό του και αν πάσχει από γνωστή καρδιοπάθεια δώστε τα φάρμακά του όπως αυτά υποδεικνύονται.

Εάν πρόκειται για μία απλή λιποθυμία ξαπλώστε το άτομο ανάσκελα και σηκώστε τα πόδια του σε επίπεδο ψηλότερο από το στήθος. Χαλαρώστε του όλα τα σφιχτά ρούχα, βρέξτε το πρόσωπό του με λίγο νερό, ανοίξτε το παράθυρο για λίγο φρέσκο αέρα ή κάντε του αέρα με βεντάλια ή άλλο αντικείμενο και απομακρύνεται τον κόσμο από πάνω του.

Εάν πρόκειται για ατύχημα με αιμορραγία ανυψώστε το αιμορραγούν μέλος (πόδι ή χέρι) ψηλά (πάνω από το επίπεδο της καρδιάς), ασκείστε άμεση πίεση με τον αντίχειρα ή με τα δάκτυλα στο σημείο που αιμορραγεί τουλάχιστον για 15 λεπτά. Εάν η επιφάνεια που αιμορραγεί είναι μεγάλη και δεν φθάνει η έκταση των δακτύλων μας, τότε εφαρμόστε σταθερή πίεση πάνω και κάτω από την αιμορραγούσα επιφάνεια.

Τοποθετείστε μία αποστειρωμένη γάζα (ή επί ελλείψεως ένα καθαρό μαντίλι), και στερεώστε το καλά με έναν επίδεσμο. Αν η αιμορραγία συνεχίζεται πράγμα που φαίνεται από το πότισμα της περίδεσης με αίμα μην την αφαιρέσεται αλλά τοποθετείστε πάνω από αυτή μία νέα, φροντίζοντας το άτομο να μεταφερθεί στον πιο κοντινό σταθμό πρώτων βοηθειών.

Εάν το ατύχημα συνοδεύεται και από σπάσιμο κάποιου μέλος (ποδιού ή χεριού) φροντίζουμε παράλληλα και για την ακινητοποίηση του μέλους. Η ακινητοποίηση γίνεται περιτυλίγοντας το μέλος μεταξύ δύο ή ακόμη και ενός στερεού αντικειμένου (σανίδα, μπαστούνι κλπ).

Σίγουρα υπάρχουν και άλλες έκτακτες καταστάσεις που μπορούν να απαιτήσουν την παρέμβασή μας. Η εφαρμογή των πρώτων βοηθειών είναι θέμα ψυχραιμίας και γνώσεως βασικών κανόνων επιβίωσης.

Πισίνα; Οχι πάντα τόσο αθώα

Ταξίδι στους καλοκαιρινούς μήνες σημαίνει θάλασσα, λίμνες, ποτάμια, πισίνες, μακρινές χώρες, κοντινές ακτές, ουρανός και νερό. Το 70% και περισσότερο του καλοκαιρινού μας χρόνου αφιερώνεται σε όλες τις δραστηριότητες που έχουν σχέση με το νερό (κολύμπι, θαλάσσιο σκι - κατάδυση).

Οι περισσότεροι από μας γνωρίζουμε πολύ καλά ό,τι έχει σχέση με το τι πρέπει να προσέχουμε σχετικά με αυτές τις δραστηριότητες. Εκείνο που δεν γνωρίζουμε είναι ότι ένας μεγάλος αριθμός ασθενειών οφείλεται σε αυτές τις πανέμορφες καλοκαιρινές δραστηριότητες, όπως γαστρεντερικές και αναπνευστικές ανωμαλίες, ωτίτιδες, φλεγμονές επιπεφυκότος και δέρματος. Τι μολύνει τις ακτές είναι γνωστό, σήμερα θα μιλήσουμε για τις πισίνες. Οι τελευταίες αποτελούν όλο τον χρόνο αλλά κυρίως το καλοκαίρι εναλλακτική λύση σε όλα τα ξενοδοχεία και σε όλα τα μεγάλα κρουαζιερόπλοια. Η πιθανότητα εμφάνισης κάποιας ασθένειας στον ταξιδιώτη από τη χρήση της πισίνας έχει άμεση σχέση με τον μεγαλύτερο χρόνο παραμονής του στο νερό και στον αυξημένο αριθμό ατόμων που τελευταία συμμετέχουν στην καλοκαιρινή απόλαυση της πισίνας.

Τα περισσότερα αν όχι όλα τα ξενοδοχεία του εξωτερικού διαθέτουν πισίνες, έστω και αν βρίσκονται δίπλα σε ακτές. Α priori δεχόμαστε ότι η συντήρηση και η υγειονομική φροντίδα των χώρων αυτών γίνεται σύμφωνα με τα προβλεπόμενα.

Σαν ταξιδιώτες όμως ας έχουμε κατά νου μερικές γνώσεις για να προφυλάγουμε καλύτερα τον εαυτό μας.

Οι γαστρεντερίτιδες, πιο συχνές μετά από χρήση πισίνας, οφείλονται στο κρυπτοσπορίδιο (ένα πρόσφατα ανακαλυφθέν πρωτόζωο), το οποίο είναι ανθεκτικό στη χλωρίωση. Το ποσοστό μόλυνσης μπορεί να φτάσει και στο 47% για τακτικούς χρήστες πισίνας που δέχεται πολύ κόσμο και δεν γίνεται τακτική ανανέωση του νερού της. Επίσης μπορεί να οφείλονται στην Ε. coli Η 150: Η 7, στην Giardia lamblia (παράσιτο που προκαλεί τη Λαμβλίαση ή πυρετό των καστόρων) και στη Σιγκέλα sonnei.

Ενας επίσης κοινός μικροοργανισμός που συναντάται στο νερό είναι ο αδενοϊός που μπορεί να προκαλέσει φαρυγγίτιδα, της οποίας η εμφάνιση έχει άμεση σχέση με τον χρόνο παραμονής μας στην πισίνα. Ωτίτιδα και κοινές κοκκινίλες του δέρματος συχνότατα προέρχονται από ψευδομονάδα. Ιδιαίτερα η ψευδομονάδα aeruginosa προκαλεί την ωτίτιδα του κολυμβητή.

Τελευταίες μελέτες στις ΗΠΑ αναθεωρούν πολλές προηγούμενες αλήθειες. Ετσι σήμερα πιστεύουμε ότι έστω και πολύ λίγοι μικροοργανισμοί είναι αρκετοί να προκαλέσουν συμπτώματα όταν καταπίνουμε νερό της πισίνας. Επίσης παθογόνοι μικροοργανισμοί μπορούν να παραμείνουν στο νερό για μεγαλύτερη χρονική περίοδο από ό,τι πιστεύαμε στο παρελθόν. Ειδικά για τις πισίνες, μόνο εξειδικευμένα συστήματα φίλτρων μπορούν να εξουδετερώσουν το κρυπτοσπορίδιο και τέτοια συστήματα δεν διαθέτουν όλες οι πισίνες.

Ετσι λοιπόν για να είναι οι διακοπές μας μέσα στο νερό ευχάριστες χωρίς κανένα πρόβλημα πρέπει να έχουμε κατά νου μερικά πρακτικά πράγματα:

1) Οταν κολυμπάμε σε πισίνα να κρατάμε το κεφάλι μας έξω από το νερό, όσο αυτό είναι δυνατόν περισσότερο.
2) Πρέπει καθόλου να μην καταπίνουμε νερό και ιδιαίτερα να εκπαιδεύουμε σε αυτό τα μικρά παιδιά.
3) Να συνιστούμε, στο μέτρο που μας επιτρέπεται, να μην μπαίνουν στην πισίνα δικοί μας και φίλοι μας που γνωρίζουμε ότι έχουν συμπτώματα γαστρεντερικών ανωμαλιών.
4) Να αποφεύγουμε την πισίνα όταν είναι μια πολύ ζεστή μέρα και οι χρήστες της είναι αριθμητικά πολλοί. Ζεστό νερό προκαλεί μεγαλύτερη ανάπτυξη παθογόνων μικροοργανισμών.
5) Οταν τελειώσουμε το μπάνιο μας στην πισίνα, πρέπει να κάνουμε χρήση του ντους, με άλλο νερό, για να φύγουν πιθανοί μικροοργανισμοί από το δέρμα μας.
6) Για να αποφύγουμε πιθανά προβλήματα μυκητιάσεων στα πέλματα, καλό είναι να φοράμε γύρω από την πισίνα κάτι στα πόδια μας.

Χωρίς υπερβολή, αλλά με γνώση μπορούμε να απολαύσουμε τις πισίνες οπουδήποτε, να χαλαρώσουμε, να ονειρευτούμε και να γυρίσουμε πιο γεμάτοι στην πραγματικότητα της πόλης που απαιτεί να μας ξοδεύει, ως την επόμενη δυνατή φυγή μας.

Επίσης. Όταν κάνετε ανέμελος ελεύθερο, κρόουλ ή πεταλούδα, γίνεστε η ιδανική λεία των βακτηρίων, που προσπαθούν να εισβάλλουν στον οργανισμό σας κυρίως μέσω των αφτιών. Είναι πολύ πιθανό να προκύψει κάποια μόλυνση, γι αυτό προετοιμαστείτε για ερεθισμούς, ωταλγίες, μέχρι και σταδιακή κώφωση. Προτιμάτε να φοράτε πάντα σκουφάκι, που καλύπτει καλά τα αφτιά, ή φορέστε ωτασπίδες, που θα τις βρείτε στα φαρμακεία. Ρωτήστε, επίσης, για τις ειδικές αντιβιοτικές σταγόνες που πολεμούν τα μικρόβια στη φωλιά τους.

Στο πλοίο

Η ναυτία υποχωρεί με φρέσκο χυμό λεμονιού που θα τον ανακατέψετε με νερό. Μπορείτε επίσης να φάτε μερικές φρυγανιές. Για να προλάβετε τα συμπτώματα (ζαλάδες και έμετοι), μπορείτε να πάρετε δραμαμίνες ή φαρμακευτικές τσίχλες.

Αποφύγετε το διάβασμα κατά την ώρα του ταξιδιού διότι, όταν κινείται το σώμα (στο πλοίο ή το αυτοκίνητο) και εσείς διαβάζετε, ο εγκέφαλός σας δέχεται δύο αλληλοσυγκρουόμενα μηνύματα. Από το σώμα δέχεται το μήνυμα ότι κινείται και από τα μάτια ότι είστε ακίνητοι. Στο 90% των ανθρώπων αυτό προκαλεί ναυτία.

Βρείτε θέση κάπου στο μέσον του πλοίου, όπου υπάρχει μεγαλύτερη σταθερότητα και κουνιέστε λιγότερο.

Πνιγμός

Είναι μοιραία νόσος που προκύπτει από ασφυξία σε σκέπασμα από νερό του προσώπου ή ολόκληρου του κεφαλιού ενός ατόμου.

Συνήθως μερική μόνο ποσότητα νερού εισχωρεί στους πνεύμονες και 100% των ασθενών πεθαίνουν χωρίς πράγματι να έχουν εισροφήσει νερό.

Προσοχή
Το νερό που συχνά βγαίνει από το στόμα του πάσχοντος, προέρχεται μάλλον από το στομάχι παρά από τους πνεύμονες του και θα πρέπει να το αφήνουμε να αδειάζει κανονικά χωρίς πίεση.
Οι προσπάθειες να βγάζουμε δια της βίας το νερό από το στομάχι μπορεί να έχουν ως αποτέλεσμα την εισπνοή του περιέχομένου του.

Συμπτώματα

• Διαταραχή επιπέδου συνείδησης ή κώμα

• Απών ή νηματοειδή σφυγμός

• Ταχύπνοια ή αγωνιώδη αναπνοή

• Κυάνωση

• Συριγμός

• Υπορθερμία

• Φτωχή αντίδραση, διασταλμένες και ακίνητες κόρες.

Αγωγή

• Βγάλτε το θύμα γρήγορα από το νερό και τοποθετήστε τον σε στάση (ΚΑΑ) Καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση

• Κρατήστε το κεφάλι του χαμηλότερα από το σώμα του για να μειώσετε τον κίνδυνο να εισπνεύσει νερό

• Ελευθερώστε την τραχεία, ελέγξτε το σφυγμό και την αναπνοή

• Φροντίστε για την υποθερμία, αντικαταστήστε τα βρεγμένα ρούχα του προστατέψτε τον από το νερό και δώστε του ζεστά υγρά

• Στείλτε τον πάσχοντα σε νοσοκομεία ακόμα και αν δείχνει να έχει συνέλθει

• Ασθενείς με κανονικό επίπεδο συνείδησης χωρίς ενδείξεις αναπνευστικής καταστολής παραμένουν στο νοσοκομεία για 24 με 48 h

• Πιθανόν να χρειαστεί εισαγωγή σε ΜΕΘ

• Υπάρχει το φαινόμενο του ολικού πνιγμού με επιπτώσεις περίπου 5% όπου τα συμπτώματα του ασθενή ξεκινούν λίγες ώρες αργότερα

Πρόληψη

• Σωστή επιτήρηση των παιδιών από τους ενήλικες

• Γνώση των κανόνων ασφαλείας στο νερό

• Υποχρεωτική περίφραξη των πισινών

• Αποφυγή του οινοπνεύματος ή ψυχοτρόπων φαρμάκων μέσα στο νερό

Πιθανές επιπλοκές

• Παρατεταμένα νευρικά επακόλουθα

• Φόβος του νερού

• Πνευμονία

• Δευτεροπαθής πνιγμός

Πορεία - Πρόληψη

• Οι ασθενείς που είναι σε εγρήγορση ή σχεδόν κατευνασμένοι την ώρα που έρχονται στο νοσοκομείο έχουν αυξημένη πιθανότητα πλήρης ανάρρωσης

• Οι ασθενείς που είναι σε κωματώδη κατάσταση και στους οποίους γίνεται ΚΑΑ την ώρα της εμφάνισης και στο νοσοκομείο έχουν μια περισσότερο επίφοβη και συχνά φτωχή πρόγνωση

• Η κατάδυση μπορεί να έχει προκύψει από απώλεια συνείδησης και κατά λάθος πτώση στο νερό λόγω κάποιας άλλη νόσου (π.χ. τραύμα αρρυθμία, σπασμός κλπ)

Ποδόλουτρο για περιπατητές

Κάθε ταξίδι προϋποθέτει πολύ περπάτημα οι ατελείωτες βόλτες στην πόλη, οι περιηγήσεις στα διάφορα αξιοθέατα, οι ξεναγήσεις στα μουσεία, οι βόλτες στα μαγαζιά σάς αφήνουν ευχαριστημένους, πλην κατάκοπους.

Με τόσο ποδαρόδρομο, όσο άνετα και αν είναι τα παπούτσια που θα φοράτε, μάλλον δεν θα γλιτώσετε τις φουσκάλες στα πόδια.

Σε διάφορα φαρμακεία θα βρείτε ειδικά ενθέματα που κολλούν πάνω στη φουσκάλα, καταπραΰνουν το πρήξιμο και ανακουφίζουν από τον πόνο.

Τι γίνεται όμως αν τα φαρμακεία είναι κλειστά ή αν το ανακαλύψετε μόλις επιστρέψετε το βράδυ στο ξενοδοχείο;

Μην ανησυχείτε, γιατί η λύση βρίσκεται δύο βήματα μακριά σας, στο ψυγείο του μίνι μπαρ του δωματίου σας.

Μουλιάστε τα πόδια σας σε κρύο γάλα επί 15 λεπτά και θα διαπιστώσετε έκπληκτοι ότι το πρήξιμο, ο πόνος και οι φουσκάλες θα υποχωρήσουν αισθητά.

Οι πρωτεΐνες του γάλακτος διαθέτουν καταπραϋντικές ικανότητες και μετά από αυτό το φυσικό ποδόλουτρο η κούραση θα έχει εξαφανιστεί και η κατάσταση των ποδιών σας θα έχει βελτιωθεί σημαντικά.

Πονόδοντος στο ταξίδι;

Ο κυριότερος παράγοντας για να έχουμε ένα ευχάριστο ταξίδι είναι να είμαστε υγιείς σωματικά και ψυχικά, να απολαμβάνουμε το καινούργιο και να φροντίζουμε να μην πάει χαμένο κανένα λεπτό από τη ζωή μας από τις νέες εμπειρίες που προσφέρει το ταξίδι.

Ενας πονόδοντος καθώς βρισκόμαστε στο εξωτερικό είναι ασφαλώς ό,τι χειρότερο μπορεί να μας συμβεί. Δεν είναι μόνον αυτός καθαυτός ο πόνος και η ψυχική ταλαιπωρία αλλά συγχρόνως και η απώλεια του "ωφέλιμου" ταξιδιωτικού χρόνου.

Είναι όμως ο πονόδοντος ένα από τα λίγα δυσάρεστα ιατρικά συμβάντα που προλαμβάνεται. Η σύγχρονη οδοντιατρική πράξη έχει εξασφαλίσει σε όλους μας τη δυνατότητα της πρόληψης. Πριν λοιπόν από το ταξίδι μας ο στοματικός έλεγχος στον προσωπικό μας γιατρό είναι απαραίτητος για να ρυθμίσει πιθανές εκκρεμότητες και να μας δώσει τις συμβουλές για προστασία από πιθανά συμβάντα, καθώς επίσης και την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή.

Παρ' όλες όμως τις προφυλάξεις υπάρχουν πιθανότητες να αντιμετωπίσουμε επώδυνες καταστάσεις καθώς απολαμβάνουμε μια κρουαζιέρα π.χ. στον Γιανγκτσέ ποταμό, είτε από απώλεια ενός σφραγίσματος είτε από απώλεια μιας θήκης ή και γέφυρας ακόμη. Κάθε περίπτωση στην οδοντιατρική είναι εξατομικευμένη και δεν μπορεί κανείς να γενικεύσει συμβάντα γιατί οι παράγοντες που προσδιορίζουν κάθε στόμα είναι πολλοί και διαφορετικοί. Θα προσπαθήσουμε να δώσουμε μόνο μία κατεύθυνση γενικής φύσεως η οποία θα προσδιοριστεί απόλυτα για τον καθένα μας μόνο από τον προσωπικό μας γιατρό, ο οποίος γνωρίζει όχι μόνο τη στοματική μας κατάσταση και το ιστορικό μας αλλά κυριότερα τις διατροφικές συνήθειές μας και όλες τις παραμέτρους της προσωπικότητάς μας που αφορούν το στόμα μας.

Καθώς λοιπόν έχουμε απολαύσει ένα μεγάλο σε ποικιλία κινέζικο γεύμα στο εστιατόριο του ποταμόπλοιου Μ.V. Yangtze Paradise, ξαφνικά το ζεστό τσάι "ανάβει" φωτιές στο στόμα μας. Δυστυχώς έχουμε χάσει ένα σφράγισμά μας και το δόντι μας ταλαιπωρεί με την ευαισθησία του. Η μόνη λύση είναι να επισκεφθούμε αμέσως οδοντίατρο. Δεν είναι όμως πάντα εύκολο όπως στην πατρίδα μας και δυστυχώς καθώς προχωρεί η ώρα η ταλαιπωρία μεγαλώνει. Το μοναδικό τοπίο των φαραγγιών του Γιανγκτσέ ποταμού στην Κίνα είναι το τελευταίο που μας απασχολεί. Παίρνουμε παυσίπονα, ηρεμούμε λίγο και εκεί που οπλίζουμε τη μηχανή μας για μια πόζα της καταπράσινης ομορφιάς της παράκτιας περιοχής, ο πονόδοντος είναι πάλι εδώ.

Τα παυσίπονα μπορούν να μας ανακουφίσουν μόνο για λίγο. Ιδιαίτερα είναι ατελέσφορα όταν υπάρχει οξεία φλεγμονή του πολφού (νεύρου). Θα πρέπει να σημειώσουμε εδώ ότι όταν πάρουμε ένα παυσίπονο λίγο πριν την υποτιθέμενη έναρξη του πόνου είναι πιο αποτελεσματικό παρά όταν το πάρουμε μετά την έναρξη του πόνου. Χωρίς βέβαια να μπορεί να εξηγηθεί αν αυτό οφείλεται σε ψυχολογικούς λόγους και υποβολή μας ή σε πραγματική φαρμακολογική δράση του φαρμάκου. Σε ήπιο και μέτριο πόνο φάρμακα εκλογής είναι η ασπιρίνη και το Ντεπόν, σε ισχυρό πόνο το Ponstan (Πονστάν). Εδώ πρέπει να τονίσουμε κατηγορηματικά ότι η ασπιρίνη είναι παυσίπονο όταν την καταπίνουμε. Είναι η κυριότερη όμως αιτία εγκαύματος των ούλων όταν "τοποθετείται" πάνω στην πονεμένη περιοχή. Επίσης το ούζο και η βότκα δεν αναφέρονται σε καμία βιβλιογραφία για την παυσίπονη δράση τους παρά μόνο για την καταπληκτική τους βοήθεια στη χαλάρωση και την απόλαυση, γευστική και εγκεφαλική. Ισχυρός πόνος που συνοδεύεται από πυρετό, απόστημα, κακή γεύση στο στόμα, αίσθηση ότι το δόντι κουνιέται ή μεγάλωσε πρέπει να μας οδηγήσει στην ύπαρξη φλεγμονής. Τα αντιβιοτικά δεν αποτελούν ποτέ θεραπεία, αλλά εφόσον δεν μπορούμε να δούμε οδοντίατρο, η πενικιλίνη αποτελεί φάρμακο εκλογής, σε δόση 500 mg, τέσσερις φορές την ημέρα. Οποιος έχει αλλεργία στην πενικιλίνη μπορεί να πάρει ερυθρομυκίνη.

Στην περίπτωση που έχουμε χάσει ένα σφράγισμα και δεν μπορούμε να επισκεφθούμε αμέσως οδοντίατρο η μόνη λύση είναι να φτιάξουμε μόνοι μας ένα πρόχειρο σφράγισμα! Με τη βοήθεια υλικών που υπάρχουν στις ειδικές ταξιδιωτικές συσκευασίες επείγουσας οδοντιατρικής ανάγκης. Τέτοιες συσκευασίες κυκλοφορούν στο εξωτερικό (Adventure Dental Kit, Denteme, ΗΠΑ, και Dentalnurse Kit, Μ. Βρετανία) και περιέχουν πλαστικό καθρεπτάκι, αντισηπτικά σωληνάρια υλικών για το πρόχειρο σφράγισμα, βαμβάκι, γάντια και οδηγίες. Τα ίδια υλικά μπορούν να μας βοηθήσουν και στην περίπτωση που το πρόβλημά μας είναι η απώλεια μιας θήκης ή και γέφυρας.

Ταξιδεύοντας με το αεροπλάνο συνήθως βρισκόμαστε στα 30.000-40.000 πόδια. Μέσα στην καμπίνα όμως η πίεση για μας είναι σε ύψος 6.000-8.000 ποδών. Πολλές φορές στις απότομες ή συνεχείς μεταβολές της πίεσης και της θερμοκρασίας από το ύψος των 5.000 ποδών και άνω μπορεί να έχουμε έναν έντονο πονόδοντο που εντοπίζεται σε μεγαλύτερο ποσοστό στα άνω πίσω δόντια και αυτή η κατάσταση ονομάζεται αεροδονταλγία. Οδοντικές παθήσεις οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν αεροδονταλγία είναι η χρόνια φλεγμονή του πολφού (νεύρου), οι ατελείς εμφράξεις ριζικών σωλήνων (ατελής απονεύρωση), εμφράξεις από αμαλγάματα χωρίς ουδέτερο στρώμα. Η πρόληψη είναι δυνατή με τον έλεγχο από τον οδοντίατρό μας πριν το ταξίδι.

Επίσης

Η πτήση βλάπτει τα... σφραγίσματα
Αν πρόκειται να ταξιδέψετε σύντομα με το αεροπλάνο και πριν από την αναχώρησή σας έχετε προγραμματίσει να επισκεφθείτε τον οδοντίατρο για σφράγισμα, σίγουρα θα πρέπει να αναβάλετε ένα από τα δύο. Κατά τη διάρκεια της απογείωσης οι αλλαγές που πραγματοποιούνται στην πίεση στην καμπίνα του αεροσκάφους μπορούν να δημιουργήσουν κενό αέρα στο δόντι που έχει σφραγιστεί πρόσφατα, ο οποίος με τη σειρά του διογκώνεται μέσα στην κοιλότητα ως και 25%. Το γεγονός αυτό είναι ικανό να σας προκαλέσει οξύτατους πόνους στο υπό θεραπεία δόντι. Για τον λόγο αυτόν αποφύγετε κάθε επίσκεψη στον οδοντίατρο για τουλάχιστον 24 ώρες πριν από την πτήση.

Πόσιμο και υγιεινό νερό

Οι περισσότεροι ταξιδιώτες θεωρούν δεδομένη την καταλληλότητα των τροφών και του νερού που θα καταναλώσουν κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού τους. Και ενώ η μεγάλα κατανάλωση νερού θεωρείται απαραίτητη, μεγάλο μέρος του διαθέσιμου νερού… δεν είναι κατάλληλο για κατανάλωση.

Τι πρέπει να κάνουμε.

Καλό θα ήταν να αποφεύγουμε το ζεστό νερό της βρύσης των ξενοδοχείων είτε για να βουρτσίσουμε τα δόντια μας είτε για να το πιούμε. Το εμφιαλωμένο νερό είναι ασφαλέστερο.

Αναλυτικά:

Οι περισσότεροι ταξιδιώτες θεωρούν δεδομένη την ασφάλεια από υγιεινής άποψης των τροφών ή του νερού που θα χρησιμοποιήσουν κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού τους. Επίσης η δύναμη της συνήθειας, π.χ., να πίνουμε το νερό της βρύσης στην πόλη μας, καθώς και η έλλειψη εγρήγορσης ως προς τις προφυλάξεις στο ταξίδι είναι μερικές από τις αιτίες της πιθανής ταλαιπωρίας μας από ιατρικής απόψεως κατά την παραμονή μας εκτός της πόλης μας είτε για επαγγελματικούς είτε για τουριστικούς λόγους.

Σχετικά με το πόσιμο νερό στο ταξίδι, πρέπει να έχουμε κατά νου ότι ο καθένας μας συνήθως έχει ημερήσιες ανάγκες για νερό περίπου δύο λίτρα· και ενώ η μεγάλη κατανάλωση νερού θεωρείται απαραίτητη, μεγάλο μέρος του διαθέσιμου νερού δεν είναι κατάλληλο για κατανάλωση. Η ανάγκη για νερό μεγαλώνει με τις συνθήκες του ταξιδιού ή της ψυχαγωγίας σε αυτό, π.χ. άσκηση, ζέστη, αεροπορικό ταξίδι, υψόμετρο. Στις αναπτυσσόμενες χώρες η χρήση εμφιαλωμένου νερού θεωρείται απαραίτητη από τον κάθε ταξιδιώτη· αν και πρέπει πάντοτε να είμαστε καχύποπτοι ως προς το ντόπιο εμφιαλωμένο νερό. Το νερό είναι μόνο τόσο καλό όσο το προϊόν που μπαίνει μέσα στο μπουκάλι. Αν υπάρχουν αμφιβολίες, το αεριούχο νερό ίσως είναι καλύτερο. Η ενίσχυση του νερού με διοξείδιο του άνθρακος το οξειδώνει και καταστρέφει τους μικροοργανισμούς.

Η καλύτερη μέθοδος για να έχουμε με ασφάλεια πόσιμο νερό είναι βεβαίως ο βρασμός. Ο ταξιδιώτης όμως δύσκολα μπορεί να έχει αυτή τη διαδικασία για τις λίγες μέρες όπου θα επισκεφθεί μια αναπτυσσόμενη χώρα (εκτός φυσικά όσων συμμετέχουν σε expedition). Η άλλη καλύτερη μέθοδος αντί του βρασμού είναι η χρησιμοποίηση συνδυασμού φίλτρου και αλογόνων (ιωδίου, χλωρίου). Τα τελευταία σκοτώνουν τους μικροοργανισμούς με το να οξειδώνουν σημαντικές κυτταρικές δομές τους. Τα αλογόνα είναι φτηνά, σχετικά ασφαλή, δεν πιάνουν χώρο και μπορούν να απολυμάνουν οποιαδήποτε ποσότητα νερού. Το ιώδιο επηρεάζεται λιγότερο από το pH ή τα οργανικά απόβλητα και αλλάζει λιγότερο τη γεύση. Μετά από εκτενείς έρευνες, ο αμερικανικός στρατός χρησιμοποιεί τώρα ιώδιο σε αυτόν τον τομέα. Το χλώριο και το ιώδιο διατίθενται στο εμπόριο σε χάπια και κρυστάλλους. Ενα χάπι για ένα λίτρο νερού σε 20 λεπτά ή δύο χάπια για ένα λίτρο νερού σε 30 λεπτά, αν το νερό είναι κρύο ή θολό.

Η κατάλληλη πυκνότητα αλογόνου σκοτώνει βακτήρια, ιούς, παράσιτα εκτός από ένα παράσιτο, το κρυπτοσπορίδιο (ευθύνεται για ποσοστό διάρροιας, κράμπας στομάχου και εμέτους). Η χρησιμοποίηση όμως και του φίλτρου απομακρύνει αποτελεσματικά και το παράσιτο αυτό.

Τέλος, όσο καλά γνωρίζουμε να αποφεύγουμε τα παγάκια στο ποτό μας, δυστυχώς δεν γνωρίζουμε καλά το να μη χρησιμοποιούμε το ζεστό νερό της βρύσης των ξενοδοχείων για το πλύσιμο των δοντιών ή ως πόσιμο. Τελευταίες έρευνες σε 14 καλά ξενοδοχεία, αντίστοιχων αναπτυσσομένων χωρών, έδειξαν ότι το ζεστό νερό της βρύσης είναι θερμοκρασίας 44ΨC-65ΨC, που σημαίνει ότι ούτε η Ε. Coli, η σιγκέλα, η σαλμονέλα ή ο ιός της ηπατίτιδας Α μπορούν να εξουδετερωθούν σε τέτοιες θερμοκρασίες.

Θα ήταν καλό να αποφεύγουμε για πλύσιμο δοντιών ή για πόσιμο το ζεστό νερό της βρύσης των ξενοδοχείων, έστω και αν πολλοί πιστεύουν ότι η παραμονή του νερού στους 60ΨC για μακρά περίοδο (στους λέβητες) θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τους παθογόνους μικροοργανισμούς.

Σπασμοί

Ελαφρά κρίση επιληψίας: περιγράφεται σαν ξαφνικό "σβήσιμο". Επίσης μπορεί να παρατηρηθεί στον πάσχοντα

• Ανέκφραστο βλέμμα
• Ελαφρές συσπάσεις των χειλιών, των βλεφάρων ή του κεφαλιού
• Παράξενες κινήσεις "ρομπότ", με τα χείλη, το μάσημα, περίεργοι θόρυβοι ή σπασμωδικές κινήσεις πάνω στα ρούχα

Στόχοι
1. Προστατέψτε τον πάσχοντα μέχρι να ανακάμψει εντελώς
2. Βοηθήστε τον να καθίσει κάπου, σε ένα ήσυχο μέρος και απομακρύνετε από κοντά του οποιαδήποτε πηγή κινδύνου π.χ. ζεστά ποτά
3. Μιλήστε στον πάσχοντα ήρεμα και ενθαρρυντικά. Μην του κάνετε ερωτήσεις. Μείνετε μαζί του μέχρι να βεβαιωθείτε ότι ξαναβρήκε τον εαυτό του
4. Αν δεν αναγνωρίζει και δεν ξέρει την κατάστασή του, συμβουλέψτε τον να επισκεφτεί τον γιατρό του

Βαριά κρίση επιληψίας
Συνήθως παρουσιάζονται τα εξής σημεία

• Ο πάσχων πέφτει, στηρίξτε τον ή συγκρατείστε τον για να μην πέσει απότομα. Κάντε χώρο δίπλα του και ζητήστε από τους παρευρισκόμενους να απομακρυνθούν
• Χαλαρώστε τα ρούχα γύρω από τον λαιμό του και αν είναι δυνατόν προστατέψτε το κεφάλι του
• Όταν σταματήσουν οι σπασμοί τοποθετήστε τον σε στάση ανάνηψης. Μείνετε μαζί του μέχρι να συνέλθει εντελώς

- Αν είναι η πρώτη του κρίση, αν έχει μείνει αναίσθητος πάνω από 10 λεπτά ή αν έχει επανειλημμένες κρίσεις, καλέστε ασθενοφόρο
- Σημειώστε τον χρόνο και την διάρκεια της κρίσης
- Μην ανασηκώνετε και μην μετακινείτε τον πάσχοντα εκτός αν βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο
- Μην χρησιμοποιείτε δύναμη για να τον συγκρατήσετε και μην βάζετε οτιδήποτε στο στόμα του

Σπασμοί στα παιδιά
Κυρίως σχετίζονται με εμπύρετες καταστάσεις, λόγω λοιμώξεων Μπορεί να παρατηρηθούν:
1. Εμφανή σημεία πυρετού (ερυθρότητα δέρματος, ιδρώτες, ρίγος)
2. Βίαιοι μυϊκοί σπασμοί
3. Σύσπαση του προσώπου, αναστροφή των βολβών
4. Κράτημα της αναπνοής, με υπεραιμία του προσώπου
5. Σιελόρροια

Στόχοι

• Αφαιρέστε τα ρούχα του παιδιού και τα σκεπάσματα. Εξασφαλίστε μια παροχή δροσερού φρέσκου αέρα στο δωμάτιο
• Σκουπίστε το παιδί με ένα σφουγγάρι με χλιαρό νερό. Αρχίστε απ΄ το κεφάλι και προχωρήστε προς τα άκρα
• Τοποθετήστε μαξιλάρι ή απαλά επιθέματα ώστε ακόμα και οι βίαιες κινήσεις να μην προκαλούν τραυματισμό. Κρατήστε την τραχεία ανοικτή, τοποθετώντας το παιδί σε θέση ανάνηψης (αν παραστεί ανάγκη)
• Καλέστε ασθενοφόρο, ενώ παράλληλα ενθαρρύνετε τους γονείς

Σχιστοσωμίαση (νόσος των σαλιγκαριών)

Προκαλείται από ένα παράσιτο του γλυκού νερού που υπάρχει στην Καραϊβική, στη Νότιο Αμερική, στην Αφρική, στην Ασία. Επικίνδυνες για μας περιοχές είναι η Βραζιλία, το Πουέρτο Ρίκο, η Σάντα Λουτσία, οι περισσότερες χώρες της Αφρικής κάτω από την έρημο της Σαχάρα, δηλαδή η "Μαύρη Αφρική", η Νότια Κίνα, οι Φιλιππίνες. Οι πλατυέλμιθες, τα παράσιτα που προκαλούν τη νόσο, είναι τα Schistosoma hematobium, Schistosoma japonicum και χρησιμοποιούν τα σαλιγκάρια ως ενδιάμεσους ξενιστές. Τα σαλιγκάρια, με τη σειρά τους, απελευθερώνουν προνύμφες στο νερό και αυτές εισέρχονται στον άνθρωπο μέσω του δέρματος, σε χρονικό διάστημα από 30 δευτερόλεπτα ως 10 λεπτά. Ο χρόνος επώασης είναι τέσσερις ως έξη εβδομάδες. Σε αυτό το χρονικό διάστημα τα παράσιτα εγκαθίστανται στο ήπαρ ή στα αγγεία της ουροδόχου κύστης, όπου γεννούν αβγά.

Η θεραπεία γίνεται με μια δόση 40 mg ανά κιλό βάρους σώματος του φαρμάκου Praziquantel (Bilihricide) για όσους έχουν τα δύο πρώτα είδη παρασίτων S. Mansoni και S. Hematobium, και με τρείς δόσεις των 60 mg ανά κιλό βάρους σώματος με διαφορά ώρας εντός της ημέρας (ανά έξη ώρες) όταν η μόλυνση οφείλεται στο S. japonicum. Κατά συνέπεια, η διάγνωση της νόσου είναι καθοριστική.

Τι πρέπει να κάνουμε.

Επειδή δεν υπάρχει εμβόλιο, θα πρέπει να αποφεύγουμε να κολυμπάμε σε λίμνες και ποταμούς ύποπτων περιοχών. (Νείλος, λίμνη Βικτώρια, Τίγρης και Ευφράτης, λίμνη Βόλτα και Γκάνα, λίμνη Καρίμπα και Ζιμπάμπουε, λίμνη Μαλάουι).

Να αποφεύγουμε ακόμα και τα θαλασσινά σπόρ σε αυτές τις περιοχές. Επίσης να μη βγάζουμε τα χέρια μας ή τα πόδια μας έξω από τις φελούκες στα νερά του Νείλου.

Οι (χλωριωμένες) πισίνες και οι θάλασσες είναι ασφαλείς, όπως και το νερό με το οποίο θα κάνουμε ντους στα ξενοδοχεία των εν λόγω περιοχών, εφόσον έχει θερμανθεί στους 50 βαθμούς για περισσότερο από πέντε λεπτά.

Συμβουλές για πρόληψη

Προφυλάξτε το δέρμα σας από τα έντομα και όλα τα δυσάρεστα τσιμπήματα. Χρησιμοποιήστε ένα εντομοαπωθητικό σπρέι. Αποφύγετε τα αρώματα με γλυκές μυρωδιές γιατί θα τα τραβήξουν κοντά σας.

Όταν φοράτε φαρδιά σόρτς να βάζετε πάντα αντιηλιακό μέχρι πάνω από το ρεβέρ. Αν ο ήλιος τρυπώσει θα σας δημιουργήσει προβλήματα σοβαρά στην περιοχή.

Φορέστε μαλακά βαμβακερά σόρτς. Θα εμποδίσουν τους δερματικούς ερεθισμούς στις μακρινές διαδρομές. Αν ωστόσω έχετε τέτοια τάση, χρησιμοποιήστε κρέμες με 1% υδροκορτιζόνη.

Σε περίπτωση που καείτε από τον ήλιο δοκιμάστε τις κλασικές κρέμες με αλόη και υδροκορτιζόνη ή κομπρέσες εμποτισμένες με γάλα που θα τις απλώσετε για 20 λεπτά στις ερεθισμένες περιοχές. Μπορείτε να το επαναλάβετε κάθε 2-4 ώρες.

Αν χρησιμοποιείτε ξένο μπάνιο και μολυνθείτε από μύκητες, δοκιμάστε μυκητοκτόνα προϊόντα ή φυσικά όπως το τσάι. Είναι αρκετά καλό για να ξεφορτωθείτε τόσο τους μύκητες όσο και τα βακτήρια.
Για να εμποδίσετε τους μύκητες, βάλτε τάλκ μέσα και γύρω από τα πόδια και τη βουβωνική χώρα. Μόνο και μόνο επειδή η φαγούρα πέρασε δεν σημαίνει πως έφυγαν και οι μύκητες. Συνεχίστε να χρησιμοποιείτε πούδρα για όσο διάστημα λένε οι οδηγίες χρήσης.

Σύνδρομο από έλλειψη διακοπών

Οι επιδημιολογικές μελέτες έδειξαν ότι οι εργαζόμενοι άνδρες ηλικίας 35-60 ετών που κάνουν κανονικές διακοπές έχουν μειωμένο κίνδυνο θανάτου κατά 20% σε σχέση με αυτούς που στερούνται τις διακοπές τους. Στις εργαζόμενες γυναίκες ηλικίας από 45 ως 65 ετών ο κίνδυνος θανάτου μειώνεται κατά 50% σε σχέση με τις γυναίκες που δεν πηγαίνουν διακοπές. Οι εργαζόμενοι που δεν παίρνουν άδεια για μεγάλο χρονικό διάστημα παρουσιάζουν μειωμένη απόδοση, ευερεθιστότητα και συχνές κρίσεις άγχους.

Αν αποφασίσατε ότι δεν χρειάζεστε διακοπές, κινδυνεύετε να εμφανίσετε το σύνδρομο ολοκληρωτικής εξάντλησης λόγω υπερβολικής εργασίας (burn out syndrome).

Συμπτώματα: Υπερβολική κούραση, κατάθλιψη, έλλειψη ενδιαφέροντος και απουσία ενθουσιασμού για θέματα που αφορούν την εργασία, γαστρεντερολογικά προβλήματα, συχνές φιλονικίες και συγκρούσεις με άτομα του επαγγελματικού και του οικογενειακού περιβάλλοντος, κρίσεις υπερφαγίας ή αφαγίας, μείωση της σεξουαλικής διάθεσης, αύξηση του καπνίσματος και αύξηση της κατανάλωσης αλκοολούχων ποτών.

Λείψτε τουλάχιστον 20 ημέρες.
Τα τριήμερα και τα τετραήμερα θα σας ανανεώσουν βέβαια, αλλά οι διακοπές πρέπει να διαρκέσουν τουλάχιστον τρεις συνεχόμενες εβδομάδες ώστε να ανακάμψετε, σωματικά και ψυχικά.
Οι διακοπές συνδυάζονται με κινητικότητα, είτε αυτή αφορά περπάτημα στα σοκάκια ενός νησιού, είτε κολύμπι και άλλα θαλάσσια σπόρ. Με τον τρόπο αυτόν τονώνεται το καρδιαγγειακό σύστημα και βελτιώνεται η ψυχική διάθεση.
Όλα τα στομαχικά προβλήματα υποχωρούν λόγω των διατροφικών αλλαγών αλλά και χάρη στο μειωμένο άγχος. Τα προβλήματα επανέρχονται το φθινόπωρο.
Μακριά από τους ρύπους της πόλης, το αίσθημα της κόπωσης υποχωρεί κατά 65%.
Μετά το πρώτο εικοσιτετράωρο από την άφιξή σας στο χώρο των διακοπών το αναπνευστικό σας σύστημα λειτουργεί καλύτερα.
Είκοσι ημέρες διακοπών μειώνουν κατά 30% την πιθανότητα να κρυολογήσετε κατά το χειμώνα.
Η ηρεμία και η φυσική ζωή βοηθούν ώστε να μειωθούν δραστικά η χοληστερίνη και η πίεση.
Ο φυσικός φωτισμός καταπολεμά τους πονοκεφάλους, τα γαστρεντερικά και τα δερματικά προβλήματα όλων όσων εργάζονται σε γραφεία με τεχνικό φωτισμό.
Ο καθαρός αέρας και η αλλαγή παραστάσεων τονώνουν τη λειτουργία της μνήμης και βελτιώνουν τα ανακλαστικά του οργανισμού μας.
Οι ανοιχτοί ορίζοντες δίνουν το αίσθημα της χαράς.
Η αποχή από την εργασία, το κινητό τηλέφωνο και τα άλλα είδη γραφείου ξεκουράζει τα εγγεφαλικά κύτταρα. Λίγες μέρες αργότερα θα αισθανθείτε πνευματική εγρήγορση και θα έχετε πιο γρήγορη σκέψη.
Η χαλάρωση των διακοπών και ο καθαρός αέρας καταπολεμούν τα προβλήματα αϋπνίας. Η καλή ποιότητα του ύπνου βοηθά στη βελτίωση της αυτοσυγκέντρωσης και στην καλύτερη λειτουργία του νευρικού συστήματος.

Τα ωφελείματα για την υγεία εξαρτώνται από την ποιότητα των διακοπών. Οι καθημερινές εξορμήσεις στα κλάμπ μέχρι πρωϊας, οι οινοποσίες μέχρι τελικής πτώσεως και η διατροφή με σουβλάκια στο χέρι δεν ενδείκνυται. Επίσης οι διακοπές στο χωριό όπου η οικοδέσποινα φροντίζει να περνούν καλά οι άλλοι δεν είναι οι καλύτερες για την ίδια. Το κλειδί των επιτυχημένων διακοπών είναι να ακούσει ο καθένας το σώμα του, να ακολουθήσει τις ανάγκες του και να μην κάνει τίποτα που δεν θέλει.

Το σύνδρομο της οικονομικής θέσης

Το αεροπλάνο είναι το πλέον ασφαλές, άνετο και σχετικά ανέξοδο μεταφορικό μέσο Παρά τις κατά καιρούς αεροπορικές τραγωδίες, που στοίχισαν πολλές ανθρώπινες ζωές, ο αριθμός των ανθρώπων που ταξιδεύουν με αεροπλάνο αυξάνεται κάθε χρόνο. Κατά τον δρα Αλαν Ροσκόε, προϊστάμενο της ιατρικής ομάδας του αεροδρομίου του Λούτον στην Αγγλία, το 1995 ταξίδεψαν 1,4 δισεκατομμύριο επιβάτες σε όλο τον κόσμο, αριθμός που το 2015 πιστεύεται ότι θα τριπλασιασθεί.

Τα σύγχρονα επιβατικά αεροσκάφη πετούν συνήθως σε ύψος 35.000 ως 39.000 ποδών, οι δε επιβάτες μέσα στην καμπίνα αισθάνονται όπως αν αιωρούνταν ακάλυπτοι σε ύψος 5.400-7.000 ποδών. Η απότομη πτώση της ατμοσφαιρικής πίεσης μετά την απογείωση μπορεί να προκαλέσει πόνο στα αφτιά και στη μύτη. Το καλύτερο είναι να αναπνέουμε αργά, βαθιά και ομαλά. Ο αέρας όμως που κυκλοφορεί στην καμπίνα κατά τη διάρκεια της πτήσης είναι ποιοτικά πολύ καλύτερος από αυτόν που κυκλοφορεί σε ένα μεγάλο δημόσιο κτίριο.

Ταξιδεύοντας με το αεροπλάνο πρέπει να έχουμε κατά νου ότι ορισμένες κατηγορίες ταξιδιωτών με ιατρικό ιστορικό βεβαρημένο μπορεί να αντιμετωπίσουν προβλήματα ή δεν θα πρέπει να ταξιδέψουν με αεροπλάνο. Τέτοιες κατηγορίες μπορεί να είναι: οι ασθενείς που χρειάζονται οξυγόνο σε συνεχή βάση στο έδαφος ή που έχουν προβλήματα αναπνοής όταν βρίσκονται στο κρεβάτι. Αυτοί που μπορούν να περπατήσουν 50 μ. ή να ανεβούν 10 σκαλιά χωρίς να παρουσιάσουν σοβαρή δύσπνοια μπορούν να ταξιδέψουν χωρίς να χρειάζονται παραπάνω προκανονισμένη ποσότητα οξυγόνου. Η υποξία ίσως δημιουργήσει προβλήματα σε ασθενείς με ισχαιμία του μυοκαρδίου ή καρδιακή ανεπάρκεια, ειδικά αν συνδυάζεται με αναπνευστικές ασθένειες. Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να πετάξουν 10 ημέρες μετά από μερική νέκρωση του μυοκαρδίου και αν η νέκρωση ήταν περίπλοκη μετά από έξι - οκτώ εβδομάδες. Μετά από μια εγχείρηση καρδιάς πρέπει να περάσουν τουλάχιστον τέσσερις βδομάδες πριν από οποιαδήποτε πτήση και μόνο 48 ώρες μετά από μια αγγειοπλαστική επέμβαση χωρίς επιπλοκές.

Ασθενείς που αναρρώνουν από εγκεφαλικό επεισόδιο πρέπει να περιμένουν τουλάχιστον τρεις εβδομάδες πριν από την πτήση. Τα περισσότερα προβλήματα για τους διαβητικούς εμφανίζονται ως αποτέλεσμα διαφορετικής ώρας ή καθυστερήσεων κατά το αεροπορικό τους ταξίδι. Οι γυναίκες με εγκυμοσύνη χωρίς επιπλοκές μπορούν να ταξιδέψουν ως την 36η εβδομάδα σε μικρές πτήσεις και ως την 34η εβδομάδα σε μεγάλες πτήσεις. Μια περίπλοκη εγκυμοσύνη χρειάζεται ιδιαίτερη παρακολούθηση και γενικά μια έγκυος δεν θα πρέπει να ταξιδέψει μετά την 30ή εβδομάδα κύησης. Τα υγιή νεογέννητα μπορούν να πετάξουν 48 ώρες μετά τη γέννησή τους, αλλά θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη οποιαδήποτε υποψία για μειωμένη πνευμονική λειτουργία. Αυτό θα το καθορίσει ο θεράπων ιατρός (όπως άλλωστε σε όλες τις παραπάνω περιπτώσεις) ο οποίος είναι ο μόνος αρμόδιος να χορηγήσει την άδεια για ένα αεροπορικό ταξίδι.

Η παραμονή στο κάθισμα της οικονομικής θέσης για πολλές ώρες (10-12 ώρες), χωρίς τη δυνατότητα για συχνές βόλτες, μπορεί να δημιουργήσει ένα σοβαρό πρόβλημα. Η περιορισμένη κυκλοφορία του αίματος προκαλεί συγκέντρωση αίματος στα πόδια, με μικρό αλλά σημαντικό κίνδυνο για μια μορφή θρόμβωσης και πνευμονικού εμβολισμού. Αυτή η επιπλοκή ονομάζεται "σύνδρομο της οικονομικής θέσης". Προληπτικά θα πρέπει ο ταξιδιώτης να κάνει ισομετρικές ασκήσεις ποδιών (πέλματα και κνήμες), καθώς επίσης να επιδιώξει αυξημένη κατανάλωση υγρών (νερό και όχι οινοπνευματωδών, που αυξάνουν την ήδη υπάρχουσα αφυδάτωση με την πτήση), καθώς και προληπτική λήψη μικρής ποσότητας ασπιρίνης.

Η αίσθηση ότι μπορούμε να βρεθούμε μέσα σε λίγες ώρες σε κάθε γωνιά της γης είναι αρκετή για να μας κάνει να ξεχάσουμε τα δυσάρεστα μιας πτήσης. Οταν "γνωρίζουμε" όμως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα ενοχλητικά συμπτώματα μιας πολύωρης πτήσης με ψυχραιμία.

Γενικά

Προτού αποφασίσουμε ένα αεροπορικό ταξίδι πρέπει να γνωρίζουμε ότι ορισμένες κατηγορίες ανθρώπων με βεβαρημένο ιατρικό ιστορικό μπορεί να αντιμετωπίσουν προβλήματα κατά την πτήση.

Σε αυτές τις κατηγορίες ανήκουν οι ασθενείς που χρειάζονται οξυγόνο σε συνεχή βάση και αυτοί που έχουν προβλήματα αναπνοής όταν βρίσκονται στο κρεβάτι, ασθενείς με ισχαιμία ή καρδιακή ανεπάρκεια. Ασθενείς που αναρρώνουν από εγκεφαλικό επεισόδιο πρέπει να παραμένουν τουλάχιστον τρεις εβδομάδες προτού ταξιδέψουν. Οι γυναίκες με φυσιολογική εγκυμοσύνη μπορούν να ταξιδέψουν ως την 36η εβδομάδα σε μικρής διάρκειας πτήσεις και ως την 34η σε μεγάλης διάρκειας. Μια περίπλοκη εγκυμοσύνη χρειάζεται ιδιαίτερη παρακολούθηση και καλό είναι μια έγκυος να μην ταξιδεύει μετά την 30η εβδομάδα κύησης.

Η παραμονή στο κάθισμα της οικονομικής θέσης για 10-12 ώρες χωρίς πολλές δυνατότητες μετακίνησης μπορεί να δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα. Η περιορισμένη κυκλοφορία του αίματος προκαλεί συγκέντρωση αίματος στα πόδια με μικρό αλλά σοβαρό κίνδυνο μιας μορφής θρόμβωσης και πνευμονικού εμβολισμού. Αυτή η επιπλοκή ονομάστηκε "σύνδρομο της οικονομικής θέσης".

Τι πρέπει να κάνουμε;

Ισομετρικές ασκήσεις ποδιών και συχνό περπάτημα στον διάδρομο του αεροπλάνου.
Αυξημένη κατανάλωση υγρών όχι όμως αλκοόλ.
Προληπτική λήψη μικρής ποσότητας ασπιρίνης, αν αυτό επιτρέπεται από τον γιατρό σας.
Άνετα ρούχα και παπούτσια.
Όσοι έχουν προβλήματα θρόμβων ή έχουν πρόσφατα εγχειριστεί θα πρέπει οπωσδήποτε προτού ταξιδέψουν να μιλήσουν με τον ιατρό τους.
Μασάς στους αστραγάλους, πέλματα και γόνατα.
Τακτική αλλαγή της θέσης του σώματος.
Αποφυγή καπνίσματος (αν και πλέον ελάχιστες πτήσεις επιτρέπουν το κάπνισμα) και καφεϊνης κατά την πτήση.

Στο αεροπλάνο

Αν έχετε αλλεργική ρινίτιδα, φαρυγγίτιδα ή ωτίτιδα, η διαφορά πίεσης (ιδίως κατά την απογείωση και την προσγείωση) μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο ή ίσως και κάποια φλεγμονή. Ρωτήστε τον θεράποντα ιατρό σας, ο οποίος μπορεί να σας συστήσει κάποιο αποσυμφορητικό υγρό που θα συμβάλει στην εξισορρόπηση της πίεσης που δέχονται τα ιγμόρεια και τα αφτιά.

Όσοι έχουν αναπνευστικά προβλήματα (χρόνια βρογχίτιδα, άσθμα) ενδέχεται να παρουσιάσουν δύσπνοια κατά την πτήση. Σε αυτήν την περίπτωση θα διευκολύνει την αναπνοη χρήση ειδικού σπρέι.

Αν έχετε κιρσούς, η πολύωρη ακινησία σε ένα στενό κάθισμα μπορεί να σας δημιουργήσει θρομβοφλεβίτιδα. Απευθυνθείτε στον γιατρό σας, ο οποίος είναι πιθανόν να σας συστήσει αντιπηκτική αγωγή. Επίσης συνιστάται να τεντώνεται και να λυγίζεται τα πόδια σας, να κάνετε στροφές των αστραγάλων και μαλάξεις στις γάμπες.

Η διαφορά της πίεσης και η ακινησία είναι οι κατάλληλες συνθήκες για να πρηστούν τα μέλη σας. Προτιμήστε να φορέσετε φαρδιά ρούχα και άνετα παπούτσια. Αν το ταξίδι διαρκεί πολλές ώρες, βγάλτε τα παπούτσια σας και φορέστε παντόφλες που θα έχετε μαζί σας ή θα σας δώσει η αεροπορική εταιρεία.

Ο καφές και το αλκοόλ μπορεί να σας οδηγήσουν σε αφυδάτωση. Προτιμήστε το νερό.

Ένα ποτήρι αλκοόλ στον αέρα, ισοδυναμεί με δύο ποτά στο έδαφος.

Αν έχετε προβλήματα υγείας, ενημερώστε την αεροπορική εταιρεία με την οποία θα ταξιδέψετε.

Συνοδευτικά του πρωινού χυμού

Γάλα. Ο καλύτερος συνδυασμός ασβεστίου, βιταμινών D και B12 και πρωτεϊνης. Πρέπει να πίνετε τουλάχιστον τρια ποτήρια φρέσκο γάλα.

Δημητριακά. Οπωσδήποτε με γάλα και οπωσδήποτε αυτά με τις περισσότερες ίνες, για να διατηρείτε το έντερό σας και όλο το πεπτικό σύστημα με άριστη φόρμα. Μην προσθέτετε ζάχαρη. Αν θέλετε γλυκιά γεύση, τότε απολαύστε τα λεγόμενα δημητριακά, που είναι ενισχυμένα με αποξηραμένα φρούτα.

Τσάι. Εκτός από το αξεπέραστο τσάι του βουνού, κυκλοφορούν και αφεψήματα από άλλα βότανα ή από αποξηραμένα φρούτα και μπαχαρικά θεωρητικά το καλύτερο είναι το πρασινό τσάι, γιατί διατηρεί όλες τις βιταμίνες του φυτού. Το πράσινο τσάι βρίσκεται και σε χυμό.

Αβγά. Ιδανική πηγή πρωτεϊνών για εκείνους που δεν τρώνε κρέας, αποφεύγετε όμως να τρώτε περισσότερα από δυο αβγά την εβδομάδα, γιατί ανεβάζουν στο κατακόρυφο τη χοληστερίνη.

Γιαούρτι. Το γιαούρτι αποτελείτε από 88% νερό, πράγμα που σημαίνει ότι είναι ό,τι καλύτερο για όσους ξεχνούν να πίνουν συχνά νερό στη διάρκεια της ημέρας. Προτιμήστε ημιάπαχο ή τελείως άπαχο γιαούρτι.

Μέλι. Οπωσδήποτε μέλι αντί για μαρμελάδα, αφού έχει λιγότερη ζάχαρη και θερμίδες και είναι από τις αγνότερες, τις υγιεινότερες και νοστιμότερες τροφές.

Καφές. Η καφεϊνη, είναι μόριο που αποτελείται από 8 άτομα άνθρακα, 10 άτομα υδρογόνου και 4 άτομα αζώτου και 2 άτομα οξυγόνου. Δρα κατευθείαν στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στους μυς της καρδιάς και στο αναπνευστικό σύστημα ακόμα και με την πλέον φυσιολογική ποσότητα καφεϊνης (25 mg την ημέρα, δηλαδή δυο ή τρια φλιτζάνια καφέ). Ξεπερνώντας αυτό το όριο, θα έχετε την ενδιαφέρουσα εμπειρία να παρουσίασετε αϋπνία, συχνουρία, ανεξέλεκτη ένταση, καρδιακή αρρυθμία και επιθετικότητα. Όσο όμως δεν το παρακάνετε, δεν υπάρχει σοβαρός λόγος να ανησυχείτε.

Ταξιδεύοντας στην Ευρώπη

Πάντοτε στο μυαλό μας υπάρχει η μακρινή χώρα του πλανήτη που μας προσφέρει το άπιαστο ταξιδιωτικό όνειρο και συγχρόνως τον χειροπιαστό πιθανό κίνδυνο από ιατρική άποψη. Σχεδόν ποτέ όμως οι κοντινές δικές μας χώρες της Ευρώπης δεν αποτελούν στα ταξιδιωτικά προγράμματα πηγές κάποιου πρόσθετου ιατρικού άγχους.

Έτσι είναι. Όλες οι ετήσιες ιατρικές πληροφορίες από τον ΠΟΥ προσδίδουν στην Ευρώπη τον απόλυτο χαρακτηρισμό για όλες τις πιθανές ασθένειες που συνδυάζονται με το ταξίδι, τον όρο ελαχιστότατο ρίσκο. Στην εικόνα αυτή, για να είμαστε απόλυτα σύγχρονοι με τις πιθανότητες, πρέπει να προστεθούν μερικές βασικές γνώσεις στον ταξιδιώτη ώστε να είναι σίγουρος για την ακίνδυνη Ευρώπη.

Σύμφωνα με μελέτες, ο σύγχρονος ταξιδιώτης στην ευρωπαϊκή ήπειρο μπορεί να έρθει αντιμέτωπος με την ταξιδιωτική διάρροια, την ηπατίτιδα Α', το AIDS, τα τροχαία ατυχήματα, τη διφθερίτιδα, τη λαμβλίαση, τη μηνιγγίτιδα και με φλεγμονώδεις πνευμονοκοκκικές λοιμώξεις.

Η χρησιμοποίηση εμφιαλωμένου νερού και η αποφυγή φαγητών που υπάρχει υποψία ότι δεν έχουν πολύ καλά μαγειρευτεί εκμηδενίζουν τον κίνδυνο από την ταξιδιωτική διάρροια και την ηπατίτιδα Α'.

Στα τροχαία ατυχήματα είναι γνωστή η κατάσταση τα Σαββατοκύριακα στη χώρα μας (2.000 θάνατοι το 1995 και 32.000 τραυματίες). Η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που μας ξεπερνά είναι η Πορτογαλία. Η Ισπανία και η Ιρλανδία μάς ακολουθούν και πολύ πιο μετά οι άλλες χώρες. Στα περισσότερα ατυχήματα όπου εμπλέκονται τουρίστες η κυριότερη αιτία είναι η απώλεια ελέγχου του αυτοκινήτου λόγω υπερβολικής ταχύτητας, με προηγούμενη υπερκατανάλωση οινοπνεύματος και έλλειψη καλής γνώσης των δρόμων, των σημάτων και των μειονεκτημάτων των διαφορετικών οδικών αρτηριών από αυτές της χώρας όπου ζούμε.

Η διφθερίτιδα ως το 1930 ήταν μια από τις πρώτες αιτίες παιδικής θνησιμότητας παγκοσμίως, αλλά οι μαζικοί εμβολιασμοί μετά το 1940 σχεδόν εκμηδένισαν το πρόβλημα αυτό στις αναπτυγμένες χώρες. Πρόσφατα όμως στον ευρωπαϊκό χώρο και ιδιαίτερα στη Ρωσία και στην Ουκρανία είχαμε 700 περιπτώσεις με 24 θανάτους (1992). Επιδημία διφθερίτιδας έχει αναφερθεί από την Αγία Πετρούπολη και το Κίεβο. Θεωρούμε ότι όλοι οι ταξιδιώτες γι' αυτές τις περιοχές καλό θα ήταν προηγουμένως να έχουν εμβολιασθεί με το τοξοειδές εμβόλιο τετάνου - διφθερίτιδας που παρέχεται δωρεάν από το Τμήμα Εμβολίων στην Υγειονομική Υπηρεσία.

Στο μολυσμένο νερό βρίσκεται το παράσιτο Giardia lamblia, το οποίο προκαλεί τη γνωστή λαμβλίαση, χρόνια διάρροια, η οποία μπορεί να διαρκέσει βδομάδες ή και μήνες. Το παράσιτο εγκαθίσταται στο άνω τμήμα του εντέρου και δύσκολα απαλλάσσεται το σώμα από αυτό. Λαμβλίαση παρατηρείται σε πολλές χώρες του κόσμου, αλλά έξαρση παρατηρείται σε ταξιδιώτες που επισκέπτονται την Αγία Πετρούπολη και χρησιμοποιούν νερό της βρύσης για πόσιμο. Τα ποσοστά ανέρχονται ακόμη και στο 80% των ταξιδιωτών μετά την επίσκεψή τους στην περιοχή αυτή. Στο Μεξικό, σε χώρες της Ασίας και της Λ. Αμερικής τα ποσοστά δεν είναι μεγαλύτερα από το 3%. Η χλωρίωση του νερού αλλά και η κατάψυξη δεν σκοτώνουν το παράσιτο. Η εργαστηριακή διάγνωση είναι δύσκολη αλλά πρόσφατα στις ΗΠΑ το τεστ GIArd ΕΙΑ μπορεί με 100% επιτυχία μέσα σε 10 λεπτά να μας δώσει διάγνωση για την ύπαρξη του συγκεκριμένου παρασίτου ή όχι, οπότε ψάχνουμε για άλλα παράσιτα όπως D. fragilis, Isospora belli, κρυπτοσπορίδια, τα οποία μπορεί να ευθύνονται επίσης για τη χρόνια διάρροια. Φάρμακα εκλογής είναι η μετρονιδαλόλη (Flagyl 500 mg, τρεις φορές την ημέρα για επτά ημέρες), η τινιδαλόλη (Fasigyn 2 mg ημερησίως για μία - τρεις ημέρες) και για τα παιδιά η φουραζολιδόνη (Furoxone 100 mg, τέσσερις φορές ημερησίως για επτά - δέκα ημέρες) αποτελεί φάρμακο εκλογής για το γεγονός ότι υπάρχει σε διάλυμα και είναι αποτελεσματικό για τις περισσότερες βακτηριακές ταξιδιωτικές διάρροιες.

Η διαδρομή κάτω από τη Μάγχη αποτελούσε όνειρο των παλαιότερων ταξιδιωτών. Η αίσθηση ότι ταξιδεύεις κάτω από το νερό είναι για πολλούς Ευρωπαίους ένα ταξιδιωτικό must. Ενα τέτοιο ταξίδι μπορεί σε μια ειδική κατηγορία ταξιδιωτών να επιδράσει αρνητικά στα αφτιά τους. Η ατμοσφαιρική πίεση αυξάνεται πολύ γρήγορα όταν ένα τρένο εισέρχεται σε ένα τούνελ με μεγάλη ταχύτητα. Αυτή η αύξηση στην πίεση εκτρέπει, σε αρκετό βαθμό, την άθικτη τυμπανική μεμβράνη και προκαλεί μια δυσφορία παρόμοια με αυτήν που δημιουργείται όταν προσγειώνεται ένα αεροπλάνο. Οι περισσότεροι άνθρωποι μπορούν να ισοσταθμίσουν τις σχετικές πιέσεις σε κάθε πλευρά της τυμπανικής μεμβράνης με το να καταπίνουν. Έτσι, επιτρέπεται η διέλευση του αέρα από τη μύτη στα αφτιά μέσα από τις ευσταχιανές σάλπιγγες. Άλλοι τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν το άνοιγμα της ευσταχιανής σάλπιγγας είναι το χασμουρητό, η προσπάθεια για τη διέλευση του αέρα όταν έχουμε κλείσει τη μύτη μας ή όταν κτυπάμε γρήγορα τη γλώσσα μας πάνω στον ουρανίσκο μας (κίνηση του Φρένζελ). Οι ταξιδιώτες που υποφέρουν από κρυολόγημα πρέπει να χρησιμοποιούν αποσυμφορητικά προτού μπουν στο ευρωπαϊκό τούνελ. Οι ταξιδιώτες που συνήθως έχουν προβλήματα όταν βρίσκονται στο αεροπλάνο ίσως να νιώσουν δυσφορία μέσα στο τούνελ. Αλλά μόνο αυτοί που έκαναν πρόσφατα εγχείρηση στο αφτί είναι καλύτερα να περνούν πάνω και όχι κάτω από τα κύματα.

Όταν ταξιδεύετε για λόγους εργασίας

Το ταξίδι για επαγγελματικούς λόγους τα τελευταία χρόνια είναι πλέον τρόπος ζωής για πολλούς ανθρώπους. Ατέλειωτες ώρες πτήσεων σε μικρά χρονικά διαστήματα, ξαφνικά ταξίδια, στρες για την επιτυχή εξέλιξη των στόχων , μεγάλα χρονικά διαστήματα μακριά από το σπίτι και την οικογένεια, σκληρό πολλές φορές ημερήσιο πρόγραμμα, διατροφή με έτοιμο φαγητό, έλλειψη άσκησης κ.ά. είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά ενός επαγγελματικού ταξιδιού που το ξεχωρίζουν από το τουριστικό ταξίδι.

Ο σύγχρονος επιχειρηματίας που ταξιδεύει συχνά μέσα στον μήνα πρέπει να έχει εφοδιασθεί από τον προσωπικό γιατρό του ή τον γιατρό της εταιρείας του με τις βασικές προληπτικές ιατρικές γνώσεις έτσι ώστε να είναι πάντα έτοιμος για κάποιο ξαφνικό ταξίδι. Κατά την άποψή μας ο σημερινός επαγγελματίας ταξιδιώτης πρέπει να έχει εμβολιασθεί με τα προτεινόμενα εμβόλια από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (εμβόλιο εναντίον ιών ηπατίτιδας Α και Β, τετάνου - διφθερίτιδας, τύφου, κίτρινου πυρετού) πολύ πριν από την έναρξη των ταξιδιών.

Πρέπει επίσης να έχει μαζί του σε κάθε ταξίδι το ιατρικό ιστορικό του μαζί με τα τηλέφωνα του προσωπικού του γιατρού, τις συνταγές με τις οποίες λαμβάνει τα πιθανά φάρμακά του, ένα δεύτερο ζευγάρι γυαλιών και ένα μικρό έτοιμο φαρμακείο που να περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

βασικά είδη πρώτων βοηθειών, παυσίπονα, αντιβιοτικά, κινολόνες για τη θεραπεία πιθανής ταξιδιωτικής διάρροιας, ανθελονοσιακά χάπια (αν ταξιδεύει σε ενδημικές περιοχές με ελονοσία), αντιισταμινικά φάρμακα, χάπια μελατόνης για την αντιμετώπιση του jet lag (10 mg πριν από τον ύπνο) ή ήπιας δράσης υπνωτικά χάπια, σκευάσματα για την πρόληψη της ταξιδιωτικής ναυτίας, ασπιρίνες (για πρόληψη συμπτωμάτων συνδρόμου οικονομικής θέσης στα μεγάλης διάρκειας αεροπορικά ταξίδια), φακελάκια Almora για πρόληψη συμπτωμάτων αφυδατώσεως είτε από ζέστη είτε από τα παρατεινόμενα συμπτώματα πιθανής ταξιδιωτικής διάρροιας, αποστειρωμένες βελόνες αν ταξιδεύουν σε περιοχές υψηλού κινδύνου από HIV (ο ιός του AIDS) και ηπατίτιδα Β.

Μαζί με τα απαραίτητα θα μπορούσαμε να προσθέσουμε την ανάγκη να υπάρχουν στη βαλίτσα μία φόρμα και άνετα αθλητικά παπούτσια έτσι ώστε να χρησιμοποιηθούν για μια όμορφη μεγάλη βόλτα ή για τζόγκινγκ πριν ή μετά τις δύσκολες επαγγελματικές συναντήσεις.

Αν για όλους τους ταξιδιώτες τα κουνούπια, το φαγητό, το νερό, ο ήλιος, το σεξ, τα τροχαία ατυχήματα είναι τα κυριότερα πιθανά προβλήματα, για όσους ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους προστίθεται ακόμη ένας παράγοντας, το στρες. Μακριά από το σπίτι, τις προσωπικές συνήθειες, με αυξημένο πρόγραμμα απαιτήσεων και το άγχος για επιτυχία, ο ταξιδιώτης μπορεί να ξαναρχίσει το κάπνισμα ή να καταναλώσει περισσότερα οινοπνευματώδη. Ο πραγματικός κίνδυνος από τα οινοπνευματώδη, πέραν της οδήγησης, είναι το μη ασφαλές σεξ. HIV, ηπατίτιδα Β και σεξουαλικά μεταδιδόμενες ασθένειες είναι κοινές σε όλες τις χώρες.

Ο μύθος του πολυταξιδεμένου executive με το ατσαλάκωτο κοστούμι, τη δερμάτινη τσάντα, τον φορητό υπολογιστή και το κινητό τηλέφωνο αρχίζει σιγά σιγά να προβληματίζει τους ειδικούς της ταξιδιωτικής ιατρικής ανά τον κόσμο. Δυστυχώς εμπεριστατωμένες μελέτες έδειξαν ότι οι executives των συχνών μεγάλων ή μικρών αεροπορικών ταξιδιών έχουν σοβαρά προβλήματα να αντιμετωπίσουν όταν προσγειώνονται. Το 10% αναζητεί φαρμακευτική θεραπεία για το στρες και για ψυχικά προβλήματα όπως μανία, κατάθλιψη, διαταραχή της προσοχής, που ευτυχώς όμως είναι εντελώς προσωρινά. Οι γυναίκες executives είναι λιγότερο ευάλωτες, γι' αυτό μεγάλες εταιρείες πλέον στέλνουν γυναίκες διευθυντές για τις ανά τον κόσμο υποχρεωτικές μετακινήσεις και συναντήσεις.

Ιατρική ταξιδιωτική πρόληψη

Πρέπει όμως πριν από το προγραμματισμένο για το εξωτερικό ταξίδι μας να επισκεφθούμε τον οικογενειακό μας γιατρό και να πάρουμε σαφείς οδηγίες για πιθανά προβλήματα στην αγωγή μας και στη διατροφή μας που πάντα εξαρτώνται αυτά από τον τόπο του προορισμού μας, τη διάρκεια και τις συνθήκες της εκεί διαβίωσης.

Οσον αφορά τώρα το προληπτικό σημείο πριν από κάθε μας ταξίδι πρέπει να πάρουμε όλες τις σχετικές προφυλάξεις για όλες τις επικίνδυνες ασθένειες που μπορεί να μας απειλήσουν στον τόπο του προορισμού μας. Ο ταξιδιωτικός πράκτορας, η αεροπορική εταιρεία, η πρεσβεία της χώρας που θα επισκεφθούμε, η υγειονομική υπηρεσία του υπουργείου Υγείας είναι οι πηγές που θα μας δώσουν τις υπεύθυνες πληροφορίες σχετικά με το τι εμβόλια θα ήταν απαραίτητο να κάνουμε. Ο προσωπικός μας γιατρός θα κρίνει τι πρέπει και πότε θα γίνουν αυτά, αφού και ο ίδιος ενημερωθεί πληρέστερα από τις "τράπεζες πληροφοριών".

Επικίνδυνες ασθένειες που μπορεί να αποτελέσουν απειλή για τον σημερινό ταξιδιώτη, όπως παρουσιάζονται από σύγχρονες μελέτες της ISTM (Διεθνής Εταιρεία Ταξιδιωτικής Ιατρικής) είναι: ελονοσία, ηπατίτιδα Α, ταξιδιωτική διάρροια, κίτρινος πυρετός, τυφοειδής πυρετός, δάγγειος πυρετός, μηνιγγιτιδοκοκκική μηνιγγίτιδα, ιαπωνική εγκεφαλίτιδα Β, λύσσα, πολιομυελίτιδα, διφθερίτιδα. Με βάση τα δεδομένα στατιστικά στοιχεία, οι ανά τον κόσμο υγειονομικές υπηρεσίες συμβουλεύουν για τους ταξιδιώτες προληπτικούς εμβολιασμούς. Η προσωπική μας θέση για τον έλληνα ταξιδιώτη, σχετικά με την προληπτική ενεργητική ανοσοποίηση, είναι ότι αυτή πρέπει να εξαρτάται: 1) μόνο από τη χώρα προορισμού και 2) από τις ασθένειες που ενδημούν εκεί τη δεδομένη χρονική περίοδο επίσκεψης. Ωστόσο, κάθε ταξιδιώτης πρέπει να έχει προστατευθεί με εμβόλια, όπως τετάνου - διφθερίτιδας και πολιομυελίτιδας, εφόσον δεν έχουν γίνει ως σήμερα. Καθολικό προτεινόμενο επίσης εμβόλιο είναι αυτό έναντι της ηπατίτιδας Α. Εμβόλιο για κίτρινο πυρετό πρέπει να γίνεται σε όλους τους ταξιδιώτες που θα επισκεφθούν χώρες που απαιτούν την είσοδο σε αυτές με πιστοποιητικό εμβολιασμού. Τέτοιες χώρες ενδημικής ζώνης είναι 18.

Τα επόμενα υπάρχοντα εμβόλια πρέπει να χορηγούνται σε εκείνους τους ταξιδιώτες που θα βρεθούν σε συγκεκριμένες περιοχές αναπτυσσόμενων χωρών για διάστημα περισσότερο από 3 εβδομάδες: α) αντιτυφικός εμβολιασμός (Typhimvi) β) εμβολιασμός έναντι λύσσας, για ταξιδιώτες στις περιοχές όπου η λύσσα είναι συχνή σε εξημερωμένα ζώα, γ) εξασθενισμένος ιός ιαπωνικής εγκεφαλίτιδας Β, πρόκειται για μια εγκεφαλίτιδα προκαλούμενη από ιό, ο οποίος μεταφέρεται με κουνούπια, προσβάλλει παιδιά και ηλικιωμένους και εμφανίζεται κυρίως από τον Ιούνιο - ΣεπτέμβριοΩ δ) πολυσακχαριδικό εμβόλιο από τύπους Α, C, W-135 και V για περιοχές όπου η μηνιγγιτιδοκοκκική μηνιγγίτιδα είναι επιδημική ή υψηλής ενδημικότητας, ε) εμβόλιο της ηπατίτιδας Β, για πολύ συγκεκριμένους ταξιδιώτες.

Επειδή μερικά εμβόλια δεν είναι 100% αποτελεσματικά, επειδή ο συνήθης τουριστικός χρόνος δεν ξεπερνά τις 20-25 ημέρες ανά ταξίδι και επειδή συνήθως ο τουρίστας σπάνια θα βρεθεί σε ξενοδοχεία χαμηλής κατηγορίας για περισσότερο από 2-3 ημέρες, όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι όλοι αυτοί οι εμβολιασμοί δεν είναι άμεσα εφαρμόσιμοι και απαραίτητοι στον κάθε ταξιδιώτη.

Το ταξίδι είναι απόλαυση, γνώση, ψυχική επένδυση, ίσως ο καλύτερος τρόπος για να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και με όλες τις αισθήσεις μας να γευτούμε τη μοναδικότητα του κόσμου που ζούμε. Η πρόληψη είναι η πιο σοφή ιατρική πράξη όταν δεν χρωματίζεται από υπερβολή και υστερία αλλά από γνώση, αποτελεί την καλύτερη "αεροσυνοδό" στα ταξιδιωτικά μας όνειρα.

Ταξίδι και υγεία

Ταξίδι σημαίνει απόλαυση.

Κατά τη διάρκειά του η ψυχική μας διάθεση αλλάζει προς το καλύτερο, καμμιά φορά όμως η σωματική μας υγεία απειλείται από απρόβλεπτα γεγονότα. Όλα είναι θέμα πρόληψης και γνώσης. Ασφαλώς υπάρχουν ταξιδευτές που, από τη λαχτάρα τους για το ταξίδι τους, σε ένα μακρινό και ονειρεμένο μέρος, την πρώτη μέρα των διακοπών τους διαπίστωσαν ότι έχουν ξεχάσει τα χάπια τα οποία έπρεπε να παίρνουν καθημερινά. Όπως υπάρχουν και εκείνοι που ο φόβος τους και μόνο για ότι μπορεί να πάθουν τους αποτρέπει εντελώς από τη μαγική φυγή. Δεν είναι άδικο; Γνωρίζοντας τι πρέπει να έχουμε απαραιτήτως μαζί μας μειώνουμε σχεδόν στα ελάχιστο τις πιθανότητες να μας … ξαφνιάσει μια απρόβλεπτη ασθένεια.

Αν ταξιδεύεται σε εξωτικά μέρη προσοχή σε κουνούπια, νερό και φαγητό.

Παρατηρήσεις έχουν δείξει πως τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζουμε όταν ταξιδεύουμε είναι τα κουνούπια, το φαγητό, το νερό, ο ήλιος, τα τροχαία ατυχήματα και το σεξ.

Σε γενικές γραμμές πρέπει να προσέχουμε τη τρώμε, τι νερό πίνουμε και να μη χρησιμοποιούμε παγάκια στο ποτό μας ούτε νερό βρύσης για να βουρτσίζουμε τα δόντια μας.

Να έχουμε στο πρσωπικό μας φαρμακείο αντιβιοτικά κινολόνες, φακελάκια σε σκόνη για αντικατάσταση των χαμένων ηλεκτρολυτών και ένα κουτί Fragyl 500 mg (Metronidazole) για την περίπτωση παρατεταμένης διάρροιας.

Να πλένουμε τα χέρια μας και να τα σκουπίζουμε με καθαρό πανί για 10 δευτερόλεπτα και ακολούθως για άλλα 10 δευτερόλεπτα να χρησιμοποιούμε τον ζεστό αέρα στέγνωσης, εξασφαλίζοντας μείωση της μετάδοσης των βακτηριδίων με επιτυχία 99%. Να έχουμε μαζί μας αντιηλιακά με υψηλό δείκτο προστασίας και πολύ καλά γυαλιά. Να θυμόμαστε πως δεν υπάρχει ασφαλές μαύρισμα.

Το πραγματικό πρόβλημα μετά την κατανάλωση αλκοόλ είναι το ασφαλές σεξ. Ο ιός HIV και οι ιός της ηπατίτιδας Β και άλλες 25 σεξουαλικώς μεταδιδόμενες ασθένειες καραδοκούν.

Να γνωρίζουμε πως μόνο το 5% των ταξιδιωτικών ασθενειών μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη χρήση εμβολίων.

Το μεγαλύτερο ποσοστό είναι αντιμετωπίσιμο από εμάς τους ίδιους εφόσον έχουμε καταλάβει καλά πόσο σημαντική είναι η πρόληψη.

Τι να περιλαμβάνει η βαλίτσα μας

Το ταξίδι πάνω από όλα είναι απόλαυση. Καλό θα ήταν, λοιπόν, με τη συμβουλή του προσωπικού μας ιατρού και του φαρμακοποιού να φτιάξουμε ένα πακέτο με τα απαραίτητα φάρμακα και σκευάσματα για όλα τα ανεπιθύμητα που πιθανόν αντιμετωπίσουμε.

Παυσίπονα και φάρμακα κατά της ναυτίας.
Φάρμακα για την αντιμετώπιση της ταξιδιωτικής διάρροιας.
Φάρμακα για την αντικατάσταση των απολεσθέντων ηλεκτρολυτών από ταξιδιωτική διάρροια και πολύ μεγάλη ζέστη.
Φάρμακα αντιισταμινικά για τις πιθανές αλλεργίες.
Υδροκορτιζονούχο κρέμα (1%) για μείωση της ερυθρότητας του δέρματος από πιθανά τσιμπήματα εντόμων.
Υδροκορτιζονούχο ενέσιμο διάλυμα για πιθανό οξύ μη λοιμώδες λαρυγγικό οίδημα, λόγω αλλεργίας.
Φάρμακο για δερματομυκητίαση (πόδι του αθλητή), που συχνά μπορεί να χαλάσει όλο το ταξίδι, π.χ. Μικοναζόλη.
Θερμόμετρο.
Ψαλίδι.
Γάζα και βαμβάκι.
Κρέμα αντιηλιακή (υψηλού δείκτη προστασίας).
Χάπια για τη δυσκοιλιότητα.
Επικάλια.
Μικρή ποσότητα αντισηπτικού δέρματος και όλα τα απαραίτητα για τους μικροτραυματισμούς.
Ειδικό αντισηπτικό μαντίλι με μικροβιοκτόνο δράση μιας χρήσεως.
Χάπια πρόληψης της ελονοσίας.
Χάπια που καθαρίζουν το νερό.
Βελόνες και σύριγγες αποστειρωμένες, καθώς και μια συσκευασία ραμμάτων για όσους ταξιδεύουν αποκλειστικά σε απομακρυσμένες περιοχές, όπου δεν υπάρχουν μεγάλα ιατρικά κέντρα παρά το υψηλό ποσοστό κρουσμάτων AIDS.

Δεν πρέπει να ξεχάσουμε τα φάρμακα που παίρνουμε σε καθημερινή βάση, καθώς και τη συνταγή του ιατρού ο οποίος μας τα χορηγεί.

Αν κάποιος χρησιμοποιεί φακούς επαφής και ταξιδεύει σε περιοχή που θα συναντήσει σκόνη, μια καλή ιδέα είναι να πάρει μαζί του ένα ζευγάρι γυαλιά, γιατί η σκόνη συχνά κάνει τα μάτια ευαίσθητα, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να ανεχτούν τους φακούς.

Μια φρόνιμη συμβουλή για όλους είναι να μη βγάλουμε τα φάρμακα από τη συσκευασία τους.

Το δέρμα

Το δέρμα μας αποτελείται από δύο στιβάδες, την εξωτερική που καλείται επιδερμίδα και την εσωτερική που ονομάζεται χόριο.

Η επιδερμίδα μας κάνει πολλές δουλειές αλλά η κυριότερη είναι να μας προφυλάσσει από οποιονδήποτε εξωτερικό παράγοντα αφού αποτελεί το φυσικό «κάλυμμα» του οργανισμού μας.

Ανατομία δέρματος
Η επιδερμίδα μας αποτελείται από πολλές σειρές κυττάρων. Η εξωτερική στιβάδα αποτελείται από νεκρά κύτταρα και ονομάζεται κερατίνη στιβάδα. Τα κύτταρα της κερατίνης συνεχώς αποπίπτουν και ανανεώνονται από κύτταρα των εσωτερικών στιβάδων που μεταναστεύουν συνεχώς προς τα πάνω προς την κερατίνη στιβάδα.
Στο όριο μεταξύ της επιδερμίδας και του χορίου υπάρχει η βασική στιβάδα από όπου παράγονται όλα τα νέα κύτταρα της επιδερμίδας.

Τα κύτταρα της στιβάδας αυτής διατηρούν το φαινόμενο της συνεχούς μετανάστευσης των βαθύτερων στιβάδων προς τις εξωτερικές και της αντικατάστασης των νεκρουμένων και αποπιπτόντων κυττάρων από νέα ζωντανά κύτταρα.
Στη βασική στιβάδα φιλοξενούνται τα μελανοκύτταρα που παράγουν τη μελανίνη στην οποία οφείλουμε το χρώμα του δέρματός μας.
Όσο πιο πολύ μελανίνη εναποτίθεται στο δέρμα τόσο πιο μαύρο φαίνεται αυτό.
Όταν η υπεριώδης ακτινοβολία έλθει σε επαφή με τα μελανοκύτταρα τα ερεθίζει για μεγαλύτερη παραγωγή μελανίνης και κατά συνέπεια για μαύρισμα του δέρματος.
Η μελανίνη απορροφά σημαντικές ποσότητες ακτινοβολίας και έτσι αποτελεί τη φυσική ασπίδα του οργανισμού μας.

Η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία προκαλεί εκτός των άλλων και βλάβη των αγγείων του δέρματος. Στη βλάβη αυτή οφείλεται το κόκκινο χρώμα που παίρνουν τα ακάλυπτα μέρη του σώματος όταν εκθέτουν στην ηλιακή ακτινοβολία.

Κερατίνη στιβάδα
Το χόριο του δέρματος βρίσκεται κάτω από την επιδερμίδα και είναι πλούσιο σε ισχυρές ίνες κολλαγόνου και ελαστίνης που δίνουν στο δέρμα σφρίγος και ελαστικότητα. Οι ίνες κολλαγόνου και ελαστίνης παράγονται από ειδικά κύτταρα του χορίου που λέγονται ινοβλάστες.
Όσο μεγαλώνουμε το δέρμα χάνει μέρος της ελαστικότητάς του και ρυτιδώνεται (ζαρώνει). Σύμφωνα με υπολογισμούς, το δέρμα μας μετά την ηλικία των 18 ετών χάνει 1% της βιολογικής του δύναμης κάθε χρόνο. Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο έχει παρόμοια αποτελέσματα με το γήρας, κάνοντας το δέρμα μας να φαίνεται πιο γερασμένο απ' ότι είναι.

Η έκθεση επίσης στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει απώλεια της απαλότητος και της ευπλαστότητας του δέρματος. Οι αλλοιώσεις αυτές του δέρματος οφείλονται στην τοξική δράση της υπεριώδους ακτινοβολίας στους ινοβλάστες οι οποίοι αρχίζουν να συνθέτουν κακής ποιότητας ελαστίνη και κολλαγόνο.

Χαρακτηριστικά σημεία της γήρανσης του δέρματος είναι η εμφάνιση ρυτίδων (ζάρες), μελαχρωματικών κηλίδων (φακίδες), ευρυαγγειών (διεύρυνση μικρών αγγείων του δέρματος), ατροφία (λεπτό και εύθραυστο δέρμα) και η γενική χαλάρωση του δέρματος το οποίο εύκολα πλέον πτυχώνεται.

Το φαρμακείο των διακοπών

Όπου κι αν επιλέξετε να πάτε για τις διακοπές σας, καλό είναι κατά την προετοιμασία σας να αφήσετε λίγο χώρο και για το φαρμακείο των διακοπών. Αυτό λοιπόν πρέπει να περιέχει

-Οξυζενέ για τον καθαρισμό των πληγών
-Αντισηπτικό για τις πληγές ή τα τραύματα
-Ιωδιούχο διάλυμα για απολύμανση
-Βαμβάκι, γάζες, επιδέσμους, λευκοπλάστ, τσιρότα
-Οινόπνευμα για την απολύμανση αντικειμένων
-Θερμόμετρο, αντιπυρετικό, παυσίπονο
-Αλοιφή, σπρέι ή στικ αμμωνίας για τα τσιμπήματα
-Εντομοαπωθητικό
-Παγοκύστες ή πετσέτες για κομπρέσες
-Ένεση κορτιζόνης

Επείγον τοκετός

Η περίπτωση να χρειαστεί να δώσετε βοήθεια σε έναν επείγον τοκετό είναι σπάνια. Και αυτό γιατί ο τοκετός είναι μια φυσική διαδικασία που διαρκεί ώρες, άρα θα προλαβαίνετε να μεταφέρετε την έγκυο σε ένα μαιευτήριο ή να καλέσετε ιατρική βοήθεια.

Παρόλα αυτά είναι χρήσιμο να ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε σε περίπτωση που δεν είναι εφικτά τα παραπάνω. Μια άλλη περίπτωση που μπορεί να χρειασθεί να προσφέρουμε βοήθεια είναι αυτή της αποβολής. Και στις δύο περιπτώσεις αυτός που παρέχει τις πρώτες βοήθειες θα πρέπει να έχει υπόψιν του, τα εξής:

1. Να εξασφαλίσει ιατρική βοήθεια, όσο το δυνατόν πιο γρήγορα

2. Να μείνει ήρεμος. Να κρύψει όποια ανησυχία νιώθει και να καθησυχάσει την μητέρα

3. Οι άντρες που δίνουν πρώτες βοήθειες καλό είναι να ζητήσουν γυναίκα βοηθό

4. Να μην προσπαθήσει να καθυστερήσει έναν τοκετό με οποιονδήποτε τρόπο